VII U 3157/17

Sygn. akt VII U 3157/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 września 2017 r. Sąd Okręgowy w Gdańsku VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Monika Popielińska Protokolant: st. sekr. sądowy Joanna Zelent po rozpoznaniu w dniu 13 września 2017 r. w Gdańsku sprawy B. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. o wysokość niezrealizowanego świadczenia po zmarłym J. S. na skutek odwołania B. S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. z dnia 12 kwietnia 2017 r. nr (...) oddala odwołanie. SSO Monika Popielińska Sygn. akt VII U 3157/17 UZASADNIENIE Decyzją z 12 kwietnia 2017 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. przyznał ubezpieczonej B. S. niezrealizowane świadczenie po zmarłym w dniu 10 listopada 2016 roku mężu J. S. , za okres od 28 października 2015 roku do 30 listopada 2016 roku, w kwocie 24.695,09 zł; przy czym po odliczeniu zaliczki na podatek w kwocie 4.445,00 zł wysokość świadczenia wyniosła kwotę 20.250,09 zł. W odwołaniu od powyższej decyzji ubezpieczona B. S. zakwestionowała wysokość niezrealizowanego świadczenia po zmarłym małżonku. Domagała się wypłaty kwoty 44.810,70 zł, powołując się na pismo z 8 czerwca 2016 roku, znak (...) , skierowane do Sądu Okręgowego w Gdańsku przez ZUS Wydział Obsługi Prawnej, w którym na taką kwotę ZUS określił wartość przedmiotu sporu. W odpowiedzi na odwołanie pozwany wniósł o jego oddalenie oraz zasądzenie od ubezpieczonej na rzecz pozwanego kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych, z uwzględnieniem wartości przedmiotu sporu w kwocie 19.845,61 zł. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Małżonek ubezpieczonej J. S. w dniu 26 maja 2014 roku wniósł o przyznanie prawa do emerytury pomostowej. Decyzją z 3 lipca 2014 roku, po rozpatrzeniu ww. wniosku, pozwany odmówił J. S. prawa do emerytury pomostowej. Decyzja powyższa, wskutek jej niezaskarżenia, stała się prawomocna . Dowód: kserokopia wniosku z 26 maja 2014 roku wraz z kserokopią informacji dotyczącej okresów składkowych i nieskładkowych – k. 16 – 19, kserokopia decyzji odmownej z 3 lipca 2014 roku – k. 20. Kolejny wniosek o przyznanie prawa do emerytury pomostowej małżonek ubezpieczonej J. S. złożył w dniu 28 października 2015 roku. W wyniku rozpoznania powyższego wniosku, pozwany decyzją z 27 listopada 2015 roku ponownie odmówił J. S. prawa do emerytury pomostowej. Wskutek odwołania J. S. od ww. decyzji, Sąd Okręgowy w Gdańsku VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 20 kwietnia 2016 roku, w sprawie prowadzonej pod sygn. akt VIII U 90/16, wydał wyrok, w którym zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał J. S. prawo do emerytury pomostowej, poczynając od dnia złożenia wniosku. W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd Okręgowy ustalił, iż ubezpieczony wniosek o przyznanie prawa do emerytury pomostowej złożył w dniu 28 października 2015 roku. Pismem z 25 maja 2016 roku Wydział Obsługi Prawnej ZUS Oddział w G. zwrócił się do kierownika Centrum Emerytur Pomostowych ZUS Oddział w K. o obliczenie i podanie wartości przedmiotu zaskarżenia – wysokości hipotetycznej emerytury pomostowej J. S. za okres od czerwca 2014 roku do maja 2015 roku. W piśmie tym podano, iż Sąd przyznał odwołującemu się emeryturę pomostową od dnia złożenia wniosku, tj. od 26 maja 2014 roku. W piśmie z 3 czerwca 2016 roku Centrum Emerytur Pomostowych ZUS Oddział w K. poinformował, że hipotetyczna wysokość emerytury J. S. , na dzień 26 maja 2014 roku, wynosi kwotę 1.829,30 zł, przy czym wysokość świadczenia za okres od 26 maja 2014 roku do 31 maja 2016 roku wyniosłaby kwotę 44.810,70 zł. Dowód: kserokopia wniosku z 28 października 2015 roku wraz z kserokopią informacji dotyczącej okresów składkowych i nieskładkowych – k. 21 - 26, kserokopia decyzji odmownej z 27 listopada 2015 roku – k. 27, kserokopia wyroku z 20 kwietnia 2016 roku, sygn. akt VIII U 90/16 wraz z uzasadnieniem – k. 28 – 35, kserokopia pisma z 25 maja 2016 roku – k. 12, kserokopia pisma z 3 czerwca 2016 roku – k. 13. J. S. zmarł w dniu 10 listopada 2016 roku. Okoliczność bezsporna, nadto vide: kserokopia odpisu skróconego aktu zgonu w nienumerowanych aktach ZUS. Wyrokiem z 10 lutego 2017 roku, sygn. akt III AUa 2017/16, Sąd Apelacyjny w Gdańsku III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił apelację pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego z 20 kwietnia 2016 roku, sygn. akt VIII U 90/16. Dowód: kserokopia wyroku z 10 lutego 2017 roku, sygn. akt III AUa 207/16 wraz z transkrypcją wygłoszonego uzasadnienia wyroku – k. 36 – 39, wyjaśnienia ubezpieczonej k. W dniu 20 marca 2017 roku ubezpieczona B. S. wniosła o wypłatę niezrealizowanych świadczeń po zmarłym małżonku J. S. . Zaskarżoną decyzją z 12 kwietnia 2017 roku pozwany przyznał ubezpieczonej niezrealizowane świadczenie po zmarłym w dniu 10 listopada 2016 roku J. S. , za okres od 28 października 2015 roku do 30 listopada 2016 roku, w kwocie 24.695,09 zł; przy czym po odliczeniu zaliczki na podatek w kwocie 4.445,00 zł wysokość świadczenia wyniosła kwotę 20.250,09 zł. Okoliczności bezsporne, nadto vide: wniosek z 20 marca 2017 roku, decyzja z 12 kwietnia 207 roku w nienumerowanych aktach ZUS. Sąd Najwyższy na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 września 2017 roku, w sprawie prowadzonej pod sygn. akt II UK 295/17, odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej pozwanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 10 lutego 2017 roku, sygn. akt III AUa 2017/16, do rozpoznania. Okoliczność bezsporna, nadto vide: notatka służbowa z 11 września 2017 roku – k. 60, informacyjne przesłuchanie ubezpieczonej 00:02:32 zapis audiowizualny – płyta cd w kopercie – k. 63, protokół skrócony – k. 61 – 62. Stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, w tym w aktach ubezpieczeniowych, kserokopiach dokumentów z akt sprawy VIII U 90/16, których prawdziwość i rzetelność nie była kwestionowana przez żadną ze stron postępowania. W związku z powyższym Sąd również nie znalazł podstaw by podważyć ich wiarygodność. Sąd zważył, co następuje: Odwołanie ubezpieczonej B. S. nie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z treścią przepisu art. 16 ust. 3 ustawy z 19 grudnia 2008 roku o emeryturach pomostowych (tj. Dz. U. z 2017 roku, poz. 664), prawo do emerytury pomostowej ustaje z dniem śmierci uprawnionego. Stosownie do treści przepisu art. 18 ust. 2 ww. ustawy, w razie śmierci osoby, która zgłosiła wniosek o świadczenia określone ustawą, świadczenia należne jej do dnia śmierci wypłaca się małżonkowi, dzieciom, z którymi prowadziła wspólne gospodarstwo domowe, a w przypadku ich braku - małżonkowi i dzieciom, z którymi osoba ta nie prowadziła wspólnego gospodarstwa domowego, a w razie ich braku - innym członkom rodziny uprawnionym do renty rodzinnej lub na których utrzymaniu pozostawała ta osoba. Osoby wymienione w ust. 2 mają prawo do udziału w dalszym prowadzeniu postępowania o świadczenia nieukończonego wskutek śmierci osoby, która o te świadczenia wystąpiła (art. 18 ust. 3). Roszczenia o wypłatę świadczeń, o których mowa w ust. 2, wygasają po upływie 12 miesięcy od dnia śmierci osoby, której świadczenia przysługiwały, chyba że przed upływem tego okresu zgłoszony zostanie wniosek o dalsze prowadzenie postępowania (ust. 4). Przepis art. 136a ust. 2 ustawy z 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tj. Dz. U. z 2017 roku, poz. 1383 ze zm.), stosowany z mocy art. 26 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowych , stanowi, że w razie śmierci emeryta lub rencisty wstrzymanie wypłaty świadczenia następuje od miesiąca przypadającego po miesiącu, w którym zmarł emeryt lub rencista. Bezsporne w niniejszej sprawie było, iż J. S. zmarł w dniu 10 listopada 2016 roku oraz ubezpieczonej B. S. jako jego małżonce przysługiwało prawo do niezrealizowanego świadczenia w postaci emerytury pomostowej po zmarłym. Przedmiotem sporu była wysokość tego niezrealizowanego świadczenia. Ubezpieczona domagała się świadczenia po zmarłym w kwocie 44.810,70 zł, za okres od 26 maja 2014 roku do 31 maja 2016 roku, w oparciu o hipotetyczne wyliczenie wysokości emerytury pomostowej J. S. przez Centrum Emerytur Pomostowych ZUS Oddział w K. . Sąd miał w niniejszym postępowaniu za zadanie zweryfikować zarówno wysokość niezrealizowanego świadczenia, jak i okres, za który to świadczenie jest należne. Sąd zważył, iż J. S. pierwotnie złożył wniosek o przyznanie prawa do emerytury pomostowej w dniu 26 maja 2014 roku, po rozpoznaniu którego pozwany wydał decyzję odmowną, od której nie złożył on odwołania do Sądu. Zatem, jak zostało ustalone, decyzja z 03 lipca 2014 roku stała się ostateczna. Z kolejnym wnioskiem wystąpił w dniu 28 października 2015 roku. Pozwany decyzją z 27 listopada 2015 roku ponownie odmówił J. S. prawa do emerytury. Jednakże odwołał się on do Sądu Okręgowego w Gdańsku, który w postępowaniu prowadzonym pod sygn. akt VIII U 90/16 badał prawidłowość i legalność zaskarżonej decyzji (a nie decyzji odmownej zainicjowanej wnioskiem z 26 maja 2014 roku, co wprost wynik z uzasadnienia orzeczenia w przytoczonej sprawie). Prawomocnym wyrokiem z 20 kwietnia 2016 roku Sąd zmienił zaskarżoną decyzję z 27 listopada 2015 roku, wydaną w wyniku rozpoznania wniosku o emeryturę z 28 października 2015 roku i przyznał J. S. prawo do emerytury pomostowej, poczynając od dnia złożenia wniosku. W powyższym wyroku Sąd co prawa nie określił daty złożenia wniosku, ale z uzasadnienia wyroku niewątpliwie wynika, iż data złożenia wniosku o przyznanie emerytury to dzień 28 października 2015 roku. Nie ulega wątpliwości, iż datą, od której niezrealizowane świadczenie po zmarłym jest ubezpieczonej należne jest dzień złożenia przez J. S. wniosku o emeryturę pomostową, tj. 28 października 2015 roku. Datą końcową zaś jest dzień 30 listopada 2016 roku. J. S. zmarł w dniu 10 listopada 2016 roku, jednakże stosownie do cytowanego powyżej art. 136a ust. 2 ustawy emerytalnej, stosowanego z mocy art. 26 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowych , wstrzymanie wypłaty świadczenia następuje od miesiąca przypadającego po miesiącu, w którym zmarł emeryt, a zatem świadczenie przysługiwało małżonkowi ubezpieczonej do końca miesiąca, w którym zmarł. Za powyższy okres, tj. od 28 października 2015 roku do 30 listopada 2016 roku, który pozwany zatem w sposób prawidłowy wyliczył wysokość niezrealizowanego świadczenia na kwotę 24.695,09 zł , przy czym po odliczeniu zaliczki na podatek w kwocie 4.445,00 zł wysokość świadczenia wyniosła kwotę 20.250,09 zł. Powyższe wyliczenie jest prawidłowe. Nie znajduje uzasadnienia stanowisko ubezpieczonej, domagającej się przyznania kwoty 44.810,70 zł tytułem niezrealizowanego świadczenia po zmarłym małżonku, w oparciu o wyliczenie ZUS Oddział w K. . Kwota ta stanowi hipotetyczną wysokość emerytury J. S. , na dzień 26 maja 2014 roku, za okres od 26 maja 2014 roku do 31 maja 2016 roku (vide k. 12 i 13), przy czym tak przyjęty czasookres nie przystaje do realiów okoliczności niniejszej sprawy. Jak już bowiem zostało wskazane, czasokres przyznania zmarłemu prawa do emerytury pomostowej wyznaczała zaskarżona w postępowaniu sygn. akt VIII U 90/16 decyzja z dnia 27 listopada 2015 roku, zainicjowana wnioskiem z 28 października 2015 roku, a nie z 26 maja 2014 roku. Nie sposób pominąć faktu, iż i data końcowa wyliczenia, tj. 31 maja 2016 roku, również nie jest adekwatna do okoliczności przedmiotowej sprawy , bowiem prawo do emerytury pomostowej przysługiwało J. S. do końca miesiąca, w którym nastąpił jego zgon. Ubezpieczona zatem w toku postępowania niezasadnie powołuje się na hipotetyczne wyliczenie za zupełnie inny czasokres przyznania zmarłemu prawa do emerytury pomostowej, przy którym , co należy podkreślić, umknęło uwadze organu rentowego przy ustaleniu wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawie VII U 90/16 Sądu Okręgowego w Gdańsku, iż wniosek z dnia 26 maja 2014r. został rozpatrzony prawomocnie negatywnie przez organ rentowy i nie był przedmiotem oceny Sądu Okręgowego w sprawie VII U 90/16 , w której organ rentowy wywodził apelację. Nie sposób przy tym pominąć okoliczności, iż świadczenie należne ubezpieczonej jest pochodną świadczenia, jakie przysługiwałoby zmarłemu mężowi ubezpieczonej J. S. , który nie miał prawa do emerytury pomostowej od daty wniosku z dnia 26 maja 2014 roku, bo nie złożył odwołania do sądu od decyzji ZUS z dnia 03 lipca 2014r., która uprawomocniła się na etapie postępowania przed organem rentowym . Mając na uwadze powyższe ustalenia i rozważania, Sąd stwierdził, iż zaskarżona w niniejszym postępowaniu decyzja jest prawidłowa i zgodna z prawem. Wobec powyższego, na mocy przepisów przywołanych wyżej i w oparciu o art. 477 14 § 1 k.p.c. , Sąd orzekł jak w wyroku. SSO Monika Popielińska