VII U 472/16

Sąd Okręgowy w GdańskuGdańsk2016-08-23
SAOSubezpieczenia społecznerenty i emeryturyŚredniaokręgowy
ZUSniezrealizowane świadczeniaterminrentaubezpieczenia społeczneprawo rentoweodwołanie

Sąd Okręgowy oddalił odwołanie od decyzji ZUS odmawiającej wypłaty niezrealizowanego świadczenia po zmarłej matce, ponieważ wniosek został złożony po upływie 12 miesięcy od śmierci.

H. T. odwołała się od decyzji ZUS odmawiającej wypłaty niezrealizowanego świadczenia po zmarłej matce C. M., argumentując, że bieg terminu przedawnienia został przerwany przez wcześniejsze czynności procesowe. Sąd Okręgowy w Gdańsku oddalił odwołanie, stwierdzając, że roszczenie o wypłatę niezrealizowanego świadczenia wygasa po 12 miesiącach od śmierci osoby uprawnionej, jeśli wniosek nie zostanie złożony w tym terminie. Sąd podkreślił, że przepisy prawa ubezpieczeń społecznych, a nie Kodeks cywilny, regulują tę kwestię, a wcześniejsze postępowania sądowe nie przerywają terminu do złożenia wniosku o niezrealizowane świadczenie.

Sąd Okręgowy w Gdańsku rozpatrzył sprawę z odwołania H. T. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. o prawo do niezrealizowanego świadczenia po zmarłej matce, C. M. ZUS odmówił wypłaty świadczenia, ponieważ wniosek został złożony po upływie 12 miesięcy od śmierci osoby uprawnionej. H. T. argumentowała, że wcześniejsze postępowania sądowe, w tym odwołanie od decyzji o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia, przerwały bieg terminu przedawnienia zgodnie z art. 123 Kodeksu cywilnego. Sąd Okręgowy ustalił, że C. M. zmarła 9 sierpnia 2014 r., a po jej śmierci na jej konto wpłynęła renta w kwocie 1250,94 zł, którą H. T. pobrała. Po wcześniejszych sporach sądowych dotyczących zwrotu tej kwoty, H. T. złożyła wniosek o wypłatę niezrealizowanego świadczenia 3 grudnia 2015 r. Sąd uznał, że roszczenie o wypłatę niezrealizowanego świadczenia regulowane jest przez ustawę o emeryturach i rentach z FUS, a nie Kodeks cywilny. Zgodnie z art. 136 ust. 3 tej ustawy, roszczenia te wygasają po 12 miesiącach od śmierci, chyba że wniosek zostanie zgłoszony w tym terminie. Ponieważ wniosek został złożony po upływie tego terminu, sąd oddalił odwołanie jako niezasadne. Sąd zasądził również od H. T. na rzecz ZUS zwrot kosztów zastępstwa procesowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek złożony po upływie 12 miesięcy od śmierci osoby uprawnionej wygasa, a wcześniejsze postępowania sądowe dotyczące innych kwestii nie przerywają tego terminu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że roszczenie o wypłatę niezrealizowanego świadczenia jest instytucją prawa ubezpieczeń społecznych, regulowaną przez ustawę o emeryturach i rentach z FUS, a nie Kodeks cywilny. Zgodnie z art. 136 ust. 3 tej ustawy, termin 12 miesięcy na złożenie wniosku jest terminem zawitym, a jego upływ powoduje wygaśnięcie roszczenia. Przepisy te nie przewidują możliwości przerwania biegu tego terminu przez czynności procesowe w innych sprawach.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie odwołania

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G.

Strony

NazwaTypRola
H. T.osoba_fizycznaodwołująca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G.instytucjapozwany

Przepisy (8)

Główne

u.e.r.f.u.s. art. 136 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

W razie śmierci osoby, która zgłosiła wniosek o świadczenia, świadczenia należne do dnia śmierci wypłaca się określonym kręgu osób.

u.e.r.f.u.s. art. 136 § 3

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Roszczenia o wypłatę świadczeń wygasają po upływie 12 miesięcy od dnia śmierci osoby, której świadczenia przysługiwały, chyba że przed upływem tego okresu zgłoszony zostanie wniosek o dalsze prowadzenie postępowania.

k.p.c. art. 477 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna oddalenia odwołania.

Pomocnicze

u.e.r.f.u.s. art. 136 § 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Osoby wymienione w ust. 1 mają prawo do udziału w dalszym prowadzeniu postępowania o świadczenia, nieukończonego wskutek śmierci osoby, która o te świadczenia wystąpiła.

k.c. art. 123

Kodeks cywilny

Sąd odrzucił argumentację wnioskodawczyni o przerwaniu biegu terminu przedawnienia na podstawie tego przepisu, wskazując, że instytucja niezrealizowanego świadczenia jest regulowana przepisami prawa ubezpieczeń społecznych, a nie Kodeksu cywilnego.

k.p.c. art. 98 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna zasądzenia kosztów postępowania od strony przegrywającej.

k.p.c. art. 108

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna zasądzenia kosztów postępowania od strony przegrywającej.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 9 § 2

Podstawa prawna ustalenia wysokości kosztów zastępstwa procesowego w stawce minimalnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o wypłatę niezrealizowanego świadczenia został złożony po upływie 12 miesięcy od śmierci osoby uprawnionej. Roszczenie o wypłatę niezrealizowanego świadczenia jest regulowane przepisami ustawy o emeryturach i rentach z FUS, a nie Kodeksu cywilnego. Wcześniejsze postępowania sądowe dotyczące innych kwestii nie przerywają biegu terminu do złożenia wniosku o niezrealizowane świadczenie.

Odrzucone argumenty

Bieg terminu przedawnienia został przerwany przez czynności procesowe w innych sprawach, zgodnie z art. 123 k.c.

Godne uwagi sformułowania

roszczenia o wypłatę świadczeń [...] wygasają po upływie 12 miesięcy od dnia śmierci osoby, której świadczenia przysługiwały, chyba że przed upływem tego okresu zgłoszony zostanie wniosek o dalsze prowadzenie postępowania. niezrealizowane świadczenie emerytalne lub rentowe [...] to takie świadczenie, do którego prawo zostało już ustalone lub co najmniej osoba uprawniona wystąpiła o nie jeszcze za życia, ale nie zostało ono jej wypłacone, niezależnie od przyczyn opóźnienia w wypłacie świadczenia. nie sposób przenosić przesłanek przerywających bieg terminu przedawnienia do instytucji niezrealizowanego świadczenia, albowiem żaden z przepisów ustawy o emeryturach oraz rentach z FUS nie odsyła do art. 123 kodeksu cywilnego.

Skład orzekający

Wiesława Szulczewska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja terminu do złożenia wniosku o niezrealizowane świadczenia z FUS i rozróżnienie przepisów prawa ubezpieczeń społecznych od Kodeksu cywilnego w tym zakresie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niezrealizowanych świadczeń po śmierci osoby uprawnionej i ściśle określonego terminu na złożenie wniosku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne zasady proceduralne dotyczące terminów w prawie ubezpieczeń społecznych, co jest istotne dla prawników i ubezpieczonych, ale nie zawiera nietypowych faktów ani zaskakujących rozstrzygnięć.

ZUS odmówił wypłaty świadczenia po śmierci matki. Czy sądowa batalia o inne kwoty mogła pomóc?

Dane finansowe

WPS: 1250,94 PLN

zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 360 PLN

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VII U 472/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 sierpnia 2016 r. Sąd Okręgowy w Gdańsku VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Wiesława Szulczewska Protokolant: st. sekr. sądowy Małgorzata Wronkowska po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2016 r. w Gdańsku sprawy H. T. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. o prawo do niezrealizowanego świadczenia na skutek odwołania H. T. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. z dnia 8 lutego 2016 r. nr (...) -SER- (...) -BS I. oddala odwołanie; II. zasądza od H. T. na rzecz pozwanego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. kwotę 360,00 zł ( trzysta sześćdziesiąt złotych ) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sygn. akt VII U 472/16 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 08 lutego 2016 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił H. T. wypłaty niezrealizowanego świadczenia po zmarłej C. M. z uwagi na fakt, że odwołująca się złożyła w organie rentowym wniosek o wypłatę niezrealizowanych świadczeń po upływie 12 miesięcy od dnia śmierci osoby, której świadczenia przysługiwały. Odwołanie od powyższej decyzji wywiodła ubezpieczona, która wyjaśniła, że pismem z dnia 16 września 2014 r. pozwany przysłał jej druk wniosku o wypłatę niezrealizowanych świadczeń, które odwołująca się miała wypełnić i odesłać. W związku z twierdzeniem, że skarżąca nie pobiera świadczenia i odmową złożenia wniosku Zakład Ubezpieczeń Społecznych w dniu 06 października 2014 wezwał ubezpieczoną do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia. Wnioskodawczyni odwołała się od tejże decyzji, jednakże jej odwołanie zostało oddalone przez Sąd. Wobec powyższego w dniu 03 grudnia 2015 r. skarżąca złożyła wniosek o wypłatę niezrealizowanego świadczenia. Wnosząc niniejszej odwołanie wnioskodawczyni powołała się na treść art. 123 kc zgodnie z którym bieg przedawnienia w sprawie przerywa się przez każdą czynność przed sądem. W odpowiedzi na odwołanie pozwany organ rentowy wniósł o jego oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w treści zaskarżonej decyzji jak również o zasądzenie od wnioskodawczyni na rzecz organu rentowego zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Matka ubezpieczonej H. T. - C. M. była uprawniona do renty. C. M. zmarła w dniu 09 sierpnia 2014 r. Po śmierci na jej rachunek w Banku (...) pozwany organ rentowy przelał świadczenie w kwocie 1.250,94 zł. W dniach od 14 sierpnia 2014 r. do 19 sierpnia 2014 r. H. T. pobrała wszystkie pieniądze z konta matki . Pismem z dnia 25 sierpnia 2014 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych poinformował ubezpieczoną o tym, że powinna złożyć w organie rentowym wniosek o wypłatę niezrealizowanych świadczeń w związku z pobraniem przez wnioskodawczynię renty po zmarłej matce C. M. za miesiąc sierpień 2014 r. W odpowiedzi na pismo pozwanego, w piśmie z dnia 01 października 2014 r. skarżąca wyjaśniła, że nie pobierała renty po zmarłej marce C. M. , tym samym nie widzi podstaw do wypełnienia druku wniosku o wypłatę niezrealizowanych świadczeń. Jak podkreśliła ubezpieczona będąc pełnomocnikiem do konta bankowego marki dokonała opłat związanych z jej pogrzebem oraz zaległych opłat podatkowych. Wnioskodawczyni wskazała nadto, że nie posiada informacji skąd pochodziły pieniądze na koncie matki. Decyzją z dnia 16 października 2014 r. pozwany zobowiązał ubezpieczoną H. T. do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń za okres od 01 sierpnia2014 r. do 31 sierpnia 2014 r. w kwocie 1250 zł. Wnioskodawczyni zakwestionowała zasadność powyższej decyzji wnosząc od niej odwołanie. Wyrokiem z dnia 05 marca 2015 sygn..akt VII U 2362/14 Sąd Okręgowy oddalił odwołanie ubezpieczonej . Powyższy wyrok został zaskarżony przez ubezpieczoną, która wniosła od niego apelację. Wyrokiem z dnia 17 listopada 2015 r. Sąd Apelacyjny w Gdańsku o sygn. akt III AUa 953/15 oddalił apelację skarżącej . W dniu 03 grudnia 2015 r, odwołująca się złożyła w organie rentowym wniosek o wypłatę niezrealizowanych świadczeń po osobie uprawnionej do świadczeń emerytalno – rentowych. Zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzją z dnia 08 lutego 2016 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił H. T. wypłaty niezrealizowanego świadczenia po zmarłej C. M. z uwagi na fakt, że odwołująca się złożyła w organie rentowym wniosek o wypłatę niezrealizowanych świadczeń po upływie 12 miesięcy od dnia śmierci osoby, której świadczenia przysługiwały. Okoliczności bezsporne, vide: akta rentowe: pismo pozwanego z dnia 16 września 2014 r. – k. 153, pismo ubezpieczonej z dnia 01 października 2014 r. – k. 155, decyzja pozwanego z dnia 16 października 2014 r. – k. 152, wyrok Sądu Apelacyjnego z dnia 17 listopada 2015 r. – k. 231, apelacja wnioskodawczyni – 193-197, wyrok Sądu Okręgowego z dnia 05 marca 2015 r. – k. 241, wniosek ubezpieczonej z dnia 03 grudnia 2015 r. – k. 245-246, Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach rentowych pozwanego, których prawdziwość i rzetelność nie była kwestionowana przez żadną ze stron postępowania. W związku z powyższym Sąd również nie znalazł podstaw by podważyć jej wiarygodność. Sąd zważył co następuje: Odwołanie ubezpieczonej jako niezasadne nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 136 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. 2016, 887 j. t.), dalej: ustawa, w razie śmierci osoby, która zgłosiła wniosek o świadczenia określone ustawą, świadczenia należne jej do dnia śmierci wypłaca się małżonkowi, dzieciom, z którymi prowadziła wspólne gospodarstwo domowe, a w razie ich braku - małżonkowi i dzieciom, z którymi osoba ta nie prowadziła wspólnego gospodarstwa domowego, a w razie ich braku - innym członkom rodziny uprawnionym do renty rodzinnej lub na których utrzymaniu pozostawała ta osoba. Ustęp 2 cytowanego przepisu stanowi, że osoby wymienione w ust. 1 mają prawo do udziału w dalszym prowadzeniu postępowania o świadczenia, nieukończonego wskutek śmierci osoby, która o te świadczenia wystąpiła. Z kolei w myśl art. 136 ust. 3 ustawy roszczenia o wypłatę świadczeń, o których mowa w ust. 1, wygasają po upływie 12 miesięcy od dnia śmierci osoby, której świadczenia przysługiwały, chyba że przed upływem tego okresu zgłoszony zostanie wniosek o dalsze prowadzenie postępowania. Jak przyjmuje judykatura, niezrealizowane świadczenie emerytalne lub rentowe w rozumieniu art. 136 ust. 1 u.e.r.f.u.s., to takie świadczenie, do którego prawo zostało już ustalone lub co najmniej osoba uprawniona wystąpiła o nie jeszcze za życia, ale nie zostało ono jej wypłacone, niezależnie od przyczyn opóźnienia w wypłacie świadczenia (wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 4 grudnia 2013 r., III AUa 386/13). W świetle powyższego nie budziło wątpliwości Sądu, że ubezpieczona H. T. wchodzi w krąg osób uprawnionych do dochodzenia niezrealizowanego świadczenia po zamarłej matce C. M. w postaci prawa do renty rodzinnej. Przedmiot sporu w niniejszym postępowaniu koncentrował się wokół ustalenia czy odwołująca się złożyła wniosek o wypłatę niezrealizowanych świadczeń po osobie uprawnionej do świadczeń emerytalno – rentowych w przewidzianym przepisami prawa termii. Analiza całokształtu okoliczności poddanej pod rozwagę Sądu prawy prowadzi do uznania, że wnioskodawczyni nie zachowała wymogu określonego w treści art. 136 ust. 3 ustawy, albowiem złożyła wniosek o wypłatę niezrealizowanego świadczenia w organie rentowym dopiero w dniu 03 grudnia 2015 r, a zatem po upływie 12 miesięcy od daty śmierci C. M. ( t. j. 09 sierpnia 2014 r.). Z uwagi na wystąpienie przez skarżącą ze w/w wnioskiem po upływie wymienionego powyżej terminu roszczenie wnioskodawczyni wygasło. Nie sposób również przyznać słuszności wnioskodawczyni, która zasadność wywiedzionego odwołania oparła na treści art. 123 kc. Wskazując, że na skutek wniesienia odwołania od decyzji pozwanego z dnia 16 października 2014 r oraz badania legalności decyzji organu rentowego na drodze sądowej doszło do przerwania terminu biegi przedawnienia. Wyjaśnić bowiem należy, że niezrealizowanie świadczenie rentowego stanowi instytucję stricte z zakresu prawa ubezpieczeń społecznych, która jest regulowana przez przepisy ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. 2016, 887 j. t.). nie zaś przepisy kodeksu cywilnego . Z uwagi na powyższe nie sposób przenosić przesłanek przerywających bieg terminu przedawnienia do instytucji niezrealizowanego świadczenia, albowiem żaden z przepisów ustawy o emeryturach oraz rentach z FUS nie odsyła do art. 123 kodeksu cywilnego . Reasumując, Sąd Okręgowy w punkcie 1 wyroku na podstawie cytowanych przepisów oraz na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. oddalił odwołanie skarżącej jako niezasadne. O kosztach zastępstwa procesowego Sąd orzekł na zasadzie art. 98§ 1 k.p.c. w zw. z art. 108 k.p.c. zasądzając je od strony przegrywającej oraz na podstawie § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. ze zmianami w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. Nr 2015, 1804) zasądzając je w stawce minimalnej, biorąc pod uwagę rodzaj i stopień zawiłości sprawy, oraz nakład pracy pełnomocnika pozwanego organu rentowego. SSO Wiesława Szulczewska

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI