VII U 1494/16

Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w WarszawieWarszawa2017-04-04
SAOSubezpieczenia społeczneubezpieczenia społeczneŚredniaokręgowy
ZUSumowa o dziełoumowa zlecenieskładkiubezpieczenia społeczneswoboda działalności gospodarczejinterpretacja indywidualnapłatnik składek

Sąd Okręgowy oddalił odwołanie przedsiębiorcy od decyzji ZUS odmawiającej wydania interpretacji przepisów dotyczących zawierania umów o dzieło z tłumaczami, uznając, że kwalifikacja prawna tych umów nie podlega interpretacji w trybie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.

Przedsiębiorca J. B. (1) zwrócił się do ZUS o interpretację przepisów prawnych w zakresie zawierania umów o dzieło z tłumaczami, obawiając się przekwalifikowania tych umów na umowy zlecenia. ZUS odmówił wydania interpretacji, argumentując, że ustalenie charakteru umów cywilnoprawnych nie mieści się w jego kompetencjach w trybie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie przedsiębiorcy, podzielając stanowisko ZUS, że kwalifikacja prawna umów cywilnoprawnych wymaga sięgnięcia do Kodeksu cywilnego, a nie przepisów dotyczących składek na ubezpieczenia społeczne.

Sprawa dotyczyła odwołania J. B. (1), prowadzącej działalność gospodarczą, od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G., która odmówiła wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawnych. Przedsiębiorca chciał uzyskać potwierdzenie, że zawierane przez nią umowy z tłumaczami, którzy nie prowadzą działalności gospodarczej, są umowami o dzieło, a nie umowami zlecenia. Obawiała się, że w przypadku błędnej kwalifikacji umów, organ rentowy mógłby przekwalifikować je na umowy zlecenia, co wiązałoby się z obowiązkiem odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne. ZUS odmówił wydania interpretacji, wskazując, że ustalenie charakteru prawnego umów cywilnoprawnych nie leży w jego kompetencjach w trybie art. 10 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, a wymaga odniesienia się do przepisów Kodeksu cywilnego. Sąd Okręgowy w Warszawie podzielił to stanowisko, oddalając odwołanie przedsiębiorcy. Sąd uznał, że pisemna interpretacja jest wydawana w oparciu o przepisy dotyczące obowiązku płacenia składek, a kwalifikacja prawna umów cywilnoprawnych wymaga sięgnięcia do innych przepisów. W ocenie sądu, przedsiębiorca nie miała wątpliwości co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia składek, a jej celem było uzyskanie opinii prawnej zabezpieczającej przed ewentualnym postępowaniem kontrolnym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, ustalenie kwalifikacji prawnej umów cywilnoprawnych nie może nastąpić na drodze pisemnej interpretacji w trybie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, gdyż wymaga sięgnięcia do przepisów Kodeksu cywilnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pisemna interpretacja jest wydawana w oparciu o przepisy dotyczące obowiązku płacenia składek na ubezpieczenia społeczne, a kwalifikacja prawna umów cywilnoprawnych wymaga odniesienia się do przepisów Kodeksu cywilnego. Przedsiębiorca nie miał wątpliwości co do przepisów dotyczących składek, a jego celem było uzyskanie opinii prawnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie odwołania

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G.

Strony

NazwaTypRola
J. B. (1)osoba_fizycznaodwołująca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (3)

Główne

u.s.d.g. art. 10 § 1 i 2

Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej

Przedsiębiorca może złożyć wniosek o wydanie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej oraz składek na ubezpieczenie społeczne lub zdrowotne, w jego indywidualnej sprawie. Wniosek może dotyczyć zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych.

u.s.u.s. art. 83d

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydaje interpretacje indywidualne, o których mowa w art. 10 u.s.d.g. w zakresie obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym, zasad obliczania składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Emerytur Pomostowych oraz podstawy wymiaru tych składek.

Pomocnicze

k.c.

Kodeks cywilny

Przepisy Kodeksu cywilnego są właściwe do kwalifikacji prawnej umów cywilnoprawnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ustalenie kwalifikacji prawnej umów cywilnoprawnych nie mieści się w zakresie przedmiotowym spraw, które mogą podlegać interpretacji dokonywanej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w trybie art. 10 u.s.d.g. Kwalifikacja prawna umów cywilnoprawnych wymaga sięgnięcia do przepisów Kodeksu cywilnego, a nie przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia składek na ubezpieczenia społeczne. Przedsiębiorca nie miała wątpliwości co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia składek.

Godne uwagi sformułowania

ustalenie kwalifikacji prawnej umów cywilnoprawnych nie może nastąpić na drodze pisemnej interpretacji wymagałaby ona sięgnięcia do przepisów Kodeksu cywilnego rzeczywistym celem przedsiębiorcy w przedmiotowej sprawie było uzyskanie od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych opinii prawnej, która w konsekwencji stanowiłaby zabezpieczenie na wypadek ewentualnego postępowania kontrolnego

Skład orzekający

Zbigniew Szczuka

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja kompetencji ZUS w zakresie wydawania indywidualnych interpretacji przepisów dotyczących kwalifikacji umów cywilnoprawnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wnioskowania o interpretację w trybie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem pracy i ubezpieczeń społecznych, ponieważ dotyczy granic kompetencji ZUS w zakresie wydawania interpretacji przepisów dotyczących kwalifikacji umów cywilnoprawnych.

ZUS nie zinterpretuje, czy umowa to dzieło czy zlecenie – sąd potwierdza granice kompetencji.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VII U 1494/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 kwietnia 2017 r. Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Zbigniew Szczuka Protokolant: st. sekr. sądowy Dominika Kołpa po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2017 r. w Warszawie sprawy J. B. (1) prowadzącej działalność gospodarczą (...) w W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. o wydanie interpretacji przepisów prawnych na skutek odwołania J. B. (1) prowadzącej działalność gospodarczą (...) w W. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. z dnia 24 sierpnia 2016 r., nr: (...) 1. oddala odwołanie, 2. zasądza od J. B. (1) prowadzącej działalność gospodarczą (...) w W. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. kwotę 360 zł (trzysta sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. UZASADNIENIE W dniu 2 września 2016 r. J. B. (1) , prowadząca działalność gospodarczą pod firmą (...) z siedzibą w W. złożyła odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. z dnia 24 sierpnia 2016 r., nr 359. W uzasadnieniu odwołania J. B. (1) podniosła, że interpretacja przepisów prawnych pozwoli przedsiębiorcy podjąć prawidłową decyzję w wypadku błędnego przyjęcia, że w przedmiotowej sprawie można zawrzeć umowę o dzieło, a organowi rentowemu uniemożliwi się przekwalifikowanie jej na umowę zlecenia ( k. 2 a. s. ). W odpowiedzi na odwołanie z dnia 3 października 2016 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. wniósł o oddalenie odwołania płatnika składek oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Uzasadniając swoje stanowisko organ rentowy przywołał treść art. 10 ust. 1 i 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz art. 83d ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i odniósł się do argumentacji przedstawionej przez stronę odwołującą. W ocenie Oddziału problematyka związana z charakterem umów cywilnoprawnych, które zamierza zawrzeć z tłumaczami J. B. (1) w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej nie mieści się w zakresie przedmiotowych spraw, które mogą podlegać interpretacji dokonywanej przez Zakład w trybie ww. przepisów ( k. 5 a. s. ). Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 19 sierpnia 2016 r. J. B. (1) , prowadząca działalność gospodarczą pod firmą (...) z siedzibą w W. złożyła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. W powyższym wniosku przedstawiono stan faktyczny, zgodnie z którym działalność (...) polega na wykonywaniu tłumaczeń z i na języki obce. Część tłumaczeń jest wykonywana przez tłumaczy, osoby nieprowadzące działalności gospodarczej, w ramach zawartych umów o dzieło. Osoby te same decydują o sposobie realizacji umowy. Po wykonaniu tłumaczenia przekazują przetłumaczony tekst w formie elektronicznej bądź papierowej. Tekst ten podlega odbiorowi i wykonawca wystawia rachunek na wcześniej ustalona kwotę, za który płaci (...) . W wyniku złożonej przez (...) reklamacji, tłumacz poprawia przetłumaczony tekst bez dodatkowego wynagrodzenia. W nawiązaniu do powyższego stanu faktycznego J. B. (1) przyjęła stanowisko, iż w tym wypadku właściwie jest stosowana umowa o dzieło ( k. 7 a. r. ). W dniu 24 sierpnia 2016 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. wydał skarżoną decyzję nr (...) , na mocy której odmówił wydania interpretacji w sprawie wniosku odwołującej J. B. (1) , prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą (...) z siedzibą w W. . W uzasadnieniu skarżonej decyzji organ rentowy podniósł, że problematyka związana z ustaleniem czy J. B. (1) w ramach prowadzonej działalności gospodarczej powinna podpisywać z tłumaczami umowę o dzieło nie mieści się w zakresie przedmiotowym spraw, które mogą podlegać interpretacji dokonywanej przez organ rentowy w trybie art. 10 u.s.d.g. W ocenie organu rentowego stwierdzenie podlegania ubezpieczeniom społecznym ma pochodny charakter względem ustalenia czy opisane we wniosku czynności wykonywane przez tłumaczy mają zostać uregulowane w umowie o dzieło. Ustalenie kwalifikacji prawnej umowy, jaka ma zostać podpisana z tłumaczami nie wymaga interpretacji przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej oraz składek na ubezpieczenia społeczne. Wypowiedzenie się w przedmiocie podlegania ubezpieczeniom społecznym jest możliwe dopiero po ustaleniu w sposób jednoznaczny charakteru umowy zawartej z osobami współpracującymi z wnioskodawczynią, co nie jest uprawnieniem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych działającego w oparciu o art. 10 u.s.d.g. ( k. 9 a. r. ). Od powyższej decyzji J. B. (1) złożyła odwołanie, inicjując tym samym niniejsze postępowanie . Sąd Okręgowy ustalił stan faktyczny na podstawie dokumentów załączonych do akt sprawy. Stan faktyczny, a w tym zebrane dokumenty w niniejszej sprawy były bezsporne i nie stanowiły podstawy zarzutu stron postępowania. W związku z powyższym Sąd uznał zgromadzony materiał dowodowy za wystarczający do wydania przedmiotowego rozstrzygnięcia. Sąd zważył, co następuje: Odwołanie J. B. (1) prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą (...) w W. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w G. z dnia 24 sierpnia 2016 r., nr 359 było niezasadne i podlegało oddaleniu. Zgodnie z art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej ( Dz. U. z 2016 r., poz. 1829 ) przedsiębiorca może złożyć do właściwego organu administracji publicznej lub państwowej jednostki organizacyjnej wniosek o wydanie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej oraz składek na ubezpieczenie społeczne lub zdrowotne, w jego indywidualnej sprawie. Wniosek o wydanie może dotyczyć zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych. Z cytowanym wyżej przepisem koresponduje art. 83d ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych ( Dz. U. z 2016 r., poz. 963 j.t. ), zgodnie z którym Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydaje interpretacje indywidualne, o których mowa w art. 10 u.s.d.g. w zakresie obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym, zasad obliczania składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Emerytur Pomostowych oraz podstawy wymiaru tych składek. Interpretacje indywidualne wraz z wnioskiem o wydanie interpretacji, po usunięciu danych identyfikujących wnioskodawcę oraz inne podmioty wskazane w treści interpretacji, Zakład niezwłocznie zamieszcza w Biuletynie Informacji Publicznej. Przedkładając powyższe na grunt niniejszej sprawy, Sąd zważył, że celem J. B. (1) było uzyskanie w pierwszej kolejności rozstrzygnięcia, czy w ramach prowadzonej działalności gospodarczej powinna zawierać z tłumaczami umowy o dzieło. Dopiero w przypadku pozytywnej odpowiedzi, oznaczałoby to, że taki tłumacz nie podlegałby reżimowi ubezpieczeń społecznych, a J. B. (1) nie byłaby zobowiązana do odprowadzania składek na ubezpieczenie społeczne z tego tytułu. W tej sytuacji, Sąd Okręgowy stanął na stanowisku, zgodnie z którym ustalenie kwalifikacji prawnej umów cywilnoprawnych zawieranych przez J. B. (1) w ramach prowadzonej działalności gospodarczej z tłumaczami nie może nastąpić na drodze pisemnej interpretacji. Jak to wynika z treści wyżej przytoczonych przepisów, pisemna interpretacja jest wydawana w oparciu o przepisy, z których wynika obowiązek płacenia składek na ubezpieczenia społeczne. Natomiast, kwalifikacja prawna charakteru umów cywilnoprawnych zawieranych przez J. B. (1) w ramach prowadzonej działalności gospodarczej z tłumaczami nie mogłaby być dokonana w oparciu o takie właśnie przepisy. Wymagałaby ona sięgnięcia do przepisów Kodeksu cywilnego . Należy uznać zatem, że rzeczywistym celem przedsiębiorcy w przedmiotowej sprawie było uzyskanie od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych opinii prawnej, która w konsekwencji stanowiłaby zabezpieczenie na wypadek ewentualnego postępowania kontrolnego. Wniosek taki nasuwa się wprost z treści wniosku o wydanie interpretacji, gdzie wnioskodawczyni przedstawiała szereg argumentów mających świadczyć o tym, że zawierane z tłumaczami umowy o dzieło nie mogą być traktowane jako umowy zlecenia. Przedsiębiorca obawia się uznania przedmiotowych umów o dzieło jako umów zlecenia i wynikających z tego konsekwencji w zakresie opłacania składek na ubezpieczenie społeczne. W przypadku jednak kwalifikacji opisanych umów jako umów o dzieło, przedsiębiorca nie miał wątpliwości, że nie powstanie obowiązek po jego stronie odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne. Względy funkcjonalne przemawiają zatem za przyjęciem, że organ rentowy stosując przepis art. 10 ust. 1 i ust. 5 u.s.d.g. prawidłowo odmówił dokonania interpretacji, gdyż sama wnioskodawczyni nie mała wątpliwości co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę składek na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne. Z tych względów, Sąd Okręgowy orzekł, jak na wstępie. O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie 2 wyroku. Z uwagi na fakt przegrania sprawy przez odwołującą, Sąd zasądził na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. kwotę 360,00 złotych zgodnie z § 9 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Zarządzenie: (...) (...)

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI