VII U 497/13

Sąd Okręgowy w Jeleniej GórzeJelenia Góra2013-06-18
SAOSubezpieczenia społeczneubezpieczenie zdrowotneŚredniaokręgowy
ubezpieczenie zdrowotneskładkiZUSNFZzadłużeniedecyzja administracyjnaprawomocnośćdziałalność gospodarcza

Sąd oddalił odwołanie ubezpieczonego od decyzji ZUS dotyczącej zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne, uznając, że kwestia podlegania ubezpieczeniu została prawomocnie rozstrzygnięta decyzją NFZ.

K. A. odwołał się od decyzji ZUS nakładającej na niego zadłużenie w wysokości 8.483,37 zł z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne. Ubezpieczony kwestionował sam fakt podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, powołując się na wcześniejsze postępowania administracyjne i sądowe. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie, wskazując, że decyzja ZUS dotyczyła jedynie ustalenia wysokości zadłużenia, a kwestia podlegania ubezpieczeniu została prawomocnie rozstrzygnięta decyzją Dyrektora Oddziału NFZ z 2009 roku, od której ubezpieczony się nie odwołał.

Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze rozpoznał odwołanie K. A. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 3 stycznia 2013 r., która stwierdziła zadłużenie ubezpieczonego z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne wraz z odsetkami, na łączną kwotę 8.483,37 zł. Ubezpieczony zarzucił organowi rentowemu bezpodstawne naliczenie zadłużenia, podnosząc, że nie podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Wskazał na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 2008 r., który uchylił wcześniejszą decyzję Prezesa NFZ. ZUS wniósł o oddalenie odwołania, argumentując, że Dyrektor NFZ wydał prawomocną decyzję z 9 listopada 2009 r. o podleganiu ubezpieczonemu obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, a na jej podstawie sporządzono dokumenty rozliczeniowe. Sąd ustalił, że decyzja z 9 listopada 2009 r. określiła okresy podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu, a ubezpieczony nie odwołał się od niej. Sąd podkreślił, że w postępowaniu dotyczącym ustalenia wysokości zadłużenia z tytułu składek, ubezpieczony nie może kwestionować samego faktu podlegania ubezpieczeniu, jeśli decyzja w tym przedmiocie jest prawomocna. Kwestia podlegania ubezpieczeniu mogła być podważona jedynie w trybie administracyjnym lub poprzez zaskarżenie decyzji NFZ. Ponieważ decyzja z 9 listopada 2009 r. stała się prawomocna i nie została wzruszona, a decyzja ZUS dotyczyła jedynie ustalenia wysokości zadłużenia, sąd oddalił odwołanie jako bezzasadne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, w postępowaniu z odwołania od decyzji ZUS ustalającej wysokość zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne, będącej następstwem prawomocnej decyzji właściwego oddziału NFZ stwierdzającej objęcie obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym, ubezpieczony nie może kwestionować samego faktu podlegania temu ubezpieczeniu.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że decyzja ZUS dotyczyła jedynie ustalenia wysokości zadłużenia, a kwestia podlegania ubezpieczeniu została prawomocnie rozstrzygnięta decyzją NFZ. Ewentualne zarzuty w stosunku do decyzji NFZ powinny być podnoszone w trybie administracyjnym lub poprzez zaskarżenie do sądu administracyjnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie odwołania

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W.

Strony

NazwaTypRola
K. A.osoba_fizycznaodwołujący
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (3)

Pomocnicze

u.s.u.s. art. 83 § 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 32

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

k.p.c. art. 477¹⁴ § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzja ZUS dotyczyła ustalenia wysokości zadłużenia, a nie samego podlegania ubezpieczeniu. Kwestia podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu została prawomocnie rozstrzygnięta decyzją NFZ. Ubezpieczony nie skorzystał z możliwości odwołania się od decyzji NFZ w ustawowym terminie.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące braku podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej.

Godne uwagi sformułowania

w postępowaniu toczącym się z odwołania od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ustalającej wysokość zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne, będącej następstwem prawomocnej decyzji właściwego oddziału NFZ stwierdzającej objęcie obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym, ubezpieczony nie może kwestionować samego faktu podlegania temu ubezpieczeniu.

Skład orzekający

Izabela Głowacka-Damaszko

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie, że w postępowaniu o ustalenie zadłużenia składkowego, nie można kwestionować prawomocnie ustalonego podlegania ubezpieczeniu."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy decyzja o podleganiu ubezpieczeniu jest prawomocna i nie została wzruszona w odpowiednim trybie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę proceduralną dotyczącą granic kognicji sądu pracy i ubezpieczeń społecznych w sprawach o zadłużenie składkowe, co jest istotne dla praktyków.

Czy można kwestionować składki, jeśli nie podlegało się ubezpieczeniu? Sąd wyjaśnia granice sprawy.

Dane finansowe

WPS: 8483,37 PLN

składki na ubezpieczenie zdrowotne: 4027,37 PLN

odsetki za zwłokę: 4456 PLN

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygnatura akt VII U 497/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 czerwca 2013 r. Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Izabela Głowacka-Damaszko Protokolant:Rafał Wyrwa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2013 r. w J. odwołania K. A. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. z dnia 03 stycznia 2013 r., znak: (...) w sprawie K. A. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. o wysokość zasłużenia z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne odwołanie oddala. Sygn. akt VII U 497/13 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 03.01.2013 r. (znak: (...) ) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. stwierdził, że K. A. jest dłużnikiem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne. Zadłużenie wraz z należnymi odsetkami za zwłokę naliczonymi na dzień wydania decyzji wynosi łącznie 8.483,37 zł, w tym: z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne w ramach zakresów numerów deklaracji 01-39 za okres od 2001-05 do 2006-09 w kwocie 4.027,37 zł oraz z tytułu odsetek za zwłokę w kwocie 4.456,00 zł. K. A. wniósł od powyższej decyzji odwołanie zarzucając, że organ rentowy bezpodstawnie naliczył mu zadłużenie z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne. Wnioskodawca podniósł, że w zakresie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej toczyło się postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w W. , który w wyroku z dnia 21.11.2008 r. uchylił decyzję Prezesa NFZ z dnia 25.01.2008 r. w przedmiocie stwierdzenia obowiązku podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. wniósł o oddalenie odwołania wskazując, że w dniu 09.11.2009 r. Dyrektor (...) Oddziału Wojewódzkiego (...) wydał prawomocną decyzję o podleganiu wnioskodawcy obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. W związku z powyższym sporządzone zostały przez organ rentowy z urzędu dokumenty rozliczeniowe, a następnie na podstawie art.83 ust.1 oraz art.32 ustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych wydano zaskarżoną decyzję. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W piśmie z dnia 23.10.2007 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. zwrócił się do Dyrektora (...) Oddziału Wojewódzkiego (...) o rozstrzygnięcie w sprawie okresu podlegania przez K. A. obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Urząd Gminy J. z dnia 23.04.1992 r. od dnia 01.01.1999 r. Decyzją z dnia 17.12.2007 r. Dyrektor (...) Oddziału Wojewódzkiego (...) orzekł, że wnioskodawca podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie od 01.01.1999 r. do nadal. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją Prezesa NFZ z dnia 25.01.2008 r. Na skutek skargi wnioskodawcy wyrokiem z dnia 21.11.2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. uchylił decyzję Prezesa NFZ z dnia 25.01.2008 r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji wskazując m. in., że dla prawidłowego rozpoznania sprawy koniecznym jest przeprowadzenie postępowania z uwzględnieniem wszystkich wyjaśnień ubezpieczonego odnośnie okresu prowadzenia działalności gospodarczej. W związku z powyższym wyrokiem Narodowy Fundusz Zdrowia (...) Oddział Wojewódzki we W. ponownie wszczął postępowanie dowodowe w sprawie podlegania wnioskodawcy ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej zwracając się m. in. o udzielenie informacji na temat prowadzenia działalności gospodarczej przez ubezpieczonego do Urzędu Gminy w J. oraz do Urzędu Skarbowego w J. na temat składanych w okresie od 01.01.1999 r. rozliczeń/deklaracji z prowadzonej działalności. W piśmie z dnia 13.08.2009 r. zwrócono się również do wnioskodawcy o informacje na temat składanych rozliczeń i deklaracji podatkowych z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej za okres od 01.01.1999 r. oraz o dokumenty poświadczające faktyczne prowadzenie działalności gospodarczej. Jednocześnie w piśmie tym poinformowano wnioskodawcę, że w razie nie uzupełnienia braków w ciągu 7 dni od daty odebrania korespondencji Dyrektor D. (...) podejmie decyzje na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego. Decyzją z dnia 09.11.2009 r. Dyrektor (...) Oddziału Wojewódzkiego (...) orzekł, że wnioskodawca podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie: od 01.05.1999 r. do 30.09.1999 r., od 01.05.2000 r. do 30.09.2000 r., od 01.05.2001 r. do 30.09.2001 r., od 01.05.2002 r. do 30.09.2002 r., od 01.05.2003 r. do 30.09.2003 r., od 01.05.2004 r. do 30.09.2004 r., od 01.05.2005 r. do 30.09.2005 r. oraz od 01.05.2006 r. do 30.09.2006 r. Wnioskodawca nie odwołał się od powyższej decyzji do Prezesa NFZ. W związku z uprawomocnieniem się decyzji Dyrektora D. (...) z dnia 09.11.2009 r. organ rentowy z urzędu sporządził dokumenty rozliczeniowe. Po ustaleniu stanu zadłużenia, pismem z dnia 13.11.2012 r. zawiadomiono wnioskodawcę o wszczęciu postępowania w sprawie określenia wysokości należności z tytułu składek na ubezpieczenia zdrowotne, zaś decyzją z dnia 03.01.2013 r. organ rentowy stwierdził, że K. A. jest dłużnikiem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne. Zadłużenie wraz z należnymi odsetkami za zwłokę naliczonymi na dzień wydania decyzji wynosi łącznie 8.483,37 zł, w tym: z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne w ramach zakresów numerów deklaracji 01-39 za okres od 2001-05 do 2006-09 w kwocie 4.027,37 zł oraz z tytułu odsetek za zwłokę w kwocie 4.456,00 zł. /dowód: pismo z dnia 23.10.2007 r. – k.33 akt ZUS nr 23061; decyzja z dnia 17.12.2007 r. – k.38 akt ZUS nr 23061; decyzja z dnia 25.01.2008 r. – k.53 akt ZUS nr 23061; wyrok WSA z dnia 21.11.2008 r. z uzasadnieniem – k.12-13; pisma z 02.04.2009 r. i 09.06.2009 r. – k.62-61 i k.74 akt ZUS nr 23061; pismo z dnia 13.08.2009 r. – k.81 akt ZUS nr 23061; decyzja z dnia 09.11.2009 r. – k.98 akt ZUS nr 23061; pismo z dnia 13.11.2012 r. – k.29 akt ZUS; decyzja z dnia 03.01.2013 r. – k.37 akt ZUS/ Sąd zważył, co następuje: odwołanie nie mogło zostać uwzględnione. Na wstępie należy zauważyć, że w sprawie z odwołania od decyzji organu rentowego to treść zaskarżonej decyzji wyznacza przedmiot i zakres rozpoznania oraz orzeczenia sądu pracy i ubezpieczeń społecznych. Zatem tylko na tym obszarze sąd dokonuje jej kontroli zarówno pod względem jej formalnej poprawności, jak i merytorycznej zasadności (post. Sądu Najwyższego z dnia 22.02.2012 r. II UK 275/11). W niniejszej sprawie wnioskodawca wniósł odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 03.01.2013 r., w której organ rentowy stwierdził, że ubezpieczony jest dłużnikiem ZUS z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne w łącznej wysokości 8.483,37 zł wraz z odsetkami. Zatem decyzja powyższa dotyczyła tylko i wyłącznie określenia wysokości składek należnych od odwołującego w związku z podleganiem przez niego ubezpieczeniu zdrowotnemu. Treścią zaskarżonej decyzji nie była kwestia samego podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. W tym przedmiocie wydana została w dniu 09.11.2009 r. decyzja, którą Dyrektor (...) Oddziału Wojewódzkiego (...) orzekł, że wnioskodawca podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie: od 01.05.1999 r. do 30.09.1999 r., od 01.05.2000 r. do 30.09.2000 r., od 01.05.2001 r. do 30.09.2001 r., od 01.05.2002 r. do 30.09.2002 r., od 01.05.2003 r. do 30.09.2003 r., od 01.05.2004 r. do 30.09.2004 r., od 01.05.2005 r. do 30.09.2005 r. oraz od 01.05.2006 r. do 30.09.2006 r. Decyzja ta nie została zaskarżona przez wnioskodawcę, który dopiero w odwołaniu od decyzji ZUS z dnia 03.01.2013 r. domagał się ustalenia braku podstaw do podlegania ubezpieczeniu społecznemu, wskazując na nieprawidłowości związane z wydaniem decyzji z dnia 09.11.2009 r. przez Narodowy Fundusz Zdrowia i powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 21.11.2008 r. Należy jednak podkreślić, że w postępowaniu toczącym się z odwołania od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ustalającej wysokość zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne, będącej następstwem prawomocnej decyzji właściwego oddziału NFZ stwierdzającej objęcie obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym, ubezpieczony nie może kwestionować samego faktu podlegania temu ubezpieczeniu. Okoliczność ta może zostać jedynie podważona na skutek wzruszenia decyzji administracyjnej - Narodowego Funduszu Zdrowia we właściwym trybie przewidzianym przepisami prawa, a zatem w drodze zaskarżenia decyzji Dyrektora Oddziału (...) do Prezesa NFZ, a następnie do właściwego Sądu Administracyjnego. Powyższy tryb jest wnioskodawcy znany, ponieważ decyzja z dnia 09.11.2009 r. orzekająca o jego podleganiu ubezpieczeniu zdrowotnemu nie była pierwszą decyzją w tym zakresie. Uprzednio wydana decyzja z dnia 17.12.2007 r. Dyrektora (...) Oddziału Wojewódzkiego (...) została, wraz z decyzją Prezesa NFZ z dnia 25.01.2008 r., uchylona na skutek skargi wnioskodawcy wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 21.11.2008 r. W związku z powyższym wyrokiem Narodowy Fundusz Zdrowia przeprowadził ponowne postępowanie dowodowe skutkujące wydaniem decyzji z dnia 09.11.2009 r. Jak wynika przy tym z dokumentów przedstawionych przez organ rentowy, Narodowy Fundusz Zdrowia zwracał się w toku tego postępowania także do wnioskodawcy, w piśmie z dnia 13.08.2009 r., wzywając go o informacje na temat składanych rozliczeń i deklaracji podatkowych z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej za okres od 01.01.1999 r. oraz o dokumenty poświadczające faktyczne prowadzenie działalności gospodarczej. Jednocześnie w piśmie tym poinformowano wnioskodawcę, że w razie nie uzupełnienia braków w ciągu 7 dni od daty odebrania korespondencji Dyrektor D. (...) podejmie decyzję na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego. Taka decyzja została wydana w dniu 09.11.2009 r., a ewentualne zarzuty w stosunku do niej wnioskodawca winien był podnosić jedynie w trybie administracyjnym. Obecnie mając na uwadze, że decyzja ta stała się prawomocna nie może zostać wzruszona w postępowaniu toczącym się na skutek odwołania od decyzji organu rentowego. Organ rentowy nie orzekał natomiast o objęciu wnioskodawcy ubezpieczeniem zdrowotnym, a zatem nie ma obecnie możliwości rozstrzygania o tej kwestii w niniejszym postępowaniu. Zaskarżona decyzja organu rentowego określiła jedynie wymiar składek na ubezpieczenie zdrowotne za wskazane w decyzji NFZ okresy i rozmiar wynikającego z nieopłacenia tych składek zadłużenia ubezpieczonego, była tym samym konsekwencją wydania wcześniejszej już prawomocnej decyzji stwierdzającej obowiązek podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu. Wnioskodawca nie kwestionował jednak wysokości i sposobu naliczania składek na ubezpieczenie zdrowotne, podnosząc jedynie, że nie powinien podlegać ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu działalności gospodarczej w okresach objętych decyzją Narodowego Funduszu Zdrowia, ponieważ wówczas takiej działalności nie prowadził. Tymczasem, jak już wcześniej wskazywano przedmiotem decyzji organu rentowego nie było ustalenie okresów podlegania przez wnioskodawcę ubezpieczeniu zdrowotnemu, lecz ustalenie w oparciu o prawomocną decyzję NFZ wysokości zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek. W tym zakresie organ rentowy działał prawidłowo, co skutkowało oddaleniem odwołania jako bezzasadnego ( art.477 14 § 1 k.p.c. ).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI