VII U 2674/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odwołania Z. A. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) nakazującej zwrot kwoty 594,96 zł tytułem nienależnie pobranego ekwiwalentu pieniężnego za deputat węglowy kolejowy za okres od 19 lutego 2019 r. do 30 czerwca 2019 r. ZUS uznał świadczenie za nienależnie pobrane, ponieważ po przyznaniu renty rodzinnej po zmarłym mężu, emerytura Z. A. została zawieszona jako niższa od renty. ZUS zaliczył wypłaconą emeryturę na poczet należności z tytułu renty rodzinnej i zażądał zwrotu ekwiwalentu. Odwołująca argumentowała, że nie została należycie pouczona o zawieszeniu prawa do ekwiwalentu, a prawo do niego jest ściśle związane z prawem do emerytury. Sąd Okręgowy przychylił się do stanowiska Z. A., podkreślając, że zgodnie z przepisami, prawo do ekwiwalentu pieniężnego ustaje lub ulega zawieszeniu wraz z ustaniem prawa do emerytury lub renty. Ponieważ Z. A. była uprawniona do pobierania emerytury w spornym okresie, przysługiwało jej również prawo do ekwiwalentu. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było stwierdzenie, że ZUS nie wykazał, iż odwołująca została odpowiednio pouczona o braku prawa do pobierania świadczenia, co jest warunkiem uznania go za nienależnie pobrane zgodnie z art. 138 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. W związku z tym sąd zmienił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że Z. A. nie pobrała nienależnie świadczenia i nie zobowiązał jej do zwrotu kwoty. Zasądzono również od ZUS na rzecz Z. A. zwrot kosztów zastępstwa procesowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących prawa do ekwiwalentu pieniężnego za deputat węglowy w przypadku zbiegu świadczeń oraz znaczenie należytego pouczenia przez organ rentowy.
Dotyczy specyficznej grupy byłych pracowników kolejowych i ich uprawnień.
Zagadnienia prawne (2)
Czy ekwiwalent pieniężny za deputat węglowy kolejowy jest świadczeniem nienależnie pobranym, jeśli został wypłacony w okresie, gdy emerytura została zawieszona na rzecz renty rodzinnej, a osoba uprawniona nie została o tym fakcie odpowiednio pouczona?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ekwiwalent pieniężny za deputat węglowy nie jest świadczeniem nienależnie pobranym w sytuacji, gdy osoba uprawniona nie została odpowiednio pouczona o okolicznościach powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że prawo do ekwiwalentu pieniężnego jest ściśle związane z prawem do emerytury. Ponieważ ubezpieczona była uprawniona do emerytury w spornym okresie, przysługiwało jej również prawo do ekwiwalentu. Kluczowe było stwierdzenie braku należytego pouczenia ze strony ZUS o braku prawa do świadczenia, co jest warunkiem uznania go za nienależnie pobrane zgodnie z art. 138 ust. 2 ustawy emerytalnej.
Czy zaliczenie wypłaconej emerytury na poczet należności z tytułu renty rodzinnej oznacza, że pobieranym świadczeniem była wyłącznie renta rodzinna, a nie emerytura?
Odpowiedź sądu
Nie, zaliczenie emerytury na poczet renty rodzinnej jest zabiegiem technicznym i nie przesądza o tym, że emerytura nie była pobierana.
Uzasadnienie
Sąd odrzucił argumentację ZUS, że zaliczenie emerytury na poczet renty rodzinnej oznaczało, iż pobieranym świadczeniem była wyłącznie renta. Podkreślono, że do momentu wypłaty emerytury, osoba uprawniona jest również uprawniona do pobierania ekwiwalentu pieniężnego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. A. | osoba_fizyczna | odwołująca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (8)
Główne
u.e.r. FUS art. 138 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Osoba, która nienależnie pobrała świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu.
u.e.r. FUS art. 138 § 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Za nienależnie pobrane świadczenia uważa się świadczenia wypłacone pomimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń albo wstrzymanie wypłaty świadczeń w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania, a także świadczenia przyznane lub wypłacone na podstawie fałszywych zeznań lub dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą świadczenia.
u.o.k. art. 74 § 1
Ustawa o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego (...)
Byłemu pracownikowi kolejowemu pobierającemu emeryturę lub rentę, a także członkom rodziny tego pracownika pobierającym po nim rentę rodzinną, przysługuje prawo do deputatu węglowego w formie ekwiwalentu pieniężnego.
u.o.k. art. 74 § 10
Ustawa o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego (...)
Emeryci i renciści nabywają prawo do ekwiwalentu pieniężnego z dniem przyznania emerytury lub renty.
u.o.k. art. 74 § 11
Ustawa o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego (...)
Prawo do pobierania ekwiwalentu pieniężnego ustaje lub ulega zawieszeniu wraz z ustaniem prawa do emerytury lub renty.
Pomocnicze
u.e.r. FUS art. 95 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
W razie zbiegu u jednej osoby prawa do kilku świadczeń przewidzianych w ustawie wypłaca się jedno z tych świadczeń – wyższe lub wybrane przez zainteresowanego.
k.p.c. art. 477 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Organ rentowy wnosi odpowiedź na odwołanie.
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak należytego pouczenia o zawieszeniu prawa do ekwiwalentu pieniężnego. • Prawo do ekwiwalentu pieniężnego jest ściśle związane z prawem do emerytury. • Zaliczenie emerytury na poczet renty rodzinnej jest zabiegiem technicznym, a nie ustaniem prawa do emerytury.
Odrzucone argumenty
Zaliczenie emerytury na poczet renty rodzinnej oznaczało pobieranie wyłącznie renty. • Ekwiwalent pieniężny za deputat węglowy został pobrany nienależnie.
Godne uwagi sformułowania
Prawo do pobierania ekwiwalentu pieniężnego ustaje lub ulega zawieszeniu wraz z ustaniem prawa do emerytury lub renty. • Pouczenie musi być należyte, czyli wyczerpująco i wyraźnie wskazujące okoliczności, w jakich dochodzi do nienależnego pobrania świadczenia. • Świadczenie zawyżone lub wypłacone wskutek błędu organu rentowego jest nienależne, ale w przypadku braku zajścia przesłanek określonych w art. 138 ust. 2 pkt 1-2 nie będzie stanowić świadczenia nienależnie pobranego.
Skład orzekający
Monika Rosłan-Karasińska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa do ekwiwalentu pieniężnego za deputat węglowy w przypadku zbiegu świadczeń oraz znaczenie należytego pouczenia przez organ rentowy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej grupy byłych pracowników kolejowych i ich uprawnień.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe pouczenie przez ZUS i jak drobne błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji. Jest to przykład praktycznego zastosowania prawa ubezpieczeń społecznych.
“ZUS chciał zwrotu pieniędzy, ale sąd przypomniał o kluczowym błędzie urzędników: brakowało pouczenia!”
Dane finansowe
WPS: 594,96 PLN
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 270 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.