VII U 421/24

Sygn. akt VII U 421/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 marca 2025 r. Sąd Okręgowy Warszawa – Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący Sędzia SO Renata Gąsior Protokolant st. sekr. sądowy Marta Jachacy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2025 roku w Warszawie sprawy B. B. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. o prawo do rekompensaty na skutek odwołania B. B. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. z dnia 13 listopada 2023 roku znak: (...) 1. zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. z dnia 3 listopada 2023 roku znak: (...) w ten sposób, że przyznaje odwołującej B. B. prawo do rekompensaty z tytułu pracy w warunkach szczególnych od września 2023 r., 2. stwierdza, że organ rentowy nie ponosi odpowiedzialności za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji. UZASADNIENIE W dniu 15 stycznia 2024 r. ubezpieczona B. B. odwołała się decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. z dnia 13 listopada 2023 r., znak: (...) , którą odmówiono jej prawa do rekompensaty z tytułu pracy w szczególnych warunkach. W uzasadnieniu odwołania ubezpieczona podniosła, że pracę w szczególnych warunkach wykonywała w okresie od dnia 1 stycznia 1985 r. do dnia 31 lipca 2004 r. w (...) Centrum (...) i (...) w Z. , na oddziale psychiatrycznym mieszczącym się w J. , gdzie pracowała jako pielęgniarka psychiatryczna w bezpośrednim kontakcie z pacjentem psychiatrycznym. Ubezpieczona zaznaczyła, że nie rozumie dlaczego na wystawionym świadectwie pracy nie uwzględniono jej pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze (odwołanie od decyzji z dnia 13 listopada 2023 r. – k. 3 a.s.). W odpowiedzi z dnia 5 lutego 2024 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. wniósł o oddalenie odwołania na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. W uzasadnieniu stanowiska organ rentowy wskazał, że w toku toczącego się przed nim postępowania B. B. nie udowodniła piętnastoletniego okresu pracy w szczególnych warunkach. Organ rentowy nie uwzględnił jako pracy w warunkach szczególnych zatrudnienia w Instytucie (...) od 1 sierpnia 2004 r. do 31 grudnia 2008 r., gdyż na świadectwie pracy z dnia 8 września 2023 r. nie podano wykazu, działu i punktu zarządzenia resortowego, któremu podlegał zakład pracy. Nadto organ rentowy poinformował, że z załączonego do odwołania świadectwa pracy za okres od dnia 1 stycznia 1985 do dnia 31 lipca 2004 r. w (...) Centrum (...) i (...) w Z. , wynika że w czasie tego zatrudnienia nie wykonywała pracy w szczególnych warunkach (odpowiedź na odwołanie – k. 6-7 a.s.). Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: B. B. urodzona (...) , w 1982 r. ukończyła naukę w Liceum Medycznym nr 8 w O. , uzyskując prawo do używania tytułu pielęgniarki (świadectwo dojrzałości – k. 7 akt osobowych). Od dnia 1 stycznia 1985 do dnia 31 lipca 2004 r. ubezpieczona była zatrudniona w wymiarze pełnego etatu w (...) Centrum (...) i (...) w Z. k. W. . Początkowo, tj. od 1 stycznia 1985 r. do 31 grudnia 1993 r. zajmowała stanowisko pielęgniarki w Sanatorium w J. , a od 1 stycznia 1994 r. do 31 lipca 2004 r. stanowisko starszej pielęgniarki w Szpitalu w J. (świadectwo pracy z dnia 30 lipca 2004 r. – k. 1 akt osobowych, opinia biegłego z zakresu (...) – k.41-47 a.s.). W okresie od 12 do 23 lutego 1996 r. B. B. została oddelegowana na staż szkoleniowy psychiatryczny ( k. 51 - akt osobowych). W okresie od dnia 15 września 1997 r. do dnia 14 września 1998 r. odwołującej się został udzielony urlop wychowawczy ( k. 57 - akt osobowych). B. B. w toku zatrudnienia w ww. placówce, wykonywała pracę jako pielęgniarka, a następnie starsza pielęgniarka na oddziałach psychiatrii dziecięcej. Na dziecięcych oddziałach psychiatrycznych przebywali pacjenci w różnym stanie i różnymi zaburzeniami psychicznymi, takimi jak depresja, schizofrenia, anoreksja, choroby dwubiegunowe, upośledzenie umysłowe, autyzm, niektóre dzieci były po próbach samobójczych, agresywne oraz wymagające ciągłej obserwacji, czy też interwencji, np. unieruchomienia. Pielęgniarki były narażone na agresję słowną oraz czynną ze strony pacjentów, było to np. plucie, drapanie, gryzienie i wulgaryzmy. Ubezpieczona podawała pacjentom leki, robiła badania, zajmowała się dziećmi, tj. czynności higieniczne, ścielenie łóżek, organizował zajęcia w weekendy, kiedy nie było wychowawców, przygotowywała ubrania na drugi dzień, sprawdzała włosy, w razie potrzeby zmieniała pampersy, pomagała w unieruchomieniu. Pacjentów z anoreksją należało pilnować przy spożywaniu posiłków. Niektórzy pacjenci podlegali obserwacji ścisłej, czyli takiej wiążącej się z koniecznością obecności przy pacjencie. Ponadto, pielęgniarki na psychiatrycznym oddziale dziecięcym były także odpowiedzialne za wyprowadzanie dzieci na spacery, a jeśli zachodziła potrzeba towarzyszyły podczas wyjazdu na inne badania, które przeprowadzano poza placówką, która świadczyła tylko pomoc psychiatryczną. Praca świadczona była w systemie dyżurowym po 12 godzin, według grafiku (zeznania świadka M. P. – k. 32-33 a.s., zeznania świadka A. B. – k. 34-35 a.s., zeznania odwołującej – k. 35-36 a.s.). W okresie od 1 sierpnia 2004 r. do 29 sierpnia 2023 r. B. B. była zatrudniona na stanowisku pielęgniarki na oddziale psychiatrycznym w pełnym wymiarze czasu pracy w Instytucie (...) w W. . Praca wykonywana przez ubezpieczoną w ww. placówce stanowiła pracę o szczególnym charakterze wynikającą z załącznika nr 2, poz. 23 Ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (świadectwo pracy z dnia 8 września 2023 r. – k. 25 a.r., świadectwo wykonywania prac w szczególnym charakterze – k. 5 a.s.). W dniu 14 marca 2023 r. odwołująca złożyła wniosek o emeryturę, wskazując we wniosku, że rozwiązanie stosunku pracy z Instytutem (...) nastąpi 30 sierpnia 2023 r. ( wniosek z 14 marca 2023 r. – k. 1-5v a.r. ). W dniu 5 września 2023 r. B. B. złożyła wniosek o podjęcie wypłaty zawieszonego świadczenia, a następnie w dniu 11 września 2023 r. złożyła korektę świadectwa pracy, dotyczącą pracy w szczególnym charakterze ( wniosek z dnia 5 września 2023 r. – k. 9-11v a.r., protokół z dnia 11 września 2023 r. – k. 24 a.r. ). Decyzją z dnia 12 września 2023 r., znak: (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. ustalił wysokość i podjął wypłatę emerytury od 1 września 2023 r., tj. od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek (decyzja z dnia 12 września 2023 r. – k. 17 a.r.). Następnie decyzją z dnia 13 listopada 2023 r. organ rentowy odmówił B. B. prawa do wypłaty rekompensaty, wskazując że nie udokumentowała 15-letniego okresu zatrudnienia w warunkach szczególnych lub szczególnym charakterze do 31.12.2008 r., dodatkowo poinformował, że w świadectwie pracy w warunkach szczególnych nie podano wykazu, działu, pozycji i punktu załącznika do zarządzenia ministra lub uchwały centralnego związku spółdzielczego, którym podlegał zakład pracy (decyzja z dnia 13 listopada 2023 r. – k. 26 a.r.). Ubezpieczona odwołała się od decyzji z dnia 13 listopada 2023 r., co zainicjowało przedmiotowe postępowanie sądowe (odwołanie od decyzji – k. 3 a.s.) . Postanowieniem z dnia 6 listopada 2024 r. Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego sądowego specjalisty ds. BHP celem ustalenia czy praca wykonywana przez odwołującą B. B. w okresie od 1 stycznia 1985 r. do 31 lipca 2004 r. w (...) Centrum (...) i (...) w Z. , na stanowisku pielęgniarki, wykonywana była w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS, uregulowanych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983 roku, Nr 8, poz. 43 z późn. zm.) oraz w innych Rozporządzeniach Rady Ministrów dotyczących I Kategorii Zatrudnienia i zarządzeniach właściwych ministrów, ewentualnie w ustawie o emeryturach pomostowych . W opinii z dnia 14 listopada 2024 roku biegły sądowy z zakresu (...) , po dokonaniu analizy akt sprawy wraz z zawartą dokumentacją pracowniczą, stwierdził że B. B. w okresie od 1 stycznia 1985 r. do 31 lipca 2004 r. wykonywała pracę w warunkach szczególnych w oparciu o wymagania rozporządzenia Rady Ministrów w wymiarze 19 lat i 7 miesięcy, w tym 1 rok urlopu wychowawczego, 239 dni okresów nieskładkowych (opinia biegłego z zakresu (...) – k.41-47 a.s.). Organ rentowy wskazał, że nie wnosi uwag do opinii biegłego, jednocześnie informując, że w toku postępowania przez organem rentowym, ubezpieczona przedłożyła kserokopię świadectwa pracy za okres zatrudnienia od 01.01.1985 r. do 31.07.2004 r. w (...) Centrum (...) i (...) w Z. , z którego wynika, że w czasie zatrudnienia nie wykonywała pracy w szczególnych warunkach. Podstawą do ustalenia stanu faktycznego były zgromadzone w toku sprawy dowody z dokumentów tj. dokumentacja obrazująca przebieg postępowania przed organem rentowym i dokumenty wchodzące w skład akt osobowych oraz dokumenty, które uzupełniły materiał dowodowy w toku postępowania sądowego. Dokumenty te pozwoliły na ustalenie okresów zatrudnienia ubezpieczonej, zajmowanych przez nią w spornym okresie stanowisk służbowych i zakresu czynności. Obiektywny charakter tych dokumentów nie budził wątpliwości Sądu, co do ich wiarygodności, dlatego Sąd oparł się na nich czyniąc ustalenia w zakresie faktów sprawy. Sąd oparł się także na zeznaniach świadków, tj. M. P. i A. B. . Osoby te znają ubezpieczoną, pracowały z nią w (...) Centrum (...) i (...) w Z. k. W. . Świadkowie w sposób wzajemnie się uzupełniający charakteryzowali czynności pracy odwołującej w spornym okresie, mając ku temu wiedzę – ponieważ w tym samym czasie także byli pracownikami placówki i również pracowali na oddziale psychiatrii, nadto M. P. zajmował takie samo stanowisko co ubezpieczona. Sąd obdarzył zeznania świadków przymiotem wiarygodności, w ocenie Sądu relacja świadków była rzetelna i szczera. Zeznania odwołującej się B. B. na okoliczność charakteru pracy w spornym okresie, również Sąd ocenił jako wiarygodne i uczynił z nich podstawę ustaleń faktycznych, ponieważ korelowały one z zeznaniami przesłuchanych w sprawie świadków i znalazły potwierdzenie w opinii biegłego z zakresu (...) , na której Sąd także się oparł, uznając opinię za przydatną do rozstrzygnięcia sprawy, dającą rzetelną odpowiedź na stawiane przez Sąd pytania, zawierającą zrozumiałą i spójną argumentację i wywiedzione wnioski. Tak zebrany materiał dowodowy sąd uznał za wystarczający do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, zaś strony postępowania nie wnosiły o jego uzupełnienie. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Odwołania ubezpieczonej B. B. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. z dnia 13 listopada 2023 r., znak: (...) zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowych (tj. Dz. U. z 2022 r., poz. 1340) rekompensata przysługuje ubezpieczonemu, jeżeli ma okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 15 lat. Stosownie do treści ust. 2 tego przepisu rekompensata nie przysługuje osobie, która nabyła prawo do emerytury na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS. W myśl art. 23 ust. 1 i 2 powołanej ustawy ustalenie rekompensaty następuje na wniosek ubezpieczonego o emeryturę; rekompensata przyznawana jest w formie dodatku do kapitału początkowego, o którym mowa w przepisach art. 173 i art. 174 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Celem rekompensaty, podobnie jak i emerytury pomostowej, jest łagodzenie skutków utraty możliwości przejścia na emeryturę przed osiągnięciem wieku emerytalnego przez pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. W przypadku rekompensaty realizacja tego celu polega jednak nie na stworzeniu możliwości wcześniejszego zakończenia aktywności zawodowej, lecz na odpowiednim zwiększeniu podstawy wymiaru emerytury z FUS, do której osoba uprawniona nabyła prawo po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 31 marca 2016 r., III AUa 1899/15). Przepisy art. 2 pkt 5 i art. 21 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowych formułują dwie zasadnicze przesłanki nabycia prawa do rekompensaty, tj.: 1) nienabycie prawa do emerytury pomostowej, 2) osiągnięcie okresu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu ustawy o emeryturach i rentach z FUS wynoszącego co najmniej 15 lat. Stosownie do treści art. 32 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia w podmiotach, w których obowiązują wykazy stanowisk ustalone na podstawie przepisów dotychczasowych. Z kolei przepis art. 32 ust. 4 stanowi, że wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych, to jest na podstawie rozporządzenia w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Z § 1 rozporządzenia wynika, że jego treść stosuje się do pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze, wymienione w § 4-15 rozporządzenia oraz w wykazach stanowiących załącznik do rozporządzenia. Przepis § 2 ust. 1 rozporządzenia ustala, że za okresy uzasadniające nabycie prawa do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu uważa się okresy, w których praca w szczególnych warunkach jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Rozporządzenie z 7 lutego 1983 r. w § 2 ust. 2 zobowiązuje zakłady pracy do stwierdzenia okresów zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wyłącznie na podstawie posiadanej dokumentacji. Natomiast w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11.10.2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe określone zostały środki dowodowe, które powinny być dołączone do wniosku, stwierdzające okoliczności uzasadniające przyznanie tego świadczenia. W myśl § 21-23 powołanego rozporządzenia środkiem dowodowym stwierdzającym okresy zatrudnienia są pisemne zaświadczenia zakładów pracy, wydane na podstawie posiadanych dokumentów, oraz legitymacje ubezpieczeniowe, a także inne dowody z przebiegu ubezpieczenia. W przypadku zaś ubiegania się pracownika o przyznanie emerytury z tytułu zatrudnienia w szczególnym charakterze, zaświadczenie zakładu pracy powinno stwierdzać charakter i stanowisko pracy w poszczególnych okresach oraz inne okoliczności, od których jest uzależnione przyznanie takiej emerytury lub renty. Wyjątek od zasady ustalonej w powołanym przepisie jest zawarty w § 25 wymienionego rozporządzenia, który przewiduje, że okresy zatrudnienia mogą być udowodnione zeznaniami świadków, gdy zainteresowany wykaże, że nie może przedstawić zaświadczenia zakładu pracy. Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 27 maja 1985 r. sygn. III UZP 5/85 wyjaśnił, że w postępowaniu o świadczenia emerytalno-rentowe dopuszczalne jest przeprowadzenie przed sądem pracy i ubezpieczeń społecznych dowodu z zeznań świadków na okoliczność zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, jeżeli zainteresowany wykaże, że nie może przedstawić zaświadczenia zakładu pracy. Natomiast zgodnie z art. 473 k.p.c. w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych nie stosuje się przepisów ograniczających dopuszczalność dowodu ze świadków i z przesłuchania stron. W postępowaniu przed tymi sądami okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń mogą być udowadniane wszelkimi dostępnymi środkami dowodowymi (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2.02.1996 r. II URN 3/95). Okresem spornym podlegającym weryfikacji przez Sąd w przedmiotowym postępowaniu był okres zatrudnienia odwołującej w (...) Centrum (...) i (...) w Z. k. W. w okresie od 1 stycznia 1985 r. do 31 lipca 2004 r., którego organ rentowy nie zaliczył do stażu pracy w warunkach szczególnych z uwagi na brak wskazania w świadectwie pochodzącym od pracodawcy, że ww. okres pracy ubezpieczonej był okresem uzasadniającym prawo do świadczeń na zasadach określonych w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, ponieważ nie wskazywał charakteru wykonywanej pracy oraz stanowisko ściśle według wykazu, działu, pozycji i punktu załącznika do zarządzenia ministra, któremu podlegał zakład. Dane te powinien stwierdzić zakład pracy na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do rozporządzenia lub w świadectwie pracy. Brak takich dokumentów nie oznacza jednak braku możliwości wykazania faktu wykonywania pracy w warunkach szczególnych przy użyciu innych środków dowodowych. W orzecznictwie wielokrotnie wyrażano ugruntowany już pogląd, zgodnie z którym okoliczność wykonywania pracy w szczególnych warunkach może być dowodzona wszelkimi środkami dowodowymi, przy czym sąd nie jest związany środkami dowodowymi określonymi dla dowodzenia przed organem rentowym. W postępowaniu przed sądem odwoławczym dopuszczalne jest więc dopuszczenie dowodu z zeznań świadków na okoliczność zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w sytuacji, gdy wnioskodawca nie jest w stanie wykazać tej okoliczności jedynie w oparciu o dokumenty (zob. uchwały Sądu Najwyższego z dnia 10 marca 1984 r., III UZP 6/84; z dnia 21 września 1984 r., III UZP 48/84; a także wyroki: Sądu Najwyższego z dnia 8 kwietnia 1999 r., II UKN 619 i Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 14 grudnia 2004 r., III AUa 2474/03) . Zebrany przez Sąd materiał dowodowy pozwolił na uwzględnienie spornego okresu zatrudnienia do stażu pracy w szczególnych warunkach, co spowodowało, że uznać należy, że B. B. legitymuje się wymaganym 15 –letnim okresem pracy w szczególnych warunkach, stanowiącym przesłankę nabycia prawa do rekompensaty. W celu ustalenia charakteru pracy ubezpieczonej Sąd miał do dyspozycji obszerny materiał dowodowy – akta osobowe zawierające dokumentację z zatrudnienia ubezpieczonej u ww. pracodawcy, które wraz z zeznaniami świadków i odwołującej, jednoznacznie potwierdziły jaką pracę wykonywała ubezpieczona i jaki był faktyczny jej charakter i zakres czynności. Jednocześnie, należy też podkreślić, że przy ustalaniu pracy w szczególnych warunkach, nie ma znaczenia nazwa zajmowanego stanowiska, lecz rodzaj pracy powierzony i faktycznie wykonywany przez ubezpieczonego. Praca w szczególnych warunkach to praca wykonywana stale (codziennie) i w pełnym wymiarze czasu pracy (obowiązującym w danym systemie czasu pracy i na danym stanowisku) w warunkach pozwalających na uznanie jej za jeden z rodzajów pracy wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Ustalenie zatem, jakie prace faktycznie wykonywał wnioskodawca, nie zaś nazwa zajmowanego stanowiska, przesądza o ewentualnym istnieniu przesłanek do przyznania dochodzonego świadczenia (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 kwietnia 2004 roku, II UK 337/03, OSNP 2004/22/392). Ostatecznie Sąd posłużył się także dowodem z opinii biegłego z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, z której wynika, że ubezpieczona w okresie od 1 stycznia 1985 r. do 31 lipca 2004 r. wykonywała pracę w warunkach szczególnych w wymiarze 19 lat i 7 miesięcy, w tym 1 rok urlopu wychowawczego, 239 dni okresów nieskładkowych. Organ rentowy nie zakwestionował ustaleń biegłego i wniosków płynących ze sporządzonej przez niego opinii. Biorąc pod uwagę ustalony w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy charakter pracy wykonywanej przez ubezpieczoną w spornym okresie, należy stwierdzić, że w tym czasie świadczyła prace w warunkach szczególnych w oparciu o wymagania ujęte w Wykazie A, Dziale XII, poz. 1 stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze tj. prace na oddziałach intensywnej opieki medycznej, anestezjologii, psychiatrycznych i odwykowych, onkologicznych, leczenia oparzeń oraz ostrych zatruć w bezpośrednim kontakcie z pacjentem. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. w pkt 1 . zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznał odwołującej B. B. prawo do rekompensaty z tytułu pracy w warunkach szczególnych od września 2023 r., tj. od miesiąca, w którym wystąpiono z wnioskiem o sporne świadczenie. Zgodnie z treścią art. 118 ust. 1a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , Sąd ustalając prawo do świadczenia, ma obowiązek ustalić czy organ rentowy ponosi lub nie ponosi odpowiedzialności za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji. W ocenie Sądu Okręgowego w przedmiotowej sprawie nie istniały podstawy do stwierdzenia odpowiedzialności organu rentowego za nieprzyznanie odwołującej prawa do rekompensaty już na etapie postępowania przed ZUS z uwagi na ograniczone środki dowodowe określone dla dowodzenia przed organem rentowym. W niniejszej sprawie dopiero na etapie postępowania odwoławczego Sąd, dysponując wszelkimi dostępnymi środkami dowodowymi, ustalił że w okresie od 1 stycznia 1985 r. do 31 lipca 2004 r. B. B. wykonywała pracę w warunkach szczególnych. Wobec powyższego Sąd orzekł jak w pkt 2. sentencji wyroku.