VII U 1594/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy zmienił decyzję ZUS, uznając, że pracownica D.S. podlegała obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym od dnia zatrudnienia, mimo wątpliwości ZUS co do pozorności umowy i sytuacji finansowej pracodawcy.
Sprawa dotyczyła odwołania od decyzji ZUS, która stwierdziła, że D.S. jako pracownik u płatnika składek K.M. nie podlegała obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym od 1 kwietnia 2015 r. ZUS argumentował, że umowa o pracę była pozorna, a sytuacja finansowa pracodawcy i wysokość wynagrodzenia budziły wątpliwości. Sąd Okręgowy uznał jednak, że umowa była faktycznie realizowana, a zatrudnienie D.S. na stanowisku menadżera było uzasadnione planami rozwoju działalności gospodarczej. Zmienił zaskarżoną decyzję, przyjmując, że D.S. podlegała ubezpieczeniom.
Sąd Okręgowy rozpoznał sprawę z odwołań D.S. i K.M. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W., która stwierdzała, że D.S. jako pracownik u płatnika składek K.M. nie podlegała obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym od 1 kwietnia 2015 r. ZUS argumentował, że umowa o pracę była pozorna (art. 83 § 1 k.c.) i miała na celu obejście prawa, wskazując na utworzenie nowego stanowiska menadżera, nieadekwatne wynagrodzenie w stosunku do kondycji finansowej firmy oraz zaległości w opłacaniu składek przez płatnika. Sąd Okręgowy, po analizie zebranego materiału dowodowego, w tym zeznań świadków i dokumentów, uznał, że umowa o pracę była faktycznie realizowana. Ustalono, że D.S. wykonywała obowiązki menadżera w lokalu przy ul. (...) w L., a jej zatrudnienie było związane z planami rozwoju działalności gospodarczej K.M., w tym otwarciem nowego lokalu. Sąd podkreślił, że sama chęć uzyskania świadczeń z ubezpieczenia społecznego lub fakt bycia w ciąży nie dyskwalifikuje pracownika ani nie czyni umowy pozornej. Zwrócono uwagę, że ZUS nie udowodnił pozorności umowy, a okoliczności takie jak remont lokalu, opóźnienia w otwarciu, czy późniejsze przejęcie części obowiązków przez innych pracowników nie świadczą o nieważności umowy. Sąd uznał, że zatrudnienie D.S. było rzeczywiste, a jej praca była podporządkowana pracodawcy. W konsekwencji, Sąd zmienił zaskarżoną decyzję ZUS, przyjmując, że D.S. podlegała obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od dnia 1 kwietnia 2015 r.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, umowa o pracę jest ważna i stanowi tytuł do objęcia obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi, jeśli jest faktycznie realizowana, nawet jeśli pracownik jest w ciąży, a płatnik składek ma trudności finansowe.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że umowa o pracę była faktycznie realizowana, a zatrudnienie pracownika było uzasadnione planami rozwoju działalności gospodarczej. Podkreślono, że chęć uzyskania świadczeń z ubezpieczeń społecznych lub fakt bycia w ciąży nie dyskwalifikują umowy jako pozornej. Brak dowodów na zmowę stron lub obejście prawa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana decyzji ZUS
Strona wygrywająca
D. S. i K. M.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. S. | osoba_fizyczna | odwołująca |
| K. M. | osoba_fizyczna | płatnik składek, odwołująca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (9)
Główne
u.s.u.s. art. 6 § 1 pkt 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Obowiązkowe podleganie ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym przez pracowników.
u.s.u.s. art. 13 § 1 pkt 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Obowiązek podlegania ubezpieczeniom od dnia nawiązania stosunku pracy do dnia jego ustania.
k.p. art. 2
Kodeks pracy
Definicja pracownika jako osoby zatrudnionej na podstawie umowy o pracę.
k.p. art. 22 § § 1
Kodeks pracy
Istota stosunku pracy: wykonywanie pracy określonego rodzaju w warunkach podporządkowania pracodawcy za wynagrodzeniem.
Pomocnicze
k.c. art. 83 § § 1
Kodeks cywilny
Nieważność oświadczenia woli złożonego za zgodą drugiej strony dla pozoru.
k.c. art. 58 § § 1
Kodeks cywilny
Nieważność czynności prawnej sprzecznej z ustawą lub mającej na celu obejście ustawy.
k.p.c. art. 477 § 14 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 477 § 14 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p. art. 182
Kodeks pracy
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa o pracę była faktycznie realizowana. Zatrudnienie pracownika było uzasadnione planami rozwoju działalności gospodarczej. Chęć uzyskania świadczeń z ubezpieczeń społecznych lub fakt bycia w ciąży nie dyskwalifikują umowy jako pozornej. Praca pracownika była podporządkowana pracodawcy.
Odrzucone argumenty
Umowa o pracę była pozorna. Stanowisko menadżera zostało utworzone sztucznie. Wysokość wynagrodzenia była nieadekwatna do kondycji finansowej firmy. Płatnik składek zalegał z opłacaniem składek i podatków.
Godne uwagi sformułowania
nie mamy do czynienia z pozornymi oświadczeniami stron stosunku pracy, ponieważ umowa o pracę z dnia 1 kwietnia 2015r., jaką zawarły ubezpieczona i płatnik składek, była faktycznie realizowana. nie jest to zakazane, podobnie, jak w obowiązujących przepisach nie ma zakazu podejmowania zatrudnienia przez kobiety w ciąży. nie można przyjąć pozorności oświadczeń woli o zawarciu umowy o pracę, jeżeli pracownik podjął pracę i ją wykonywał, a pracodawca tę pracę przyjmował. sama chęć uzyskania świadczeń z ubezpieczenia społecznego jako motywacja do podjęcia zatrudnienia nie świadczy o zamiarze obejścia prawa.
Skład orzekający
Agnieszka Stachurska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących pozorności umowy o pracę w kontekście ubezpieczeń społecznych, zwłaszcza w przypadku zatrudnienia kobiety w ciąży i problemów finansowych pracodawcy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych, a jego zastosowanie wymaga analizy indywidualnej sytuacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podlegania ubezpieczeniom społecznym, szczególnie w kontekście zatrudnienia kobiety w ciąży i potencjalnych problemów finansowych pracodawcy, co jest częstym problemem w praktyce.
“Czy zatrudnienie w ciąży i problemy finansowe pracodawcy unieważniają umowę o pracę i prawo do ubezpieczeń społecznych?”
Sektor
gastronomia
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt VII U 1594/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 maja 2016 r. Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Agnieszka Stachurska Protokolant: Urszula Kalinowska po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2016 r. w Warszawie sprawy D. S. , K. M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. o podleganie ubezpieczeniom społecznym na skutek odwołania D. S. i K. M. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. z dnia 10 września 2015 r. znak: (...) zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyjmuje, że D. S. jako pracownik u płatnika składek K. M. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą Bar (...) w L. podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od dnia 1 kwietnia 2015 r. UZASADNIENIE D. S. w dniu 6 października 2015r. złożyła do Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie, za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. , odwołanie od decyzji z dnia 10 września 2015r., nr (...) , stwierdzającej, że jako pracownik u płatnika składek BAR (...) nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od dnia 1 kwietnia 2015r. Ubezpieczona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie, że od dnia 1 kwietnia 2015r. jako pracownik u płatnika składek BAR (...) podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu. W uzasadnieniu odwołania podniosła, że w dacie prowadzenia rozmowy kwalifikacyjnej nie widziała o ciąży. Taką informację powzięła pięć dni przed pierwszym dniem świadczenia pracy. Pracę świadczyła do dnia 18 czerwca 2015r., co potwierdzają m.in. listy obecności, listy płac, karta szkolenia wstępnego w dziedzinie bhp oraz zeznania zgłoszonych świadków. Z kolei okoliczność niezatrudnienia na jej miejsce nowego pracownika nie może negatywnie wpłynąć na jej sytuację jako osoby ubezpieczonej tym bardziej, że od dnia podjęcia pracy do dnia 18 czerwca 2015r. sumiennie wykonywała swoje obowiązki. Odnosząc się zaś do zarzutu, że płatnik składek zalega na dzień wydania zaskarżonej decyzji z opłacaniem należnych składek, ubezpieczona wskazała, że nie ma to żadnego znaczenia w sprawie. Okolicznością najistotniejszą jest bowiem, że praca faktycznie była wykonywana i za to było wypłacane wynagrodzenie. Ubezpieczona podkreśliła również, że pracę podjęła w dobrej wierze, a nadto, że w dniu podjęcia pracy nic nie wskazywało, że będzie konieczność przebywania na zwolnieniu lekarskim. Wobec tego decyzja ZUS jest dla ubezpieczonej krzywdząca ( odwołanie z dnia 6 października 2015r., k. 2-5 a.s. ). Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. wniósł o oddalenie odwołania na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. W uzasadnieniu odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wskazał, że ze zgłoszonych przez płatnika składek wyjaśnień wynika, że ubezpieczona została zatrudniona na stanowisku menadżera w związku z planowanym otwarciem nowego punktu przy ul. (...) , jednak świadczyła pracę na stanowisku menadżera oraz jako wsparcie zespołu w obsłudze klienta w Barze na ul. (...) w L. z uwagi na przedłużający się remont lokalu. Organ rentowy stwierdził, że płatnik składek nie zatrudniał wcześniej nikogo na równorzędnym stanowisku, a pozostali zatrudnieni pracownicy przez płatnika składek pracują na stanowiskach kucharza, barowej oraz pomocy kuchennej. W imiennych raportach miesięcznych złożonych za ubezpieczoną, pracodawca jako podstawę wymiaru składek wykazał za kwiecień i maj 2015r. kwotę wynoszącą 2.774,96 zł, a za czerwiec 2015r. – 1.664,98 zł. W związku z powyższym Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. wydał w dniu 10 września 2015r. decyzję stwierdzającą, że D. S. nie podlega jako pracownik u płatnika składek BAR (...) obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od dnia 1 kwietnia 2015r. Zdaniem organu rentowego przy ocenie materiału dowodowego istotne było utworzenie stanowiska menadżera z dniem zatrudnienia ubezpieczonej, a po przejściu przez nią na zwolnienie lekarskie nie nastąpiło zatrudnienie nowego pracownika. Ponadto, płatnik składek nie wskazał kto obecnie wykonuje obowiązki ubezpieczonej. W opinii organu rentowego również wysokość wynagrodzenia określonego w umowie o pracę jest nieadekwatna do ówczesnej kondycji finansowej firmy, gdyż na dzień wydania zaskarżonej decyzji płatnik składek zalegał z opłacaniem należnych składek na ubezpieczenia społeczne i nie przedstawił dokumentów potwierdzających opłacanie zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych. Dodatkowo na podstawie analizy dokumentów rozliczeniowych zaewidencjonowanych w organie rentowym ustalono, że podstawa wymiaru składek D. S. znacznie odbiega od wynagrodzeń pozostałych zatrudnionych pracowników, którzy osiągają przychód w wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę ( odpowiedź na odwołanie z dnia 2 listopada 2015r., k. 7-8 a. s. ). K. M. prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą BAR (...) w dniu 14 października 2015r. także złożyła odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. z dnia 10 września 2015r., nr (...) i wskazała , że na miejsce ubezpieczonej nikt nowy nie został zatrudniony i nie przejął jej obowiązków, gdyż dopiero z dniem 10 września 2015r. nowy lokal przy ulicy (...) w L. otrzymał zgodę z Państwowego Inspektoriatu Sanitarnego na prowadzenie działalności w w/w budynku. W związku z tym K. M. przejęła obowiązki pracownicze D. S. , ponieważ przez pierwsze miesiące współpracy nauczyła się zarządzania personelem oraz innych technik i procedur. Nadto, zostało wskazane, że ubezpieczona została przyjęta do pracy w wyniku obawy płatnika składek przed dodatkowymi obowiązkami związanymi z obsługą większego lokalu. Jeśli chodzi zaś o stawkę wynagrodzenia wyższą niż u pozostałych pracowników, to płatnik składek podniósł, że było to uzasadnione obowiązkami związanymi ze stanowiskiem menadżera oraz korzyściami dla firmy pływającymi z utworzenia tego stanowiska. Z kolei opóźnienie w odprowadzaniu należnych składek, w ocenie K. M. , nie oznacza zalegania ze składkami (odwołanie z dnia 14 października 2015 roku, k. 2-3 akt o sygn. akt VII U 1616/15). Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. w odpowiedzi na odwołanie K. M. wniósł o łączne rozpoznanie tej sprawy ze sprawą z odwołania D. S. . Ponadto został sformułowany wniosek o oddalenie odwołania K. M. na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. , przy czym uzasadnienie tego wniosku było tożsame z odpowiedzią na odwołanie ze sprawy D. S. ( odpowiedź na odwołanie z dnia 5 listopada 2015r., k. 10-11 akt o sygn. akt VII U 1616/15 ). Zarządzeniem z dnia 13 listopada 2015r. Sąd na podstawie art. 219 k.p.c. połączył sprawę o sygn. akt VII U 1616/15 ze sprawą VII U 1594/15 celem łącznego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia ( zarządzenie o połączeniu spraw, k. 15 akt o sygn. akt VII U 1616/15 ). Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: D. S. w dniu 27 kwietnia 2007r. ukończyła Publiczne Technikum (...) w Zespole Szkół Nr (...) w S. w zawodzie technik ekonomista ( świadectwo ukończenia technikum, akta osobowe, k. 20 a.r. ), a w dniu 29 czerwca 2007r. uzyskała świadectwo dojrzałości ( świadectwo dojrzałości, akta osobowe, k. 21 a.r. ). Następnie podjęła studia w Wyższej Szkole (...) w W. na Wydziale (...) i Stosunków Międzynarodowych, na kierunku stosunki międzynarodowe w specjalności logistyka międzynarodowa, które ukończyła w dniu 1 czerwca 2012r. z tytułem magistra ( dyplom Wyższej szkoły (...) w W. , akta osobowe, k. 16 a.r. , zeznania D. S. - nagranie rozprawy z dnia 31 marca 2016r., płyta CD – k. 118 a. s.). K. M. w dniu 13 sierpnia 2013r. rozpoczęła prowadzenie działalności gospodarczej pod nazwą BAR (...) . Małżonek M. M. pomaga jej w prowadzeniu tej działalności zajmując się sprawami marketingowymi oraz związanymi z rekrutacją pracowników ( zeznania K. M. - nagranie rozprawy z dnia 31 marca 2016r., płyta CD – k. 118 a. s.). Od dnia 1 września 2013r. w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych nastąpiło zgłoszenie K. M. jako płatnika składek ( ZUS ZFA, akta rentowe). W roku 2014 przychód z działalności K. M. wyniósł 270.115,10 zł. Koszty uzyskania przychodu wyniosły 258.619,41 zł, a dochód 11.495,69 zł ( informacja o wysokości dochodu (straty) z pozarolniczej działalności gospodarczej w roku podatkowym 2014, k. 30-39 i 120-124 a. s. ). Z kolei w pierwszym kwartale 2015r. została dokonana przez płatnika składek sprzedaż za kwotę 73.646,55 zł. Poniesione koszty wyniosły 80.618,71 zł, a co za tym idzie odnotowana została strata w wysokości 6.972,16 zł (zestawienie przychodów, k. 105 a. s. ). Miejscem prowadzenia działalności gospodarczej przez płatnika składek był BAR (...) znajdujący się w L. przy ulicy (...) , przy czym w roku 2015 rozpoczęto przygotowania do otwarcia kolejnego lokalu gastronomicznego. W związku z tym w dniu 10 lutego 2015 roku nastąpiło zawarcie umowy najmu lokalu pomiędzy K. M. a R. G. . Na jej podstawie na czas nieokreślony płatnik składek wynajęła lokal położony w L. przy ulicy (...) z przeznaczeniem na bar mleczny. W umowie zaznaczono, że wynajmujący sam poniesie koszty napraw i remontów oraz doprowadzenia instalacji elektrycznej, gazowej i wodnokanalizacyjnej (umowa najmu lokalu z dnia 10 lutego 2015r., k. 112 – 114 a.s.). K. M. rozpoczęła remont wynajętego lokalu przy ulicy (...) w L. , a jednocześnie rozpoczęła poszukiwania pracownika, który w tym lokalu wykonywałby obowiązki menadżera polegające na zarządzaniu lokalem i personelem. W witrynie jednego ze sklepów nieopodal przychodni oraz w lokalu G. (...) przy ulicy (...) wywieszono więc stosowane ogłoszenia ( zeznania K. M. , nagranie rozprawy z dnia 31 marca 2016r., płyta CD – k. 118 a. s.). D. S. pracowała jako kierownik w firmie spedycyjnej. Bezpośrednio przed zawarciem umowy o pracę z płatnikiem składek, poszukiwała zatrudnienia (dane o zgłoszeniach ubezpieczonego D. S. , akta rentowe) . O możliwości podjęcia pracy u K. M. dowiedziała się z ogłoszeń wywieszonych przez płatnika składek. Zainteresowała się ofertą i miesiąc przed podjęciem zatrudnienia doszło do rozmowy kwalifikacyjnej z M. M. . Przed zawarciem umowy, ubezpieczona ani nikt z jej znajomych nie znał pracodawcy. Wysokość ustalonego wynagrodzenia za pracę była wynikiem negocjacji ( zeznania D. S. i K. M. - nagranie z przebiegu rozprawy z dnia 31 marca 2016r., płyta CD – k. 118 a. s., dokumentacja przebiegu ciąży, k. 53 – 91 a.s.). Przed podpisaniem umowy o pracę, tj. w dniu 30 marca 2015r., ubezpieczona uzyskała zaświadczenie lekarskie potwierdzające brak przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku menadżera (zaświadczenie lekarskie z dnia 30 marca 2015r., akta osobowe i k. 8 a.r.). W dniu 1 kwietnia 2015r. strony podpisały umowę o pracę na czas określony od dnia 1 kwietnia 2015r. do dnia 31 marca 2018r. Zgodnie z postanowieniami umowy pracownica została zatrudniona na stanowisku menadżera w nieoznaczonym czasie pracy, z miejscem wykonywania pracy przy ulicy (...) w L. , za wynagrodzeniem w wysokości 2.774,96 zł brutto (umowa o pracę z dnia 1 kwietnia 2015r., akta osobowe i k. 9 a.r. ). Zgodnie z zakresem obowiązków z dnia 1 kwietnia 2015r. stanowiącym integralną część umowy o pracę, do obowiązków ubezpieczonej na powierzonym stanowisku miało należeć: - odpowiedzialność za jakość obsługi klienta, - przygotowanie grafików pracowników, - dbanie o miłą atmosferę wewnątrz zespołu jak i w samej sali restauracyjnej, - dbanie o rozwój restauracji i jej renomę na rynku, - organizowanie wszelkiego rodzaju imprez w lokalu, - pilnowanie i przestrzeganie przepisów oraz zasad BHP i PPOŻ ( k. 4 akt o sygn. akt VII U 1616/15 ). W dacie zawarcia umowy o pracę D. S. była w ciąży. Przed zawarciem umowy o pracę, tj. w dniu 27 marca 2015r., odbyła wizytę u lekarza ginekologa, który założył jej książeczkę ciąży. W początkowym okresie ciąża przebiegała prawidłowo (książeczka ciąży , k. 53-91 a. s., zaświadczenie lekarskie z dnia 2 października 2015r., k. 4 a.s. ). Ubezpieczona o swoim stanie poinformowała pracodawcę w trakcie podpisania umowy o pracę ( zeznania D. S. i K. M. - nagranie rozprawy z dnia 31 marca 2016r., płyta CD – k. 118 a. s., dokumentacja przebiegu ciąży, k. 53 – 91 a.s.). W pierwszym dniu pracy ubezpieczona została przeszkolona w zakresie przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy oraz ochrony przeciwpożarowej i został jej udzielony instruktaż stanowiskowy ( karta szkolenia wstępnego w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy z dnia 1 kwietnia 2015r., akta osobowe, k. 17 a.r.). Płatnik składek zgłosił D. S. do ubezpieczeń społecznych od dnia 1 kwietnia 2015r. przy czym dokument zgłoszeniowy został przesłany do ZUS drogą elektroniczną w dniu 10 kwietnia 2015r. (ZUS ZUA, akta rentowe). Wynagrodzenie za pracę było wypłacane ubezpieczonej gotówką, co ubezpieczona potwierdzała podpisem na liście płac. Zgodnie z listą płac zostało jej wypłacone: 2.774,96 zł za kwiecień 2015r., 2.774,96 zł za maj 2015r. i 2.774,96 zł za czerwiec 2015r. i takie też kwoty stanowiły podstawę wymiaru składek za w/w miesiące (listy płac, k. 10-12 a.r., ZUS RCA za maj, czerwiec i lipiec 2015r., akta rentowe; ZUS RSA, akta rentowe ). Ubezpieczona podpisywała listę obecności od dnia 1 kwietnia 2015r. do dnia 18 czerwca 2015r. ( lista obecności, k. 13-15 a.r. ). Pracę świadczyła w lokalu przy ulicy (...) , ponieważ lokal przy ulicy (...) , w którym miała pracować, był w trakcie przedłużającego się remontu i jeszcze nie został otwarty. Ubezpieczona zatem, podobnie jak zatrudniona w tej samej dacie M. D. , a także wraz z I. K. i M. S. , wykonywała obowiązki w lokalu pracodawcy, który wówczas funkcjonował ( zeznania świadków: M. D. i I. K. , nagranie rozprawy z dnia 15 stycznia 2016r., płyta CD – k. 49, zeznania świadka M. S. oraz przesłuchanie stron D. S. i K. M. , nagranie rozprawy z dnia 31 marca 2016r., płyta CD – k. 118 a. s.). W przyszłości, w chwili otwarcia lokalu przy ulicy (...) w L. , pracodawca zamierzał podpisać z ubezpieczoną aneks do umowy o pracę i skierować ją do pracy w miejscu, które zgodnie z zamierzeniami miało być docelowym i planowanym miejscem jej pracy. Wówczas zostałyby powierzone jej takie obowiązki, jakie miała wykonywać, a mianowicie nadzór nad pracownikami, promowanie lokalu i organizowanie imprez okolicznościowych, a także sporządzanie grafików ( zeznania świadków: M. D. i I. K. , nagranie rozprawy z dnia 15 stycznia 2016r., płyta CD – k. 49, zeznania świadka M. S. oraz przesłuchanie stron D. S. i K. M. , nagranie rozprawy z dnia 31 marca 2016r., płyta CD – k. 118 a. s.). Lokal przy ulicy (...) , w którym pracowała D. S. , był otwarty od godziny 8.00 do godziny 20.00. Ubezpieczona świadczyła pracę w stałych godzinach między 7.00 a 15.00 bądź między 8.00 a 16.00. Jej praca polegała na obsłudze klientów w przypadku, kiedy była ich duża ilość, wydawaniu posiłków i przyjmowaniu płatności. Ponadto, ubezpieczona nadzorowała pracowników baru i dbała o przestrzeganie przepisów BHP, a także przygotowywała grafiki. Ponadto do jej obowiązków należało monitorowanie poziomu zadowolenia klientów z usług m.in. poprzez prowadzone z klientami rozmowy. Przełożonym D. S. była K. M. , która wskazywała, jakie obowiązki ubezpieczona ma wykonywać i w jakich godzinach świadczyć pracę ( zeznania świadków: M. D. i I. K. , nagranie rozprawy z dnia 15 stycznia 2016r., płyta CD – k. 49, zeznania świadka M. S. oraz przesłuchanie stron D. S. i K. M. , nagranie rozprawy z dnia 31 marca 2016r., płyta CD – k. 118 a. s.). D. S. od dnia 19 czerwca 2015r. stała się niezdolna do pracy w związku z ciążą. Pracodawca za okres od 19 czerwca 2015r. do 21 lipca 2015r. wypłacił ubezpieczonej wynagrodzenie za czas choroby, a następnie skierował do organu rentowego zaświadczenie płatnika składek (zaświadczenie płatnika składek, k. 2 a.r.; zaświadczenie lekarskie, k. 1 verte a.r.). Organ rentowy pismem z dnia 9 lipca 2015r. zawiadomił ubezpieczoną i płatnika składek o wszczęciu postępowania zmierzającego do ustalenia prawidłowości zgłoszenia D. S. do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych i podstaw wymiaru składek na ubezpieczenia z tytułu umowy o pracę zawartej z płatnikiem składek BAR (...) (zawiadomienie z dnia 14 lipca 2015r. wraz z potwierdzeniami odbioru, k. 3 - 5 a.r.). K. M. w dniu 23 lipca 2015r. złożyła pisemne wyjaśnienia oraz umowę o pracę z D. S. , zaświadczenie lekarskie, listy płac, dyplom ukończenia studiów, świadectwo dojrzałości, świadectwo ukończenia szkoły, oświadczenia podpisane przez D. S. , listy obecności oraz kartę szkolenia wstępnego (wyjaśnienia z dnia 22 lipca 2015r. z załącznikami, k. 6 – 21 a.r.). Po zakończeniu postępowania wyjaśniającego Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. w dniu 10 września 2015r. wydał na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 1, art. 68 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych decyzję nr (...) , w której stwierdził, że D. S. jako pracownik u płatnika składek BAR (...) nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od dnia 1 kwietnia 2015r. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, że stanowisko menadżera zostało utworzone z dniem zatrudnienia ubezpieczonej, a po jej przejściu na zwolnienie lekarskie płatnik składek nie zatrudnił nowego pracownika, albowiem od dnia prowadzenia działalności stanowisko piastowane przez ubezpieczoną nie istniało. Płatnik składek nie wykazał nadto kto obecnie wykonuje obowiązki D. S. , co może sugerować, że nie zachodziła potrzeba zatrudnienia osoby na tym stanowisku i należy w związku z tym domniemywać, że podjęcie pracy przez ubezpieczoną było celowe i podyktowane chęcią uzyskania prawa do wysokich świadczeń z ubezpieczeń społecznych. W opinii organu rentowego również wysokość wynagrodzenia określonego w umowie o pracę zawartej pomiędzy stronami wydaje się nieadekwatna do ówczesnej kondycji finansowej firmy, gdyż na dzień wystawienia decyzji płatnik składek zalegał z opłacaniem należnych składek. Organ rentowy ustalił ponadto, na podstawie dokumentów rozliczeniowych, że podstawa wymiaru składek D. S. znacznie odbiega od podstawy wymiaru składek pozostałych zatrudnionych pracowników, którzy osiągają przychód w wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę. Organ rentowy, na podstawie art. 83 § 1 k.c. w związku z art. 300 k.p. , stwierdził więc, że umowa o pracę pomiędzy stronami postępowania została zawarta dla pozoru i jako taka jest nieważna, a co za tym idzie D. S. nie podlega na jej podstawie ubezpieczeniom społecznym od dnia 1 kwietnia 2015r. D. S. i K. M. złożyły odwołania od wskazanej decyzji (odwołanie D. S. z dnia 6 października 2015r., k. 2-5 a.s., odwołanie K. M. z dnia 14 października 2015r., k. 2-3 a. s., akta o sygn. VII U 1616/15). Po zapoznaniu się z wnioskiem K. M. oraz z wynikami oględzin przeprowadzonych w dniu 10 września 2015r., Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w L. decyzją z dnia 14 września 2015r., nr: 105/Z/15, zatwierdził Zakład BAR (...) położony przy ulicy (...) w L. do prowadzenia działalności gastronomicznej w zakresie: - produkcji dań od surowca do wyrobu gotowego z prowadzeniem obróbki wstępnej, - serwowania napojów bezalkoholowych zimnych i gorących, - serwowania napojów alkoholowych do 4,5%, od 4,5% do 18% i powyżej 18% oraz piwa; - sprzedaży artykułów spożywczych w opakowaniach jednostkowych producenta; - organizowania imprez okolicznościowych; - żywienia klientów indywidualnych oraz grup zorganizowanych ( decyzja Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L. z dnia 14 września 2015r., k. 41-42 i 101-104 a. s. ). W tej samej dacie, tj. 14 września 2015r., nastąpiło również wpisanie BARU (...) położonego w w/w lokalizacji do rejestru zakładów podlegających urzędowej kontroli organów państwowej inspekcji sanitarnej ( zaświadczenie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L. z dnia 14 września 2015r., k. 43 i 99-100 a. s. ). W związku z w/w decyzjami Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L. , lokal przy ulicy (...) został udostępniony dla klientów w dniu 30 września 2015r. M.in. I. K. , pracująca wcześniej wraz z ubezpieczoną w lokalu przy ulicy (...) , przeszła tam do pracy. W lokalu tym ostatecznie nie został zatrudniony menadżer. Obowiązki, które miała realizować ubezpieczona, częściowo realizowała K. M. wraz z mężem, a częściowo zatrudniony tam szef kuchni ( zeznania świadków: M. D. i I. K. , nagranie rozprawy z dnia 15 stycznia 2016r., płyta CD – k. 49, zeznania świadka M. S. oraz przesłuchanie stron D. S. i K. M. , nagranie rozprawy z dnia 31 marca 2016r., płyta CD – k. 118 a. s.). W dniu 21 października 2015r. D. S. urodziła dziecko i w związku z tym w dniu 3 listopada 2015r. wystąpiła do pracodawcy o udzielenie podstawowej części urlopu macierzyńskiego w wymiarze 20 tygodni, a następnie, na podstawie art. 182 k.p. , wnioskowała o udzielenie dodatkowego urlopu macierzyńskiego w wymiarze 6 tygodni oraz urlopu rodzicielskiego w pełnym wymiarze przewidzianym przez przepisy ( wniosek o urlop, zaświadczenie lekarskie k. 44-45 a. s. ). Płatnik składek K. M. po rozliczeniu konta, na dzień 10 grudnia 2015r. posiadała: - zaległości na ubezpieczenia społeczne z tytułu: składek za okres od kwietnia 2015r. do października 2015r. w wysokości 12.065,44 zł, kosztów egzekucyjnych w wysokości 406,50 zł i kosztów upomnienia w wysokości 34,80 zł; - zaległości na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu: składek za okres od lutego 2015r. do czerwca 2015r. i od sierpnia 2015r. do października 2015r. w wysokości 1.537,81 zł, kosztów egzekucyjnych w wysokości 256,30 zł oraz kosztów upomnienia w wysokości 46,40 zł; - zaległości na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych z tytułu: składek za okres od sierpnia 2015r. do października 2015r. w wysokości 317,25 zł, kosztów egzekucyjnych w wysokości 48,20 zł oraz kosztów upomnienia w wysokości 46,40 zł ( zaległości płatnika składek z tytułu nieopłaconych składek, k. 19-20 a. s. ). Według stanu na dzień 19 kwietnia 2016r. kwota zaległości K. M. uległa zmianie. Płatnik składek w w/w dacie zalegała z zapłatą składek na ubezpieczenia społeczne za luty 2016r. w kwocie 1.650,83 zł, za marzec 2016r. w wysokości 2.477,43 zł oraz z tytułu odsetek za zwłokę (pismo w sprawie zaległości K. M. z dnia 19 kwietnia 2016r., k. 131 a.s.). Powyższy stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił na podstawie zeznań świadków M. D. , I. K. i M. S. oraz ubezpieczonej i płatnika składek, a także w oparciu o dokumenty znajdujące się w aktach sprawy, w tym w aktach rentowych i aktach osobowych. Zdaniem Sądu dokumenty, w zakresie w jakim Sąd oparł na nich swoje ustalenia, są wiarygodne, wzajemnie się uzupełniają i tworzą spójny stan faktyczny. Dokumenty te nie były przez strony sporu kwestionowane w zakresie ich autentyczności i zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy, a zatem wynikające z nich okoliczności należało uznać jako dowiedzione. Zeznaniom świadków M. D. , I. K. i M. S. Sąd dał wiarę, gdyż świadkowie zgodnie potwierdzili fakt świadczenia pracy przez D. S. od dnia 1 kwietnia 2015r. w lokalu przy ulicy (...) oraz opisali rodzaj obowiązków, jakie realizowała. Jako wiarygodne Sąd ocenił również zeznania ubezpieczonej i płatnika składek, ponieważ były spójne wewnętrznie, a nadto zgodne z tym, co zeznali świadkowie i co wynika z dowodów z dokumentów. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Odwołania D. S. i K. M. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. z dnia 10 września 2015r. podlegały uwzględnieniu. Sporne w rozpatrywanej sprawie było to, czy D. S. od dnia 1 kwietnia 2015r. podlegała obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu i chorobowemu z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę u płatnika składek BAR (...) . Aby tę kwestię rozstrzygnąć należało dokonać szczegółowej wykładni przepisów ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych ( Dz. U. z 2015r. poz. 121 j.t. ) zwanej dalej ustawą systemową. Art. 6 ust. 1 pkt 1 tejże ustawy stanowi, że obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i 9, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są pracownikami, z wyłączeniem prokuratorów. W myśl art. 13 pkt 1 ustawy następuje to od dnia nawiązania stosunku pracy do dnia jego ustania. O tym jednak, czy dany stosunek prawny łączący dwa podmioty może być uznany za stosunek pracy, rozstrzygają przepisy prawa pracy. Zgodnie z treścią definicji zawartej w art. 2 k.p. pracownikiem jest osoba zatrudniona między innymi na podstawie umowy o pracę. Użyty w powyższym przepisie zwrot „zatrudniona” oznacza istnienie między pracownikiem a pracodawcą szczególnej więzi prawnej o charakterze zobowiązaniowym, tj. stosunku pracy. Istotą tegoż stosunku jest – w świetle art. 22 § 1 k.p. – uzewnętrznienie woli umawiających się stron, z których jedna deklaruje chęć wykonywania pracy określonego rodzaju w warunkach podporządkowania pracodawcy, natomiast druga – stworzenia stanowiska pracy i zapewnienia świadczenia pracy za wynagrodzeniem. Przy tym istotne jest, że celem i zamiarem stron umowy o pracę winna być każdorazowo faktyczna realizacja treści stosunku pracy, przy czym oba te elementy wyznaczają: ze strony pracodawcy – realna potrzeba ekonomiczna i umiejętności pracownika, zaś ze strony pracownika – ekwiwalentność wynagrodzenia uzyskanego za pracę. Dla stwierdzenia, czy zaistniały podstawy do objęcia ubezpieczeniem społecznym, w świetle powołanych przepisów, wymagane jest ustalenie, czy zatrudnienie miało charakter rzeczywisty i polegało na wykonywaniu pracy określonego rodzaju, na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem, czyli w warunkach określonych w art. 22 § 1 k.p. W rozpoznawanej sprawie organ rentowy wskazywał, że umowa o pracę stanowiąca podstawę zgłoszenia D. S. do ubezpieczeń społecznych jest nieważna, gdyż została zawarta dla pozoru zgodnie z art. 83 § 1 k.c. Wskazany przepis przewiduje, że nieważne jest oświadczenie woli złożone drugiej stronie za jej zgodą dla pozoru. Pozorność umowy wyraża się w braku zamiaru wywołania skutków prawnych przy jednoczesnym zamiarze stworzenia okoliczności mających na celu zmylenie osób trzecich. Należy odróżnić przy tym nieważność spowodowaną pozornością czynności prawnej od nieważności czynności prawnej mającej na celu obejście ustawy ( art. 58 § 1 k.c. ). Czynność prawna mająca na celu obejście ustawy polega na takim ukształtowaniu jej treści, które z formalnego punktu widzenia nie sprzeciwia się ustawie, ale w rzeczywistości zmierza do zrealizowania celu, którego osiągnięcie jest przez ustawę zakazane. Pojęcie obejścia prawa i pozorności są sobie znaczeniowo bliskie i niejednokrotnie pokrywają się. Ustalenie, czy umowa zmierza do obejścia prawa, czy jest pozorna wymaga poczynienia konkretnych ustaleń faktycznych dotyczących okoliczności jej zawarcia, celu jaki strony zamierzały osiągnąć, charakteru wykonywanej pracy i zachowania koniecznego elementu stosunku pracy, jakim jest wykonywanie pracy podporządkowanej (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 1995r., I PZP 7/95, OSNAPiUS 18/95, poz. 227, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 września 1997r., I PKN 276/97, OSNAPiUS13/98, poz. 397). Czynność prawna może być również sprzeczna z zasadami współżycia społecznego, przez które rozumie się na ogół obowiązujące w stosunkach między ludźmi reguły postępowania, które za podstawę mają uzasadnienie ocenne, a nie prawne. Odwołują się one do powszechnie uznawanych w całym społeczeństwie lub w danej grupie społecznej wartości i ocen właściwego, przyzwoitego, rzetelnego, lojalnego czy uczciwego zachowania. Zasady te obejmują nie tylko reguły moralne, lecz także obyczajowe (por. np. Z. Radwański (w:) System prawa prywatnego , t. 2, 2002, s. 240 i n.; M. Safjan (w:) K. Pietrzykowski, Komentarz , t. I, 2008, s. 327). Zakład Ubezpieczeń Społecznych stwierdzając w zaskarżonej decyzji, że D. S. nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu i chorobowemu i wskazując na nieważność zawartej umowy o pracę z uwagi na jej pozorność, powołał się m.in. na cel zatrudnienia i dążenie do uzyskania świadczeń z ubezpieczenia społecznego. Zdaniem Sądu, w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z pozornymi oświadczeniami stron stosunku pracy, ponieważ umowa o pracę z dnia 1 kwietnia 2015r., jaką zawarły ubezpieczona i płatnik składek, była faktycznie realizowana. Potwierdzili to wszyscy zeznający w sprawie świadkowie, którzy świadczyli pracę w lokalu przy ulicy (...) w L. . Tam wykonywali obowiązki pracownicze i zetknęli się z D. S. , która od dnia 1 kwietnia 2015r. została przyjęta do pracy i wykonywała obowiązki menadżera. Z zeznań przesłuchanych świadków wynika również, że ubezpieczona miała faktycznie wykonywać pracę w drugim lokalu, który K. M. planowała otworzyć, lecz nastąpiło to z opóźnieniem i w związku z tym D. S. , do czasu zakończenia remontu w lokalu przy ulicy (...) , pracowała przy ulicy (...) . Tutaj sporządzała grafiki, nadzorowała pracę świadków, a nadto pomagała w obsłudze klientów i prowadziła z nimi rozmowy celem zbadania poziomu zadowolenia z usług. Wobec powyższego, zdaniem Sądu, nie było podstaw, aby kwestionować, że praca powierzona ubezpieczonej była wykonywana, a tym bardziej nie było podstaw, aby postawić zarzut pozorności zawartej umowy o pracę. Zgodnie z tym, co było wskazane, o pozorności danej umowy decydują okoliczności wskazane w art. 83 § 1 k.c. , które występować muszą w czasie składania przez strony oświadczeń woli. Umowa o pracę jest zawarta dla pozoru i nie może w związku z tym stanowić tytułu do objęcia pracowniczym ubezpieczeniem społecznym, jeżeli przy składaniu oświadczeń woli obie strony mają świadomość, że osoba określona w umowie jako pracownik nie będzie świadczyć pracy, a pracodawca nie będzie korzystać z jej pracy, czyli gdy strony z góry zakładają, że nie będą realizowały swoich praw i obowiązków wypełniających treść stosunku pracy. Jeżeli jednak pracownik podjął pracę i ją wykonywał, a pracodawca tę pracę przyjmował, to w takim przypadku nie można przyjąć pozorności oświadczeń woli o zawarciu umowy o pracę (tak m.in. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 5 października 2005r., I UK 32/05, OSNP 2006/15-16/249 oraz w wyroku z dnia 12 lipca 2012r., II UK 14/12, Lex nr 1216864). Brak pozorności umowy o pracę nie wyklucza jednak stwierdzenia jej nieważności w oparciu o art. 58 § 1 k.c. Powołany przepis stanowi, że czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności ten, iż na miejsce nieważnych postanowień czynności prawnej wchodzą odpowiednie przepisy ustawy. Jak jednak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 9 lutego 2012r. „sama chęć uzyskania świadczeń z ubezpieczenia społecznego jako motywacja do podjęcia zatrudnienia nie świadczy o zamiarze obejścia prawa, podobnie jak inne cele stawiane sobie przez osoby zawierające umowy o pracę, takie jak na przykład chęć uzyskania środków utrzymania.” (I UK 265/11, Lex nr 1169836). W przedmiotowej sprawie organ rentowy stawiał zarzut, że strony stosunku pracy zmierzały do uzyskania przez D. S. świadczeń z FUS, co było tym bardziej wiarygodne, że ubezpieczona przed podjęciem zatrudnienia u K. M. była osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Sąd nie negując ustaleń odnośnie braku ubezpieczenia D. S. bezpośrednio przed 1 kwietnia 2015r., miał na uwadze, że ta okoliczność nie może prowadzić do domniemania, bo na takie wskazuje organ rentowy, że umowa o pracę jest nieważna. D. S. nawet jeśli takiego ubezpieczenia nie miała, a wiedziała, że jest w ciąży, miała prawo poszukiwać zatrudnienia i takie zatrudnienie podjąć, choćby celem tego było uzyskanie tytułu podlegania ubezpieczeniom społecznym, a w przyszłości świadczeń z FUS. Zgodnie z tym, co zostało wskazane, nie jest to zakazane, podobnie, jak w obowiązujących przepisach nie ma zakazu podejmowania zatrudnienia przez kobiety w ciąży. Takim kobietom ustawodawca także daje możliwość podejmowania pracy, nawet gdyby ciąża była zaawansowana. W przypadku ubezpieczonej taki zaawansowany stan ciąży nie wystąpił, a zatem zarówno ubezpieczona, jak i jej pracodawca mogli zakładać, że okres świadczenia pracy przez ubezpieczoną do czasu porodu będzie dłuższy niż faktycznie, szczególnie że ciąża początkowo przebiegała prawidłowo i lekarz medycyny pracy dopuścił ubezpieczoną do pracy na stanowisku menadżera. Inną okolicznością, którą zaakcentował organ rentowy jako istotną dla oceny ważności stosunku pracy łączącego strony, było zatrudnienie ubezpieczonej na stanowisku menadżera, które wcześniej nie istniało i brak obsadzenia tego stanowiska po tym, kiedy ubezpieczona stała się niezdolna do pracy. Zdaniem Sądu, okoliczności, które przedstawił pracodawca jako uzasadniające zamiar utworzenia stanowiska menadżera, było wiarygodne. Jak wynika z zeznań stron i świadków oraz z dokumentów, K. M. zaplanowała otwarcie drugiego lokalu gastronomicznego. W tym celu wynajęła lokal przy ulicy (...) w L. , co potwierdza umowa najmu lokalu z dnia 10 lutego 2015r. Z tej umowy wynika również, że płatnik składek jako wynajmująca musiała samodzielnie wykonać w lokalu instalacje i dokonać na swój koszt remontu, a także - co oczywiste – dostosować go do obsługi klientów i produkcji posiłków tak, aby uzyskać stosowane pozwolenia m.in. Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego. Zgodnie z tym, co wskazywali świadkowie i sama K. M. , zakończenie w/w prac było planowane wcześniej niż faktycznie nastąpiło, stąd zatrudnienie ubezpieczonej od dnia 1 kwietnia 2015r. Ostatecznie w tej dacie lokal przy ulicy (...) nie był jednak gotowy do otwarcia. Został odebrany przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w połowie września 2015r. i od 30 września 2015r. został otwarty. W dniu, gdy ubezpieczona podejmowała pracę, pracodawca wyznaczył jej miejsce świadczenia pracy przy ulicy (...) , gdyż w dacie 1 kwietnia 2015r. było to jedyne miejsce, w którym mogła realizować obowiązki, a w przyszłości strony planowały dokonać zmiany warunków pracy i zmienić ubezpieczonej m.in. miejsce świadczenia pracy. Takie plany nie zostały jednak zrealizowane, gdyż ubezpieczona stała się niezdolna do pracy i w dacie 30 września 2015r., czyli wówczas, gdy otwarty został nowy lokal gastronomiczny, nie świadczyła pracy. Zdaniem Sądu opisany przebieg zdarzeń układa się logiczny ciąg, z którego można wywieść – wbrew wnioskom organu rentowego – że zatrudnienie D. S. nie było pozorne i dokonane w celu obejścia prawa, ale rzeczywiste i dokonane z faktycznym zamiarem wykonywania pracy w charakterze menadżera. To zaś, że w okresie niezdolności ubezpieczonej do pracy i w czasie jej urlopu macierzyńskiego, pracodawca nie zatrudnił innej osoby, nie jest okolicznością powodującą nieważność zawartej umowy o pracę. Takiej okoliczności, w świetle tego, co zostało ustalone, nie stanowi również i to, że przed 1 kwietnia 2015 roku płatnik składek nie zatrudniał menadżera. Zdaniem Sądu, rzeczywiste, a nie tylko pozorowane plany otwarcia nowego lokalu, zwiększony zakres obowiązków płatnika składek w związku z tym oraz konieczność nadzoru pracowników w dwóch lokalach, to mogą być czynniki, które wpływają na plany zwiększenia zatrudnienia i przyjęcia pracownika, który – zamiast płatnika składek – wykona część pracy nadzorczej, a także promującej lokal (szczególnie, że ten przy ulicy (...) był lokalem nowym i z całą pewnością wymagał reklamy). Jak podkreślił organ rentowy takiego pracownika wcześniej u płatnika nie było, ale opisane okoliczności i plany rozwoju działalności gospodarczej, mogły stwarzać z punktu widzenia płatnika składek, potrzebę zatrudnienia również kadry menadżerskiej. Wcześniej taka nie była potrzebna, gdyż K. M. zatrudniała kilku pracowników w jednym lokalu i sama wykonywała te obowiązki, które chciała powierzyć ubezpieczonej. Co prawda, po 18 czerwca 2015r. nikogo nie zatrudniła do takich prac, ale po pierwsze, remont lokalu przy ulicy (...) nie był jeszcze zakończony i płatnik nie wiedział, kiedy ostatecznie uda się go otworzyć, po drugie, w nowym lokalu został zatrudniony szef kuchni, który przejął pewne zadania menadżera, a resztę tych zadań wykonywała K. M. i jej małżonek. W ocenie Sądu, z punktu widzenia ważności umowy o pracę, w/w okoliczność niezatrudnienia nowej osoby w charakterze menadżera, pozostaje bez znaczenia. Umowa o pracę była bowiem realizowana przez strony stosunku pracy, które nigdy wcześniej nie znały się, a ich relacja pracownicza nie powstała w oparciu o powiązania rodzinne czy koleżeńskie, a niezależnie od tego. Organ rentowy, poza domniemaniem, na które się powoływał, nie wskazał, by którakolwiek z okoliczności, jakie podniósł, w tym i ta, o której mowa, dawała podstawy do jednoznacznego i nie pozostawiającego wątpliwości ustalenia, że strony stosunku pracy działały w zmowie, by umowy o pracę nie realizować, bądź by obejść przepisy prawa. Tymczasem to na organie rentowym spoczywał ciężar dowodu we wskazanym zakresie. Sąd doszedł do wniosku, że również inne elementy ustalonego stanu faktycznego, poza omówionymi, mają wpływ na końcowe rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Mianowicie, pracodawca w dniu podpisania umowy o pracę przeszkolił ubezpieczoną z zakresu bhp oraz wprowadził ją w zakres obowiązków. Dodatkowo ubezpieczona przed zawarciem umowy przedstawiła zaświadczenie lekarskie, które potwierdziło, że jest osobą zdolną do wykonywania pracy na stanowisku menedżera. Z kolei w trakcie trwania stosunku pracy, pracodawca wypłacał ubezpieczonej wynagrodzenie za świadczoną pracę, a ubezpieczona wykonywała pracę podporządkowaną, o jakiej mowa w cytowanym wcześniej art. 22 k.p. Podporządkowanie przejawiało się wykonywaniem poleceń przełożonej K. M. , a także świadczeniem pracy ściśle w miejscu i czasie wskazanym przez pracodawcę, który wyznaczał godziny pracy ubezpieczonej. Ubezpieczona musiała do tych godzin stosować się i nie miała możliwości swobody i dowolnego decydowania o czasie rozpoczęcia i zakończenia pracy, jak również o czynnościach, które wykona. Na tym zatem polegało jej podporządkowanie, że w pełni była podległa woli i decyzjom pracodawcy, który płacąc za wykonywaną pracę, decydował o tym, co, kiedy i gdzie realizuje pracownik na jego rzecz. Jeśli chodzi zaś o wysokość wynagrodzenia D. S. , to Sąd nie rozważał, czy było ono wygórowane, gdyż czym innym jest określenie podstawy składki oraz wymiar świadczeń z ubezpieczenia społecznego i czym innym jest sam tytuł podlegania ubezpieczeniom społecznym. Zaskarżona decyzja w rozpoznawanej sprawie ma za przedmiot tylko podleganie ubezpieczeniom społecznym i nie obejmuje wysokości świadczenia z ubezpieczenia społecznego, stąd sama wysokość zgłoszonej podstawy wymiaru składek nie ma znaczenia. Organ rentowy, jeśli stwierdziłby, że jest ona wygórowana, ale umowa faktycznie była realizowana, ma możliwość ukształtowania stosunku pracy w wynagrodzeniem niższym niż ustalone przez strony. Nie istnieje natomiast możliwość, by zbyt wysoką podstawę wymiaru składek czynić powodem wykluczenia z ubezpieczeń społecznych. Podstawą wykluczenia z ubezpieczeń nie może być również i to, że inni pracownicy płatnika składek są zatrudnieni z niższymi podstawami wymiaru składek. Organ rentowy akcentując w/w okoliczność nie uwzględnił, że stosunek pracy ma charakter dwustronny, indywidualny i wysokość wynagrodzeń innych pracowników nie musiała być wyznacznikiem wysokości wynagrodzenia ubezpieczonej tym bardziej, że ubezpieczona wykonywała inną pracę. Została zatrudniona w charakterze menadżera m.in. celem nadzoru pracowników niższego szczebla, a zatem nie można podzielić stanowiska, że jej wynagrodzenie nie mogło być wyższe. Wręcz przeciwnie, różnicowanie wynagrodzeń w zależności od rodzaju wykonywanych obowiązków, wkładu pracy i potrzebnych kwalifikacji, wskazywało na potrzebę zaoferowania ubezpieczonej jako menadżerowi wynagrodzenia wyższego niż pracowników kuchni czy baru. Analizując z kolei sytuację finansową K. M. należy wskazać, że płatnik składek nie osiągała bardzo wysokich przychodów, a także dochody z uwagi na wysokie koszty, nie był znaczące, a nawet w pierwszym kwartale 2015 wystąpiła strata. Istotne jest jednak, że działalność gospodarcza została rozpoczęta w sierpniu 2013r. i w początkowej fazie polegała w dużej mierze na inwestowaniu, o czym świadczy choćby fakt otwarcia drugiego lokalu gastronomicznego i konieczność poniesienia w związku z tym dodatkowych, początkowo z uwagi na remont, znacznych kosztów. Płatnik składek koszty te – obniżające przychody – ponosił jednak w celu uzyskiwania w przyszłości większych dochodów, rozwijał bowiem działalność, a co się z tym wiąże zatrudniał pracowników. Ubezpieczona nie była jedynym pracownikiem zatrudnionym od 1 kwietnia 2015r. Wraz z nią została zatrudniona również I. K. . Organ rentowy akcentował, że płatnik w toku postępowania wyjaśniającego nie przedstawił dowodu opłacenia zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz zalegał z zapłatą składek na ubezpieczenia społeczne. Zdaniem Sądu wskazywana okoliczność pozostaje w sprawie bez znaczenia. Wprawdzie K. M. posiadała zaległości, na jakie wskazywał organ rentowy, ale – co istotne – nie były to zaległości, których przez długie okresy nie spłacała, ale takie, które wynikały z opóźnień w regulowaniu zobowiązań względem ZUS. Zobowiązania ostatecznie były jednak regulowane i potem płatnik składek znowu popadała w zaległości. Ta okoliczność, może świadczyć o trudnościach finansowych pracodawcy albo o takim wyborze zobowiązań do realizacji, że składki na ubezpieczenia społeczne nie korzystają, zgodnie z wyborem pracodawcy, z pierwszeństwa zaspokojenia, ale nie dowodzi nieważności umowy o pracę ani na podstawie art. 58 k.c. , ani w oparciu o art. 83 k.c. Podsumowując, Sąd ocenił, że D. S. podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od dnia 1 kwietnia 2015r. jako pracownik zatrudniony u płatnika składek K. M. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą BAR (...) w L. . W konsekwencji zaskarżona decyzja, na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. , podlegała zmianie. ZARZĄDZENIE (...)
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI