VII U 1848/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odwołania T. B. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającej wznowienia postępowania w sprawie przeliczenia emerytury. Ubezpieczona argumentowała, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 czerwca 2024 r. (SK 140/20) stwierdzający niezgodność art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej z Konstytucją stanowi podstawę do ponownego ustalenia wysokości jej świadczenia. ZUS odmówił wznowienia, wskazując, że wyrok TK nie jest przesłanką z art. 114 ustawy emerytalnej. Sąd Okręgowy, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, uznał odwołanie za zasadne. Sąd podkreślił, że art. 114 ustawy emerytalnej pozwala na wznowienie postępowania w przypadku ujawnienia nowych okoliczności mających wpływ na prawo do świadczeń, a wyrok Trybunału Konstytucyjnego, nawet nieopublikowany w Dzienniku Ustaw, uchyla domniemanie zgodności przepisu z Konstytucją. Sąd uznał, że art. 25 ust. 1b ustawy, który pomniejszał podstawę obliczenia emerytury powszechnej o kwoty pobranych wcześniejszych emerytur, narusza zasadę zaufania do państwa i prawa w stosunku do osób, które złożyły wniosek o wcześniejszą emeryturę przed wejściem w życie nowelizacji (przed 6 czerwca 2012 r.). T. B. złożyła wniosek o emeryturę w 2009 r., nie mając świadomości, że późniejsza zmiana przepisów wpłynie na wysokość jej emerytury powszechnej. W związku z tym Sąd Okręgowy zmienił zaskarżoną decyzję, przyznając T. B. prawo do ponownego ustalenia wysokości emerytury z pominięciem art. 25 ust. 1b ustawy, począwszy od dnia złożenia wniosku o przeliczenie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność przepisu prawa z Konstytucją może stanowić podstawę do wznowienia postępowania i ponownego ustalenia wysokości świadczenia emerytalnego na podstawie art. 114 ustawy o emeryturach i rentach z FUS?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wyrok Trybunału Konstytucyjnego, nawet nieopublikowany w Dzienniku Ustaw, uchyla domniemanie zgodności przepisu z Konstytucją i może być podstawą do wznowienia postępowania, jeśli stwierdzona niezgodność dotyczy sposobu ustalenia świadczenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 114 ustawy emerytalnej dopuszcza wznowienie postępowania w przypadku ujawnienia nowych okoliczności mających wpływ na prawo do świadczeń, a wyrok TK jest taką okolicznością. Sąd podkreślił, że Konstytucja jest najwyższym prawem i sądy mają obowiązek stosować przepisy zgodnie z jej duchem, nawet jeśli formalnie przepis nie został jeszcze wyeliminowany z systemu prawnego.
Czy przepis art. 25 ust. 1b ustawy o emeryturach i rentach z FUS, w zakresie w jakim pomniejsza podstawę obliczenia emerytury powszechnej o kwoty pobranych wcześniejszych emerytur, jest zgodny z Konstytucją w stosunku do osób, które złożyły wniosek o wcześniejszą emeryturę przed wejściem w życie nowelizacji wprowadzającej ten przepis?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten jest niezgodny z art. 67 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji RP, naruszając zasadę zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa, w stosunku do osób, które nie mogły przewidzieć skutków tej zmiany.
Uzasadnienie
Sąd, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego, stwierdził, że osoby, które przeszły na wcześniejszą emeryturę przed wejściem w życie nowelizacji (przed 6 czerwca 2012 r.), nie miały świadomości skutków prawnych, jakie może ona wywołać w sferze ich przyszłych uprawnień z tytułu emerytury powszechnej. Nie mogły przewidzieć pomniejszenia kapitału o pobrane świadczenia, co narusza zasadę zaufania do państwa.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. B. | osoba_fizyczna | odwołująca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (5)
Główne
u.e.r. art. 25 § ust. 1b
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przepis uznany za niezgodny z Konstytucją w zakresie dotyczącym osób składających wniosek o świadczenie przed 6 czerwca 2012 r. Pomniejsza podstawę obliczenia emerytury powszechnej o kwoty pobranych emerytur.
u.e.r. art. 114 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Podstawa prawna do wznowienia postępowania i ponownego ustalenia prawa do świadczeń lub ich wysokości, jeśli po uprawomocnieniu się decyzji zostaną przedłożone nowe dowody lub ujawnione nowe okoliczności istniejące przed wydaniem decyzji, które mają wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość.
Pomocnicze
k.p.c. art. 148 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym.
Konstytucja RP art. 67 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy prawa do zabezpieczenia społecznego.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej z Konstytucją. • Art. 114 ustawy emerytalnej jako podstawa do wznowienia postępowania w związku z nowymi okolicznościami (wyrok TK). • Naruszenie zasady zaufania do państwa i prawa przez art. 25 ust. 1b ustawy w stosunku do osób, które złożyły wniosek o wcześniejszą emeryturę przed wejściem w życie nowelizacji.
Odrzucone argumenty
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie jest przesłanką do wznowienia postępowania na podstawie art. 114 ustawy emerytalnej (stanowisko ZUS).
Godne uwagi sformułowania
uchyla domniemanie zgodności art. 25 ust. 1b ustawy z Konstytucją z chwilą ogłoszenia wyroku przez Trybunał Konstytucyjny • Konstytucja jest najwyższym prawem Rzeczypospolitej Polskiej, jej przepisy stosuje się bezpośrednio. • zasada zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa. • nie mogli przewidzieć, że przejście na emeryturę jeszcze przed osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego będzie wiązało się z pomniejszeniem zgromadzonego kapitału o pobrane świadczenia.
Skład orzekający
Dorota Michalska
przewodnicząca
Informacje dodatkowe
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawami emerytalnymi i niezgodnością przepisów z Konstytucją, co ma znaczenie dla wielu obywateli.
“Sąd przyznał rację emerytce: przepis ZUS niezgodny z Konstytucją!”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.