VII U 437/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odwołań D. K. od dwóch decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Pierwsza decyzja z dnia 29 czerwca 2022 r. stwierdzała ustanie ubezpieczenia społecznego rolników od 1 maja 2012 r. z powodu niezłożenia przez ubezpieczonego wymaganych dokumentów po wznowieniu pozarolniczej działalności gospodarczej. Ubezpieczony argumentował, że organ rentowy nie reagował na jego pisma i nie powinien był wydawać decyzji ze skutkiem wstecznym. Druga decyzja z dnia 27 lipca 2022 r. dotyczyła zwrotu nadpłaconych składek na ubezpieczenie społeczne rolników w kwocie 8 303,00 zł. Ubezpieczony zarzucił przedwczesne wydanie tej decyzji oraz błędne naliczenie kwoty nadpłaty. Sąd Okręgowy, po połączeniu spraw, ustalił stan faktyczny na podstawie dokumentów i zeznań ubezpieczonego. Sąd uznał, że ubezpieczony, prowadząc pozarolniczą działalność gospodarczą, nie dopełnił obowiązku złożenia w terminie oświadczenia o kontynuowaniu ubezpieczenia oraz zaświadczenia o wysokości podatku dochodowego, co zgodnie z art. 5a ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników skutkuje ustaniem ubezpieczenia. Sąd podkreślił, że przeoczenie wynikające z natłoku obowiązków nie jest zdarzeniem losowym uzasadniającym przywrócenie terminu. W kwestii nadpłaty składek, sąd powołał się na art. 41b ust. 11 ustawy, zgodnie z którym nadpłacone składki nie podlegają zwrotowi, jeśli od dnia ich opłacenia upłynęło 5 lat, co oznacza, że zwrot przysługuje tylko za okres od 1 października 2017 r. do 24 kwietnia 2022 r. W konsekwencji, sąd oddalił oba odwołania jako niezasadne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących kontynuacji ubezpieczenia rolniczego przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą, wymogów formalnych, skutków ich niedopełnienia oraz zasad zwrotu nadpłaconych składek.
Dotyczy specyficznej sytuacji rolników prowadzących jednocześnie działalność gospodarczą i stosowania przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników.
Zagadnienia prawne (3)
Czy niezłożenie przez rolnika w terminie 14 dni od wznowienia pozarolniczej działalności gospodarczej oświadczenia o kontynuowaniu ubezpieczenia oraz zaświadczenia o wysokości podatku dochodowego skutkuje ustaniem ubezpieczenia społecznego rolników?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, niezłożenie tych dokumentów w terminie skutkuje ustaniem ubezpieczenia społecznego rolników od dnia rozpoczęcia wykonywania pozarolniczej działalności gospodarczej lub współpracy przy tej działalności, zgodnie z art. 5a ust. 5 i 6 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ubezpieczony nie dopełnił wymogów formalnych określonych w ustawie, a przeoczenie wynikające z natłoku obowiązków nie jest zdarzeniem losowym uzasadniającym przywrócenie terminu. Brak reakcji organu rentowego nie zwalnia ubezpieczonego z jego obowiązków.
Czy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia dokumentów w KRUS może być przywrócony na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego lub Kodeksu postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy o ubezpieczeniu społecznym rolników przewidują samodzielną podstawę przywrócenia terminu wyłącznie w przypadku zdarzenia losowego (art. 5a ust. 7 ustawy), wyłączając możliwość stosowania przepisów k.p.c. czy k.p.a.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, które jednoznacznie wskazuje, że przywrócenie terminu w sprawach ubezpieczenia rolników jest możliwe tylko z powodu zdarzenia losowego, które jest nieprzewidziane i nieuchronne, a nie z powodu zwykłego przeoczenia.
Czy nadpłacone lub nienależnie opłacone składki na ubezpieczenie społeczne rolników podlegają zwrotowi, jeśli od dnia ich opłacenia upłynęło więcej niż 5 lat?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zgodnie z art. 41b ust. 11 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, nadpłacone lub nienależnie opłacone składki nie podlegają zwrotowi, jeżeli od dnia ich opłacenia upłynęło 5 lat.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że przepis ten jest jasny i nie pozostawia wątpliwości interpretacyjnych. Zwrot przysługuje tylko za okres ostatnich 5 lat, niezależnie od przyczyn powstania nadpłaty czy opóźnienia w złożeniu wniosku. Termin ten jest terminem prawa materialnego i nie podlega przywróceniu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. K. | osoba_fizyczna | odwołujący |
| Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego | organ_państwowy | organ rentowy |
Przepisy (5)
Główne
u.u.s.r. art. 5a § ust. 1, 3, 4, 5, 6, 7, 9
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników
Szczegółowe warunki kontynuacji ubezpieczenia rolniczego przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą, w tym obowiązek złożenia oświadczenia o kontynuacji ubezpieczenia i zaświadczenia o wysokości podatku dochodowego, a także skutki niedopełnienia tych obowiązków.
u.u.s.r. art. 41b § ust. 11
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników
Przepis określający, że nadpłacone lub nienależnie opłacone składki nie podlegają zwrotowi, jeżeli od dnia ich opłacenia upłynęło 5 lat.
Pomocnicze
u.u.s.r. art. 37 § ust. 1
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników
Obowiązek rolnika zgłaszania Kasie osób podlegających ubezpieczeniu i informowania o okolicznościach mających wpływ na podleganie ubezpieczeniu.
k.p.c. art. 477¹⁴ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do oddalenia odwołania przez sąd.
k.p.a.
Kodeks postępowania administracyjnego
Wspomniany w kontekście braku możliwości stosowania jego przepisów do przywracania terminów w sprawach ubezpieczenia rolników.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niezłożenie przez ubezpieczonego wymaganych dokumentów (oświadczenia o kontynuacji ubezpieczenia, zaświadczenia o dochodach) w ustawowych terminach. • Przeoczenie wynikające z natłoku obowiązków nie jest zdarzeniem losowym uzasadniającym przywrócenie terminu. • Zwrot nadpłaconych składek jest możliwy tylko za okres ostatnich 5 lat od dnia ich opłacenia.
Odrzucone argumenty
Organ rentowy nie reagował na pisma ubezpieczonego. • Decyzja o ustaniu ubezpieczenia została wydana ze skutkiem wstecznym. • Błędne naliczenie wysokości nadpłaconych składek. • Przedwczesne wydanie decyzji o nadpłacie przed zakończeniem postępowania odwoławczego.
Godne uwagi sformułowania
przeoczenie odwołującego wynikające z natłoku codziennych obowiązków mogłoby być zdarzeniem losowym • nie można uznać, że przeoczenie odwołującego wynikające z natłoku codziennych obowiązków mogłoby być zdarzeniem losowym • nadpłacone lub nienależnie opłacone składki nie podlegają zwrotowi, jeżeli od dnia ich opłacenia upłynęło 5 lat • termin ten jest terminem prawa materialnego, a zatem nie podlega przywróceniu
Skład orzekający
Renata Gąsior
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kontynuacji ubezpieczenia rolniczego przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą, wymogów formalnych, skutków ich niedopełnienia oraz zasad zwrotu nadpłaconych składek."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rolników prowadzących jednocześnie działalność gospodarczą i stosowania przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie terminów i formalności w kontaktach z instytucjami ubezpieczeniowymi, nawet w przypadku rolników prowadzących dodatkową działalność gospodarczą. Pokazuje też, że 'przeoczenie' nie jest usprawiedliwieniem dla niedopełnienia obowiązków prawnych.
“Zapomniałeś złożyć dokumenty do KRUS? Ubezpieczenie rolnicze może zniknąć, a nadpłacone składki przepadną!”
Dane finansowe
zwrot nadpłaty składek: 8303 PLN
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.