V U 310/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Kaliszu zmienił decyzję ZUS, uwzględniając okresy pracy chałupniczej przy ustalaniu kapitału początkowego dla ubezpieczonej.
Ubezpieczona I. B. odwołała się od decyzji ZUS odmawiającej ustalenia kapitału początkowego, argumentując, że nie udowodniła okresów składkowych przed 1999 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu, po analizie kart wynagrodzeń, uznał, że część okresów pracy chałupniczej powinna zostać uwzględniona, pod warunkiem uzyskiwania wynagrodzenia co najmniej w wysokości połowy minimalnego wynagrodzenia. W konsekwencji sąd zmienił decyzję ZUS, ustalając prawo do kapitału początkowego z uwzględnieniem wskazanych okresów.
Sprawa dotyczyła odwołania I. B. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O., która odmówiła ustalenia kapitału początkowego z powodu nieudowodnienia przed 1.01.1999 r. żadnych okresów składkowych, w tym okresów pracy chałupniczej. Ubezpieczona przedstawiła karty wypłat, które ZUS początkowo odrzucił z powodu niespełnienia wymogów formalnych. Sąd Okręgowy w Kaliszu, po analizie zgromadzonego materiału, w tym kart wynagrodzeń, ustalił, że I. B. ma prawo do ustalenia kapitału początkowego z uwzględnieniem okresów składkowych pracy chałupniczej od 16 października 1974 r. do 31 maja 1975 r., od 1 lipca 1975 r. do 31 lipca 1975 r., od 1 listopada 1975 r. do 30 listopada 1975 r., od 1 stycznia 1976 r. do 30 września 1976 r. oraz od 1 listopada 1976 r. do 31 stycznia 1977 r. Sąd oparł się na przepisach ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wskazując, że w postępowaniu sądowym dopuszczalne jest wykazywanie wysokości wynagrodzenia innymi środkami dowodowymi niż te wymagane przez organ rentowy, w tym kartami wynagrodzeń, pod warunkiem uzyskiwania wynagrodzenia co najmniej w wysokości połowy obowiązującego minimalnego wynagrodzenia. W pozostałym zakresie odwołanie zostało oddalone.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, okresy pracy chałupniczej mogą być uwzględnione przy ustalaniu kapitału początkowego, jeśli pracownik wykazał wynagrodzenie co najmniej w wysokości połowy obowiązującego minimalnego wynagrodzenia, a dowody na wysokość wynagrodzenia mogą być przedstawione w postępowaniu sądowym w szerszym zakresie niż w postępowaniu przed organem rentowym.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na przepisach ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wskazując, że za okresy składkowe uważa się pracę nakładczą, za którą opłacono składkę lub istniało zwolnienie, albo przed objęciem obowiązkiem ubezpieczenia, jeśli uzyskiwano wynagrodzenie co najmniej w połowie minimalnego. Kluczowe jest to, że w postępowaniu sądowym dopuszczalne są wszelkie środki dowodowe, w tym karty wynagrodzeń, do udowodnienia wysokości zarobków, co odróżnia je od postępowania przed organem rentowym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana decyzji ZUS i oddalenie odwołania w pozostałym zakresie
Strona wygrywająca
I. B.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| I. B. | osoba_fizyczna | odwołująca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (5)
Główne
ustawa emerytalna art. 173 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Dla ubezpieczonych urodzonych po 31.12.1948r., którzy przed wejściem w życie ustawy opłacali składki na ubezpieczenie społeczne lub za których składki opłacali płatnicy składek, ustala się kapitał początkowy.
ustawa emerytalna art. 6 § 2 pkt 11
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Za okresy składkowe uważa się przypadające przed 15.11.1991r. okresy pracy nakładczej, za które została opłacona składka na ubezpieczenie społeczne lub za które nie było obowiązku opłacenia składek, pod warunkiem uzyskiwania wynagrodzenia w wysokości co najmniej połowy obowiązującego najniższego wynagrodzenia.
Pomocnicze
k.p.c. art. 477¹⁴ § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Orzeczenie w pkt 2 wyroku, dotyczące oddalenia odwołania w pozostałym zakresie.
k.p.c. art. 477¹⁴ § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Orzeczenie w pkt 1 wyroku, dotyczące zmiany decyzji ZUS.
Rozporządzenie Rady Ministrów art. 20
Określa środki dowodowe stwierdzające wysokość zarobku lub dochodu dla celów emerytalno-rentowych (zaświadczenie ZUS Rp7 lub legitymacja ubezpieczeniowa).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Karty wynagrodzeń stanowią dopuszczalny dowód wysokości zarobków w postępowaniu sądowym. Okresy pracy chałupniczej powinny być uwzględnione przy ustalaniu kapitału początkowego, jeśli wynagrodzenie było co najmniej połową płacy minimalnej. Ograniczenia dowodowe stosowane przez organ rentowy nie obowiązują w postępowaniu sądowym.
Odrzucone argumenty
ZUS nie uwzględnił okresów pracy chałupniczej z powodu niespełnienia wymogów formalnych dokumentów. Wynagrodzenie w niektórych okresach było niższe niż połowa płacy minimalnej.
Godne uwagi sformułowania
Przepisy regulujące postępowanie o świadczenia emerytalno-rentowe przed organem rentowym nie mają natomiast zastosowania w postępowaniu sądowym, które regulowane jest przepisami kodeksu postępowania cywilnego. Fakty mające znaczenie do ustalenia wysokości świadczeń z tytułu prawa do emerytury mogą być więc wykazywane przez odwołującego wszelkimi środkami dowodowymi, o ile są dopuszczalne przez kpc.
Skład orzekający
Ewa Nowakowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie kapitału początkowego z uwzględnieniem okresów pracy chałupniczej i dopuszczalność dowodów w postępowaniu sądowym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych okresów pracy chałupniczej i wymogu minimalnego wynagrodzenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak postępowanie sądowe może różnić się od postępowania przed organem rentowym, zwłaszcza w zakresie dopuszczalności dowodów, co jest istotne dla osób ubiegających się o świadczenia emerytalne.
“Karty wynagrodzeń zamiast zaświadczeń ZUS: jak wygrać sprawę o kapitał początkowy?”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt V U 310/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 czerwca 2018 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Ewa Nowakowska Protokolant st. sekr. sądowy Alina Kędzia po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2018 r. w Kaliszu odwołania I. B. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia 7 lutego 2018 r. Nr (...) -2018 w sprawie I. B. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. o ustalenie kapitału początkowego 1. Zmienia decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia 7 lutego 2018 r. znak (...) w ten sposób, że ustala, iż I. B. ma prawo do ustalenia kapitału początkowego z uwzględnieniem następujących okresów składkowych: od 16 października 1974r. do 31 maja 1975r., od 01 lipca 1975r. do 31 lipca 1975r., od 01 listopada 1975r. do 30 listopada 1975r., od 01 stycznia 1976r. do 30 września 1976r. od 01 listopada 1976r. do 31 stycznia 1977r. 2. oddala odwołanie w pozostałym zakresie. UZASADNIENIE Decyzją z dnia07.02.2018r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych w O. odmówił I. B. ustalenia kapitału początkowego, gdyż nie udowodniła przed 1.01.1999r. żadnego okresu składkowego wymienionego w art.6 ustawy emerytalnej. Nie uwzględniono przy tym żadnych okresów pracy chałupniczej, gdyż nie wykazała czy uzyskiwała wynagrodzenie nie niższe niż połowa minimalnej pracy. Odwołanie od tej decyzji wniosła do Sądu I. B. domagając się uwzględnienia przy obliczaniu wysokości kapitału początkowego wszystkich okresów pracy chałupniczej w oparciu o dostarczone karty wypłat. Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania. Sąd ustalił i zważył co następuje : Zgodnie z art.173 ust. 1ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z FUS (tj z 2017r. poz.1383) dla ubezpieczonych urodzonych po 31.12.1948r., którzy przed wejściem w życie ustawy opłacali składki na ubezpieczenie społeczne lub za których składki opłacali płatnicy składek, ustala się kapitał początkowy. Jego wysokość uzależniona jest od ilości udowodnionych okresów składkowych i nieskładkowych. I. B. , urodzona jest w dniu n10.02.1952r. W okresie od 16.10.1974r. do 31.01.1977r. zatrudniona była w (...) jako pracownik produkcji nakładczej. W świadectwie pracy podano, że jej wynagrodzenie określone było jako akord umowny. ( dowód- świadectwo z 31.01.1977r. k 5 akt ZUS) Odwołująca się przedstawiła organowi rentowemu oryginały kart wynagrodzeń, z danymi o wysokości zarobków w poszczególnych miesiącach, których jednak ZUS nie uwzględnił zarzucając, że nie spełniają wymogów formalnych. Wykonując na zlecenie sądu symulacyjnego wyliczenia organ rentowy w oparciu o analizę danych o zarobkach zawartych w oryginałach kart wynagrodzeń z kartotek zarobkowych uwzględnił następujące okresy składkowe: -od 16.10.1974r. do 31.10.1974r, -od 1.11.1974r. do 31.12.1974r. -od 1.01.1975r. do 31.05.1975r. -od 1.07.1975r. do 31.07.1975r. -od 1.11.1975r. do 30.11.1975r. -od 1.01.1976r. do 30.09.1976r. -od 1.11.1976r. do 31.01.1977r. Łącznie stanowi to 1 rok 9 miesięcy i 16 dni. Organ rentowy nie uwzględnił w tym wyliczeniu okresów kiedy wynagrodzenie osiągnięte przez odwołującą się było niższe niż połowa wynagrodzenia minimalnego obowiązującego w tym czasie. Pominięte okresy to miesiące: czerwiec 1975r. sierpień-wrzesień, październik 1975r., październik 1976r. Zgodnie z art.6 ust 2 pkt 11 ustawy o emeryturach i rentach z FUS za okresy składkowe uważa się również przypadające przed 15.11.1991r. okresy, za które została opłacona składka na ubezpieczenie społeczne albo za które nie było obowiązku opłacenia składek na ubezpieczenia społeczne –wykonywania na obszarze Państwa Polskiego pracy nakładczej: a) objętej obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, za które opłacono składkę lub w których występowało zwolnienie od opłacenia składki, b) przed dniem objęcia obowiązkiem ubezpieczenia z tego tytułu jeżeli w tych okresach osoba wykonująca pracę uzyskiwała wynagrodzenie w wysokości co najmniej połowy obowiązującego najniższego wynagrodzenia, określonego na podstawie przepisów kodeksu pracy . Obowiązek ubezpieczenia społecznego nakładców istnieje od 1.01.1976r. (wejście w życie rozporządzenia Rady Ministrów z 31.12.1975r. w sprawie uprawnień pracowniczych osób wykonujących prace nakładczą ) . Warunek osiągania określonego wyżej poziomu wynagrodzenia odnosi się zarówno do nakładców wykonujących pracę po powstaniu obowiązku ubezpieczenia z tego tytułu, jak i do wykonujących pracę przed tą datą. (patrz: wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi w sprawie IIIAUa 1489/02, Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 9.01.2007r. IIIAUa 1080/06) Zgodnie z § 20 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń (Dz. U. 1983 r. Nr 10 poz. 49) środkiem dowodowym stwierdzającym wysokość zarobku lub dochodu stanowiącego podstawę wymiaru emerytury lub renty dla celów emerytalno-rentowych jest zaświadczenie wystawione przez pracodawcę lub jego następcę prawnego według wzoru ustalonego przez ZUS (formularz ZUS Rp7) albo legitymacja ubezpieczeniowa zawierająca wpisy dotyczące okresów zatrudnienia i wysokości osiąganych zarobków. W postępowaniu przed organem rentowym nie jest możliwe udowadnianie wysokości wynagrodzenia innymi dowodami niż wymienione w zacytowanym przepisie dokumenty. Przepisy regulujące postępowanie o świadczenia emerytalno-rentowe przed organem rentowym nie mają natomiast zastosowania w postępowaniu sądowym, które regulowane jest przepisami kodeksu postępowania cywilnego . Ewentualne ograniczenia dowodowe mogą wynikać jedynie z przepisów tego kodeksu (Wyrok Sądu Najwyższego - Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych. z dnia 8 sierpnia 2006 r. I UK 27/2006). Fakty mające znaczenie do ustalenia wysokości świadczeń z tytułu prawa do emerytury mogą być więc wykazywane przez odwołującego wszelkimi środkami dowodowymi, o ile są dopuszczalne przez kpc . Taki pogląd został wyrażony przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 2 lutego 1996 r. II URN oraz w wyroku z dnia 25 lipca 1997 r. II UKN 186/97. Orzeczenia te jednoznacznie stwierdzają, że w postępowaniu sądowym nie obowiązują ograniczenia, co do środków dowodowych stwierdzających wysokość zarobków lub dochodów stanowiących podstawę wymiaru emerytury lub renty. Materiał zgromadzony w niniejszej sprawie w postaci kart wynagrodzeń pozwala na przyjęcie, że I. B. dysponuje okresami składkowymi w rozumieniu art.6 ust 2 pkt 11 ustawy o emeryturach i rentach z FUS w miesiącach gdy osiągała wynagrodzenie w wysokości co najmniej połowy płacy ówczesnej minimalnej pracowniczej. Są okresy od 16.10.1974r. do 31.10.1974r, -od 1.11.1974r. do 31.12.1974r. -od 1.01.1975r. do 31.05.1975r., -od 1.07.1975r. do 31.07.1975r. -od 1.11.1975r. do 30.11.1975r., -od 1.01.1976r. do 30.09.1976r. -od 1.11.1976r. do 31.01.1977r. Ma zatem prawo do wyliczenia kapitału początkowego z ich uwzględnieniem. Zaskarżona decyzja podlegała wiec zmianie i zgodnie z art.. 477 14 § 2 kpc orzeczono jak w pkt 1 wyroku. Odwołująca się nie ma natomiast prawa do uwzględnienia miesięcy gdy jej zarobek z pracy nakładczej nie osiągał wymaganego limitu, zatem odwołanie w pozostałym zakresie podlegało oddaleniu i zgodnie z art. 477 14 § 1kpc orzeczono jak w pkt 2 wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI