VII U 326/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuA. C. wniosła odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającej prawa do ponownego obliczenia emerytury. Ubezpieczona argumentowała, że ZUS odmówił przeliczenia jej emerytury na dzień 2 stycznia 2023 r., gdy osiągnie powszechny wiek emerytalny, z powodu nieprzystąpienia do Otwartego Funduszu Emerytalnego (OFE) w 1999 r. Podkreślała, że jest w gorszej sytuacji niż osoby, które przystąpiły do OFE, a jej emerytura jest o około 80% niższa bez uzasadnienia. Wniosła o stwierdzenie niezgodności stanu faktycznego z przepisami prawa i przeliczenie emerytury. ZUS w odpowiedzi wniósł o oddalenie odwołania, wskazując, że zgodnie z art. 26c ustawy o emeryturach i rentach z FUS, ponowne obliczenie emerytury dotyczy osób pobierających okresową emeryturę kapitałową, a ubezpieczona nie była członkiem OFE i nie nabyła prawa do takiej emerytury. Sąd Okręgowy ustalił, że ubezpieczona nie przystąpiła do OFE. Analizując przepisy, sąd stwierdził, że prawo do emerytury kapitałowej przysługuje członkom OFE, a art. 26c ustawy emerytalnej dotyczy osób pobierających takie świadczenie. Sąd podkreślił, że przystąpienie do OFE było dobrowolne dla rocznika ubezpieczonej i nieuczynienie tego wyklucza możliwość przeliczenia emerytury na zasadach określonych dla członków OFE. Sąd powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego K 1/14, który nie uznał reformy emerytalnej za niezgodną z Konstytucją. Sąd oddalił odwołanie, uznając, że argumentacja ubezpieczonej nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach, a rolą sądu jest stosowanie prawa, a nie zastępowanie ustawodawcy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących przeliczenia emerytury dla osób nieprzystępujących do OFE oraz zasady działania reformy emerytalnej.
Dotyczy specyficznej sytuacji osób urodzonych w latach 1949-1968, które nie przystąpiły do OFE.
Zagadnienia prawne (2)
Czy osoba, która nie przystąpiła do Otwartego Funduszu Emerytalnego (OFE) w przewidzianym terminie, może ubiegać się o ponowne przeliczenie emerytury na podstawie przepisów dotyczących okresowej emerytury kapitałowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, osoba, która nie przystąpiła do OFE i w związku z tym nie pobierała okresowej emerytury kapitałowej, nie może ubiegać się o ponowne przeliczenie emerytury na podstawie art. 26c ustawy o emeryturach i rentach z FUS.
Uzasadnienie
Przepis art. 26c ustawy o emeryturach i rentach z FUS dotyczy wyłącznie osób, które pobierały okresową emeryturę kapitałową, a prawo do takiej emerytury przysługuje członkom OFE. Brak przystąpienia do OFE wyklucza możliwość zastosowania tego przepisu.
Czy przepisy dotyczące reformy emerytalnej, w tym podziału składek i zasad naliczania emerytur dla osób, które nie przystąpiły do OFE, są zgodne z Konstytucją?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Trybunał Konstytucyjny w wyroku K 1/14 uznał zasady reformy emerytalnej, w tym kapitałowej części systemu, za zgodne z Konstytucją.
Uzasadnienie
Trybunał Konstytucyjny ocenił reformę emerytalną i nie stwierdził jej niezgodności z Konstytucją, co oznacza, że obowiązujące przepisy są legalne.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. C. | osoba_fizyczna | odwołująca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (12)
Główne
ustawa emerytalna art. 26c § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Dotyczy ponownego obliczenia emerytury dla osób pobierających okresową emeryturę kapitałową.
k.p.c. art. 477 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do oddalenia odwołania.
Pomocnicze
ustawa emerytalna art. 26
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Określa zasady obliczania emerytury.
ustawa emerytalna art. 114 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Reguluje zasady uchylania lub zmiany decyzji organu rentowego.
u.e.k. art. 5
Ustawa o emeryturach kapitałowych
Emerytury kapitałowe przysługują osobom z ustalonym prawem do emerytury z FUS.
u.e.k. art. 7
Ustawa o emeryturach kapitałowych
Okresowa emerytura kapitałowa finansowana jest z FUS i przysługuje z subkonta.
u.e.k. art. 8 § 1
Ustawa o emeryturach kapitałowych
Określa warunki nabycia prawa do okresowej emerytury kapitałowej (wiek 60 lat, środki na subkoncie).
u.s.u.s. art. 40a
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Opisuje prowadzenie subkonta w ramach konta ubezpieczonego.
u.s.u.s. art. 22 § 3
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Dotyczy podziału składki.
u.s.u.s. art. 111
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Podział składki jest obowiązkowy dla urodzonych po 1968 r.
u.s.u.s. art. 111 § 3
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Urodzeni między 1949 a 1968 r. mogli przystąpić do OFE na wniosek.
u.s.u.s. art. 111 § 5
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Przystąpienie do OFE przez te roczniki było nieodwołalnym oświadczeniem woli.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak przystąpienia do OFE wyklucza możliwość zastosowania art. 26c ustawy emerytalnej. • Prawo do okresowej emerytury kapitałowej przysługuje wyłącznie członkom OFE. • Obowiązujące przepisy reformy emerytalnej nie zostały uznane za niezgodne z Konstytucją.
Odrzucone argumenty
Odmowa przeliczenia emerytury z powodu nieprzystąpienia do OFE jest niesprawiedliwa i dyskryminująca. • Należy utworzyć subkonto w ZUS wszystkim ubezpieczonym i przeliczyć emerytury zgodnie z art. 26c.
Godne uwagi sformułowania
organ rentowy kieruje się wyłącznie przepisami prawa, a nie stanem faktycznym • rażąco niesprawiedliwa emerytura w stosunku do kobiet, które przystąpiły do Otwartego Funduszu Emerytalnego • nie kwestionowała decyzji wydanej przez ZUS, a obowiązujące przepisy • Rolą sądów jest stosowanie prawa. Odmienna wykładnia przepisów [...] mogłaby prowadzić do zastępowania ustawodawcy w tworzeniu prawa.
Skład orzekający
Zofia Pawelczyk-Bik
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przeliczenia emerytury dla osób nieprzystępujących do OFE oraz zasady działania reformy emerytalnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osób urodzonych w latach 1949-1968, które nie przystąpiły do OFE.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego tematu emerytur i budzi emocje związane z poczuciem niesprawiedliwości wynikającym z reformy emerytalnej. Pokazuje, jak sądy stosują prawo nawet w obliczu subiektywnego poczucia krzywdy.
“Czy brak decyzji o OFE w 1999 roku kosztuje Cię tysiące złotych emerytury? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.