VII U 80/21

Sygn. akt VII U 80/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 września 2021 r. Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Renata Gąsior po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 września 2021 r. w Warszawie sprawy F. W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. o ustalenie prawa do świadczeń i ich wysokość na skutek odwołania F. W. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. z dnia 20 października 2020 roku, znak: (...) oddala odwołanie. SSO Renata Gąsior UZASADNIENIE W dniu 19 listopada 2020 r. F. W. złożyła odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. z dnia 20 października 2020 roku, znak: (...) , która jej zdaniem jest niezgodna ze stanem faktycznym oraz przepisami. Odwołująca wskazała, że obecnie prawomocną decyzją odnośnie jej świadczenia jest decyzja z dnia 10 stycznia 2006 r. wyliczona na podstawie dokumentu RP-7 złożonego w 1995 r., natomiast dokument ten został pismem z dnia 18 listopada 2016 r. unieważniony. Organ rentowy wobec tego w ocenie ubezpieczonej jest zobowiązany wznowić postępowanie, gdyż jest to nowa okoliczność, która ma wpływ na wysokość jej świadczenia emerytalnego. W oparciu o powyższe ubezpieczona wniosła o wznowienie postępowania emertytalnego i uchylenie decyzji w całości, a następnie wznowienie postępowania przed emertytalnego i ponowne ustalenie jego wysokości (odwołanie, k. 3 a.s.). W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. wniósł o jego oddalenie. Organ rentowy wskazał, że ubezpieczona w dniu 29 września 1995 r. złożyła wniosek o przyznanie emerytury wcześniejszej i świadczenie to zostało jej przyznane decyzją z dnia 1 listopada 1995 r. W dniu 6 grudnia 2005 r. złożyła z kolei wniosek o przyznanie emerytury powszechnej, a świadczenie zostało jej przyznane na podstawie art. 27 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia 10 stycznia 2006 r. od dnia 1 grudnia 2005 r. Organ rentowy podkreślił, że ubezpieczona domaga się wznowienia postępowania i uchylenia decyzji z dnia 10 stycznia 2006 r. w całości, a także wznowienia postępowania w sprawie emerytury wcześniejszej i uchylenie tej decyzji, gdyż były wydane na podstawie dokumentu RP-7 złożonego w 1995 r., następnie unieważnionego. Decyzją z dnia 23 listopada 2016 r. organ rentowy przeliczył świadczenie, uwzględniając łączną kwotę wynagrodzenia – przychodu – świadczeń pieniężnych – uposażenia wskazaną w zaświadczeniu o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z dnia 25 października 2016 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych powołując się na treść art. 114 ust. 1 ustawy emerytalnej wskazał, że do wniosku, który wpłynął do organu rentowego w dniu 30 września 2020 r. nie zostały przedłożone nowe dowody i nie zostały ujawnione nowe okoliczności istniejące przed wydaniem decyzji, które mają wpływ na prawo do świadczeń i ich wysokość (odpowiedź na odwołanie, k., 4-4v. a.s.). Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: F. W. w dniu 29 września 1995 r. złożyła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniosek o przyznanie prawa do emerytury. Po przeprowadzeniu postępowania organ rentowy w decyzji z dnia 1 listopada 1995 r., znak: (...) , przyznał ubezpieczonej prawo do wcześniejszej emerytury nauczycielskiej od 1 września 1995 r., tj. od ustania zatrudnienia (wniosek z dnia 29 września 1995 r., k. 1 tom I a.e., decyzja z dnia 1 listopada 1995 r., k. 9 tom I a.e.) . F. W. w dniu 6 grudnia 2005 r. złożyła do ZUS kolejny wniosek o emeryturę w związku z osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego. Organ rentowy w decyzji z dnia 10 stycznia 2006 r., znak: (...) , przyznał ubezpieczonej prawo do emerytury od dnia 1 grudnia 2005 r. (decyzja z dnia 10 stycznia 2006 r., k. 7 – 8 tom (...) a.e.) . Ubezpieczona w dniu 28 października 2016 r. złożyła do organu rentowego wniosek o ponowne ustalenie wysokości świadczenia, do którego dołączyła nowe dokumenty w postaci zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu ZUS Rp-7 z dnia 21 października 2016 r. wystawione przez Publiczne Gimnazjum nr (...) w N. , z dnia 25 października 2016 r. wystawione przez Zespół Szkół Publicznych w C. , z dnia 17 lutego 2006 r. wystawione przez (...) w P. , z 9 lutego 2006 r. wystawione przez Szkołę Podstawową w S. (wniosek z 28 października 2016r. z załącznikami, nienumerowane karty tom III a.e.). Pismem z dnia 8 listopada 2016 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych zwrócił się do Zespołu Szkół Publicznych w C. o wyjaśnienie niezgodności zarobków wystawionych na druku ZUS Rp-7 z dnia 22 września 1995 r. oraz druku ZUS Rp-7 z dnia 25 października 2016 r .(pismo ZUS z 8 listopada 2016 r., nienumerowane karty tom III a.e.). W odpowiedzi na ww. pismo Urząd Gminy C. wyjaśnił, że zaświadczenie z dnia 25 października 2016 r. zostało wystawione na podstawie karty wynagrodzeń znajdujących się w archiwum Urzędu Gminy C. i zawiera prawidłowe dane, w związku z tym Urząd poinformował, że unieważnia dokument Rp-7 z dnia 22 września 1995 r., ponieważ został on sporządzony w sposób nieuprawniony i błędny (pismo Urzędu Gminy C. z 18 listopada 2016 r., nienumerowane karty tom III a.e.). Organ rentowy wydał w dniu 23 grudnia 2016 r. decyzję znak: NE/1717026758/5, w której przeliczył wysokość emerytury F. W. od dnia 1 października 2016 r., uwzględniając do ustalenia podstawy wymiaru emerytury wwpw wynoszący 126,87%, kwotę bazową w wysokości 717,16 zł oraz okresy składkowe w wymiarze 35 lat (420 miesięcy) i okresy nieskładkowe w wymiarze 5 miesięcy. Wysokość emerytury wyniosła 1.446,73 zł i została obliczona w następujący sposób: ⚫ 24% x 717,16 zł = 172,12 zł, ⚫ (420 x 1,3%) / 12 x 909,86 = 413,99 zł, ⚫ (5 x 0,7%) / 12 x 909,86 = 2,64 zł (decyzja z dnia 23 grudnia 2006 r., nienumerowane karty tom III a.e.) . W dniu 30 września 2020 r. wpłynął do organu rentowego wniosek F. W. o wznowienie postępowania dotyczącego decyzji z dnia 10 stycznia 2006 r., znak: (...) , przyznającej ubezpieczonej prawo do emerytury od dnia 1 grudnia 2005 r. oraz wznowienie postępowania dotyczącego decyzji z dnia 1 listopada 1995 r., znak: (...) , przyznającej ubezpieczonej prawo do wcześniejszej emerytury nauczycielskiej od 1 września 1995 r. (wniosek z 30 września 2020 r., nienumerowane karty a.e.). Do ww. wniosku nie zostały załączone żadne nowe dokumenty (bezsporne). Rozpoznając powyższy wniosek Zakład Ubezpieczeń Społecznych zaskarżoną decyzją z dnia 20 października 2020 r., znak: (...) , odmówił wszczęcia postępowania, ponieważ odwołująca nie przedłożyła nowych dowodów, które miałyby wpływ na wysokość świadczenia (decyzja z dnia 20 października 2020 r., nienumerowane karty a.e.). F. W. złożyła odwołanie od powyższej decyzji (odwołanie, k, 3 a.s.). Powyższy stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił na podstawie dowodów z dokumentów zawartych w aktach niniejszej sprawy, jak również w aktach organu rentowego. Zdaniem Sądu dokumenty, w zakresie w jakim Sąd oparł na nich swoje ustalenia, są wiarygodne, wzajemnie się uzupełniają i tworzą spójny stan faktyczny. Dokumenty te nie były kwestionowane przez strony sporu w zakresie ich autentyczności i zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy, a zatem wynikające z nich okoliczności należało uznać za bezsporne i mające wysoki walor dowodowy. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Odwołanie F. W. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. z 20 października 2020 r., znak: (...) jest niezasadne i jako takie podlega oddaleniu. Rozpoznanie sprawy w analizowanym przypadku nastąpiło na posiedzeniu niejawnym. Taką możliwość daje art. 148 1 § 1 k.p.c. (Dz.U. z 2021 r. poz. 11), który przewiduje, że sąd może rozpoznać sprawę na posiedzeniu niejawnym, gdy pozwany uznał powództwo lub gdy po złożeniu przez strony pism procesowych i dokumentów, w tym również po wniesieniu zarzutów lub sprzeciwu od nakazu zapłaty albo sprzeciwu od wyroku zaocznego, Sąd uzna – mając na względzie całokształt przytoczonych twierdzeń i zgłoszonych wniosków dowodowych – że przeprowadzenie rozprawy nie jest konieczne. W przedmiotowej sprawie okoliczności faktyczne nie były sporne, a zatem nie zachodziła potrzeba przeprowadzania dowodów. Spór dotyczył jedynie prawa. Ponadto strony nie wniosły o przeprowadzenie rozprawy. W tych okolicznościach Sąd na podstawie powołanego przepisu ocenił, że przeprowadzenie rozprawy nie jest konieczne, co w konsekwencji pozwoliło na rozpoznanie sprawy i wydanie rozstrzygnięcia na posiedzeniu niejawnym. Sąd rozpatrując odwołanie miał na względzie, że w niniejszej sprawie spór dotyczył ponownego ustalenia wysokości świadczenia emerytalnego oraz wcześniejszej emerytury z uwzględnieniem wysokości wynagrodzenia ubezpieczonej wynikającego z zaświadczenia zatrudnieniu i wynagrodzeniu ZUS Rp-7 z dnia 25 października 2016 r. wystawionego przez Zespół Szkół Publicznych w C. . Organ rentowy odmówił wszczęcia postępowania, ponieważ odwołująca nie przedłożyła nowych dowodów, które miałyby wpływ na wysokość świadczenia. Zgodnie z art. 113 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 291 - dalej jako ustawa emerytalna) ponowne ustalenie wysokości emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy, poprzez doliczenie nieuwzględnionych dotychczas w wymiarze świadczenia okresów składkowych lub nieskładkowych, następuje na wniosek zgłoszony nie wcześniej niż po zakończeniu kwartału kalendarzowego, jeżeli emeryt lub rencista pozostaje w ubezpieczeniu, chyba że w kwartale kalendarzowym ustało ubezpieczenie. Z kolei art. 114 ust. 1 ustawy emerytalnej stanowi, że w sprawie zakończonej prawomocną decyzją organ rentowy, na wniosek osoby zainteresowanej lub z urzędu, uchyla lub zmienia decyzję i ponownie ustala prawo do świadczeń lub ich wysokość, jeżeli: 1) po uprawomocnieniu się decyzji zostaną przedłożone nowe dowody lub ujawniono nowe okoliczności istniejące przed wydaniem tej decyzji, które mają wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość; 2) decyzja została wydana w wyniku przestępstwa; 3) dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe; 4) decyzja została wydana na skutek świadomego wprowadzenia w błąd organu rentowego przez osobę pobierającą świadczenie; 5) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone, zmienione albo stwierdzono jego nieważność; 6) przyznanie świadczeń lub nieprawidłowe obliczenie ich wysokości nastąpiło na skutek błędu organu rentowego. Przeprowadzone przez Sąd postępowanie dowodowe nie dało podstaw do stwierdzenia wskazywanych przez ubezpieczoną nieprawidłowości po stronie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, które prowadziłyby do błędnego wyliczenia wartości kapitału początkowego ubezpieczonej, a następnie wysokości przysługującego jej świadczenia emerytalnego. Zakład Ubezpieczeń Społecznych przeliczył wysokość emerytury F. W. decyzją z dnia 23 grudnia 2016 r., uwzględniając do ustalenia podstawy wymiaru emerytury wwpw wynoszący 126,87%, kwotę bazową w wysokości 717,16 zł oraz okresy składkowe w wymiarze 35 lat (420 miesięcy) i okresy nieskładkowe w wymiarze 5 miesięcy. Wysokość emerytury wyniosła 1.446,73 zł. W przedmiotowej decyzji organ rentowy uwzględnił wysokości wynagrodzeń wynikające z przedłożonych przez ubezpieczoną dokumentów w szczególności wynikającego z zaświadczenia zatrudnieniu i wynagrodzeniu ZUS Rp-7 z dnia 25 października 2016 r. wystawionego przez Zespół Szkół Publicznych w C. . Zakład Ubezpieczeń Społecznych przy obliczeniu wartości kapitału początkowego uwzględnił wszystkie okresy wskazane przez ubezpieczoną we wniosku, co wprost wynika z dokumentacji załączonej do akt rentowych. Brak jest zatem podstaw, by stwierdzić, że jakiekolwiek okresy zostały pominięte, bowiem z decyzji z dnia 23 grudnia 2016 r. nie wynika, aby organ rentowy pominął jakikolwiek okres zatrudnienia, a tym samym kwoty wynagrodzenia wynikające z przedłożonego zaświadczenia zatrudnieniu i wynagrodzeniu ZUS Rp-7 z dnia 25 października 2016 r. Wobec tego należało uznać, że organ rentowy już w decyzji z dnia 23 grudnia 2016r. uwzględnił dokumenty wówczas przedłożone przez odwołującą m.in. zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu ZUS Rp-7 z dnia 25 października 2016 r. wystawione przez Zespół Szkół Publicznych w C. , które odwołująca przedłożyła wraz z wnioskiem o ponowne obliczenie świadczenia z dnia 28 października 2016 r. Ponowne powoływanie się przez ubezpieczoną na te same dokumenty, jak miało to miejsce w tym przypadku, nie może skutkować ponownym obliczeniem wysokości świadczenia w rozumieniu art. 113-114 ustawy emerytalnej, bowiem tylko przedłożenie nowych dowodów może skutkować ponownym obliczeniem wysokości świadczenia. Na marginesie Sąd zważył, że odnośnie wniosku ubezpieczonej o wznowienie postępowania „przedemerytalnego” w trybie art. 114 ustawy emerytalnej w odniesieniu do decyzji z dnia 1 listopada 1995 r., znak: (...) , którą organ rentowy przyznał ubezpieczonej prawo do wcześniejszej emerytury nauczycielskiej od 1 września 1995 r. jest możliwe jedynie w drodze postępowania przed organem rentowym. Natomiast decyzja zaskarżona przez ubezpieczoną w niniejszym postepowaniu odnosi się do odmowy wszczęcia postępowania przez ZUS w sprawie emerytury powszechnej przyznanej ubezpieczonej decyzja z dnia 23 grudnia 2016 r. W tym zakresie Sąd podzielił pogląd wyrażony w wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 21 września 2017 r. (III AUa 813/17, LEX nr 2379178) stanowiący, że art. 114 ustawy emerytalnej pozwala na nadzwyczajną kontynuację postępowania przed organem rentowym w tej samej sprawie wskutek przedłożenia nowych dowodów lub ujawnienia nowych okoliczności istniejących przed wydaniem tej decyzji, które miały wpływ na prawo do określonego świadczenia. Ponowne ustalenie w trybie cyt. przepisu zmierza zatem do podważenia decyzji organu rentowego, niezależnie od tego, czy uprawomocniła się ona na skutek upływu terminu odwołania, czy też rozstrzygnięcia sądu. To swoiste „wznowienie postępowania” w takich sprawach w sposób oczywisty ogranicza bowiem prawomocność, czy też niewzruszalność decyzji organu rentowego. Okoliczności stanowiące przesłankę weryfikacji prawomocnych decyzji rentowych nie powinny być znane organowi rentowemu w chwili rozstrzygania sprawy. Oznacza to, że jakkolwiek ubezpieczona może wystąpić do organu rentowego z wnioskiem o ponowne ustalenie prawa do świadczeń lub ich wysokości, jednakże brak jest podstaw do wymagania rozpoznania takiego wniosku przez sąd powszechny, bez uprzedniego wydania decyzji przez ZUS. To organ rentowy jest bowiem podmiotem uprawnionym do orzekania o przyznaniu bądź odmowie przyznania świadczenia, zaś w postępowaniu sądowym możliwa jest jedynie weryfikacja zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. oddalił odwołanie. SSO Renata Gąsior