VII U 1726/16

Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w WarszawieWarszawa2016-12-28
SAOSubezpieczenia społeczneubezpieczenie choroboweŚredniaokręgowy
ubezpieczenie chorobowezasiłek macierzyńskidziałalność gospodarczaciągłość ubezpieczeniaZUSprawo ubezpieczeń społecznych

Sąd Okręgowy oddalił odwołanie ubezpieczonej od decyzji ZUS, uznając, że okres pobierania zasiłku macierzyńskiego przerywa ciągłość dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego dla osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą.

Ubezpieczona A. S., prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą, odwołała się od decyzji ZUS stwierdzającej, że okres pobierania zasiłku macierzyńskiego przerwał ciągłość jej dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego. Zarzucała naruszenie przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz Konstytucji RP poprzez dyskryminację. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie, interpretując przepisy ustawy systemowej jako przewidujące pierwszeństwo obowiązkowego ubezpieczenia z tytułu zasiłku macierzyńskiego, co skutkuje ustaniem dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego i wymaga ponownego wniosku o jego objęcie po zakończeniu pobierania zasiłku.

Sprawa dotyczyła odwołania A. S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) I Oddział w Ł., która stwierdzała, że okres pobierania przez nią zasiłku macierzyńskiego przerwał ciągłość jej dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego w związku z prowadzoną pozarolniczą działalnością gospodarczą. Ubezpieczona zarzucała naruszenie przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz zasady równego traktowania, argumentując, że okres pobierania zasiłku macierzyńskiego nie powinien przerywać ciągłości ubezpieczenia chorobowego. Sąd Okręgowy, analizując przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, w szczególności art. 9 ust. 1c, uznał, że w przypadku zbiegu tytułów do ubezpieczeń, pierwszeństwo mają obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu pobierania zasiłku macierzyńskiego. W konsekwencji, w okresie pobierania zasiłku macierzyńskiego, osoba taka nie może być objęta dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym. Sąd podkreślił, że ustanie dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego następuje od dnia ustania tytułu do ubezpieczeń, a ponowne objęcie nim wymaga złożenia nowego wniosku. Ponieważ ubezpieczona nie złożyła takiego wniosku w wymaganym terminie po zakończeniu pobierania zasiłku macierzyńskiego, sąd oddalił jej odwołanie, uznając decyzję ZUS za prawidłową.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, okres pobierania zasiłku macierzyńskiego przerywa ciągłość dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego dla osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą, ponieważ z tytułu pobierania zasiłku macierzyńskiego powstaje obowiązkowe ubezpieczenie emerytalne i rentowe, które ma pierwszeństwo.

Uzasadnienie

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych (art. 9 ust. 1c) przewiduje pierwszeństwo obowiązkowego ubezpieczenia emerytalnego i rentowego z tytułu pobierania zasiłku macierzyńskiego. W tym okresie osoba nie może być objęta dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym. Ustanie dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego wymaga złożenia nowego wniosku po ustaniu tytułu do zasiłku macierzyńskiego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie odwołania

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł.

Strony

NazwaTypRola
A. S.osoba_fizycznaodwołująca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (11)

Główne

u.s.u.s. art. 6 § ust. 1 pkt 5

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Osoby prowadzące pozarolniczą działalność podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.

u.s.u.s. art. 11 § ust. 2

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Osoby prowadzące pozarolniczą działalność podlegają dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu na swój wniosek.

u.s.u.s. art. 14 § ust. 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym następuje od dnia wskazanego we wniosku, nie wcześniej niż od dnia jego zgłoszenia.

u.s.u.s. art. 14 § ust. 2 pkt 3

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Dobrowolne ubezpieczenie chorobowe ustaje od dnia ustania tytułu podlegania tym ubezpieczeniom.

u.s.u.s. art. 9 § ust. 1c

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Osoby prowadzące pozarolniczą działalność, spełniające warunki do objęcia obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowym z tytułu pobierania zasiłku macierzyńskiego, podlegają obowiązkowo tym ubezpieczeniom z tytułu zasiłku macierzyńskiego. Mogą dobrowolnie być objęte ubezpieczeniami z innych tytułów.

Pomocnicze

k.p.c. art. 477¹⁰ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 477¹⁴ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 477¹⁴ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Konstytucja RP art. 32 § ust. 1 i ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

u.s.d.g. art. 2

Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej

u.s.d.g. art. 6 § ust. 1

Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Okres pobierania zasiłku macierzyńskiego przez osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą skutkuje ustaniem dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego. Zgodnie z art. 9 ust. 1c ustawy systemowej, obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu zasiłku macierzyńskiego mają pierwszeństwo przed innymi tytułami. Ponowne objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym po ustaniu zasiłku macierzyńskiego wymaga złożenia nowego wniosku w określonym terminie.

Odrzucone argumenty

Okres pobierania zasiłku macierzyńskiego nie przerywa ciągłości dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego. Naruszenie zasady równego traktowania i dyskryminacja ubezpieczonej z powodu prowadzenia działalności gospodarczej.

Godne uwagi sformułowania

pierwszeństwo obowiązkowego ubezpieczenia emerytalnego i rentowego z tytułu pobierania zasiłku macierzyńskiego ustanie dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego wymaga złożenia nowego wniosku okres pobierania zasiłku macierzyńskiego przerywa ciągłość ubezpieczenia chorobowego

Skład orzekający

Agnieszka Stachurska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ciągłości ubezpieczenia chorobowego w przypadku pobierania zasiłku macierzyńskiego przez osoby prowadzące działalność gospodarczą."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zbiegu tytułów do ubezpieczeń i wymaga analizy konkretnych dat zgłoszeń i wniosków.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest istotna dla osób prowadzących działalność gospodarczą i pobierających zasiłek macierzyński, wyjaśniając kluczowe kwestie dotyczące ciągłości ubezpieczenia chorobowego.

Zasiłek macierzyński a ubezpieczenie chorobowe: czy przerwa w składkach to koniec ochrony?

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VII U 1726/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 grudnia 2016 r. Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Agnieszka Stachurska Protokolant: Urszula Kalinowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2016 r. w Warszawie sprawy A. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. o podleganie ubezpieczeniu chorobowemu na skutek odwołania A. S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. z dnia 31 sierpnia 2016r. znak: (...) oddala odwołanie. UZASADNIENIE A. S. w dniu 11 października 2016r. złożyła do Sądu Okręgowego Warszawa - Praga w Warszawie, za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. , odwołanie od decyzji z dnia 31 sierpnia 2016r., znak: (...) , stwierdzającej, że jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą: - podlegała obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu, zdrowotnemu od dnia 1 września 2010r. do dnia 4 października 2011r., od dnia 21 marca 2012r. do dnia 13 listopada 2014r. oraz od dnia 13 listopada 2015r.; - podlegała dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu w okresie od dnia 1 października 2010r. do dnia 31 marca 2011r., od dnia 1 czerwca 2011r. do dnia 4 października 2011r., od dnia 21 marca 2012r. do dnia 28 lutego 2014r., od dnia 1 maja 2014r. do dnia 13 listopada 2014r. i od dnia 10 lutego 2016r. Ubezpieczona na podstawie art. 477 10 § 1 k.p.c. zaskarżyła powyższą decyzję w części dotyczącej podlegania ubezpieczeniu chorobowemu, zarzucając naruszenie: - przepisów ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity Dz. U. 2016r., poz. 963), tj. art. 83 ust. 1 w zw. z art. 38 ust. 1 , w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 11 ust. 2 , w zw. z art. 12 ust. 1 , w zw. z art. 14 ust. 3 , w związku z przepisami ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jednolity Dz. U. z 2016r., poz. 960), tj. art. 2 w zw. z art. 6 ust. 1 , przez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że okres pobierania zasiłku macierzyńskiego przerywa ciągłość ubezpieczenia chorobowego; - art. 32 ust. 1 oraz ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997r. w zw. z art. 2a ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w zw. z art. 9 ust. 1c ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w zw. z art. 36 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych , poprzez niczym nieuzasadnioną dyferencjację podmiotów podobnych, tj. ubezpieczonych podlegających dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu (osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą i osób świadczących pracę na podstawie umowy cywilnoprawnej, tj. umowy zlecenia) w zakresie obowiązku rejestrowania i wyrejestrowania się z ubezpieczenia chorobowego w okresie pobierania zasiłku macierzyńskiego, a w konsekwencji naruszenie zasady równego traktowania i dyskryminację ubezpieczonej A. S. wyłącznie z tej przyczyny, iż prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą. Mając na względzie wskazane zarzuty ubezpieczona wniosła, na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. , o uwzględnienie odwołania oraz zmianę decyzji w części dotyczącej podlegania ubezpieczeniu chorobowemu i wydanie orzeczenia co do istoty sprawy poprzez przyjęcie, że podlegała ubezpieczeniu chorobowemu bezpośrednio po zakończeniu pobierania zasiłku macierzyńskiego, tj. od dnia 13 listopada 2015r., a okres pobierania zasiłku macierzyńskiego nie przerywa ciągłości dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego (odwołanie z dnia 5 października 2016r., k. 2 – 17 a.s.). Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. w odpowiedzi na odwołanie z dnia 24 października 2016r. wniósł o oddalenie odwołania na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. W uzasadnieniu odwołania organ rentowy wskazał, że wyjaśnienia złożone przez pełnomocnika ubezpieczonej, zawarte w odwołaniu, pozostają bez wpływu na okres podlegania przez ubezpieczoną ubezpieczeniom społecznym i dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu. Organ rentowy nie znalazł więc podstaw do zmiany stanowiska zajętego w zaskarżonej decyzji. Dla poparcia takiego stanowiska zacytowane zostały przez Zakład przepisy art. 11 i at. 14 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych . Nadto, organ rentowy zrelacjonował, w jakich okresach A. S. dokonywała zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych i do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego oraz kiedy następowało wyrejestrowanie. Wskazał również, że w okresie od 14 listopada 2014r. do 12 listopada 2015r. Zakład wypłacił ubezpieczonej zasiłek macierzyński z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, w związku z czym ubezpieczona była zobowiązana do wyrejestrowania się od dnia 14 listopada 2014r. z obowiązkowych ubezpieczeń i ubezpieczenia zdrowotnego na formularzu (...) i do dokonania zgłoszenia do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego na formularzu (...) , a po wyczerpaniu okresu zasiłku macierzyńskiego, tj. od 13 listopada 2015r., do wyrejestrowania się z ubezpieczenia zdrowotnego na formularzu (...) i do dokonania zgłoszenia do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych oraz ewentualnie na wniosek do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego i ubezpieczenia zdrowotnego na formularzu (...) . Z tego jednak A. S. nie wywiązała się. Na podstawie art. 48b ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych Zakład z urzędu sporządził wskazane dokumenty zgłoszeniowe, jednak bez wniosku o przystąpienie do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego od dnia 13 listopada 2015r. Ubezpieczona na formularzu (...) dokonała wyrejestrowania z ubezpieczeń od dnia 10 lutego 2016r. oraz na formularzu (...) zgłosiła się do obowiązkowego ubezpieczenia społecznego oraz zdrowotnego, a także do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego. Zdaniem Zakładu, jego działania podjęte z urzędu w zakresie sporządzenia dokumentów zgłoszeniowych zgodne są z art. 6 ust. 19, art. 16 ust. 8 oraz art. 48b ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (odpowiedź na odwołanie z dnia 19 października 2016r., k. 31 – 32 a.s.). Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: A. S. od dnia 1 września 2010r. prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą pod nazwą A. S. (...) (wydruk z (...) , k. 18 a.s.). Od momentu podjęcia działalności gospodarczej ubezpieczona dokonała zgłoszenia do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego, nie przystępując do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego (formularz (...) , k. 25 akt ZUS) . Następnie od dnia 1 października 2010r. ubezpieczona dokonała wyrejestrowania z ubezpieczeń na formularzu (...) (formularz (...) , k. 23 akt ZUS) , dokonując zgłoszenia do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego oraz jednocześnie przystępując do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego (formularz (...) , k. 22 akt ZUS) . W dalszej kolejności od dnia 1 kwietnia 2011r. ubezpieczona wyrejestrowała się z ubezpieczeń (formularz (...) , k. 21 akt ZUS) , a następnie dokonała zgłoszenia do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych oraz ubezpieczenia zdrowotnego (formularzu (...) , k. 20 akta rentowe) . Ubezpieczona w owym czasie nie dokonała zgłoszenia do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego. Ubezpieczona A. S. od dnia 1 czerwca 2011r. na formularzu (...) (formularz (...) , k. 19 akt ZUS) dokonała ponownego wyrejestrowania z ubezpieczeń, dokonując zgłoszenia do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego. Ubezpieczona dokonała również zgłoszenia do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego (formularz (...) , k. 18 akt ZUS) . W okresie od 5 października 2011r. do 20 marca 2012r. ubezpieczona pobierała zasiłek macierzyński z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej (okoliczność bezsporna). W związku z tym nie dokonała wyrejestrowania z obowiązkowych ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego oraz nie dokonała zgłoszenia do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego. W momencie zaś zakończenia pobierania zasiłku macierzyńskiego nie wyrejestrowała się z ubezpieczenia i nie dokonała zgłoszenia do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego. Ponadto ubezpieczona nie dokonała zgłoszenia do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego (zeznania ubezpieczonej A. S. , zeznania świadka B. W. – skrócony protokół rozprawy z dnia 21 grudnia 2016r., k. 49 -50 a.s., e-protokół, k. 51 a.s.) . Za okres od 21 marca 2012r. do 28 lutego 2014r. organ rentowy przeprowadził korektę dokumentów zgłoszeniowych, dokonując jednoczesnego zgłoszenia do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego ( okoliczności bezsporne). Od dnia 1 marca 2014r. A. S. dokonała wyrejestrowania z ubezpieczeń społecznych na formularzu (...) (formularz (...) , k. 17 akta rentowe ) i dokonała zgłoszenia do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego (formularz (...) , k. 16 akt ZUS ), bez zgłoszenia do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego. Następnie od dnia 1 maja 2014r. ubezpieczona wyrejestrowała się z ubezpieczeń na formularzu (...) (formularz (...) , k. 15 akt ZUS ), dokonując zgłoszenia do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego Równocześnie dokonała zgłoszenia do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego ( formularz (...) , k. 14 akt ZUS ). W okresie od 14 listopada 2014r. do 12 listopada 2015r. ubezpieczona pobierała zasiłek macierzyński z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej (okoliczność bezsporna). Ubezpieczona nie wyrejestrowała się z dniem 14 listopada 2014r. z obowiązkowych ubezpieczeń społecznych, jak również z ubezpieczenia zdrowotnego oraz nie dokonała zgłoszenia do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego. Dodatkowo od dnia 13 listopada 2015r., a więc od momentu ustania prawa do zasiłku macierzyńskiego, ubezpieczona nie wyrejestrowała się z ubezpieczenia zdrowotnego i nie dokonała zgłoszenia do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych oraz do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego i ubezpieczenia zdrowotnego (zeznania ubezpieczonej A. S. , zeznania świadka B. W. – skrócony protokół rozprawy z dnia 21 grudnia 2016r., k. 49 -50 a.s., e-protokół, k. 51 a.s.) . Po zakończeniu okresu, w którym wypłacany był zasiłek macierzyński, ubezpieczona stała się niezdolna do pracy. Niezdolność do pracy trwała w okresie od 13 listopada 2015r. do 1 lutego 2016r. (decyzja ZUS z dnia 9 lutego 2016r., k. 19 a.s., zeznania ubezpieczonej A. S. , zeznania świadka B. W. – skrócony protokół rozprawy z dnia 21 grudnia 2016r., k. 49 -50 a.s., e-protokół, k. 51 a.s.). Decyzją z dnia 9 lutego 2016r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. odmówił A. S. prawa do zasiłku chorobowego za w/w okres niezdolności do pracy ( decyzja ZUS z dnia 9 lutego 2016r., k. 19 a.s.). Od dnia 10 lutego 2016r. ubezpieczona dokonała wyrejestrowania z ubezpieczeń na formularzu (...) (formularz (...) , k. 13 akt ZUS) , a następnie na formularzu (...) zgłosiła się do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych oraz do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego i zdrowotnego (formularz (...) , k. 12 akt rentowych). W piśmie z dnia 16 marca 2016r. pełnomocnik ubezpieczonej zwróciła się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. o udostępnienie informacji okresach podlegania ubezpieczeniom społecznym przez A. S. (wniosek z dnia 16 marca 2016r., k. 20 a.s.). W odpowiedzi otrzymała pismo z dnia 6 kwietnia 2016r. wraz z dokumentami sporządzonymi z urzędu przez organ rentowy (pismo z dnia 6 kwietnia 2016r. z załącznikami, k. 21 – 27 a.s.). W dniu 18 sierpnia 2016r. ubezpieczona złożyła wniosek o wydanie decyzji dotyczącej podlegania ubezpieczeniom społecznym (wniosek z dnia 18 sierpnia 2016r., k. 36 akt ZUS). Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. decyzją z dnia 31 sierpnia 2016r., nr (...) , wydaną na podstawie art. 83 ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt 5, art. 11 ust. 2, art. 14 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych ( Dz. U. z 2015r., poz. 121 ze zm. ) stwierdził, że A. S. jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą podlegała obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu, zdrowotnemu od dnia 1 września 2010r. do dnia 4 października 2011r., od dnia 21 marca 2012r. do dnia 13 listopada 2014r. oraz od dnia 13 listopada 2015r. Ponadto, Zakład wskazał w decyzji, że A. S. jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą podlegała dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu w okresie od dnia 1 października 2010r. do dnia 31 marca 2011r., od dnia 1 czerwca 2011r. do dnia 4 października 2011r., od dnia 21 marca 2012r. do dnia 28 lutego 2014r., od dnia 1 maja 2014r. do dnia 13 listopada 2014r. i od dnia 10 lutego 2016r. ( decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 31 sierpnia 2016r., akt ZUS ). A. S. w dniu 11 października 2016r. złożyła odwołanie od powyższej decyzji ( odwołanie z dnia 11 października 2016r., k. 2 - 17 a.s.) . Sąd Okręgowy ustalił powyższy stan faktyczny na podstawie powołanych dokumentów zgromadzonych w aktach organu rentowego, a także na podstawie zeznań ubezpieczonej A. S. i świadka B. W. . Wskazane dowody były spójne i korespondowały ze sobą potwierdzając niesporne między stronami: daty zgłoszenia A. S. do ubezpieczeń społecznych, w tym do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego oraz daty wyrejestrowania; okresy pobierania zasiłków macierzyńskich oraz sposób postępowania Zakładu i działania ubezpieczonej podejmowane po zakończeniu tych okresów. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Odwołanie A. S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. z dnia 31 sierpnia 2016r., nr (...) , jako bezzasadne podlegało oddaleniu. Dokonanie rozstrzygnięcia w rozpatrywanej sprawie uzależnione było od interpretacji przepisów ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2016r. poz. 963), zwanej dalej ustawą systemową, i ustalenia, czy w przypadku ubezpieczonej - która w trakcie prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej pobierała zasiłek macierzyński - istniała konieczność dokonania po zakończeniu urlopu macierzyńskiego ponownego zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych, w tym do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego. Organ rentowy swoje stanowisko w tym zakresie przedstawił w zaskarżonej decyzji i odpowiedzi na odwołanie. Z kolei pełnomocnik ubezpieczonej w obszernym odwołaniu prezentował odmienną interpretację przepisów. Art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy systemowej wskazuje, że obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i 9, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność oraz osobami z nimi współpracującymi. Zgodnie z art. 12 ust. 1 tej ustawy, w stosunku do takich osób istnieje również obowiązek ubezpieczenia wypadkowego. Jeśli chodzi z kolei o ubezpieczenie chorobowe osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą, to zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy systemowej, takiemu ubezpieczeniu osoby te podlegają dobrowolnie na swój wniosek. W myśl art. 14 tej ustawy objęcie dobrowolnie ubezpieczeniem chorobowym, następuje od dnia wskazanego we wniosku o objęcie tymi ubezpieczeniami, nie wcześniej jednak niż od dnia, w którym wniosek został zgłoszony, z zastrzeżeniem ust. 1a, który przewiduje, że objęcie dobrowolnie ubezpieczeniem chorobowym następuje od dnia wskazanego we wniosku tylko wówczas, gdy zgłoszenie do ubezpieczeń emerytalnego i rentowych zostanie dokonane w terminie określonym w art. 36 ust. 4. Zgodnie z art. 14 ust. 2 ustawy systemowej dobrowolne ubezpieczenia chorobowe ustają: 1)od dnia wskazanego we wniosku o wyłączenie z tych ubezpieczeń, nie wcześniej jednak niż od dnia, w którym wniosek został złożony; 2)od pierwszego dnia miesiąca kalendarzowego, za który nie opłacono w terminie składki należnej na to ubezpieczenie - w przypadku osób prowadzących pozarolniczą działalność i osób z nimi współpracujących, duchownych oraz osób wymienionych w art. 7; w uzasadnionych przypadkach Zakład, na wniosek ubezpieczonego, może wyrazić zgodę na opłacenie składki po terminie, z zastrzeżeniem ust. 2a; 3)od dnia ustania tytułu podlegania tym ubezpieczeniom. Okres podlegania obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu i chorobowemu w przypadku osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą – w myśl art. 13 pkt 4 ustawy systemowej – trwa od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. A. S. w okresie prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej urodziła dziecko i pobierała zasiłek macierzyński od dnia 14 listopada 2014r. do dnia 12 listopada 2015r. i w związku z tym, zgodnie z art. 6 ust. 19 ustawy systemowej, z tego tytułu podlegała obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. W takim wypadku, w myśl art. 16 ust. 8 ustawy, składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe finansuje w całości budżet państwa za pośrednictwem Zakładu. Zgodnie z art. 36 ust. 1 i ust. 9a zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych takich osób dokonuje płatnik składek poprzez wykazanie ubezpieczonego w imiennym raporcie miesięcznym. Biorąc pod uwagę wskazane regulacje, a także treść art. 9 ustawy systemowej, zasadne jest twierdzenie, że w sytuacji, w której ubezpieczona prowadząca działalność gospodarczą i podlegająca z tego tytułu ubezpieczeniom, urodziła dziecko i pobierała zasiłek macierzyński, nastąpił zbieg tytułów ubezpieczeń. Wspomniany art. 9 ustawy systemowej w ustępie 1c reguluje tę kwestię wskazując, że osoby, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2, 4, 5, 8 i 10 – w tej grupie mieszczą się osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą - spełniające jednocześnie warunki do objęcia ich obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z tytułu pobierania zasiłku macierzyńskiego lub zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego, podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu pobierania zasiłku macierzyńskiego lub zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego. Mogą one jednak dobrowolnie, na swój wniosek, być objęte ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi także z pozostałych, wszystkich lub wybranych, tytułów. Z treści cytowanych przepisów wynika, że w czasie, gdy A. S. pobierała zasiłek macierzyński, z tego właśnie tytułu podlegała ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Taka też interpretacja w/w przepisów ustawy systemowej jest prezentowana w orzecznictwie (wyrok Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 17 lutego 2016r., III AUa 710/15, Lex nr 2004505; wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 14 kwietnia 2016r., III AUa 1211/15, Lex nr 2039684; wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 23 października 2012r., III AUa 169/12, Lex nr 1236487; wyrok Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 3 września 2015r., III AUa 365/15, Lex nr 1793885). Ustawodawca przewidział bowiem wyraźnie pierwszeństwo obowiązkowego ubezpieczenia emerytalnego i rentowego z tytułu pobierania zasiłku macierzyńskiego, gdyż ustanowił w przepisie art. 9 ust 1c ustawy systemowej normę stanowiącą, iż w przypadku spełnienia między innymi przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą również warunków do objęcia ich obowiązkowymi ubezpieczeniami emerytalnym i rentowym z tytułu pobierania zasiłku macierzyńskiego lub zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego, podlegają one obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu z tytułu pobierania zasiłku macierzyńskiego lub zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego. To z kolei powoduje, że zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy systemowej, w okresie pobierania w/w świadczeń, osoba je uzyskująca nie posiada tytułu do objęcia dobrowolnie ubezpieczeniem chorobowym. W/w przepis wskazuje krąg podmiotów podlegających dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu stanowiąc, iż na swój wniosek podlegają temu ubezpieczeniu osoby objęte obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowym wymienione w art. 6 ust. 1 pkt 2, 4, 5, 8 i 10 ustawy. Są to więc (odpowiednio): osoby wykonujące pracę nakładczą, osoby wykonujące prace na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia oraz osoby z nimi współpracujące, osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą oraz osoby z nimi współpracujące, osoby wykonujące odpłatnie prace na podstawie skierowania do pracy w czasie odbywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania i duchowni. Ubezpieczona, która w okresie otrzymywania zasiłku macierzyńskiego jednocześnie była osobą prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą, nawet jeśli w tym czasie faktycznie ją prowadziła, nie mogła być jednak objęta dobrowolnie ubezpieczeniem chorobowym. W obecnym stanie prawnym ustawodawca przewidział bowiem pierwszeństwo obowiązkowego ubezpieczenia emerytalnego i rentowego z tytułu pobierania zasiłku macierzyńskiego, co uregulował w cytowanym już art. 9 ust. 1c ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych . W zdaniu drugim podanego przepisu zastrzegł, iż osoby te mogą dobrowolnie na swój wniosek być objęte ubezpieczeniami emerytalnym i rentowym także z pozostałych - wszystkich lub wybranych tytułów. Powyższa norma w sposób istotny wpływa na rezultat niniejszego postępowania. Powoduje ona, że w okresie, w którym A. S. pobierała zasiłek macierzyński nie mogła podlegać obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Ta działalność mogła jedynie stanowić dodatkowy tytuł ubezpieczenia emerytalnego i rentowego o charakterze w pełni dowolnym. Taki stan powoduje, iż maksymalnie w okresie pobierania zasiłku ubezpieczona mogła podlegać obowiązkowemu ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu z tytułu wspomnianych zasiłków oraz dobrowolnemu ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Oczywiście ubezpieczona nie wykazywała w toku postępowania, aby w takim maksymalnym zakresie kształtował się jej stan ubezpieczeń. Należy jednak zaznaczyć, iż podany zakres ma znaczenie jedynie hipotetyczne i służy przypomnieniu zasad zbiegu tytułów do ubezpieczenia emerytalnego i rentowego. Ustawodawca przyjął bowiem regułę - przypomnianą na wstępie - iż ubezpieczeniu chorobowemu podlegają jedynie osoby podlegające obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, ograniczając dodatkowo jego krąg poprzez wskazanie konkretnych tytułów uprawniających do takiego ubezpieczenia. Przepis art. 11 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nie wymienia osób podlegających obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu z tytułu pobierania zasiłku macierzyńskiego lub zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego jako uprawnionych do podlegania ubezpieczeniu chorobowemu czy to obowiązkowemu, czy nawet dobrowolnemu. Nadto temu ostatniemu podlegają osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą, ale tylko w przypadku podlegania przez nie obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu z podanego tytułu. W takiej sytuacji A. S. , w okresie, gdy podlegała ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu z tytułu pobierania zasiłku macierzyńskiego lub zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego, nie legitymowała się żadnym tytułem umożliwiającym jej podleganie ubezpieczeniu chorobowemu. Przerwa w ubezpieczeniu chorobowym spowodowała jego formalne ustanie, co wprost wynika z brzmienia art. 14 ust. 2 pkt 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych . W takiej sytuacji ponowne objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym po ustaniu tytułu do korzystającego z ustawowego pierwszeństwa obowiązkowego ubezpieczenia emerytalnego i rentowego z tytułu pobierania zasiłku macierzyńskiego lub zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego, mogło nastąpić w sposób uregulowany przez ustawodawcę w art. 14 ust. 1 ustawy systemowej, czyli od dnia wskazanego we wniosku o objęcie tym ubezpieczeniem, ale nie wcześniej niż od dnia, w którym wniosek został zgłoszony. A. S. takiego wniosku nie zgłosiła w pierwszym dniu po okresie pobierania zasiłku macierzyńskiego, tylko w dniu 10 czerwca 2016r., dlatego też nie może domagać się w sposób skuteczny ustalenia podlegania dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu od 13 listopada 2015 roku. Norma art. 14 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nakazuje uwzględnienie zastrzeżenia z art. 14 ust. 1a tej ustawy. Ten ostatni przepis stanowi, iż objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym następuje od dnia wskazanego we wniosku tylko wówczas gdy zgłoszenie do ubezpieczeń emerytalnego i rentowego zostanie dokonane w terminie określonym w art. 36 ust. 4 ustawy. Podany przepis nakazuje dokonanie zgłoszenia do obowiązkowych ubezpieczeń w terminie 7 dni od daty powstania obowiązku ubezpieczenia. Zdaniem Sądu zastosowanie podanej reguły nie jest jednak możliwe w rozpatrywanej sprawie, ponieważ oznaczałoby konieczność spełnienia przez A. S. warunku zgłoszenia wniosku w ciągu 7 dni od ustania tytułu ubezpieczenia obowiązkowego wynikającego z faktu pobierania zasiłku macierzyńskiego lub zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego i tym samym powstania tytułu ubezpieczenia wynikającego z faktu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, czyli do dnia 19 listopada 2015 roku. Ubezpieczona w podanym terminie takiego wniosku jednak nie zgłosiła. Zdaniem Sądu, nie można przyjąć, że w sytuacji reaktywowania obowiązkowych ubezpieczeń (emerytalnego i rentowego) w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej, to ponowne powstanie tytułu dotyczy również i dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego. W uzasadnieniu wyroku z dnia 17 lutego 2016r. (III AUa 710/15) Sąd Apelacyjny w Rzeszowie wskazał, że w stanie prawnym, w którym ustawodawca przyjął pierwszeństwo woli osoby posiadającej tytuł do podjęcia decyzji w przedmiocie podlegania ubezpieczeniu dobrowolnemu, określił jednocześnie pewne zasady czasowe, których niespełnienie nie rodzi powstania uprawnień w żądanym przez nią terminie. W każdym zatem przypadku ustania dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego ponowne nim objęcie wymaga złożenia nowego wniosku. Samo opłacenie składek (bez wdawania się w rozpatrywanie w jakiej wysokości) nie stanowi o trwaniu wygasłego ubezpieczenia. Brak jest również podstaw pozwalających na przyjęcie jako zasadnej tezy o objęciu dobrowolnym ubezpieczeniem w sposób dorozumiany poprzez brak odpowiednego odniesienia do norm zawartych w kodeksie cywilnym . Podsumowując, w ocenie Sądu brak było przesłanek, aby na podstawie analizowanych przepisów zawartych w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych uznać, że ubezpieczona prowadząc pozarolniczą działalność gospodarczą w okresie pobierania zasiłku macierzyńskiego, tj. od 14 listopada 2014r. do 12 listopada 2015r., podlegała ubezpieczeniu chorobowemu. W okresie pobierania zasiłku macierzyńskiego to organ rentowy odprowadzał składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe wyłącznie z tytułu pobieranego zasiłku macierzyńskiego. Ubezpieczona w tym okresie nie była objęta ubezpieczeniem emerytalnym i rentowym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej i nie korzystała z dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego. Po zakończeniu okresu zasiłkowego ponownie włączona została do ubezpieczenia emerytalno – rentowego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Jednakże w terminie 7 dni od zakończenia okresu pobierania zasiłku macierzyńskiego, nie złożyła stosownego wniosku do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o objęcie jej dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym. Powyższe oznacza, że organ rentowy wydając zaskarżoną decyzję trafnie zastosował analizowane przepisy, a ubezpieczona bezzasadnie domagała się uznania, że podlegała ubezpieczeniu chorobowemu w sposób ciągły od dnia 1 maja 2014r. nie będąc wyrejestrowana z w/w ubezpieczenia, jak również, że okres pobierania zasiłku macierzyńskiego jest okresem zrównanym z okresem odprowadzania składek, w związku z czym ubezpieczona nie utraciła ciągłości ubezpieczenia chorobowego, a zatem że nabyła prawo do zasiłku chorobowego bezpośrednio po zakończeniu pobierania zasiłku macierzyńskiego. Zdaniem Sądu, biorąc pod uwagę zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i obwiązujące regulacje prawne, brak było przesłanek, aby przyjąć, że od dnia 13 listopada 2015r. dobrowolne ubezpieczenie chorobowe w związku z prowadzeniem pozarolniczej działalności gospodarczej wciąż obejmowało A. S. . Z powyżej wskazanych względów Sąd Okręgowy, na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. , oddalił odwołanie. ZARZĄDZENIE (...)

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI