VII U 2174/14

Sąd Okręgowy w LublinieLublin2015-06-25
SAOSubezpieczenia społecznerenty z tytułu niezdolności do pracyŚredniaokręgowy
rentachoroba zawodowaniezdolność do pracyZUSnauczycielprawo pracyubezpieczenia społeczneorzecznictwo lekarskie

Sąd Okręgowy w Lublinie przyznał A. D. prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy spowodowanej chorobą zawodową, uchylając decyzję ZUS.

A. D. odwołała się od decyzji ZUS odmawiającej jej prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową (schorzenie krtani spowodowane nadmiernym wysiłkiem głosowym). Sąd, opierając się na opinii biegłego laryngologa-foniatry, ustalił, że choroba ta uniemożliwia jej dalsze wykonywanie zawodu nauczyciela, co stanowi podstawę do przyznania renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Zaskarżona decyzja ZUS została zmieniona.

Sprawa dotyczyła odwołania A. D. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Lublinie, który odmówił jej prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową. Ubezpieczona cierpiała na schorzenie krtani spowodowane wieloletnim, nadmiernym wysiłkiem głosowym, co zostało potwierdzone jako choroba zawodowa. ZUS odmówił renty, ponieważ komisja lekarska nie stwierdziła niezdolności do pracy. A. D. argumentowała, że choroba uniemożliwia jej wykonywanie dotychczasowego zawodu nauczyciela. Sąd Okręgowy w Lublinie, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, w tym opinii biegłego laryngologa-foniatry, uznał odwołanie za zasadne. Biegły stwierdził, że istniejąca choroba zawodowa uniemożliwia dalsze wykonywanie zawodu nauczyciela zarówno z przyczyn morfologicznych, jak i czynnościowych. Sąd uznał, że częściowa niezdolność do pracy, wynikająca z choroby zawodowej, jest podstawą do przyznania renty, nawet jeśli choroba została zdiagnozowana na emeryturze i nie uniemożliwiła wypracowania stażu do świadczenia emerytalnego. W konsekwencji, sąd zmienił zaskarżoną decyzję ZUS, przyznając A. D. prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy na określony okres.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, choroba zawodowa może stanowić podstawę do przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy, nawet jeśli została zdiagnozowana na emeryturze, pod warunkiem, że powoduje ona częściową lub całkowitą niezdolność do pracy zarobkowej zgodnej z kwalifikacjami lub wykonywania jakiejkolwiek pracy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że choroba zawodowa krtani, spowodowana nadmiernym wysiłkiem głosowym, uniemożliwia ubezpieczonej dalsze wykonywanie zawodu nauczyciela. Stwierdzono częściową niezdolność do pracy, która jest przesłanką do przyznania renty, niezależnie od faktu pobierania emerytury.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmienia zaskarżoną decyzję

Strona wygrywająca

A. D.

Strony

NazwaTypRola
A. D.osoba_fizycznaodwołująca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w L.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (7)

Główne

u.w.p.ch.z. art. 6 § 1 pkt 6

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych

Ubezpieczonemu, który stał się niezdolny do pracy wskutek choroby zawodowej, przysługuje renta z tego tytułu.

u.e.r.f.u.s. art. 12

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Definicja osoby niezdolnej do pracy (całkowicie lub częściowo) z powodu naruszenia sprawności organizmu.

u.e.r.f.u.s. art. 13 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Kryteria oceny stopnia i okresu niezdolności do pracy, w tym uwzględnienie rodzaju pracy, wykształcenia, wieku i predyspozycji.

Pomocnicze

u.e.r.f.u.s. art. 13 § 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Okres niezdolności do pracy nie dłuższy niż 5 lat przy widokach odzyskania sprawności.

u.e.r.f.u.s. art. 100 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Powstanie świadczenia z chwilą spełnienia się jego wszystkich przesłanek.

u.e.r.f.u.s. art. 59 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Okresowość świadczenia rentowego zależna od rodzaju stwierdzonej niezdolności.

k.p.c. art. 477 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący orzekania sądu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Choroba zawodowa krtani uniemożliwia dalsze wykonywanie zawodu nauczyciela z przyczyn morfologicznych i czynnościowych. Częściowa niezdolność do pracy wynikająca z choroby zawodowej jest podstawą do przyznania renty. Diagnoza choroby zawodowej na emeryturze nie wyklucza prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy.

Odrzucone argumenty

Brak niezdolności do pracy w rozumieniu rentowym (stanowisko ZUS). Stopień nasilenia zmian w krtani nie jest znaczny (stanowisko ZUS). Choroba zawodowa rozpoznana na emeryturze pozwoliła na wypracowanie stażu do świadczenia (argument ZUS, uznany za irrelewantny przez sąd).

Godne uwagi sformułowania

choroba zawodowa, rozpoznana dopiero na emeryturze, pozwoliła na przepracowanie okresu wymaganego do świadczenia stopień nasilenia zmian w krtani nie jest znaczny istniejąca u badanej choroba zawodowa nie pozwala na dalsze wykonywanie wyuczonego zatrudnienia tak z przyczyn morfologicznych, jak i czynnościowych tego rodzaju choroba, jak wykryta u wnioskodawczyni, ze swej istoty uniemożliwia dalsze wykonywania zawodu nauczyciela ryzyka emerytalne i rentowe, jakkolwiek różne, to nie eliminują się wzajemnie

Skład orzekający

Teresa Ogrodnik

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową, zwłaszcza gdy choroba dotyczy narządów głosu i uniemożliwia wykonywanie specyficznego zawodu (np. nauczyciela). Potwierdzenie, że diagnoza na emeryturze nie wyklucza prawa do renty."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej choroby zawodowej (schorzenie krtani) i konkretnego zawodu (nauczyciel). Ocena niezdolności do pracy jest zawsze indywidualna i zależy od opinii biegłych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak choroba zawodowa może wpłynąć na zdolność do wykonywania pracy, nawet po latach i w kontekście pobierania emerytury. Jest to przykład walki o prawa pracownicze i świadczenia rentowe.

Choroba zawodowa nauczycielki: Sąd przyznał rentę mimo emerytury i decyzji ZUS.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VII U 2174/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 czerwca 2015 r. Sąd Okręgowy w Lublinie, VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: Sędzia SO Teresa Ogrodnik; Protokolant: st. sekr. sąd. Małgorzata Sobczuk po rozpoznaniu na rozprawie, w dniu 23 czerwca 2014 roku. w Lublinie sprawy A. D. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych, Oddziałowi w L. o prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową – na skutek odwołania A. D. od decyzji ZUS O/ w L. z dnia 27 sierpnia 2014 r., (...) zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że ustala A. D. prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, powstałej wskutek choroby zawodowej, na okres od dnia (...) roku. VII U 2174/14 UZASADNIENIE Decyzją z 27.08.2014 r., (...) , Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w L. , odmówił A. D. prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową, albowiem komisja lekarska Zakładu nie stwierdziła u wnioskodawczyni niezdolności do pracy (t. III, k. 19 akt ZUS). A. D. odwołała się od powyższej decyzji wskazując, że stwierdzona u niej choroba zawodowa w postaci (...) nie pozwala na wykonywanie zatrudnienia zgodnego z kwalifikacjami, tj. w zawodzie nauczyciela. Nadto ubezpieczona powołała się na schorzenia wynikające z jej ogólnego stanu zdrowia (k. 3-5 akt sprawy). Sąd ustalił i zważył, co następuje: A. D. urodziła się (...) , legitymuje się wykształceniem wyższym w zawodzie nauczyciela i w tym zawodzie była zatrudniona (od 05.02.1979 r. do 31.08.2013 r. i równolegle, na drugim etacie od 01.01. 1999 r. do 31.08.2000 r., a następnie także od 03.02.2014 r. do 27.06.2014 r. na podstawie umowy okresowej – t. II, k. 8, 15 i v.; t. III, k. 8 akt ZUS). Od 01.08.2013 r. ubezpieczona ma ustalone prawo do emerytury. Decyzją z 14.04.2014 r., (...) , L. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny stwierdził u ubezpieczonej chorobę zawodową – (...) , spowodowaną nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat, (...) (t. IV, k. 2-3v. akt ZUS). W dniu 02.07.2014 r. ubezpieczona wystąpiła z wnioskiem o rentę z tytułu niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową (t. III, k. 1-3v. akt ZUS), załączając do niego wspomnianą decyzję inspektora sanitarnego, a także szereg innych dokumentów, potwierdzających istnienie choroby zawodowej (zaświadczenie otolaryngologa oraz historię choroby z dwóch poradni tej specjalności, wyniki badań obrazowych. Organy orzecznictwa lekarskiego ZUS nie stwierdziły u badanej niezdolności do pracy w rozumieniu rentowym (k. 25 i v., 53-54 dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej). Komisja lekarska, uzasadniając ostateczne rozstrzygnięcie w tym przedmiocie, nadmieniła, że choroba zawodowa, rozpoznana dopiero na emeryturze, pozwoliła na przepracowanie okresu wymaganego do świadczenia, a stopień nasilenia zmian w krtani nie jest znaczny (w postępowaniu odszkodowawczym stwierdzono 15% uszczerbku na zdrowiu, spowodowanego skutkami choroby zawodowej – t. IV, k. 7 i 11 akt ZUS). W postępowaniu odwoławczym okoliczność istnienia u wnioskodawczyni niezdolności do pracy oraz ewentualnego związku tej niezdolności z chorobą zawodową została poddana ocenie biegłego laryngologa-foniatry. Biegły, w oparciu o badanie podmiotowe oraz przedmiotowe – włącznie z obrazowaniem wideo-stroboskopowym – stwierdził, że istniejąca u badanej choroba zawodowa nie pozwala na dalsze wykonywanie wyuczonego zatrudnienia tak z przyczyn morfologicznych, jak i czynnościowych. (...) . Zdaniem biegłego konieczne jest zatem ustalenie ubezpieczonej niezdolności do pracy na okres trzech lat od dnia wpływu wniosku rentowego (02.07.2014 r. – 02.07. 2017 r.) w celu (...) (k. 14-15 a. s.). Powyższa opinia w ocenie sądu umożliwia dostateczne ustalenie w zakresie spornej okoliczności, albowiem możliwe jest prześledzenie, na jakich podstawach biegły oparł swój wniosek, a dedukcja ta odpowiada wymogom logiki. Ponadto, co godne odnotowania, biegły dysponował szerszymi możliwościami diagnostycznymi, aniżeli każdy z organów orzecznictwa lekarskiego ZUS (badania wideostroboskopowe). Opinia nie była kwestionowana przez żadną ze stron. Odwołanie okazało się zasadne. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 6 ustawy z 30.10.2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. z 2009 r., nr 167, poz. 1322 ze zm.) ubezpieczonemu, który stał się niezdolny do pracy wskutek choroby zawodowej, przysługuje renta z tego tytułu. W odniesieniu do podstawowej, medycznej przesłanki tego świadczenia, zastosowanie (poprzez art. 17 ust. 1 powołanej ustawy) znajdują przepisy ustawy z 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z FUS (Dz. U. z 2015 r., poz. 748, dalej: „FUS”). Niezdolną do pracy (art. 12 FUS) jest osoba, która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu. Całkowicie niezdolną do pracy jest osoba, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy, natomiast częściowo niezdolną do pracy jest osoba, która w znacznym stopniu utraciła zdolność do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji. Art. 13 ust. 1 FUS, przy ocenie stopnia i przewidywanego okresu niezdolności do pracy oraz rokowania co do odzyskania zdolności do pracy, uwzględniać stopień naruszenia sprawności organizmu oraz możliwości przywrócenia niezbędnej sprawności w drodze leczenia i rehabilitacji, możliwość wykonywania dotychczasowej pracy lub podjęcia innej pracy oraz celowość przekwalifikowania zawodowego, biorąc pod uwagę rodzaj i charakter dotychczas wykonywanej pracy, poziom wykształcenia, wiek i predyspozycje psychofizyczne. A. D. , wskutek nabytego w trakcie wieloletniej pracy nauczyciela (...) , nie jest już w stanie wykonywać tego zawodu, co odpowiada wyżej wskazanym przesłankom do ustalenia częściowej niezdolności do pracy. Okolicznością niemal notoryjną jest, że zatrudnienie, jakie ubezpieczona wykonywała, angażuje w przeważającej mierze narząd głosu, stanowiąc dla niego duże obciążenie. Przedstawiony przez biegłego, a zresztą odnotowany również przez organy orzecznictwa lekarskiego ZUS stan schorzenia tego narządu u ubezpieczonej ewidentnie koliduje z możliwością kontynuowania pracy nauczyciela. W ocenie sądu – przeciwnie do zważenia komisji lekarskiej – nie jest tutaj (przy uwzględnieniu specyfiki pracy nauczyciela) wymagane istnienie naruszenia sprawności narządu głosu w jakimś ściśle określonym stopniu (nie jest zresztą jasne, jaki, zdaniem komisji, miałby to być stopień). Należy raczej skłaniać się do wniosku, że tego rodzaju choroba, jak wykryta u wnioskodawczyni, ze swej istoty uniemożliwia dalsze wykonywania zawodu nauczyciela, a sytuacje przeciwne występować mogą wyjątkowo. Zupełnie irrelewantne oraz logicznie wadliwe z punktu widzenia oceny aktualnej zdolności A. D. do pracy było również zważenie komisji, zgodnie z którym choroba zawodowa, rozpoznana dopiero na emeryturze, pozwoliła ubezpieczonej na wypracowanie stażu niezbędnego do nabycia tamtego świadczenia. Okoliczność ta w ocenie sądu nie wykluczała pozytywnego ustalenia co do spornej przesłanki, przy czym zaznaczyć należy, że ryzyka emerytalne i rentowe, jakkolwiek różne, to nie eliminują się wzajemnie, o czym świadczy chociażby to, że – niezależnie od określonych zasad, związanych z wypłatą świadczeń – brak przecież zakazu pracy na emeryturze. Wszystko to prowadzi do wniosku o wadliwości zaskarżonej decyzji i skutkuje zmianą zaskarżonej decyzji, poprzez ustalenie A. D. prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową, na okres od (...) . – w zgodzie z art. 13 ust 2 (okres niezdolności nie dłuższy niż 5 lat, przy widokach odzyskania sprawności) art. 100 ust. 1 (powstanie świadczenia z chwilą spełnienia się jego wszystkich przesłanek) oraz art. 59 ust. 1 (okresowość świadczenia rentowego zależnie do rodzaju stwierdzonej niezdolności FUS). Mając powyższe na względzie, na podstawie powołanych przepisów oraz art. 477 14 § 2, orzeczono, jak w wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI