VII U 2554/12

Sąd Okręgowy w KrakowieKraków2014-04-01
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚredniaokręgowy
emeryturaZUSpodstawa wymiaruwynagrodzenieokresy składkoweokresy nieskładkoweprawo ubezpieczeń społecznychdecyzja ZUS

Podsumowanie

Sąd oddalił odwołanie J.D. w sprawie o ustalenie wysokości emerytury, uznając, że ZUS prawidłowo przyjął minimalne wynagrodzenie za okres, dla którego brak było dokumentów potwierdzających faktyczne zarobki.

J.D. odwołał się od decyzji ZUS przyznającej mu emeryturę, kwestionując przyjęcie minimalnego wynagrodzenia za okres zatrudnienia od 1970 do 1973 roku z powodu braku dokumentów potwierdzających faktyczne zarobki. Sąd, po analizie akt osobowych i wyliczeń ZUS, uznał, że ustalenie faktycznej wysokości wynagrodzenia za ten okres jest niemożliwe z powodu braku wystarczających dowodów. Sąd stwierdził, że wynagrodzenie z tego okresu nie miało wpływu na wysokość kapitału początkowego ani emerytury, a podstawa wymiaru została obliczona prawidłowo.

Sprawa dotyczyła odwołania J.D. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. z dnia 21 listopada 2012 roku, w której przyznano mu emeryturę od dnia 17 września 2012 roku. ZUS ustalił podstawę wymiaru świadczenia, przyjmując przeciętną podstawę wymiaru składek z 20 lat kalendarzowych z okresu od 1975 do 2009 roku, uzyskując wskaźnik 76,38%. Organ rentowy przyjął kwotę minimalnego wynagrodzenia za okres zatrudnienia wnioskodawcy w Zakładach (...) w K. od 24 czerwca 1970r. do 25 stycznia 1973r., ponieważ brak było danych o faktycznie przepracowanych godzinach. J.D. zakwestionował to ustalenie. ZUS w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie, powołując się na art. 15 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. W toku postępowania sądowego, po uzyskaniu akt osobowych, Sąd zwrócił się do ZUS o ponowne ustalenie podstawy wymiaru emerytury, uwzględniając dane o wynagrodzeniu godzinowym z lat 1972-1974. ZUS dokonał wyliczeń, wskazując, że wynagrodzenie z tego okresu nie wpłynęło na wysokość kapitału początkowego ani emerytury. Sąd uznał odwołanie za nieuzasadnione, stwierdzając, że ustalenie faktycznej wysokości wynagrodzenia za sporny okres jest niemożliwe z powodu braku wystarczających dowodów, a podstawa wymiaru emerytury została obliczona prawidłowo.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Za okresy, za które brak jest udokumentowanych wynagrodzeń, organ rentowy może przyjąć kwotę minimalnego wynagrodzenia, jeśli nie można ustalić faktycznej wysokości wynagrodzenia na podstawie dostępnych dowodów.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ustalenie faktycznej wysokości wynagrodzenia za okres od 24 czerwca 1970r. do 25 stycznia 1973r. jest niemożliwe z powodu braku wystarczających dowodów. Wnioskodawca nie przedstawił dokumentów potwierdzających wysokość wynagrodzenia, a dane z akt osobowych nie pozwoliły na jego precyzyjne ustalenie. Sąd stwierdził, że wynagrodzenie z tego okresu nie miało wpływu na wysokość kapitału początkowego ani emerytury, a podstawa wymiaru została obliczona prawidłowo.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie odwołania

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K.

Strony

NazwaTypRola
J. D.osoba_fizycznaodwołujący
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (6)

Główne

u.e.r. FUS art. 183 § ust. 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Określa sposób obliczania emerytury dla osób urodzonych po 31 grudnia 1948 r., które osiągnęły wiek uprawniający do emerytury w roku kalendarzowym 2009.

u.e.r. FUS art. 53 § ust. 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Określa sposób obliczania emerytury, uwzględniając kwotę bazową oraz okresy składkowe i nieskładkowe.

u.e.r. FUS art. 26 § ust. 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Określa, że emerytura stanowi równowartość kwoty będącej wynikiem podzielenia podstawy obliczenia przez średnie dalsze trwanie życia.

Pomocnicze

u.e.r. FUS art. 15 § ust. 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Organ rentowy może przyjąć kwotę minimalnego wynagrodzenia za okresy, za które brak jest udokumentowanych wynagrodzeń.

rozp. MPiPS art. 21 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno – rentowe

Środkiem dowodowym stwierdzającym wysokość wynagrodzenia są zaświadczenia pracodawcy, legitymacja ubezpieczeniowa lub inny dokument. Sąd nie jest ograniczony tym przepisem w postępowaniu dowodowym.

k.p.c. art. 477 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do orzekania przez sąd w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wystarczających dowodów do ustalenia faktycznego wynagrodzenia za sporny okres. Wynagrodzenie z okresu 1970-1973 nie miało wpływu na wysokość kapitału początkowego i emerytury. Prawidłowe obliczenie podstawy wymiaru emerytury przez ZUS.

Odrzucone argumenty

Kwestionowanie przez odwołującego przyjęcia minimalnego wynagrodzenia za okres, dla którego brak było dokumentów.

Godne uwagi sformułowania

nie można zapominać, że wysokość zarobków, stanowiących podstawę do wyliczenia składki na ubezpieczenia społeczne, nie może być ustalana w sposób hipotetyczny, oparty jedynie na domniemaniu. Rzeczą sądu w sprawach o wysokość emerytury jest dokładne ustalenie wysokości wynagrodzenia otrzymywanego przez ubezpieczonego w danym okresie.

Skład orzekający

Joanna Melnyczuk

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie podstawy wymiaru emerytury w przypadku braku dokumentacji płacowej, stosowanie przepisów dotyczących okresów składkowych i nieskładkowych, interpretacja przepisów ustawy emerytalnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku dokumentów płacowych z okresu PRL. Interpretacja przepisów może być odmienna w zależności od konkretnych okoliczności faktycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu ustalania wysokości emerytury, zwłaszcza w kontekście braku dokumentacji z okresu PRL. Pokazuje, jak sąd podchodzi do dowodzenia faktów w takich sytuacjach.

Jak ZUS ustala emeryturę, gdy brakuje dokumentów z PRL? Wyjaśnia Sąd Okręgowy.

Sektor

praca

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt: VII U 2554/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 01 kwietnia 2014 r. Sąd - Okręgowy w K. VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Joanna Melnyczuk Protokolant: stażysta Joanna Jaglarz po rozpoznaniu w dniu 01 kwietnia 2014 r. w Krakowie na rozprawie sprawy J. D. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. o wysokość emerytury lub renty na skutek odwołania J. D. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. z dnia 21.11.2012r., Znak: (...) oddala odwołanie Sygn. akt VII U 2554/12 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 21 listopada 2012 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w K. powołując się na przepisy ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U z 2009r., Nr 153, poz. 1227 ze zm.) z urzędu przyznał J. D. emeryturę od dnia 17 września 2012r. tj. od osiągnięcia wieku emerytalnego. Do ustalenia podstawy wymiaru świadczenia Zakład przyjął przeciętną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu ubezpieczenia od 1975 do 2009 tj. lat 1975 -1977, 1979 – 1980, 1983 – 1987, 1989 -1992, 1997, 2002 -2003, 2005 – 2006 i 2009. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wyniósł 76,38 %. Podstawa wymiaru obliczona przez pomnożenie wskaźnika wysokości podstawy wymiaru 76,38 % przez kwotę bazową 2974,69 zł wyniosła 2272,07 zł. Do ustalenia wysokości emerytury Zakład uwzględnił 36 lat, 4 miesiące i 26 dni okresów składkowych oraz 1 miesiąc i 12 dni okresów nieskładkowych. Zakład wskazał, iż emerytura obliczona zgodnie z art. 26 ustawy o emeryturach i rentach wyniosła 1677,57 zł, a zgodnie z art. 183 - 1716,36 zł. Stąd będzie wypłacał emeryturę obliczona na podstawie art. 183 ustawy emerytalnej jako świadczenie korzystniejsze. Jednocześnie organ rentowy wskazał, iż za okres zatrudnienia wnioskodawcy w Zakładach (...) w K. od 24 czerwca 1970r. do 25 stycznia 1973r. przyjął kwotę minimalnego wynagrodzenia, gdyż nie mógł ustalić wysokości wynagrodzenia w oparciu o angaże, na których podana jest jedynie stawka godzinowa. Brak jest natomiast danych dotyczących ilości faktycznie przepracowanych godzin w powyższym okresie na danym stanowisku dziennie, tygodniowo i miesięcznie. Odwołanie od powyższej decyzji złożył J. D. . Poniósł, iż nie zgadza się z przyjęciem za okres od 24 czerwca 1970r. do 25 stycznia 1973r. kwot minimalnego wynagrodzenia za pracę. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, argumentując jak w treści zaskarżonej decyzji. Dodatkowo podniósł, iż za okresy, za które brak jest udokumentowanych wynagrodzeń tj. za okres od 24 czerwca 1970r. do 25 stycznia 1973r. z tytułu zatrudnienia w Zakładach (...) w K. przyjął minimalne wynagrodzenie zgodnie z art. 15 ust.2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. W ocenie organu rentowego na podstawie przedłożonych dowodów nie można ustalić wysokości uzyskanego wynagrodzenia z uwagi na brak informacji o ilości przepracowanych godzin dziennie, tygodniowo lub miesięcznie. Bezspornym jest, iż decyzją z dnia 21 listopada 2012r. ZUS przyznał wnioskodawcy ( ur. (...) ) emeryturę, przyjmując do ustalenia podstawy wymiaru świadczenia przeciętną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu ubezpieczenia od 1975 do 2009 tj. lat 1975 -1977, 1979 – 1980, 1983 – 1987, 1989 -1992, 1997, 2002 -2003, 2005 - 2006, 2009. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wyniósł 76,38 %. Za okresy, za które brak było udokumentowanych wynagrodzeń tj. za okres od 24 czerwca 1970r. do 25 stycznia 1973r. z tytułu zatrudnienia w Zakładach (...) w K. Zakład przyjął minimalne wynagrodzenie zgodnie z art. 15 ust.2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. W toku postępowania sądowego (w związku z uzyskaniem akt osobowych wnioskodawcy z Zakładu (...) w K. ) Sąd zwrócił się do (...) Oddział w K. o ustalenie podstawy wymiaru emerytury J. D. zatrudnionego w pełnym wymiarze czasu pracy, przy przyjęciu wynagrodzenia od 1 października 1972r. – 9,80 zł/godz. , a od 10 lipca 1974r. – 13 zł/godz. Zakład Ubezpieczeń Społecznych dokonując wyliczenia, przy uwzględnieniu powyższych danych wskazał, iż wysokość ustalonego wynagrodzenia za lata 1972 -1974 wyniosła odpowiednio: - za 1972r. – kwota (...) (9000 – kwota minimalnego wynagrodzenia za okres od 1 stycznia 1972r. do 30 września 1972r. plus 5580 – wg angaży za okres od 1 października 1972r. do 31 grudnia 1972r.) - za 1973 – kwota 1663,33 zł (wg angaży za okres od 1 stycznia 1973r. do 25 stycznia 1973r.), - za 1974r. kwota (...) (6500 zł wg angaży za okres od 1 lipca 1974r. do 23 września 1974r. plus 9194 zł z legitymacji za okres od 1 października 1974r. do 31 grudnia 1974r.) Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego dla potrzeb ustalenia wysokości emerytury z art. 26 ustawy emerytalnej z najkorzystniejszych 10 lat z okresu od 1 stycznia 1983r. do 31 grudnia 1992r. wyniósł 77,31 %. Natomiast wskaźnik wysokości podstawy wymiaru emerytury obliczonej zgodnie z art. 53 ustawy emerytalnej z najkorzystniejszych 20 lat z całego okresu zatrudnienia tj. z lat 1975 – 1977, 1979 -1980, 1983 – 1992, 1997, 2003, 2005 – 2006 i 2009 wyniósł 76,38 %. Jednocześnie zakład wskazał, iż sprawdził również drugi wariant wyliczenia tj. z uwzględnieniem wynagrodzenia z tytułu zatrudnienia w Zakładzie (...) w K. według stawek godzinowych za okres od 1 października 1972r. do 25 stycznia 1973r. oraz kwoty wynagrodzenia wpisanego w legitymacji ubezpieczeniowej za okres od 10 lipca 1974r. do 23 września 1974r., tj. 1972r. – kwota 14880 zł, 1973r. – kwota 1663,33 zł, 1974r. – kwota 13.886 zł (4692 zł kwota z legitymacji za okres od 1 lipa 1974r. do 23 września 1974r. plus 9194 zł z legitymacji za okres od 1 października 1974r. do 31 grudnia 1974r.). W tym wypadku jako najkorzystniejszy jest odpowiednio: do kapitału początkowego dla potrzeb ustalenia wysokości emerytury z art. 26 ustawy o emeryturach i rentach z FUS wwpw 77,31 % z najkorzystniejszych 10 lat z okresu od 1 stycznia 1983r. do 31 grudnia 1992r. Natomiast do emerytury obliczonej zgodnie z art. 53 ustawy o emeryturach i rentach z FUS wwpw 76,38 % z najkorzystniejszych 20 lat z całego okresu zatrudnienia tj. z lat 1975-1977, 1979-1980, 1983-1992, 1997, 2003, 2005-2006 i 2009. Zakład wskazał, iż wynagrodzenie z tytułu zatrudnienia w zakładzie (...) od 1972-1974 pozostaje bez wpływu na wysokość kapitału początkowego oraz emerytury wyliczonej na jego podstawie. (pismo ZUS z dnia 4 lipca 2013r. k. 16 - 17 a.s.) Sąd zważył co następuje: Odwołanie jest nieuzasadnione. Zgodnie z art. 183 ust 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2013r. poz. 1440) emerytura przyznana na wniosek osoby ubezpieczonej urodzonej po dniu 31 grudnia 1948 r., z wyjątkiem ubezpieczonych, którzy pobrali emeryturę na podstawie przepisów art. 46 lub 50 , o ile osoba ta nie była członkiem otwartego funduszu emerytalnego albo złożyła wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa, która osiągnęła wiek uprawniający do emerytury w roku kalendarzowym 2009, wynosi: 1) 80% emerytury obliczonej na podstawie art. 53 oraz 2) 20% emerytury obliczonej na podstawie art. 26. Stosownie do art. 53 ust 1 cyt. ustawy emerytura wynosi: 1) 24% kwoty bazowej, o której mowa w art. 19, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4, oraz 2) po 1,3% podstawy jej wymiaru za każdy rok okresów składkowych, 3) po 0,7% podstawy jej wymiaru za każdy rok okresów nieskładkowych - z uwzględnieniem art. 55. Natomiast w myśl art. 26 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS emerytura stanowi równowartość kwoty będącej wynikiem podzielenia podstawy obliczenia ustalonej w sposób określony w art. 25 przez średnie dalsze trwanie życia dla osób w wieku równym wiekowi przejścia na emeryturę danego ubezpieczonego, z uwzględnieniem ust. 5 i art. 183. Wskazać należy, iż zgodnie z § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 roku w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno – rentowe (Dz. U. z 2011r., Nr 237, poz. 1412) środkiem dowodowym stwierdzającym wysokość wynagrodzenia, dochodu, przychodu oraz uposażenia przyjmowanego do ustalenia podstawy wymiaru emerytury lub renty są zaświadczenia pracodawcy lub innego płatnika składek, legitymacja ubezpieczeniowa lub inny dokument, na podstawie którego można ustalić wysokość wynagrodzenia, dochodu, przychodu lub uposażenia. W postępowaniu przed sądem, także wówczas gdy przedmiotem sporu jest ustalenie podstawy wymiaru świadczenia, fakty mające na rozstrzygnięcie istotne znaczenie mogą być dowodzone wszelkimi dostępnymi środkami, w szczególności za pomocą umów, zaświadczeń, angaży, dokumentacji płacowej pracodawcy, zeznań świadków, czy opinii biegłych. W tym zakresie nie obowiązują ograniczenia wynikające z § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011r. ). Jednakże zauważyć należy, iż pomimo braku ograniczeń dowodowych w tym zakresie nie można zapominać, że wysokość zarobków, stanowiących podstawę do wyliczenia składki na ubezpieczenia społeczne, nie może być ustalana w sposób hipotetyczny, oparty jedynie na domniemaniu. Rzeczą sądu w sprawach o wysokość emerytury jest dokładne ustalenie wysokości wynagrodzenia otrzymywanego przez ubezpieczonego w danym okresie. Zarobki za poszczególne miesiące i wybrane lata kalendarzowe wykazane muszą być w sposób niebudzący wątpliwości w ściśle określonej kwotowo wysokości i odprowadzonych od nich składek na ubezpieczenie społeczne (por. wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 29 marca 2012r. sygn. akt III AUa 1411/11, Lex 1171347). W niniejszej sprawie Sąd uznał, że nie jest możliwe ustalenie faktycznej wysokości wynagrodzenie za okres od 24 czerwca 1970r. do 25 stycznia 1973r., jakiej domagał się wnioskodawca. Brak jest ku temu wystarczających dowodów. Wnioskodawca poza dokumentami osobowymi z Zakładu (...) nie przedstawił żadnych innych dowodów potwierdzających wysokość wynagrodzenia uzyskiwanego w spornym okresie. W oparciu o dane zawarte w aktach osobowych wnioskodawcy z Zakładu (...) w K. Sąd zwrócił się do ZUS o ustalenie podstawy wymiaru emerytury wnioskodawcy. ZUS dokonał symulacyjnego wyliczenia podstawy wymiaru świadczenia i wskazał, iż wynagrodzenie z tytułu zatrudnienia w Zakładzie (...) w czasie od 1972r. do 1974r. pozostaje bez wpływu na wysokość kapitału początkowego oraz emerytury wyliczonej na jego podstawie. W świetle powyższego podstawa wymiaru emerytury wnioskodawcy została obliczona prawidłowo przy przyjęciu wskaźnika wysokości podstawy wymiaru 76,38 %. Zważywszy na powyższe w oparciu o powołane przepisy oraz na zasadzie art. 477 14 § 1 k.p.c. Sąd orzekł jak w sentencji.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę