VII U 3919/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odwołania A. D. (1) od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) odmawiającej podlegania ubezpieczeniom społecznym. ZUS uznał, że umowa o pracę zawarta między A. D. (1) a spółką (...) Sp. z o.o. była pozorna i miała na celu obejście przepisów. Odwołująca argumentowała, że faktycznie wykonywała obowiązki prezesa zarządu, które wykraczały poza standardowe zadania wynikające z funkcji w zarządzie, a jej zatrudnienie było uzasadnione rozwojem spółki i modernizacją nieruchomości. Sąd Okręgowy, po analizie zgromadzonego materiału dowodowego, w tym zeznań świadków, dokumentów spółki i opinii biegłych (choć wniosek o opinię został oddalony), ustalił, że odwołująca faktycznie wykonywała pracę w ramach stosunku pracy, a jej obowiązki były znaczące i związane z zarządzaniem nieruchomością. Sąd podkreślił, że nawet jeśli celem zawarcia umowy było uzyskanie świadczeń ubezpieczeniowych, to jeśli praca była faktycznie wykonywana, umowa nie jest nieważna. Sąd odrzucił argumentację ZUS o braku nadzoru pracowniczego, wskazując na ewolucję pojęcia podporządkowania w prawie pracy oraz na fakt, że odwołująca podlegała kontroli ze strony brata, który był jedynym udziałowcem spółki. W konsekwencji, sąd zmienił zaskarżoną decyzję ZUS, stwierdzając podleganie odwołującej obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym od dnia 9 października 2018 r. Zasądzono również zwrot kosztów zastępstwa procesowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że umowa o pracę zawarta przez prezesa zarządu z własną spółką może być ważna i rodzić obowiązek ubezpieczeń społecznych, nawet w sytuacji wątpliwości co do pozorności, pod warunkiem faktycznego wykonywania pracy i istnienia pewnego stopnia podporządkowania.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółki wieloosobowej (choć z dominującym udziałowcem) i wymaga analizy faktycznego wykonywania pracy oraz elementów podporządkowania.
Zagadnienia prawne (2)
Czy umowa o pracę zawarta pomiędzy prezesem zarządu spółki a tą spółką, w której nie jest jedynym udziałowcem, może być uznana za ważną i rodzić obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym, nawet jeśli istniały wątpliwości co do jej pozorności lub celu obejścia przepisów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowa o pracę zawarta pomiędzy prezesem zarządu a spółką może być uznana za ważną i rodzić obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym, jeśli praca była faktycznie wykonywana, nawet jeśli istniały wątpliwości co do pozorności lub celu obejścia przepisów.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że faktyczne wykonywanie pracy przez odwołującą, zwiększenie zakresu jej obowiązków po zawarciu umowy o pracę, oraz istnienie nadzoru ze strony udziałowca (brata) potwierdzają ważność umowy. Podkreślono, że nawet jeśli celem było uzyskanie świadczeń, praca faktycznie wykonywana rodzi tytuł ubezpieczenia. Sąd odrzucił argumentację ZUS o braku nadzoru, wskazując na ewolucję pojęcia podporządkowania i możliwość zatrudnienia członków zarządu na podstawie umowy o pracę.
Czy brak przeprowadzenia wstępnych badań lekarskich lub szkolenia BHP przez pracodawcę skutkuje nieważnością umowy o pracę i brakiem podlegania ubezpieczeniom społecznym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak przeprowadzenia wstępnych badań lekarskich lub szkolenia BHP przez pracodawcę nie skutkuje nieważnością umowy o pracę ani brakiem podlegania ubezpieczeniom społecznym, jeśli praca była faktycznie wykonywana.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego i Sądu Apelacyjnego, zgodnie z którym dopuszczenie do pracy bez wymaganego zaświadczenia lekarskiego nie jest elementem czynności prawnej zawarcia umowy o pracę i nie powoduje jej nieważności. Nawet nieważnie zawarta umowa o pracę, jeśli faktycznie wykonywana, rodzi tytuł ubezpieczenia pracowniczego. Podobnie brak udokumentowania szkolenia BHP nie przekreśla istnienia stosunku pracy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. D. (1) | osoba_fizyczna | odwołująca |
| (...) Sp. z o.o. | spółka | płatnik składek |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (8)
Główne
u.s.u.s. art. 6 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Obowiązkowe podleganie ubezpieczeniom społecznym przez pracowników.
u.s.u.s. art. 8 § ust. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Definicja pracownika.
k.p. art. 22 § § 1
Kodeks pracy
Definicja stosunku pracy, w tym elementy: wykonywanie pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem, w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, za wynagrodzeniem.
Pomocnicze
k.c. art. 58 § § 1 i § 2
Kodeks cywilny
Nieważność czynności prawnej sprzecznej z ustawą, mającej na celu obejście ustawy lub sprzecznej z zasadami współżycia społecznego.
k.p. art. 300
Kodeks pracy
Stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego w sprawach nieuregulowanych przepisami prawa pracy.
k.p.c. art. 477 § 14 § 1 i § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie sądu w sprawie odwołania od decyzji organu rentowego.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.
k.s.h. art. 203 § § 1
Kodeks spółek handlowych
Możliwość łączenia funkcji w zarządzie spółki z zatrudnieniem na podstawie stosunku pracy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Faktyczne wykonywanie pracy przez odwołującą na podstawie umowy o pracę. • Zwiększenie zakresu obowiązków po zawarciu umowy o pracę. • Istnienie nadzoru pracowniczego ze strony udziałowca (brata). • Ważność umowy o pracę mimo potencjalnych wad formalnych (np. brak badań lekarskich). • Rozwój spółki i wzrost wartości nieruchomości jako dowód efektywności działań odwołującej.
Odrzucone argumenty
Umowa o pracę zawarta przez prezesa zarządu z własną spółką jest pozorna. • Brak faktycznego wykonywania pracy przez odwołującą. • Brak nadzoru pracowniczego nad prezesem zarządu. • Nieważność umowy o pracę z powodu obejścia przepisów lub sprzeczności z zasadami współżycia społecznego. • Niespełnienie wymogów formalnych (badania lekarskie, BHP).
Godne uwagi sformułowania
Praca jest wówczas wykonywana na rzecz i ryzyko odrębnego podmiotu prawa – spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. • Fakt, że do zmiany zasad wykonywania pracy doszło w celu uzyskania ubezpieczenia społecznego, nie musi świadczyć o pozorności umowy o pracę, jeżeli praca była rzeczywiście wykonywana. • Pojęcie kierownictwa pracodawcy, o którym mowa w art. 22 § 1 k.p. , nie ma jednowymiarowego kształtu. • Nawet nieważnie zawarta umowa o pracę, jeżeli faktycznie wykonywana, rodzi tytuł ubezpieczenia pracowniczego.
Skład orzekający
Renata Gąsior
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że umowa o pracę zawarta przez prezesa zarządu z własną spółką może być ważna i rodzić obowiązek ubezpieczeń społecznych, nawet w sytuacji wątpliwości co do pozorności, pod warunkiem faktycznego wykonywania pracy i istnienia pewnego stopnia podporządkowania."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółki wieloosobowej (choć z dominującym udziałowcem) i wymaga analizy faktycznego wykonywania pracy oraz elementów podporządkowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu interpretacji umów o pracę z członkami zarządu i ich podlegania ubezpieczeniom społecznym, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i prawników.
“Czy umowa o pracę prezesa zarządu z własną spółką jest zawsze pozorna? Sąd rozstrzyga.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.