VIII U 1775/15

Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w ŁodziŁódź
SAOSubezpieczenia społecznerentyŚredniaokręgowy
renta rodzinnaZUStermin złożenia wnioskuprawo do świadczeńwsteczna wypłataubezpieczenia społeczneprawo emerytalne

Sąd Okręgowy oddalił odwołanie ubezpieczonego od decyzji ZUS odmawiającej przyznania renty rodzinnej za okres wsteczny, uznając, że świadczenie przysługuje od miesiąca złożenia wniosku, a nie od daty śmierci małżonki.

Ubezpieczony G.K. złożył wniosek o rentę rodzinną po zmarłej żonie J.K. w dniu 31 stycznia 2014 r., jednakże zmarła ona 31 stycznia 2011 r. ZUS przyznał rentę od 1 stycznia 2014 r., odmawiając wypłaty za okres od 31 stycznia 2011 r. do 31 grudnia 2013 r. Ubezpieczony odwołał się, domagając się przyznania renty od daty śmierci żony, powołując się na depresję po jej nagłej śmierci. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie, wskazując na art. 129 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach, zgodnie z którym świadczenia wypłaca się od miesiąca zgłoszenia wniosku, chyba że wniosek złożono w miesiącu bezpośrednio po miesiącu zgonu, co nie miało miejsca w tej sprawie.

Decyzją z dnia 11 maja 2015 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Łodzi odmówił G.K. prawa do renty rodzinnej po zmarłej żonie J.K. za okres od 31 stycznia 2011 r. do 31 grudnia 2013 r. Organ rentowy uzasadnił, że wniosek o rentę został zgłoszony dopiero 31 stycznia 2014 r., a zatem prawo do wypłaty świadczenia powstało od 1 stycznia 2014 r., czyli od pierwszego dnia miesiąca, w którym złożono wniosek. Ubezpieczony, reprezentowany przez pełnomocnika, złożył odwołanie od tej decyzji, domagając się przyznania renty za wskazany okres wsteczny. W odpowiedzi ZUS wniósł o oddalenie odwołania. Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi ustalił, że G.K. złożył wniosek o rentę rodzinną po zmarłej żonie 31 stycznia 2014 r., a ZUS przyznał mu rentę od 1 stycznia 2014 r. Następnie, w kwietniu 2015 r., G.K. złożył kolejny wniosek o wypłatę renty za okres od 1 lutego 2011 r. do 31 grudnia 2013 r., tłumacząc to depresją po nagłej śmierci żony. Zaskarżona decyzja ZUS z maja 2015 r. ponownie odmówiła przyznania renty za ten okres. Sąd Okręgowy, opierając się na zebranym materiale dowodowym, uznał odwołanie za niezasadne. Podkreślono, że sporny był jedynie termin początkowy wypłaty renty. Zgodnie z art. 116 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach, postępowanie wszczyna się na wniosek, a zgodnie z art. 100 ust. 1, prawo do świadczeń powstaje z dniem spełnienia wszystkich warunków. Art. 129 ust. 1 stanowi, że świadczenia wypłaca się od dnia powstania prawa, nie wcześniej niż od miesiąca zgłoszenia wniosku. Wyjątek przewidziany w art. 129 ust. 2 dotyczy sytuacji, gdy wniosek o rentę rodzinną złożono w miesiącu bezpośrednio po miesiącu zgonu, co nie miało miejsca w tej sprawie, gdyż wniosek wpłynął dopiero w styczniu 2014 r. Sąd przywołał orzecznictwo potwierdzające zasadę, że świadczenia nie wypłaca się wstecznie za okres przed złożeniem wniosku, aby zapobiec zjawisku kapitalizacji świadczeń. Wobec braku podstaw do uwzględnienia odwołania, Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji wyroku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, świadczenie przysługuje od miesiąca złożenia wniosku, chyba że wniosek został złożony w miesiącu bezpośrednio po miesiącu zgonu ubezpieczonego.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 129 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach, zgodnie z którym świadczenia wypłaca się od miesiąca zgłoszenia wniosku. Wyjątek z art. 129 ust. 2 nie miał zastosowania, ponieważ wniosek nie został złożony w miesiącu bezpośrednio po miesiącu zgonu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie odwołania

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł.

Strony

NazwaTypRola
G. K.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (5)

Główne

ustawa o emeryturach i rentach art. 129 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu.

ustawa o emeryturach i rentach art. 129 § 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

W razie zgłoszenia wniosku o rentę rodzinną w miesiącu przypadającym bezpośrednio po miesiącu, w którym nastąpiła śmierć ubezpieczonego, emeryta lub rencisty, rentę rodzinną wypłaca się od dnia śmierci, nie wcześniej jednak niż od dnia spełnienia warunków do renty przez uprawnionych członków rodziny.

k.p.c. art. 477 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd oddala odwołanie, jeżeli nie ma podstaw do jego uwzględnienia.

Pomocnicze

ustawa o emeryturach i rentach art. 116 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Postępowanie w sprawach świadczeń wszczyna się na podstawie wniosku zainteresowanego.

ustawa o emeryturach i rentach art. 100 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Prawo do świadczeń powstaje z dniem spełnienia wszystkich warunków wymaganych do nabycia tego prawa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Świadczenia wypłaca się od miesiąca zgłoszenia wniosku zgodnie z art. 129 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach. Wyjątek dotyczący wypłaty od dnia śmierci (art. 129 ust. 2) nie ma zastosowania, gdy wniosek nie został złożony w miesiącu bezpośrednio po miesiącu zgonu.

Odrzucone argumenty

Prawo do renty rodzinnej powinno być przyznane od daty śmierci małżonki, a nie od daty złożenia wniosku. Stan depresji po nagłej śmierci małżonki uzasadnia złożenie wniosku z opóźnieniem.

Godne uwagi sformułowania

Reguła powyższa wyklucza możliwość wstecznego wypłacania świadczeń, tj. za okres po nabyciu prawa in abstracto , a przed złożeniem wniosku, co w literaturze przedmiotu uzasadnia się zapobieganiem powstawaniu zjawiska kapitalizacji świadczeń.

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących terminu składania wniosków o rentę rodzinną i zasad wypłaty świadczeń."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy wniosek nie został złożony w ustawowym terminie po śmierci ubezpieczonego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego dla wielu osób prawa do renty rodzinnej i wyjaśnia kluczowe zasady dotyczące terminu składania wniosków, co może być pomocne dla ubezpieczonych.

Renta rodzinna: Czy możesz ją dostać wstecz? Sąd wyjaśnia kluczowy termin!

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VIII U 1775/15 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 11 maja 2015 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. odmówił prawa do renty rodzinnej za okres od 31 stycznia 2011 r. do 31 grudnia 2013 r. po zmarłej J. K. w dniu 31 stycznia 2011 r. dla G. K. . W uzasadnieniu wskazano, że wniosek o rentę rodzinną został zgłoszony w dniu 31 stycznia 2014 r., a więc prawo do wypłaty świadczenia powstało w dniu 1 stycznia 2014 r. tj. od pierwszego dnia miesiąca, w którym zgłoszono wniosek i brak jest podstaw do przyznania prawa do renty rodzinnej i podjęcia wypłaty od dnia śmierci żony tj. od 31 stycznia 2011 r. /decyzja – k. 56 akt ZUS/ Odwołanie od w/w decyzji złożył w dniu 17 czerwca 2015 r. ubezpieczony G. K. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika i wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie prawa do renty rodzinnej za okres od 31 stycznia 2011 r. do 31 grudnia 2013 r. po zmarłej J. K. w dniu 31 stycznia 2011 r. /odwołanie – k. 2 – 3/ W odpowiedzi na odwołanie z dnia 7 lipca 2015 r. organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania. /odpowiedź na odwołanie – k. 5/ Sąd Okręgowy – Sad Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi ustalił następujący stan faktyczny: Ubezpieczony G. K. w dniu 31 stycznia 2014 r. złożył wniosek o rentę rodzinną po zmarłej żonie J. K. w dniu 31 stycznia 2011 r. /wniosek – k. 1 – 7 akt ZUS, akt zgonu – k. 32 akt ZUS/ Decyzją o przyznaniu renty rodzinnej w kwocie zaliczkowej z dnia 10 lutego 2014 r. ZUS I Oddział w Ł. przyznał G. K. na stałe rentę rodzinną po zmarłej żonie od 1 stycznia 2014 r. tj. od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek. /decyzja – k. 41 – 44 akt ZUS/ Następnie decyzją ostateczną o przyznaniu renty rodzinnej w kwocie zaliczkowej z dnia 9 maja 2014 r. ZUS I Oddział w Ł. przyznał G. K. na stałe rentę rodzinną po zmarłej żonie od 1 stycznia 2014 r. tj. od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek. /decyzja – k. 51 – 54 akt ZUS/ W dniu 20 kwietnia 2015 r. G. K. złożył wniosek o wypłatę renty rodzinnej po zmarłej w dniu 31 stycznia 2011 r. żonie J. K. za okres od 1 lutego 2011 r. do 31 grudnia 2013 r. Podał w uzasadnieniu, że żona zmarła 31 stycznia 2011 r. nagle i nie był wówczas w stanie złożyć wniosku o rentę rodzinną, gdyż był w depresji. /wniosek – k. 54 akt ZUS/ Zaskarżoną decyzją z dnia 11 maja 2015 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. odmówił prawa do renty rodzinnej za okres od 31 stycznia 2011 r. do 31 grudnia 2013 r. po zmarłej J. K. w dniu 31 stycznia 2011 r. dla G. K. . W uzasadnieniu wskazano, że wniosek o rentę rodzinną został zgłoszony w dniu 31 stycznia 2014 r. , a więc prawo do wypłaty świadczenia powstało w dniu 1 stycznia 2014 r. tj. od pierwszego dnia miesiąca, w którym zgłoszono wniosek i brak jest podstaw do przyznania prawa do renty rodzinnej i podjęcia wypłaty od dnia śmierci żony tj. od 31 stycznia 2011 r. /decyzja – k. 56 akt ZUS/ Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie powołanych dokumentów, które nie budzą wątpliwości co do ich wiarygodności. Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi zważył, co następuje: W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego odwołanie wnioskodawcy nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie podkreślić należy, iż odwołujący się w niniejszej sprawie nie kwestionuje zaskarżonej decyzji w zakresie wysokości przyznanej renty rodzinnej. Sporny jest jedynie termin początkowy jej wypłaty i tylko to zagadnienie było przedmiotem oceny sądu. Pozostałe okoliczności były w sprawie niesporne. W myśl art. 116 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 748 ze zm.), postępowanie w sprawach świadczeń wszczyna się na podstawie wniosku zainteresowanego, chyba że ustawa stanowi inaczej. Stosownie do treści art. 100 ust. 1 w/w ustawy, prawo do świadczeń określonych w ustawie powstaje z dniem spełnienia wszystkich warunków wymaganych do nabycia tego prawa Zgodnie zaś z art. 129 ust. 1 w/w ustawy, świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu. W myśl ust. 2 art. 129 w/w ustawy, w razie zgłoszenia wniosku o rentę o rentę rodzinną w miesiącu przypadającym bezpośrednio po miesiącu, w którym nastąpiła śmierć ubezpieczonego, emeryta lub rencisty, rentę rodzinną wypłaca się od dnia śmierci, nie wcześniej jednak niż od dnia spełnienia warunków do renty przez uprawnionych członków rodziny. Należy wskazać, że generalną zasadą prawa emerytalno-rentowego jest, że świadczenia wypłaca się na wniosek zainteresowanego, poczynając od dnia powstania prawa do emerytury lub renty (tj. spełnienia ustawowych warunków zgodnie z art. 100 ust. 1), lecz nie wcześniej niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek o świadczenie w celu jego przyznania /zob. wyroki SA: w B. z dnia 27 lutego 2013 r., III AUa 902/12, LEX nr 1286470; w Ł. z dnia 15 stycznia 2013 r., III AUa 782/12, LEX nr 1246770/. Reguła powyższa wyklucza możliwość wstecznego wypłacania świadczeń, tj. za okres po nabyciu prawa in abstracto , a przed złożeniem wniosku, co w literaturze przedmiotu uzasadnia się zapobieganiem powstawaniu zjawiska kapitalizacji świadczeń (zob. I. Jędrasik-Jankowska, Prawo... , s. 185; T. Zieliński, Ubezpieczenia... , s. 212). Można więc powiedzieć, że - jakkolwiek same świadczenia z ubezpieczeń emerytalnego i rentowych nie ulegają przedawnieniu (z wnioskiem można wystąpić w każdym czasie) - przedawnieniu ulega roszczenie o wypłatę tych świadczeń w sytuacji niezgłoszenia wniosku o emeryturę lub rentę po nabyciu in abstracto prawa do nich /zob. wyroki SN z dnia 7 kwietnia 1994 r.: II URN 9/94, OSNAPiUS 1994, nr 3, poz. 48 i II URN 10/94, OSNAPiUS 1994, nr 3, poz. 49; z dnia 20 listopada 2001 r., II UKN 607/00, OSNPUSiSP 2003, nr 16, poz. 188; z dnia 15 listopada 2007 r., I UK 163/07, LEX nr 863931 oraz wyroki SA: w B. z dnia 14 listopada 2001 r., III AUa 568/01, OSA 2002, z. 12, poz. 43; w W. z dnia 17 czerwca 1998 r., III AUa 473/98, LEX nr 34836/. Wyjątek dotyczy renty rodzinnej, bowiem wypłata tego świadczenia następuje od dnia śmierci ubezpieczonego, emeryta lub rencisty, jeżeli wniosek o tę rentę został zgłoszony w miesiącu przypadającym bezpośrednio po miesiącu, w którym nastąpił zgon tych osób, a uprawnieni członkowie rodziny spełnili ustawowe warunki do renty rodzinnej (w przeciwnym razie wypłata rozpoczyna się od dnia spełnienia tych warunków). Przechodząc na grunt niniejszego postępowania należy wskazać, że w/w wyjątek nie dotyczy ubezpieczonego albowiem nie złożył on wniosku o rentę rodzinną po śmierci żony w miesiącu przypadającym bezpośrednio po miesiącu, w którym nastąpił zgon. Ubezpieczony złożył wniosek dopiero w dniu 31 stycznia 2014 r. i zgodnie z art. 129 ust. w/w ustawy świadczenie zostało mu przyznane od 1 stycznia 2014 r. tj. od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek. Dlatego też w ocenie Sądu Okręgowego decyzja organu rentowego jest prawidłowa. Mając powyższe na uwadze, wobec braku podstaw do uwzględnienia odwołania, Sąd Okręgowy na podstawie art. 477 14 §1 k.p.c. , orzekł jak w sentencji wyroku. ZARZĄDZENIE Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi wnioskodawcy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI