VII U 316/12

Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w LublinieLublin2013-01-31
SAOSubezpieczenia społecznezasiłkiŚredniarejonowy
zasiłek pogrzebowykoszty pogrzebuposługa kapłańskaZUSubezpieczenia społeczneprawo pracy i ubezpieczeń społecznychorzecznictwo

Sąd Rejonowy podwyższył zasiłek pogrzebowy, uznając koszt posługi kapłańskiej za uzasadniony wydatek związany z pogrzebem.

J. A. odwołał się od decyzji ZUS, który odmówił zwrotu 700 zł wydatkowanych na posługę kapłańską podczas pogrzebu jego ciotki. Sąd ustalił, że kwota ta została uiszczona jako ofiara dla księdza pracującego w Domu Pomocy Społecznej, który odprawił ceremonię pogrzebową zgodnie z wolą zmarłej. Sąd uznał ten wydatek za bezpośrednio związany z pogrzebem i mieszczący się w zwyczajowo przyjętych kosztach, w związku z czym zmienił decyzję ZUS i podwyższył należny zasiłek pogrzebowy.

Sprawa dotyczyła odwołania J. A. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, który odmówił uwzględnienia w kosztach pogrzebu jego ciotki, J. P. (1), wydatków w kwocie 700 zł na posługę kapłańską. Organ rentowy uznał, że przedłożone zaświadczenie nie precyzuje charakteru należności ani jej przeznaczenia. J. A. argumentował, że kwota ta została wydatkowana na pokrycie kosztów pogrzebu w postaci posługi kapłańskiej przez księdza D. S., pracującego jako kapelan w Domu Pomocy Społecznej, gdzie mieszkała zmarła. Sąd Rejonowy, po analizie zebranego materiału dowodowego, w tym zeznań świadków i dokumentów, ustalił, że J. P. (1) zmarła w dniu 25 grudnia 2011 roku, a J. A. pokrył wszystkie koszty związane z jej pogrzebem, które łącznie wyniosły 3.997,30 zł. Sąd uznał, że kwota 700 zł stanowiła ofiarę złożoną księdzu D. S. za odprawienie mszy pogrzebowej i całą ceremonię, co było zgodne z wolą zmarłej. Powołując się na przepisy ustawy o emeryturach i rentach z FUS oraz utrwalone poglądy doktryny i orzecznictwa, sąd stwierdził, że pojęcie kosztów pogrzebu należy rozumieć szeroko, obejmując wydatki bezpośrednio związane z pogrzebem oraz te odpowiadające zwyczajom danego środowiska. W ocenie sądu, posługa kapłańska na pogrzebie bezsprzecznie stanowi koszt bezpośrednio związany z ceremonią i mieści się w granicach zwyczajowo przyjętych wydatków. W związku z tym, sąd zmienił zaskarżoną decyzję ZUS i podwyższył należny J. A. zasiłek pogrzebowy do kwoty 3.967,30 zł.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, wydatek na posługę kapłańską, jeśli jest bezpośrednio związany z ceremonią pogrzebową i odpowiada zwyczajom środowiska, stanowi koszt pogrzebu podlegający zwrotowi.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pojęcie kosztów pogrzebu należy interpretować szeroko, obejmując wydatki bezpośrednio związane z ceremonią oraz te odpowiadające zwyczajom. Posługa kapłańska, odprawiona zgodnie z wolą zmarłego i uiszczona przez wnioskodawcę, wpisuje się w te kryteria.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana zaskarżonej decyzji

Strona wygrywająca

J. A.

Strony

NazwaTypRola
J. A.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (6)

Główne

ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 77 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 78

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 79 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 80

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Pomocnicze

k.p.c. art. 477 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

k.c. art. 446 § 1

Kodeks cywilny

Sąd powołał się na ten przepis w kontekście zwrotu kosztów poczęstunku po pogrzebie, jako analogii do szerszego rozumienia kosztów pogrzebu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Posługa kapłańska jako koszt bezpośrednio związany z pogrzebem. Posługa kapłańska jako wydatek odpowiadający zwyczajom środowiska. Szerokie rozumienie kosztów pogrzebu zgodnie z orzecznictwem.

Odrzucone argumenty

Niewystarczające udokumentowanie wydatku na posługę kapłańską przez ZUS.

Godne uwagi sformułowania

Pojęcie kosztów pogrzebu nie zostało co prawda sprecyzowane przez Ustawodawcę, jednakże zgodnie z ugruntowanymi w doktrynie i orzecznictwie poglądami należy je pojmować szeroko. Odprawienie mszy na pogrzebie przez księdza i przyjęcie przez niego z tego tytułu ofiary pieniężnej bezsprzecznie stanowi koszt bezpośrednio z pogrzebem związany.

Skład orzekający

Anna Zawiślak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie zaliczenia wydatków na posługę religijną do kosztów pogrzebu przy ustalaniu prawa do zasiłku pogrzebowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji posługi kapłańskiej świadczonej przez osobę zatrudnioną w DPS, ale może być argumentem w podobnych sprawach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, jak sądy interpretują szeroko pojęte koszty pogrzebu, uwzględniając zwyczaje i wolę zmarłego, co może być interesujące dla osób zajmujących się prawem ubezpieczeń społecznych.

Czy posługa kapłańska to koszt pogrzebu? Sąd rozstrzyga.

Dane finansowe

WPS: 700 PLN

zasiłek pogrzebowy: 3967,3 PLN

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VII U 316/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 stycznia 2013 roku Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: Sędzia SR Anna Zawiślak Protokolant: sekretarz sądowy Anna Herzog po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2013 roku w Lublinie sprawy J. A. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. o wysokość zasiłku pogrzebowego na skutek odwołania J. A. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. z dnia 5 marca 2012 roku sygn. (...) , (...) zmienia zaskarżoną decyzję i podwyższa J. A. należny zasiłek pogrzebowy po zmarłej w dniu 25 grudnia 2011 roku J. P. (1) z kwoty 3.267,30 zł do kwoty 3.967,30 zł (trzy tysiące dziewięćset sześćdziesiąt siedem złotych trzydzieści groszy). VII U 316/12 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 5 marca 2012 roku w sprawie (...) , (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. odmówił uwzględnienia w kosztach pogrzebu zmarłej w dniu 25 grudnia 2011 roku J. P. (1) wydatków w kwocie 700 zł dokumentowanych oświadczeniem księdza kapelana, pracownika Domu Pomocy Społecznej w L. i dopłaty zasiłku pogrzebowego. Organ rentowy wskazał, iż przedłożone przez J. A. zaświadczenie nie wskazuje jaki charakter posiada należność, z jakiego tytułu została wydatkowana i przez kogo została przyjęta (decyzja - k. 3 akt ZUS). Od powyższej decyzji odwołanie złożył J. A. . Wnioskodawca podniósł, iż kwota 700 zł została wydatkowana pokrycie kosztów pogrzebu w postaci posługi kapłańskiej przez księdza D. S. . Kwota ta była ustalona i przyjęta przez księdza, a została uiszczona przez skarżącego. Kapłan ten został powołany przez biskupa do posługi w Domu Pomocy Społecznej przy ul. (...) w L. , tam odprawia msze i nie pracuje przy żadnej parafii (k. 1). W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ( k. 2). Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny: J. P. (1) zmarła w dniu 25 grudnia 2011 roku (akt zgonu - k. 17 akt ZUS). Przed śmiercią pobierała emeryturę (zaświadczenie - k.18 akt ZUS). J. P. (1) przez ostatnie 10 lat swego życia mieszkała w Domu Pomocy Społecznej w L. przy ul (...) , tam również chodziła do kościoła. Organizacją pogrzebu zajął się J. A. , dla którego zmarła była ciotką - siostrą jego babki od strony matki. Wnioskodawca pokrył wszystkie koszty związane z pogrzebem (rachunki i faktury - k. 8; 22 -27 akt ZUS, zeznania wnioskodawcy k. 16v; 12 - 13). J. P. (1) miała wykupiony grób na cmentarzu przy ul. (...) w L. . Wolą zmarłej było, żeby na jej pogrzebie posługę kapłańską odprawił kapelan DPS D. S. . Ksiądz ten jest zatrudniony w DPS w L. , jako kapelan ośrodka i sprawował mszę świętą i całą ceremonią pogrzebową. Z tego tytułu otrzymał ofiarę w wysokości 700 zł i wystawił zaświadczenie o otrzymaniu pieniędzy. W tym czasie D. S. mieszkał przy parafii Św. M. A. , natomiast Msze św. sprawował w moim miejscu pracy tj. w DPS - ie, gdzie był zatrudniony na postawie umowy o pracę w połowie wymiaru czasu pracy. W tamtym czasie nie był zatrudniony w żadnej parafii. W ramach umowy o pracę sprawował codziennie Mszę św. w kaplicy, a po mszy udzielał dla leżących mieszkańców Komunię świętą w ich pokojach. W okresie wielkiego postu i adwentu odprawiał relokacje, prowadził również wszelkie czynności związane z posługą duszpasterską (zeznania J. A. - k. 16v; 12 - 13, , zeznania D. S. - k. 16v, zaświadczenie - k. 8, 9 akt ZUS) . Łączna wysokość wydatków poniesionych przez wnioskodawcę z tytułu pogrzebu J. P. (1) opiewała na kwotę 3.997,30 zł (rachunki i faktury - k. 8; 22 - 27 akt ZUS, zeznania wnioskodawcy – k. 16v; 12 - 13). W dniu 23 stycznia 2012 roku J. A. wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. o wypłatę zasiłku pogrzebowego po zmarłej J. P. (2) (wniosek - k. 15 akt ZUS). Decyzją z dnia 2 lutego 2012 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. przyznał J. A. kwotę 3.267,30 zł, nie uwzględniając w kosztach pogrzebu opłaty w wysokości 30 zł za wywóz śmieci po pogrzebie (decyzja - k. 13 akt ZUS). W dniu 22 lutego 2013 roku J. A. złożył oświadczenie, iż uiścił również kwotę 700 zł z tytułu pogrzebu swojej ciotki (oświadczenie - k. 8; 9 akt ZUS) i wniósł o zwrot przedmiotowej kwoty (wniosek - k. 7 akt ZUS). Organ rentowy rozpatrując ten wniosek wydał zaskarżoną w sprawie niniejszej decyzję. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie wskazanych dowodów oraz dokumentów z akt Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w L. , które nie budzą wątpliwości co do ich treści i autentyczności Zostały one sporządzone przez uprawnione do tego podmioty, w przepisanej prawem formie, dlatego też Sąd uznał je za wiarygodne i nie odmówił im mocy dowodowej, a także na podstawie zeznań J. A. , które uznał za spójne, logiczne i zasługujące na obdarzenie ich walorem wiarygodności. Znajdują one również potwierdzenie w zeznaniach przesłuchanego toku procesu świadka D. S. , które nie budzą wątpliwości Sądu co do swej zgodności z prawdą, obiektywizmu i wiarygodności. W ocenie Sądu świadek przedstawił znane sobie okoliczności w sposób rzetelny i obiektywny, tak jak je zapamiętał i po upływie pewnego czasu potrafił odtworzyć i zrelacjonować. Sąd Rejonowy zważył co następuje: Odwołanie J. A. jest zasadnie i w związku z tym zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 77 ust. 1 Ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t. jedn. Dz. U. z 2009 roku, Nr 153 poz. 1227 z późn. zm.) zasiłek pogrzebowy przysługuje w razie śmierci: 1)ubezpieczonego; 2)osoby pobierającej emeryturę lub rentę; 3)osoby, która w dniu śmierci nie miała ustalonego prawa do emerytury lub renty, lecz spełniała warunki do jej uzyskania i pobierania; 4)członka rodziny osoby wymienionej w pkt 1 i 2 Zasiłek pogrzebowy przysługuje osobie, która pokryła koszty pogrzebu (art. 78 cyt. ustawy). W świetle zaś art. 79 ust. 1 ustawy w razie poniesienia kosztów pogrzebu przez inną osobę niż wymieniona w art. 77 ust. 1 pkt 4, pracodawcę, dom pomocy społecznej, gminę, powiat, osobę prawną kościoła lub związku wyznaniowego, zasiłek pogrzebowy przysługuje w wysokości udokumentowanych kosztów pogrzebu, nie wyższej jednak niż określona w art. 80 który stanowi, iż zasiłek pogrzebowy przysługuje w wysokości 4.000 zł. Mając na uwadze powyższe uregulowania, bezsprzecznym jest fakt, iż J. A. , który sfinansował koszt pogrzebu swojej ciotki J. P. (1) pobierającej emeryturę przysługuje prawo do zasiłku pogrzebowego. Wnioskodawca udokumentował poniesione z tego tytułu wydatki na kwotę 3.967,30 zł, co potwierdzają przedstawione przez niego dokumenty finansowe i zaświadczenia. W tym miejscu godzi się zaznaczyć, iż Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. decyzją z dnia 2 lutego 2012 roku nr (...) , (...) przyznał J. A. kwotę 3.267,30 zł, nie uwzględniając jednakże w kosztach pogrzebu opłaty w wysokości 30 zł za wywóz śmieci po pogrzebie. Skarżący nie odwołał się od tej decyzji, a jedynie nie zgodził się z odmową zwrotu kwoty 700 zł z tytułu posługi duszpasterskiej na pogrzebie. Jak wynika z zaskarżonej decyzji, kwota 700 zł żądana przez J. A. nie została przez niego należycie udokumentowana. Zdaniem pozwanego zaświadczenia przedstawione przez skarżącego nie wskazują jaki charakter posiada należność, z jakiego tytułu została wydatkowana i przez kogo została przyjęta. Postępowanie przeprowadzone przed Sądem jednoznacznie wykazało, iż kwota 700 zł stanowiła ofiarę złożoną przez J. A. i jako taka została przyjęta przez księdza D. S. , który odprawił mszę pogrzebową J. P. (1) . Kapłan nie pracuje w żadnej parafii, a został zatrudniony przez Dom Pomocy Społecznej przy ul. (...) w L. , gdzie w ramach umowy o pracę sprawuje swoją posługę. Jak już wskazano, zgodnie z 78 cyt. ustawy, zasiłek pogrzebowy przysługuje osobie, która pokryła koszty pogrzebu. Pojęcie kosztów pogrzebu nie zostało co prawda sprecyzowane przez Ustawodawcę, jednakże zgodnie z ugruntowanymi w doktrynie i orzecznictwie poglądami należy je pojmować szeroko. Obowiązek zwrotu kosztów pogrzebu na podstawie obejmuje zwrot kosztów bezpośrednio z pogrzebem związanych (jak przewóz zwłok, nabycie trumny, zakup miejsca na cmentarzu i in.), jak również zwrot wydatków, odpowiadających zwyczajom danego środowiska. Do tych wydatków zalicza się koszt postawienia nagrobku (w granicach kosztów przeciętnych, jeżeli nawet koszty rzeczywiste były znaczne, np. z uwagi na materiał lub wystrój nagrobku, wyższe), wydatki na wieńce i kwiaty, koszty zakupu odzieży żałobnej i in. Do tych wydatków należy zaliczyć także wydatki na poczęstunek biorących udział w pogrzebie osób, przy uwzględnieniu okoliczności konkretnego przypadku, skoro jest to zwyczaj w zasadzie powszechnie przyjęty, zwłaszcza jeżeli jest w danym środowisku stosowany, i dotyczy przede wszystkim krewnych zmarłego (bliższych i dalszych członków rodziny), jak również innych osób bliżej z denatem związanych, np. najbliższych współpracowników itp. Koszt takiego poczęstunku, utrzymany w rozsądnych stosownie do okoliczności granicach (nie mającego charakteru tzw. stypy pogrzebowej), podlega zwrotowi na równi z innymi kosztami pogrzebu zgodnie z art. 446 § 1 k.c ( wyrok SN z dnia 6 stycznia 1982 r. II CR 556/81, LEX nr 8388). Biorąc powyższe pod uwagę należy wskazać, iż odprawienie mszy na pogrzebie przez księdza i przyjęcie przez niego z tego tytułu ofiary pieniężnej bezsprzecznie stanowi koszt bezpośrednio z pogrzebem związany. Jak już również wskazano zmarła była osobą, która uczęszczała na Msze święte odprawiane w DPS - ie. Z uwagi na powyższe uznać także należało, iż ofiara za mszę pogrzebową stanowi także wydatek odpowiadający zwyczajom środowiska. W związku z tym nie ma wątpliwości, iż zalicza się do kosztów pogrzebu, których zwrot należy się J. A. . Zgodnie z art. 80 ustawy o emeryturach i rentach z FUS zasiłek pogrzebowy przysługuje w wysokości 4.000 zł. Z uwagi na to, iż skarżący żądał zaliczenia do kosztów pogrzebu kwoty 700 zł z tytułu posługi kapłańskiej, należy mu się zwrot w wysokości 3.967,30 zł. Mając na uwadze całokształt powyższych rozważań, a więc fakt udokumentowania przez J. A. poniesionych przez niego kosztów pogrzebu J. P. (1) i uznania przez Sąd, iż wydatki te były bezpośrednio związane z ceremonią oraz mieszczą się w granicach zwyczajowo przyjętych kosztów pogrzebu, Sąd Rejonowy na mocy art. 477 14 § 2 kpc zmienił zaskarżoną decyzję i orzekł jak w wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI