Orzeczenie · 2025-10-13

VII U 1575/24

Sąd
Sąd Okręgowy Warszawa – Praga w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2025-10-13
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚredniaokręgowy
emeryturaZUSTrybunał Konstytucyjnywznowienie postępowaniapublikacja orzeczeniaKodeks postępowania administracyjnegoprawo ubezpieczeń społecznych

Sąd Okręgowy w Warszawie rozpoznał sprawę z odwołania I. L. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. o wznowienie postępowania w sprawie emerytury. Odwołująca kwestionowała decyzję ZUS z 17 września 2024 r., która odmówiła wznowienia postępowania emerytalnego, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024 r. Organ rentowy argumentował, że wyrok ten nie został jeszcze ogłoszony w Dzienniku Ustaw, co jest warunkiem jego wejścia w życie i podstawą do wznowienia postępowania zgodnie z art. 145a KPA. Sąd Okręgowy, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, uznał, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd podkreślił, że postępowanie w sprawach ubezpieczeń społecznych ma charakter odwoławczy i ogranicza się do kontroli decyzji organu rentowego. W niniejszej sprawie przedmiotem rozpoznania była decyzja odmawiająca wznowienia postępowania, a nie samo roszczenie o przeliczenie emerytury. Sąd powołał się na przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 145a KPA) oraz Konstytucji RP (art. 190), wskazując, że orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego wchodzą w życie z dniem ogłoszenia w Dzienniku Ustaw. Ponieważ wyrok z 4 czerwca 2024 r. nie został opublikowany w Dzienniku Ustaw, nie mógł stanowić podstawy do wznowienia postępowania. W związku z tym sąd oddalił odwołanie w zakresie wznowienia postępowania. Jednocześnie, na podstawie art. 477¹⁰ § 2 KPC, sąd przekazał Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. wniosek I. L. o ponowne ustalenie wysokości emerytury celem jego rozpoznania, gdyż organ rentowy nie wydał jeszcze decyzji w tym przedmiocie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania administracyjnego w oparciu o orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, a także zakres kontroli sądowej w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji braku publikacji wyroku TK w Dzienniku Ustaw i kolejności rozpatrywania wniosków przez organ rentowy.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który nie został ogłoszony w Dzienniku Ustaw, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145a KPA?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który nie został ogłoszony w Dzienniku Ustaw, nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 190 Konstytucji RP i ustawą o ogłaszaniu aktów normatywnych, orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego wchodzą w życie z dniem ogłoszenia w Dzienniku Ustaw. Brak publikacji w Dzienniku Ustaw oznacza, że orzeczenie nie weszło w życie i nie może być podstawą do wznowienia postępowania, nawet jeśli zostało opublikowane na stronie internetowej Trybunału.

Czy sąd w postępowaniu odwoławczym od decyzji ZUS może merytorycznie rozpoznać wniosek o ponowne ustalenie wysokości emerytury, jeśli organ rentowy wydał decyzję jedynie w przedmiocie wznowienia postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd rozstrzyga o prawidłowości zaskarżonej decyzji w granicach jej treści i przedmiotu. Jeśli organ rentowy nie wydał decyzji w przedmiocie wniosku o ponowne ustalenie wysokości emerytury, sąd nie może jej merytorycznie ocenić.

Uzasadnienie

Postępowanie sądowe w sprawach ubezpieczeń społecznych ma charakter odwoławczy i ogranicza się do przedmiotu zaskarżonej decyzji. W sytuacji, gdy organ rentowy rozpoznał jedynie wniosek o wznowienie postępowania, a nie wydał decyzji w przedmiocie ponownego ustalenia wysokości emerytury, sąd nie może rozstrzygać o tym drugim wniosku, lecz powinien przekazać go organowi rentowemu do rozpoznania.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie odwołania i przekazanie wniosku
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W.

Strony

NazwaTypRola
I. L.osoba_fizycznaodwołująca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W.organ_państwowyorgan rentowy

Przepisy (11)

Główne

KPA art. 145a § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Można żądać wznowienia postępowania, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja.

KPA art. 145a § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca od wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.

Konstytucja RP art. 190

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia. Trybunał może określić inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego.

u.o.a.n. art. 9 § 1 pkt 6

Ustawa o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych

Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego dotyczące aktów normatywnych ogłoszonych w Dzienniku Ustaw ogłasza się w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej.

Pomocnicze

KPC art. 148 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

KPC art. 477 § 10

Kodeks postępowania cywilnego

KPC art. 477 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada praworządności nakłada na organy władzy obowiązek działania na podstawie i w granicach prawa.

u.o.a.n. art. 21

Ustawa o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych

ustawa emerytalna art. 25 § 1b

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

ustawa emerytalna art. 114

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie został ogłoszony w Dzienniku Ustaw, co uniemożliwia jego zastosowanie jako podstawy do wznowienia postępowania. • Postępowanie sądowe w sprawach ubezpieczeń społecznych ogranicza się do przedmiotu zaskarżonej decyzji organu rentowego. • Sąd nie może merytorycznie rozpoznać wniosku, który nie został rozstrzygnięty decyzją organu rentowego.

Odrzucone argumenty

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego powinien być podstawą do wznowienia postępowania mimo braku publikacji w Dzienniku Ustaw. • Sąd powinien merytorycznie rozpoznać wniosek o ponowne ustalenie wysokości emerytury.

Godne uwagi sformułowania

wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie został ogłoszony w Dzienniku Ustaw • brak jest podstaw do wznowienia postępowania • przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie była zatem jedynie decyzja organu rentowego, która odmawiała wznowienia postępowania • Sąd nie mógł zaś merytorycznie ocenić zasadności roszczenia o ponowne ustalenie wysokości emerytury z uwagi na czasową niedopuszczalność drogi sądowej • orzeczenia Trybunału wchodzą w życie z dniem ogłoszenia w organie urzędowym, w którym akt normatywny był ogłoszony

Skład orzekający

Magdalena Pytel

przewodnicząca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania administracyjnego w oparciu o orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, a także zakres kontroli sądowej w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku publikacji wyroku TK w Dzienniku Ustaw i kolejności rozpatrywania wniosków przez organ rentowy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje proceduralne aspekty dochodzenia praw emerytalnych i znaczenie formalnych wymogów publikacji orzeczeń, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie ubezpieczeń społecznych.

Emerytura po wyroku TK? Sąd wyjaśnia, kiedy można liczyć na przeliczenie świadczenia.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst