VII U 558/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy przyznał prawo do emerytury pomostowej T. K. od 1 lutego 2015 r., uznając, że praca przy przetwórstwie azbestu w latach 1978-1990 spełniała warunki szczególnych warunków pracy, mimo braku formalnego zaświadczenia zlikwidowanego pracodawcy.
T. K. odwołał się od decyzji ZUS odmawiającej mu emerytury pomostowej, twierdząc, że pracował w szczególnych warunkach przy przetwórstwie azbestu w latach 1978-1990. ZUS odmówił, wskazując na brak wymaganego okresu pracy w szczególnych warunkach po 31 grudnia 2008 r. oraz brak formalnego potwierdzenia pracodawcy. Sąd Okręgowy uznał odwołanie, przyznając emeryturę od 1 lutego 2015 r., ponieważ udowodniono wykonywanie pracy w szczególnych warunkach przed 1 stycznia 1999 r., a przepis art. 49 ustawy o emeryturach pomostowych pozwala na przyznanie świadczenia nawet bez pracy w szczególnych warunkach po tej dacie, jeśli spełnione są inne warunki.
Odwołanie T. K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającej prawa do emerytury pomostowej zostało uwzględnione przez Sąd Okręgowy. Ubezpieczony domagał się przyznania świadczenia, wskazując na okres zatrudnienia od 4 listopada 1978 r. do 31 maja 1990 r. w przedsiębiorstwie zajmującym się przetwórstwem azbestu, co jego zdaniem kwalifikuje się jako praca w szczególnych warunkach. ZUS odmówił, argumentując, że ubezpieczony nie spełnił przesłanek ustawy o emeryturach pomostowych, w szczególności nie udowodnił wymaganego okresu pracy w szczególnych warunkach po 31 grudnia 2008 r. oraz nie przedstawił wymaganego zaświadczenia od pracodawcy. Sąd Okręgowy ustalił, że T. K. faktycznie wykonywał prace bezpośrednio przy przetwórstwie azbestu, co potwierdzały świadectwo pracy w szczególnych warunkach wydane przez syndyka masy upadłości oraz zeznania ubezpieczonego. Mimo likwidacji pracodawcy i braku możliwości uzyskania formalnego zaświadczenia na podstawie art. 51 ustawy, sąd uznał, że dowody te wystarczają do udowodnienia wykonywania pracy w szczególnych warunkach przed 1 stycznia 1999 r. Sąd powołał się na art. 49 ustawy o emeryturach pomostowych, który stanowi wyjątek od zasady wykonywania pracy w szczególnych warunkach po 31 grudnia 2008 r., pozwalając na przyznanie świadczenia osobom, które spełniają pozostałe warunki i miały wymagany okres pracy w szczególnych warunkach przed wejściem w życie ustawy. W konsekwencji, sąd zmienił zaskarżoną decyzję, przyznając T. K. prawo do emerytury pomostowej od 1 lutego 2015 r., tj. od miesiąca, w którym złożył wniosek.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, praca ta może być uznana za pracę w szczególnych warunkach, nawet bez formalnego zaświadczenia zlikwidowanego pracodawcy, jeśli inne dowody (np. świadectwo syndyka, zeznania ubezpieczonego) potwierdzają jej charakter i spełnienie wymogów ustawy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 49 ustawy o emeryturach pomostowych pozwala na przyznanie świadczenia osobom, które spełniają warunki dotyczące okresu pracy w szczególnych warunkach przed 1 stycznia 1999 r., nawet jeśli po tej dacie nie wykonywały takiej pracy. Brak formalnego zaświadczenia zlikwidowanego pracodawcy nie wyklucza możliwości udowodnienia charakteru pracy innymi środkami dowodowymi, zgodnie z przepisami k.p.c.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana zaskarżonej decyzji
Strona wygrywająca
T. K.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. K. | osoba_fizyczna | odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w W. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (10)
Główne
u.e.p. art. 4
Ustawa o emeryturach pomostowych
Określa łączne warunki nabycia prawa do emerytury pomostowej, w tym wymóg pracy w szczególnych warunkach przed 1 stycznia 1999 r. oraz po tej dacie (z pewnymi wyjątkami).
u.e.p. art. 49
Ustawa o emeryturach pomostowych
Stanowi wyjątek od wymogu wykonywania pracy w szczególnych warunkach po 31 grudnia 2008 r., przyznając prawo do emerytury pomostowej osobom, które spełniały warunki przed 1 stycznia 1999 r. i spełniają pozostałe przesłanki ustawy.
Pomocnicze
u.e.p. art. 8
Ustawa o emeryturach pomostowych
Dotyczy konkretnych prac w szczególnych warunkach (pkt 20, 22, 32 załącznika nr 1) i określa dodatkowe warunki wiekowe i stażowe dla mężczyzn.
u.e.r.f.u.s. art. 32
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Określa prace w szczególnych warunkach, które mogą być podstawą do wcześniejszego przejścia na emeryturę.
u.e.r.f.u.s. art. 33
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Określa prace o szczególnym charakterze.
u.e.r.f.u.s. art. 5
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Określa zasady ustalania okresu składkowego i nieskładkowego.
u.e.r.f.u.s. art. 11
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Określa zasady ustalania okresu składkowego i nieskładkowego.
u.e.r.f.u.s. art. 129 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Określa zasady wypłaty świadczeń, w tym od kiedy przysługują.
k.p.c. art. 477 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje postępowanie w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, w tym zasady orzekania przez sąd.
Rozporządzenie Rady Ministrów art. 7 lutego 1983 r.
Wykaz stanowisk pracy w zakładach nadzorowanych przez Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Praca wykonywana przez T. K. w okresie od 4 listopada 1978 r. do 31 maja 1990 r. bezpośrednio przy przetwórstwie azbestu spełniała warunki pracy w szczególnych warunkach, zgodnie z przepisami obowiązującymi przed 1 stycznia 1999 r. oraz z załącznikiem nr 1 do ustawy o emeryturach pomostowych. Art. 49 ustawy o emeryturach pomostowych pozwala na przyznanie świadczenia osobie, która nie wykonywała pracy w szczególnych warunkach po 31 grudnia 2008 r., ale spełniała warunki przed tą datą i pozostałe przesłanki ustawy. Brak formalnego zaświadczenia zlikwidowanego pracodawcy nie uniemożliwia udowodnienia wykonywania pracy w szczególnych warunkach innymi środkami dowodowymi.
Odrzucone argumenty
Ubezpieczony nie spełnił wymogu udowodnienia co najmniej 10 lat pracy w szczególnych warunkach wymienionych w pkt 32 załącznika nr 1 do ustawy pomostowej. Ubezpieczony nie przedstawił wymaganego przez art. 51 ustawy o emeryturach pomostowych zaświadczenia wydanego przez pracodawcę potwierdzającego wykonywanie pracy w szczególnych warunkach.
Godne uwagi sformułowania
praca bezpośrednio przy przetwórstwie azbestu nie można podzielić poglądu, że wykonywania pracy w szczególnych warunkach (...) można dowodzić przed sądem jedynie na podstawie świadectwa pracy wystawionego przez płatnika składek, gdyż przepis art. 51 tej ustawy nie zmienia przepisów kodeksu postępowania cywilnego określającego katalog środków dowodowych
Skład orzekający
Agnieszka Stachurska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Dowodzenie wykonywania pracy w szczególnych warunkach w przypadku likwidacji pracodawcy oraz interpretacja art. 49 ustawy o emeryturach pomostowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji likwidacji pracodawcy i konkretnego rodzaju pracy (przetwórstwo azbestu). Interpretacja art. 49 ma zastosowanie do osób spełniających pozostałe warunki ustawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sąd może pomóc w uzyskaniu świadczeń emerytalnych, gdy formalne dokumenty są niedostępne z powodu likwidacji pracodawcy, co jest częstym problemem w Polsce. Dotyczy pracy w szkodliwych warunkach.
“Emerytura pomostowa mimo likwidacji firmy: jak udowodnić pracę w szczególnych warunkach?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt VII U 558/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 czerwca 2015 r. Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Agnieszka Stachurska Protokolant: st. sekr. sądowy Dominika Kołpa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2015 r. w Warszawie sprawy T. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w W. o emeryturę pomostową na skutek odwołania T. K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w W. z dnia 6 marca 2015r. znak: (...) zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje odwołującemu T. K. prawo do emerytury pomostowej od dnia 1 lutego 2015r. VII U 558/15 UZASADNIENIE T. K. w dniu 13 marca 2015r. złożył do Sądu Okręgowego Warszawa – Praga w Warszawie, za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w W. , odwołanie od decyzji z dnia 6 marca 2015r., znak: (...) , odmawiającej prawa do emerytury pomostowej i wniósł o jej zmianę. W uzasadnieniu odwołania od decyzji ubezpieczony wskazał, że organ rentowy do pracy wykonywanej w szczególnych warunkach nie zaliczył mu okresu zatrudnienia od dnia 4 listopada 1978r. do dnia 31 maja 1990r. W tym okresie wykonywał pracę wymienioną w załączniku nr 1 lub 2 do ustawy o emeryturach pomostowych z dnia 19 grudnia 2008r. Podniósł także, że posiada świadectwo pracy w szczególnych warunkach wydane przez Syndyka Masy Upadłości (...) Przedsiębiorstwa (...) w M. , z którego jednoznacznie wynika, że wykonywał pracę „bezpośrednio przy przetwórstwie azbestu”, tj. pracę w szczególnych warunkach (odwołanie od decyzji ZUS z dnia 6 marca 2015r., znak: (...) , k. 2 a.s.). Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w W. wniósł o oddalenie odwołania na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. W uzasadnieniu odpowiedzi na odwołanie organ rentowy podniósł, że ubezpieczony nie spełnia przesłanek wymienionych w art. 4 ustawy pomostowej, ponieważ nie przedstawił dokumentu potwierdzającego wykonywanie po dniu 31 grudnia 2008r. pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 tej ustawy. W aktach rentowych brak jest dokumentu potwierdzającego wykonywanie tego rodzaju prac z powołaniem na odpowiedni punkt załącznika nr 1 lub 2 do powyższej ustawy. Dodatkowo T. K. na dzień 1 stycznia 2009r. nie udowodnił wymaganego okresu pracy w szczególnych warunkach, wymienionej w pkt 32 załącznika nr 1 do w/w ustawy, wynoszącego co najmniej 10 lat. Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie uznał okresu od dnia 4 listopada 1978r. do dnia 31 maja 1990r. udokumentowanego świadectwem wykonywania pracy w szczególnych warunkach wystawionym przez Syndyka Masy Upadłości (...) Przedsiębiorstwa (...) w M. . Ubezpieczony za ten okres nie przedstawił zaświadczenia wydanego na podstawie art. 51 ustawy i dlatego zdaniem organu rentowego nie jest możliwe przyznanie świadczenia na podstawie art. 49 w związku z art. 8. Z uwagi na powyższe, zaskarżoną decyzją z dnia 6 marca 2015r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił ubezpieczonemu prawa do emerytury pomostowej (odpowiedź ZUS na odwołanie z dnia 10 kwietnia 2015r., k. 3-3v a.s.). Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: T. K. ur. (...) , posiadający wyuczony zawód ślusarz usługowy, w dniu 16 października 1978r. zwrócił się do (...) Przedsiębiorstwa (...) w M. z wnioskiem o przyjęcie do pracy w charakterze robotnika działu transportu (podanie z dnia 16 października 1978r., akta osobowe, k. 1). W związku z pozytywnie zakończonym procesem rekrutacji ubezpieczony w okresie od dnia 4 listopada 1978r. do dnia 31 maja 1990r. był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy w (...) Przedsiębiorstwie (...) w M. na stanowisku robotnika transportu. Ubezpieczony trafił do grupy załadunkowo – wyładunkowej. W okresie jego zatrudnienia do zakładu pracy przyjeżdżały z Niemiec, Rosji, jak i z Kanady wagony wypełnione azbestem. W związku z tym T. K. miał stały kontakt z azbestem, gdyż zajmował się rozładunkiem oraz załadunkiem odpadów azbestowych na wagony oraz samochody ciężarowe. Jeżeli zachodziła taka potrzeba podawał także worki z azbestem, które następnie przekazywane były do przetwórstwa (świadectwo pracy, t. I, k. 2-2 a.r., t. II, k. 7-7v a.r., karty wynagrodzeń z lat 1978-1990, t. I, k. 4-11 a.r., legitymacja ubezpieczeniowa, t. I, k. 30-31v a.r., zeznania T. K. , k. 21 a.s., zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu, akta osobowe, k. 7, karta przebiegu zatrudnienia, akta osobowe, k. 8-14v). W dniu 18 kwietnia 1991r. (...) Przedsiębiorstwo (...) w M. zostało zlikwidowane przez Syndyka Masy Upadłości, który wydał ubezpieczonemu świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach. W świadectwie zostało potwierdzone że T. K. w okresie od dnia 4 listopada 1978r. do dnia 31 maja 1990r. pracował na stanowisku robotnik w przemyśle wyrobów azbestowo-cementowych i stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace bezpośrednio przy przetwórstwie azbestu, zgodnie z wykazem B, dział IV, poz. 1, pkt 8 stanowiącym załącznik nr 2 do zarządzenia Nr 9 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 1 sierpnia 1983r. w sprawie wykazu stanowisk pracy w zakładach pracy nadzorowanych przez (...) , na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach uprawniające do wcześniejszego przejścia na emeryturę oraz do wzrostu emerytury lub renty (Dz. Urz. MBiPMB nr 3 poz. 6) (świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach, t. II, k. 8 a.r., zeznania T. K. , k. 21 a.s.). W okresie od dnia 1 czerwca 1990r. do dnia 30 czerwca 1999r. ubezpieczony pracował w Hucie (...) , gdzie wykonywał pracę na stanowisku maszynisty maszyn do formowania wyrobów szkła (świadectwo pracy, t. I, k. 12 a.r., t. II, k. 9-9v a.r., kartoteka płacowa – wynagrodzenia miesięczne, t. I, k. 14-24 a.r., legitymacja ubezpieczeniowa, t. I, k. 30-31v a.r.). Następnie w okresie od dnia 1 lipca 1999r. do dnia 2 sierpnia 2000r. ubezpieczony był zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w W. – Filia w T. jako osoba bezrobotna (zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy w W. – Filia w T. z dnia 2 lutego 2015r., t. II, k. 10 a.r.). Kolejne zatrudnienie T. K. podjął od dnia 3 sierpnia 2000r. w (...) Huta (...) S.A. w W. , gdzie pracował na stanowisku ślusarza – formiarza i w trakcie zatrudnienia w tym zakładzie pracy: - od dnia 7 listopada 2001r. do dnia 18 listopada 2001r. przebywał na zasiłku opiekuńczym; - od dnia 7 marca 2003r. do dnia 18 marca 2003r., od dnia 19 lipca 2004r. do dnia 31 lipca 2004r. oraz od dnia 1 sierpnia 2004r. do dnia 20 sierpnia 2004r. pobierał wynagrodzenie za okres choroby; - od dnia 21 sierpnia 2004r. do dnia 31 sierpnia 2004r., od dnia 1 września 2004r. do dnia 30 września 2004r., od dnia 1 października 2004r. do dnia 16 października 2004r., od dnia 17 października 2004r. do dnia 31 października 2004r., od dnia 1 listopada 2004r. do dnia 30 listopada 2004r. oraz od dnia 1 grudnia 2004r. do dnia 30 grudnia 2004r. pobierał zasiłek chorobowy; - od dnia 3 października 2006r. do dnia 6 października 2006r., od dnia 19 marca 2007r. do dnia 31 marca 2007r., od dnia 17 grudnia 2008r. do dnia 27 grudnia 2008r., od dnia 4 listopada 2009r. do dnia 17 listopada 2009r., od dnia 16 maja 2012r. do dnia 25 maja 2012r., od dnia 24 marca 2014r. do dnia 30 marca 2014r. oraz od dnia 15 września 2014r. do dnia 21 września 2014r. pobierał wynagrodzenie za okres choroby; - od dnia 22 września 2014r. do dnia 30 września 2014r., od dnia 1 października 2014r. do dnia 31 października 2014r., od dnia 1 listopada 2014r. do dnia 30 listopada 2014r., od dnia 1 grudnia 2015r. do dnia 31 stycznia 2015r. oraz od dnia 1 lutego 2015r. do dnia 27 lutego 2015r. pobierał zasiłek chorobowy (zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu, t. II, k. 11-13 a.r.). W dniu 6 lutego 2015r. T. K. złożył w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych wniosek o emeryturę pomostową wraz z informacją dotyczącą okresów składkowych i nieskładkowych, świadectwami pracy, świadectwem wykonywania prac w szczególnych warunkach wystawionym przez Syndyka Masy Upadłości (...) Przedsiębiorstwa (...) w M. , zaświadczeniem z Powiatowego Urzędu Pracy w W. , zaświadczeniem o zatrudnieniu i wynagrodzeniu (wniosek wraz z załącznikami, t. II, k. 1-13 a.r.). Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w W. decyzją z dnia 6 marca 2015r., znak: (...) , odmówił T. K. prawa do emerytury pomostowej. W uzasadnieniu wskazał, że ubezpieczony nie spełnił wszystkich warunków wynikających z art. 4 ustawy z dnia 19 grudnia 2008r. o emeryturach pomostowych , gdyż na dzień 1 stycznia 2009r. nie udowodnił okresu pracy w szczególnych warunkach wymienionego w pkt 20, 22 i 32 załącznika nr 1 do ustawy pomostowej wynoszącego co najmniej 10 lat oraz rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą. Do pracy wykonywanej w szczególnych warunkach w myśl art. 49 ustawy pomostowej nie zostały zaliczone okresy zatrudnienia od dnia 4 listopada 1978r. do dnia 31 maja 1990r., ponieważ pracodawca nie potwierdził, że w w/w okresach ubezpieczony wykonywał pracę wymienioną w załącznikunr 1 lub 2 do ustawy o emeryturach pomostowych z dnia 19 grudnia 2008r. Jednocześnie na podstawie dowodów dołączonych do wniosku organ rentowy przyjął za udowodnione okresy nieskładkowe w wymiarze 1 roku, 6 miesięcy i 15 dni oraz okresy składkowe w wymiarze 34 lat, 8 miesięcy i 4 dni, tj. łączny staż sumaryczny w wymiarze 36 lat, 2 miesięcy i 19 dni ( decyzja ZUS z dnia 6 marca 2015 r., znak: (...) , t. II, k. 18 a.r.). Ubezpieczony odwołał się od powyższej decyzji. Wskazany stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił na podstawie powołanych dowodów z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, w aktach osobowych i w aktach rentowych, jak również w oparciu o zeznania T. K. . Dowody z dokumentów zostały ocenione jako wiarygodne, gdyż korespondowały ze sobą oraz z osobowymi źródłami dowodowymi i tworzyły spójny stan faktyczny. Co istotne, strony, w tym organ rentowy, nie kwestionowały ich autentyczności i zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy, a zatem okoliczności wynikające z tych dokumentów, należało uznać za mogące stanowić podstawę ustaleń faktycznych w sprawie. Sąd ocenił zeznania ubezpieczonego jako zasługujące na wiarę w pełni, gdyż były one swobodne, konkretne i niesprzeczne z pozostałymi zgromadzonymi przez Sąd dowodami. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Odwołanie T. K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 6 marca 2015r., znak: (...) , jako zasadne zasługuje na uwzględnienie. Podstawę prawną żądania ubezpieczonego stanowią przepisy ustawy z dnia 19 grudnia 2008 roku o emeryturach pomostowych (Dz. U. z 2008r., Nr 237, poz. 1656). Ustawa ta ma charakter przejściowy, ograniczając prawo do uzyskania świadczenia dla osób urodzonych po dniu 31 stycznia 1948r., które prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze rozpoczęły z dniem 1 stycznia 1999r. Celem tej ustawy jest ograniczenie kręgu uprawnionych do emerytury z powodu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze do mniejszej liczby sytuacji uzasadnionych rzeczywistą koniecznością przejścia na emeryturę przed osiągnięciem wieku emerytalnego, w których oczekiwania osób, które rozpoczęły wykonywanie takiej pracy na starych zasadach na wcześniejsze przejście na emeryturę powinny zostać zaspokojone (wyroki Sądu Najwyższego z dnia 13 marca 2012 r., II UK 164/11, OSNP 2013, nr 5-6, poz. 62 i z dnia 4 września 2012r., I UK 164/12, LEX nr 1284720). Wskazany cel ustawy o emeryturach pomostowych realizują przepisy określające warunki nabycia prawa do przewidzianego w niej świadczenia, w tym art. 4 i art. 49 . W myśl pierwszego z nich, prawo do emerytury pomostowej, z uwzględnieniem art. 5 – 12 przysługuje pracownikowi, który spełnia łącznie następujące warunki: 1. urodził się po dniu 31 grudnia 1948r.; 2. ma okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszący co najmniej 15 lat; 3. osiągnął wiek wynoszący co najmniej 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat dla mężczyzn; 4. ma okres składkowy i nieskładkowy, ustalony na zasadach określonych w art. 5-9 i art. 11 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i co najmniej 25 lat dla mężczyzn; 5. przed dniem 1 stycznia 1999r. wykonywał prace w szczególnych warunkach lub prace w szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy lub art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS; 6. po dniu 31 grudnia 2008r. wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3; 7. nastąpiło z nim rozwiązanie stosunku pracy. Z powołanego unormowania wynika, że przy nabywaniu prawa do emerytury pomostowej na podstawie w/w przepisu uwzględnieniu podlegają przypadające przed dniem 1 stycznia 2009r. okresy pracy w szczególnych warunkach w rozumieniu art. 32 i art. 33 ustawy emerytalnej, jednakże dotyczy to wyłącznie sytuacji spełnienia przez ubezpieczonego wszystkich pozostałych przesłanek określonych w art. 4. W przedmiotowej sprawie praca, którą T. K. wskazywał jako wykonywaną w warunkach szczególnych, była realizowana bezpośrednio przy przetwórstwie materiałów zawierających azbest, stąd istotny jest w jego przypadku art. 8 ustawy o emeryturach pomostowych , który wskazuje, że pracownik wykonujący prace w szczególnych warunkach wymienione w pkt 20, 22 i 32 załącznika nr 1 do ustawy, który spełnia warunki określone w art. 4 pkt 1, 4-7, nabywa prawo do emerytury pomostowej, jeżeli: 1) osiągnął wiek wynoszący co najmniej 50 lat dla kobiet i co najmniej 55 lat dla mężczyzn; 2) ma okres pracy w szczególnych warunkach wymienionej w pkt 20, 22 i 32 załącznika nr 1 do ustawy, wynoszący co najmniej 10 lat. Poza sporem pozostawało w sprawie, że T. K. po dniu 31 grudnia 2008r. nie wykonywał pracy w warunkach szczególnych w rozumieniu ustawy o emeryturach pomostowych , a zatem nie spełniał wymogu wynikającego z art. 8 w związku z art. 4 pkt 6 ustawy. Nie wyklucza to jednak możliwości uzyskania przez niego świadczenia, bowiem wyjątek od zasady wynikającej z w/w przepisów wprowadził art. 49 ustawy. Zgodnie z tym przepisem prawo do emerytury pomostowej przysługuje również osobie, która: 1) po dniu 31 grudnia 2008r. nie wykonywała pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3; 2) spełnia warunki określone w art. 4 pkt 1-5 i 7 i art. 5-12; 3) w dniu wejścia w życie ustawy miała wymagany w przepisach, o których mowa w pkt 2 okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3. T. K. spełnił wymagane warunki. Urodził się po 31 grudnia 1948r. (art. 49 w związku z art. 8 i art. 4 pkt 1 ustawy), osiągnął wiek 55 lat (art. 49 w związku z art. 8 pkt 1 ustawy) posiada okres składkowy wynoszący co najmniej 25 lat (art. 49 w związku z art. 8 i art. 4 pkt 4 ustawy), a ponadto przed dniem 1 stycznia 1999r. wykonywał prace w szczególnych warunkach w rozumieniu art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS (art. 49 w związku z art. 8 i art. 4 pkt 5 ustawy), co potwierdza zgromadzony w spawie materiał dowodowy w postaci: świadectwa wykonywania prac w szczególnych warunkach wydanego przez Syndyka Masy Upadłości (...) Przedsiębiorstwa (...) w M. , dokumentacja z przebiegu zatrudnienia znajdująca się aktach osobowych ubezpieczonego, jak i jego zeznania, z których wynika zakres obowiązków w w/w zakładzie pracy na stanowisku robotnika transportu. Na tej podstawie nie ulega wątpliwości, że przed 1 stycznia 1999r. T. K. pracując w (...) Przedsiębiorstwie (...) w M. w okresie od dnia 4 listopada 1978r. do dnia 31 maja 1990r. wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy prace w warunkach szczególnych wymienione w Dziale V „W budownictwie i przemyśle materiałów budowlanych”, pkt 12 „Prace przy produkcji materiałów azbestowo – cementowych” wykazu stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. Praca ubezpieczonego w w/w okresie, tj. od dnia 4 listopada 1978r. do dnia 31 maja 1990r., została wymieniona również w pkt 32 załącznika nr 1 do ustawy o emeryturach pomostowych („Prace bezpośrednio przy przetwórstwie materiałów zawierających azbest lub prace rozbiórkowe związane z ich usuwaniem”) i w świetle przepisów ustawy o emeryturach pomostowych może być kwalifikowana jako wykonywana w warunkach szczególnych. Wprawdzie, zgodnie z art. 51 ustawy, płatnik składek jest zobowiązany do wystawiania zaświadczeń o okresach pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3, za okresy przypadające przed dniem 1 stycznia 2009r., lecz brak takiego zaświadczenia nie uniemożliwia ustalenia, że zatrudnienie wnioskodawcy spełnia wymogi z art. 3 ust. 1 i 3 ustawy. Jak wskazał Sąd Apelacyjny w Łodzi w wyroku z dnia 20 lutego 2013r. „nie można podzielić poglądu, że wykonywania pracy w szczególnych warunkach, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy z 2008r. o emeryturach pomostowych, można dowodzić przed sądem jedynie na podstawie świadectwa pracy wystawionego przez płatnika składek, gdyż przepis art. 51 tej ustawy nie zmienia przepisów kodeksu postępowania cywilnego określającego katalog środków dowodowych, przy pomocy których strona może udowadniać fakty, z których wywodzi skutki prawne” (III AUa 1044/12, LEX nr 1289529). W przedmiotowej sprawie T. K. nie mógł przedstawić zaświadczenia, na jakie powołuje się organ rentowy, gdyż jego zakład pracy został zlikwidowany i po wejściu w życie ustawy o emeryturach pomostowych nie było podmiotu, który mógłby wypełnić wspomniany wymóg. Sąd ma jednak możliwość przeprowadzać wszelkie dowody i czynić własne ustalenie w zakresie, jaki był sporny w rozważanym przypadku. Zdaniem Sądu praca wykonywana przez T. K. w (...) Przedsiębiorstwie (...) w M. była pracą w warunkach szczególnych nie tylko w myśl przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r., ale również jako taka może być kwalifikowana na podstawie załącznika nr 1 do ustawy o emeryturach pomostowych (pkt 32). Świadczy o tym brzmienie wspomnianego pkt 32 załącznika nr 1 do ustawy o emeryturach pomostowych oraz rodzaj prac, jaki w w/w zakładzie realizował ubezpieczony. Przy tym podkreślić należy, iż tego rodzaju prac Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie kwestionował, a jedynie powoływał się na brak zaświadczenia, o którym mowa w art. 51 ustawy. Sąd ustalając, iż praca T. K. może być kwalifikowana jako wykonywana w warunkach szczególnych zgodnie z ustawą o emeryturach pomostowych , wziął pod uwagę zeznania ubezpieczonego opisujące rodzaj prac, jakie wykonywał w latach 1978 – 1990. Nadto istotne było świadectwo pracy w warunkach szczególnych wystawione przez syndyka. Co prawda dotyczy ono potwierdzenia, że praca T. K. była pracą w warunkach szczególnych zgodnie z przepisami rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983r., a ponadto nie jest dokumentem urzędowym, lecz prywatnym, niemniej jednak wskazuje rodzaj prac, jaki wykonywał T. K. , którego organ rentowy nie kwestionował. Ten rodzaj prac został wymieniony również w pkt 32 załącznika nr 1 do ustawy o emeryturach pomostowych , a zatem ubezpieczony spełnił konieczny warunek pozwalający na przyznanie mu prawa do świadczenia, o które się ubiegał. Mając na uwadze wskazane okoliczności i powołaną argumentację Sąd ocenił, iż T. K. spełnia wszystkie warunki do otrzymania emerytury pomostowej, wskazane w art. 4 i 8 w związku z art. 49 ustawy z dnia 19 grudnia 2009r. o emeryturach pomostowych. W związku z tym należało dokonać zmiany zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie T. K. emerytury pomostowej od dnia 1 lutego 2015r. Zgodnie z art. 26 ustawy o emeryturach pomostowych w związku z art. 129 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS (tekst jedn. Dz. U. z 2013r. poz.1440 ze zm.) świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu. Ogólną zasadą prawa emerytalno-rentowego jest więc, że świadczenie wypłaca się na wniosek zainteresowanego, poczynając od dnia powstania prawa do emerytury (tj. spełnienia ustawowych warunków), lecz nie wcześniej niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek o świadczenie. W rozważanym przypadku T. K. złożył wniosek o przyznanie wnioskowanego świadczenia w dniu 6 lutego 2015r., a zatem należało przyznać mu emeryturę pomostową począwszy od dnia 1 lutego 2015r., czyli od pierwszego dnia miesiąca, w którym złożył wniosek. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. , Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji wyroku. ZARZĄDZENIE (...)
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI