VII U 439/20

Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w WarszawieWarszawa2022-08-30
SAOSubezpieczenia społecznekapitał początkowyŚredniaokręgowy
kapitał początkowyZUSubezpieczenie społeczneemeryturapremia regulaminowaukład zbiorowy pracyhistoria zatrudnieniaprawo pracy

Sąd Okręgowy uwzględnił odwołanie ubezpieczonego, zmieniając decyzję ZUS i ustalając wyższy wskaźnik podstawy wymiaru kapitału początkowego poprzez zaliczenie premii regulaminowej.

Ubezpieczony A.S. odwołał się od decyzji ZUS dotyczącej wysokości kapitału początkowego, domagając się uwzględnienia premii regulaminowej pobieranej w latach 1976-1980. ZUS odmówił, uznając brak dowodów na premię. Sąd Okręgowy, opierając się na układach zbiorowych pracy, zeznaniach świadków i opinii biegłego, ustalił, że premia w wysokości 20% wynagrodzenia zasadniczego była regularnie wypłacana. W konsekwencji sąd zmienił decyzję ZUS, podnosząc wskaźnik podstawy wymiaru kapitału początkowego i zasądzając zwrot kosztów zastępstwa procesowego.

Sprawa dotyczyła odwołania A.S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 3 lutego 2020 r. w przedmiocie ustalenia wysokości kapitału początkowego. Ubezpieczony domagał się uwzględnienia premii pieniężnej w wysokości 20% wynagrodzenia zasadniczego, którą pobierał w latach 1976-1980 w Przedsiębiorstwie Produkcyjno- (...) w T. ZUS odmówił uwzględnienia premii, wskazując na brak dokumentów potwierdzających jej wysokość i przyznanie. Sąd Okręgowy, po analizie zgromadzonego materiału dowodowego, w tym układów zbiorowych pracy, zeznań świadków oraz opinii biegłego sądowego, ustalił, że premia regulaminowa była regularnie wypłacana pracownikom umysłowym, w tym odwołującemu, w wysokości 20% wynagrodzenia zasadniczego. Sąd oparł się na przepisach Układu Zbiorowego Pracy dla (...) Metalowego oraz Układu Zbiorowego Pracy dla Budownictwa, a także na zeznaniach świadków, którzy potwierdzili regularne otrzymywanie premii. W efekcie sąd zmienił zaskarżoną decyzję, ustalając wskaźnik wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego A.S. na 79,21% (wzrost z 75,17%) i zasądził od ZUS na rzecz ubezpieczonego zwrot kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 180 zł.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, premia regulaminowa wypłacana pracownikowi w latach 1976-1980 powinna zostać uwzględniona przy ustalaniu wysokości kapitału początkowego, jeśli można ją udowodnić.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że premia regulaminowa w wysokości 20% wynagrodzenia zasadniczego była regularnie wypłacana odwołującemu w spornym okresie, co potwierdzają układy zbiorowe pracy, zeznania świadków oraz dokumentacja. ZUS niesłusznie odmówił jej zaliczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana decyzji ZUS i uwzględnienie odwołania

Strona wygrywająca

A. S.

Strony

NazwaTypRola
A. S.osoba_fizycznaodwołujący
Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 477¹⁴ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 477¹⁴ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

ustawa emerytalna art. 15

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Określa zasady ustalania podstawy wymiaru emerytury.

ustawa emerytalna art. 175 § ust. 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Postępowanie w sprawie ustalenia kapitału początkowego przebiega według zasad dotyczących ustalenia prawa do świadczeń.

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe art. 22 § ust. 1 i ust. 2

Środki dowodowe stwierdzające okresy zatrudnienia i wynagrodzenia.

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe art. 28 § ust. 1

Dopuszczalność kopii dokumentów jako środków dowodowych.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 9 § ust. 2

Argumenty

Skuteczne argumenty

Premia regulaminowa była regularnie wypłacana w wysokości 20% wynagrodzenia zasadniczego. Istnienie układów zbiorowych pracy i porozumień potwierdzających zasady premiowania. Zeznania świadków potwierdzające regularne wypłacanie premii. Możliwość udowodnienia wysokości premii w postępowaniu sądowym, nawet przy braku dokumentów ZUS RP-7.

Odrzucone argumenty

Brak dokumentów potwierdzających wysokość i przyznanie premii regulaminowej (stanowisko ZUS).

Godne uwagi sformułowania

Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego sądowego z zakresu księgowości celem ustalenia wysokości kapitału początkowego A. S. przy uwzględnieniu, że w latach 1976-1980 uzyskiwał premię odpowiadającą 20% wynagrodzenia zasadniczego. W dacie wydania przez organ rentowy spornej decyzji możliwość dowodzenia była ograniczona rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe. W postępowaniu sądowym w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych obowiązują odstępstwa od ogólnych zasad dowodzenia podyktowane dążeniem do pełnego i wszechstronnego rozstrzygnięcia wszystkich kwestii spornych. Organ rentowy niesłusznie nie zaliczył ubezpieczonemu do wysokości kapitału początkowego wysokości premii, które uzyskiwał regularnie w każdym miesiącu swojej pracy w wysokości 20% wynagrodzenia zasadniczego.

Skład orzekający

Małgorzata Kosicka

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie kapitału początkowego z uwzględnieniem premii regulaminowych z okresu PRL, gdy brakuje pełnej dokumentacji ZUS."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów dotyczących kapitału początkowego i okresu PRL. Wymaga udowodnienia premii innymi środkami dowodowymi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak można skutecznie dochodzić swoich praw w ZUS, nawet po latach, gdy brakuje standardowej dokumentacji, opierając się na historycznych przepisach i innych dowodach.

Czy premia z PRL może zwiększyć Twoją emeryturę? Sąd przyznał rację ubezpieczonemu!

Dane finansowe

zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 180 PLN

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
sygn. akt VII U 439/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 30 sierpnia 2022 r. Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w następującym składzie: Przewodniczący SSO Małgorzata Kosicka po rozpoznaniu 30 sierpnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Warszawie odwołania A. S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddziału w W. z 3 lutego 2020 r., znak (...) (...) o wysokość kapitału początkowego I. zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że ustala wskaźnik wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego A. S. na 79,21 %; II. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddziału w W. na rzecz A. S. 180 zł (sto osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. UZASADNIENIE A. S. złożył odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. z 3 lutego 2020 r., znak: (...) -2020. Odwołujący wniósł o uwzględnienie do wysokości kapitału początkowego wartości premii pieniężnej, którą pobierał w wysokości 20% wynagrodzenia zasadniczego za okres pracy w Przedsiębiorstwie Produkcyjno- (...) w T. w latach 1976-1980 ( odwołanie k. 3 a. s. ). Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. w odpowiedzi na odwołanie wniósł o oddalenie odwołania na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. Uzasadniając stanowisko organ rentowy wskazał, że na potwierdzenie pracy i osiąganego wynagrodzenia w spornym czasie ubezpieczony przedłożył umowę o pracę, zakres obowiązków i legitymację ubezpieczeniową, w której widnieje wpis dotyczący jego okresu zatrudnienia. ZUS stwierdził, że uwzględnił wskazany okres jako składkowy i przyjął wysokość wynagrodzenia 3100 zł miesięcznie wskazanego w treści umowy o pracę. Jego zdaniem, żaden z przedstawionych przez ubezpieczonego dokumentów nie zawiera jakiejkolwiek informacji o przysługującej mu premii i jej wartości ( odpowiedź na odwołanie k. 4 a. s. ). Sąd ustalił, co następuje: W Przedsiębiorstwie Produkcyjno- (...) w T. funkcjonował Układ Zbiorowy Pracy dla (...) Metalowego, który został zawarty 17 września 1971 r. pomiędzy Ministrem Przemysłu Maszynowego i Ministrem Przemysłu Ciężkiego a Zarządem Głównym Związku Zawodowego (...) w Polsce. Załącznik nr 21 do tego Układu wskazywał zasady premiowania pracowników umysłowych zatrudnionych w przedsiębiorstwach przemysłowych. Zgodnie z § 1 ust. 1 premie pracowników umysłowych zatrudnionych w przedsiębiorstwach przemysłowych wypłaca się z funduszu premiowego ustalonego w pionie przedsiębiorstwa w wysokości nie niższej niż 10% i nie wyższej niż 30% wynagrodzeń zasadniczych tych pracowników ( Układ Zbiorowy Pracy (...) Metalowego i załącznik Nr 21 - ,, Z. premiowania pracowników umysłowych zatrudnionych w przedsiębiorstwach przemysłowych”, k. 27-90 a. s. ). Od 23 grudnia 1974 r. obowiązywał Układ Zbiorowy Pracy dla Budownictwa oraz załącznik nr 1 określający warunki wynagradzania pracowników zatrudnionych w przedsiębiorstwach i kombinatach budowlano-montażowych oraz nadzorujących je zjednoczeniach. Zgodnie z § 22 tego załącznika pracownicy kierownictwa i administracji mogli otrzymywać premie według zasad ustalonych przez Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych w uzgodnieniu z Zarządem Głównym Związku Zawodowego (...) w trybie ustalonym obowiązującymi przepisami ( Układ Zbiorowy Pracy dla Budownictwa z 23 grudnia 1974 r. oraz załącznik Nr 1 do Układu w przedmiocie warunków wynagradzania pracowników zatrudnionych w przedsiębiorstwach i kombinatach budowlano-montażowych oraz nadzorujących je zjednoczeniach, k. 96-130 a. s. i płyta CD, k. 153 a. s. ). 15 lutego 1975 r. zostało zawarte porozumienie pomiędzy Ministrem Przemysłu Maszynowego i Zarządem Głównym Związku Zawodowego (...) w sprawie stosowania w niektórych jednostkach organizacyjnych resortu przemysłu maszynowego postanowień Układu Zbiorowego Pracy dla Budownictwa z 23 grudnia 1974 r. W § 1 wskazano, że w jednostkach organizacyjnych wymienionych w załączniku do porozumienia stosuje się postanowienia części ogólnej i załączników 1-8 Układu Zbiorowego Pracy dla Budownictwa z 23 grudnia 1974 r. W punkcie 5 tego wykazu wymieniono m.in. Zakład Produkcji i (...) -Budowlanych w T. , który był poprzednikiem prawnym Przedsiębiorstwa Produkcyjno- (...) w T. ( porozumienie z 15 lutego 1975 r. pomiędzy Ministrem Przemysłu Maszynowego i Zarządem Głównym Związku Zawodowego (...) w sprawie stosowania w niektórych jednostkach organizacyjnych resortu przemysłu maszynowego postanowień Układu Zbiorowego Pracy dla Budownictwa z 23 grudnia 1974 r. oraz wykaz jednostek organizacyjnych resortu przemysłu maszynowego według stanu na 1 stycznia 1975 r. objętych Układem Zbiorowym Pracy dla Budownictwa z 23 grudnia 1974 r., k. 92-94 a. s. i płyta CD, k. 153 a. s. ). A. S. rozpoczął pracę w Przedsiębiorstwie Produkcyjno- (...) w T. od 23 sierpnia 1976 r. na stanowisku zaopatrzeniowca w pełnym wymiarze czasu pracy. W spornym czasie ubezpieczony otrzymywał wynagrodzenie płatne w sposób i na warunkach przewidzianych w Układzie Pracy dla Budownictwa ( umowa o pracę z 23 sierpnia 1976 r., akta ZUS ). Do jego obowiązków należało zamawianie materiałów do produkcji ( zeznania świadków W. M. , W. G. i C. S. oraz odwołującego, k. 217-218 i 241-242 a. s. ). Współpracownicy odwołującego w Przedsiębiorstwie zatrudnieni na stanowiskach ekonomisty ds. zatrudnienia i płac i kierownika sekretariatu ( W. M. ), kierownika działu mechaniczno-energetycznego ( C. S. ) oraz kierownika sekcji technologicznej ( W. G. ) otrzymywali regularnie comiesięczne premie zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami. Wysokość premii wynosiła 25% podstawowego wynagrodzenia dla osób zatrudnionych na stanowiskach kierowniczych oraz 20% dla pracowników umysłowych, takich jak odwołujący. Nie zdarzało się, aby nie otrzymali oni premii czy uzyskali z jej tytułu wynagrodzenie w zaniżonej wysokości. Ubezpieczony również otrzymywał każdego miesiąca premię regulaminową w wysokości 20% zasadniczego wynagrodzenia ( pisma z 27 czerwca 1974 r., 1 września 1975 r., 2 stycznia 1976 r., 3 sierpnia 1976 r., 1 sierpnia 1977 r., 9 lutego 1979 r., 1 czerwca 1979 r., 1 grudnia 1979 r., 25 września 1980 r., 29 września 1980 r. i bez określonej daty, k. 134-139 a. s. oraz zeznania świadków W. M. , W. G. , C. S. i zeznania odwołującego, k. 217-218 i 241-242 a. s. ). Prawomocnym wyrokiem z 20 marca 2014 r. tutejszy sąd w sprawie VII U 2129/13 zmienił decyzję organu rentowego z 24 lipca 2013 r., znak: (...) w ten sposób, że przeliczył W. G. wskaźnik wysokości podstawy wymiaru emerytury w oparciu o wypłaconemu mu premie regulaminowe w okresie zatrudnienia w Przedsiębiorstwie Produkcyjno- (...) w T. ( wyrok z 20 marca 2014 r. i jego uzasadnienie w sprawie VII U 2129/13, k. 67 i 70-75 a. s. ). Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego sądowego z zakresu księgowości celem ustalenia wysokości kapitału początkowego A. S. przy uwzględnieniu, że w latach 1976-1980 uzyskiwał premię odpowiadającą 20% wynagrodzenia zasadniczego ( postanowienie z 5 kwietnia 2022 r., k. 256 a. s. ). Odwołujący z tytułu premii regulaminowej w wysokości 20% wynagrodzenia zasadniczego otrzymał 2660 zł za 1976 r., 7440 zł za latach 1977-1979 oraz 1860 zł za 1980 r. Przy uwzględnieniu tych wartości wskaźnik wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego wzrósł z 75,17% na 79,21%. Zwaloryzowany kapitał początkowy wynosi 244 566,67 zł, zamiast 238 619,11 zł. Z uwagi na powyższe wysokość świadczenia emerytalnego ubezpieczonego jest wyższa o 27,40 zł brutto i wynosi 1557,23 zł ( opinia biegłego sądowego z zakresu rachunkowości i finansów, k. 262-272 a. s. ). Odwołujący 13 stycznia 2020 r. złożył wniosek do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. o ustalenie wysokości kapitału początkowego. Decyzją z 3 lutego 2020 r., znak: (...) -2020 wyliczono podstawę wymiaru kapitału początkowego w wysokości 917,74 złotych, zaś wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wyniósł 75,17%. Kapitał początkowy ustalony na 1 stycznia 1999 r. wyniósł 54 168,62 zł. Organ rentowy uwzględnił, że odwołujący uzyskiwał dochód w wysokości 13 300 zł w 1976 r., 37 200 zł w latach 1977-1979 oraz 9300 zł w 1980 r. ( wniosek z 13 stycznia 2020 r., notatka kolegialna z 3 lutego 2020 r. i decyzja z 3 lutego 2020 r., akta ZUS ). Powyższy stan faktyczny sąd ustalił na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, w tym w aktach rentowych odwołującego, aktach sprawy VII U 2129/13 oraz zeznań świadków W. M. , W. G. , C. S. i odwołującego, a także w oparciu o opinię sporządzoną przez biegłego sądowego z zakresu rachunkowości i finansów A. G. . Sąd przede wszystkim oparł się na niekwestionowanych danych wynikających z zaświadczeń oraz pism zgromadzonych w aktach rentowych dotyczących świadków W. G. i C. S. , którzy byli zatrudnieni u tego samego pracodawcy, co odwołujący. Sąd uznał również za wiarygodne zeznania świadków, które odnosiły się do premii regulaminowej wypłacanej w ich ocenie regularnie w każdym miesiącu w wysokości 20% zasadniczego wynagrodzenia w stosunku do stanowiska zajmowanego przez odwołującego. Świadkowie potwierdzili, że w każdym miesiącu otrzymywali premię zgodnie z obowiązującym zakładzie pracy regulaminie. Wiarygodnie również wskazali, że bywały sporadyczne przypadki, w których pracownik nie otrzymywał premii, jeżeli w dany sposób naruszył wykonywane obowiązki pracownicze, co nie miało miejsca w przypadku A. S. . W odniesieniu zaś do obowiązujących wówczas przepisów w zakładzie pracy sąd kierował się dokumentami przedstawionymi w toku postępowania sądowego przez stronę odwołującą w postaci Układu Zbiorowego Pracy (...) Metalowego i załącznika Nr 21 - ,, Z. premiowania pracowników umysłowych zatrudnionych w przedsiębiorstwach przemysłowych”, Układu Zbiorowego Pracy dla Budownictwa z 23 grudnia 1974 r. i załącznika Nr 1 do Układu w przedmiocie warunków wynagradzania pracowników zatrudnionych w przedsiębiorstwach i kombinatach budowlano-montażowych oraz nadzorujących je zjednoczeniach, porozumienia z 15 lutego 1975 r. pomiędzy Ministrem Przemysłu Maszynowego i Zarządem Głównym Związku Zawodowego (...) w sprawie stosowania w niektórych jednostkach organizacyjnych resortu przemysłu maszynowego postanowień Układu Zbiorowego Pracy dla Budownictwa z 23 grudnia 1974 r. oraz wykazu jednostek organizacyjnych resortu przemysłu maszynowego według stanu na 1 stycznia 1975 r. objętych Układem Zbiorowym Pracy dla Budownictwa z 23 grudnia 1974 r. Sąd nie znalazł żadnych podstaw do zakwestionowania tych dokumentów. Na tej podstawie biegły sądowy dokonał rzetelnego i prawidłowego wyliczenia kapitału początkowego odwołującego. W ocenie sądu biegły trafnie wyliczył wskaźnik (...) dla kapitału początkowego. Należy zwrócić uwagę, że organ rentowy nie kwestionował opinii w zakresie sporządzonych wyliczeń przez biegłego sądowego, a jedynie wyrażony przez niego pogląd, który nie miał znaczenia z perspektywy tezy dowodowej oraz wydanego rozstrzygnięcia w sprawie. Mając powyższe na uwadze, sąd uznał tak zgromadzony materiał dowodowy za wystarczający do wydania orzeczenia w sprawie. Sąd zważył, co następuje: Odwołanie A. S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. z 3 lutego 2020 r., znak: (...) -2020, jako zasadne, podlega uwzględnieniu. W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego i poczynionych na jego podstawie ustaleń odwołanie ubezpieczonego dotyczyło zaliczenia do kapitału początkowego premii regulaminowej w wysokości 20% wynagrodzenia zasadniczego za okres pracy w Przedsiębiorstwie Produkcyjno- (...) w T. w latach 1976-1980. Sąd zważył, że zgodnie z przepisami ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych – zwanej dalej „ustawą” ( Dz. U. z 2020 r., poz. 53 z późn. zm. ) - kapitał początkowy ma być odtworzeniem kwoty składek na ubezpieczenie społeczne, opłaconych przed 1 stycznia 1999 r. Zasady ustalania podstawy wymiaru emerytury zostały określone w art. 15 ustawy emerytalnej, a wysokość kapitału początkowego, zależy od udowodnionych okresów składkowych i nieskładkowych, podstawy wymiaru świadczenia, współczynnika określonego przez proporcję wieku ubezpieczonego i ustawowo określonego wieku emerytalnego oraz stażu. Natomiast do ustalenia podstawy wymiaru świadczenia uwzględnia się przychód stanowiący podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne z kolejnych 10 lat kalendarzowych wybranych przez zainteresowanego z okresu ostatnich 20 lat kalendarzowych poprzedzających bezpośrednio rok zgłoszenia wniosku o emeryturę lub z dowolnych 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu, przypadających przed rokiem zgłoszenia wniosku. W przypadku nieudowodnienia okresów składkowych i nieskładkowych, jeżeli nie można ustalić podstawy wymiaru składek w okresie pozostawania w stosunku pracy wskazanym do ustalenia podstawy wymiaru emerytury i renty, za podstawę wymiaru składek przyjmuje się kwotę obowiązującego w tym okresie minimalnego wynagrodzenia pracowników, proporcjonalnie do okresu podlegania ubezpieczeniu i wymiaru czasu pracy. Dokumentem potwierdzającym wysokość wynagrodzenia jest zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu, wystawione przez pracodawcę lub prawnego następcę pracodawcy na druku ZUS RP-7, ale również legitymacja ubezpieczeniowa zawierająca odpowiednie wpisy o zatrudnieniu i wysokości wynagrodzenia dokonane przez pracodawcę lub następcę prawnego. Ustalenie kapitału początkowego następuje poprzez obliczenie hipotetycznej emerytury, jaką ubezpieczony otrzymałby 1 stycznia 1999 r., tj. w dniu wejścia w życie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , a następnie pomnożenie tej kwoty przez średnie dalsze trwanie życia osób ustalone na 1 stycznia 1999 r. Zgodnie z art. 175 ust. 1 ustawy, postępowanie w sprawie ustalenia kapitału początkowego przebiega według zasad dotyczących ustalenia prawa do świadczeń przewidzianych w tej ustawie, co w szczególności dotyczy katalogu środków dowodowych, jakie służą ubezpieczonemu w postępowaniu przed organem rentowym do wykazania zarówno stażu ubezpieczonego, jak i wysokości przychodów. W dacie wydania przez organ rentowy spornej decyzji możliwość dowodzenia była ograniczona rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe ( Dz. U. z 2011 r., Nr 237, poz. 1412 ) – które zmieniło rozporządzenie Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń ( Dz. U. z 1983 r., Nr 10, poz. 49 ze zm. ). Zgodnie z obowiązującym § 22 ust 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe ( Dz. U. z 2011 r., Nr 237, poz. 1412 ), jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, środkiem dowodowym stwierdzającym okresy zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania oraz spółdzielczej umowy o pracę jest świadectwo pracy, zaświadczenie płatnika składek lub innego właściwego organu, wydane na podstawie posiadanych dokumentów lub inny dokument, w tym w szczególności: legitymacja ubezpieczeniowa, legitymacja służbowa, legitymacja związku zawodowego, umowa o pracę, wpis w dowodzie osobistym oraz pisma kierowane przez pracodawcę do pracownika w czasie trwania zatrudnienia. Wyjątek od tej powyższej zasady przewidziany został w § 28 ust. 1 rozporządzenia, w myśl którego środkiem dowodowym w postępowaniu przed organem rentowym mogą być również poświadczone za zgodność z oryginałem kopie dokumentów stwierdzających stan zdrowia oraz dotyczących okresów składkowych i nieskładkowych, a także wysokości wynagrodzenia, przychodu, dochodu i uposażenia przyjmowanego do ustalenia podstawy wymiaru świadczeń, wydawane przez jednostki upoważnione do przechowywania dokumentacji zlikwidowanych lub przekształconych zakładów pracy. W niniejszej sprawie sąd uznał, że na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w rozpatrywanej sprawie możliwe jest ustalenie wysokości premii regulaminowych otrzymywanych przez odwołującego w czasie zatrudnienia w Przedsiębiorstwie Produkcyjno- (...) w T. w latach 1976-1980. Sąd zważył, że w razie wszczęcia postępowania sądowego toczącego się wskutek odwołania ubezpieczonego od odmownej decyzji organu rentowego dopuszczalne jest przeprowadzanie wszelkich dowodów dla wykazania okoliczności mających wpływ na prawo do świadczenia. W postępowaniu sądowym w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych obowiązują odstępstwa od ogólnych zasad dowodzenia podyktowane dążeniem do pełnego i wszechstronnego rozstrzygnięcia wszystkich kwestii spornych. W praktyce oznacza to, że w procesie dopuszczalne jest wykazanie wszelkimi dowodami okoliczności od których zależą uprawnienia do świadczeń z ubezpieczenia społecznego. W oparciu o powyższe sąd zważył, że organ rentowy niesłusznie nie zaliczył ubezpieczonemu do wysokości kapitału początkowego wysokości premii, które uzyskiwał regularnie w każdym miesiącu swojej pracy w wysokości 20% wynagrodzenia zasadniczego. W tym zakresie sąd doszedł do przekonania, że wystarczającymi dowodami uwiarygadniającymi zaprezentowane przez niego stanowisko procesowe są przedstawione dokumenty w toku postępowania oraz zeznania świadków. W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że treść wynikająca z zebranej dokumentacji nie była kwestionowana przez strony postępowania. Z umowy o pracę zawartej 23 sierpnia 1976 r. wynika, że w spornym czasie ubezpieczony otrzymywał wynagrodzenie płatne w sposób i na warunkach przewidzianych w Układzie Pracy dla Budownictwa. W związku z tym Sąd posiłkował się przepisami, które znajdowały swój wyraz w tym Układzie. W § 22 załącznika nr 1 do Układu określającego warunki wynagradzania pracowników zatrudnionych w przedsiębiorstwach i kombinatach budowlano-montażowych oraz nadzorujących je zjednoczeniach wskazano, że pracownicy kierownictwa i administracji mogli otrzymywać premie według zasad ustalonych przez Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych w uzgodnieniu z Zarządem Głównym Związku Zawodowego (...) w trybie ustalonym obowiązującymi przepisami. Prócz tego, w Przedsiębiorstwie Produkcyjno- (...) w T. funkcjonował Układ Zbiorowy Pracy dla (...) Metalowego. Zgodnie z § 1 ust. 1 załącznika nr 21 do Układu premie pracowników umysłowych zatrudnionych w przedsiębiorstwach przemysłowych wypłacane były z funduszu premiowego ustalonego w pionie przedsiębiorstwa w wysokości nie niższej niż 10% i nie wyższej niż 30% wynagrodzeń zasadniczych tych pracowników. W związku z tym na podstawie treści zawartej umowy o pracę przez Przedsiębiorstwo z ubezpieczonym należy dojść do wniosku, że został on uprawniony do otrzymywania premii regulaminowej w przedziale 10 a 30% wynagrodzenia zasadniczego. Z zeznań zaś świadków oraz odwołującego jednoznacznie wynikało, że do jego stanowiska pracy była przypisana premia w wysokości 20%. Sąd zważył, że współpracownicy ubezpieczonego regularnie w ujęciu comiesięcznym otrzymywali wynagrodzenie z tytułu premii regulaminowej. Potwierdzeniem tego stanu rzeczy są również złożone szczątkowe dokumenty wskazujące, że świadkowie W. G. i C. S. otrzymywali premie z zakładu pracy. Jednocześnie sąd nie znalazł żadnych podstaw, aby odmówić wiarygodności ubezpieczonemu, jakoby miał nie otrzymywać w każdym miesiącu premii regulaminowej. Świadkowie, choć wskazywali, że zdarzały się sporadyczne obniżenie wysokości premii lub odmowa ich wypłaty w odniesieniu do innych współpracowników, to o tyle poświadczyli, iż odwołujący nie naruszał obowiązków pracowniczych i regularnie były mu wypłacane premie. Zdaniem sądu, dopiero prawidłowo przeprowadzone postępowanie dowodowe, opierające się również na prawidłowych wyliczeniach sporządzonych w opinii biegłego sądowego, wykazało, że na podstawie dokumentacji emerytalno-rentowej oraz zeznań świadków możliwe było ustalenie poziomu wynagrodzenia odwołującego w spornym czasie – z uwzględnieniem pobieranej premii. Na marginesie rozważań prawnych wymaga zaznaczenia, że świadek W. G. w analogicznej sytuacji również uzyskał prawo do wyliczenia świadczenia emerytalnego w oparciu o wysokość uzyskiwanych premii regulaminowej w Przedsiębiorstwie Produkcyjno- (...) w T. na mocy prawomocnego wyroku tutejszego sądu. Mając na uwadze powyższe, sąd orzekł na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. w punkcie I wyroku. O kosztach zastępstwa procesowego orzeczono zgodnie z art. 98 k.p.c. mając na uwadze odpowiedzialność organu rentowego za wynik sprawy jako strony przegrywającej w całości. Sąd zasądził od ZUS na rzecz ubezpieczonego 180 zł na podstawie § 9 ust. 2 rozporządzenia z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie ( Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI