VII U 1692/17

Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w WarszawieWarszawa2018-03-27
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyWysokaokręgowy
emeryturaubezpieczenia społecznewarunki szczególneazbestizolacja termicznaświadectwo pracyZUSprawo pracy

Sąd Okręgowy przyznał ubezpieczonemu prawo do wcześniejszej emerytury, uznając, że przez ponad 15 lat pracował w warunkach szczególnych, mimo braku formalnego świadectwa pracy.

Ubezpieczony S. W. odwołał się od decyzji ZUS odmawiających przyznania wcześniejszej emerytury, argumentując pracę w warunkach szczególnych związanych z kontaktem z azbestem i innymi szkodliwymi materiałami. Sąd Okręgowy, po analizie zeznań świadków i dokumentów, uznał, że ubezpieczony pracował w warunkach szczególnych przez wymagany okres, mimo braku formalnego świadectwa pracy, i przyznał mu prawo do emerytury od daty złożenia wniosku.

Sprawa dotyczyła odwołania S. W. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiających przyznania prawa do wcześniejszej emerytury. Ubezpieczony twierdził, że przez lata pracy w Przedsiębiorstwie (...) i (...) sp. z o.o. miał do czynienia z azbestem, wełnami izolacyjnymi i innymi szkodliwymi substancjami, co kwalifikuje jego pracę jako wykonywaną w warunkach szczególnych. ZUS odmówił przyznania świadczenia, wskazując na brak wymaganego 15-letniego okresu pracy w warunkach szczególnych oraz brak odpowiedniego świadectwa pracy. Sąd Okręgowy, po przesłuchaniu świadków i analizie dokumentacji, ustalił, że ubezpieczony faktycznie wykonywał prace izolacyjne kotłów, ścian i rurociągów, które można zakwalifikować jako prace w warunkach szczególnych (Dział IV, pkt 38 wykazu A rozporządzenia Rady Ministrów z 1983 r.). Sąd uznał, że nazwa stanowiska nie jest decydująca, a rodzaj wykonywanej pracy. Mimo braku formalnego świadectwa pracy w warunkach szczególnych, sąd dopuścił inne środki dowodowe, w tym zeznania świadków, które potwierdziły charakter pracy. Sąd przyznał ubezpieczonemu prawo do wcześniejszej emerytury od 1 października 2017 roku, uznając, że spełnił wymóg co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, praca ta może być uznana za pracę w warunkach szczególnych, a jej charakter można udowodnić innymi środkami dowodowymi, takimi jak zeznania świadków i dokumentacja pracownicza, nawet jeśli pracownik nie posiada formalnego świadectwa pracy w warunkach szczególnych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że nazwa stanowiska nie jest decydująca, a rodzaj wykonywanej pracy. Prace izolacyjne kotłów, ścian i rurociągów z użyciem szkodliwych materiałów, wykonywane stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, kwalifikują się jako prace w warunkach szczególnych zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z 1983 r. Brak formalnego świadectwa pracy nie wyklucza możliwości udowodnienia tego faktu innymi dowodami.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmienia zaskarżone decyzje

Strona wygrywająca

S. W.

Strony

NazwaTypRola
S. W.osoba_fizycznaubezpieczony/odwołujący
Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W.instytucjaorgan rentowy/pozwany

Przepisy (14)

Główne

ustawa emerytalna art. 184 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

ustawa emerytalna art. 129 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Rozporządzenie Rady Ministrów art. 7 lutego 1983r.

Pomocnicze

ustawa emerytalna art. 27

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

ustawa emerytalna art. 32

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

ustawa emerytalna art. 33

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

ustawa emerytalna art. 39

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

ustawa emerytalna art. 40

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

k.p.c. art. 477 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 477 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 219

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 245

Kodeks postępowania cywilnego

Rozporządzenie Rady Ministrów art. 7 lutego 1983r.

Zarządzenie Ministra Przemysłu Chemicznego i Lekkiego art. 7 lipca 1987r.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Praca wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w warunkach szczególnych, mimo braku formalnego świadectwa pracy. Możliwość udowodnienia charakteru pracy innymi środkami dowodowymi niż świadectwo pracy. Prace izolacyjne kotłów, ścian i rurociągów z użyciem szkodliwych materiałów kwalifikują się jako prace w warunkach szczególnych.

Odrzucone argumenty

Brak wymaganego 15-letniego okresu pracy w warunkach szczególnych z powodu braku formalnego świadectwa pracy.

Godne uwagi sformułowania

dla oceny, czy pracownik pracował w szczególnych warunkach, nie ma istotnego znaczenia nazwa zajmowanego przez niego stanowiska, tylko rodzaj powierzonej mu pracy. Praca w szczególnych warunkach to praca wykonywana stale (codziennie) i w pełnym wymiarze czasu pracy (przez 8 godzin dziennie, jeżeli pracownika obowiązuje taki wymiar czasu pracy) w warunkach pozwalających na uznanie jej za jeden z rodzajów pracy wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r.

Skład orzekający

Agnieszka Stachurska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie prawa do wcześniejszej emerytury w przypadku braku formalnego świadectwa pracy w warunkach szczególnych, kwalifikacja prac izolacyjnych jako prac w warunkach szczególnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych prac izolacyjnych i materiałów szkodliwych, zgodnie z wykazem prac w szczególnych warunkach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak sąd może przyznać prawo do świadczenia emerytalnego mimo braków formalnych, opierając się na dowodach rzeczowych i zeznaniach świadków, co jest istotne dla wielu osób pracujących w trudnych warunkach.

Emerytura bez formalnego świadectwa? Sąd przyznał rację pracownikowi narażonemu na azbest!

Sektor

energetyka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VII U 1692/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 marca 2018 r. Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Agnieszka Stachurska Protokolant: Paulina Filipkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2018 r. w Warszawie sprawy S. W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. o wcześniejszą emeryturę na skutek odwołania S. W. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. z dnia 3 listopada 2017 r. znak: (...) oraz z dnia 6 grudnia 2017 r. znak: (...) - zmienia zaskarżone decyzje w ten sposób, że przyznaje S. W. prawo do wcześniejszej emerytury od dnia 1 października 2017 roku. UZASADNIENIE W dniu 30 listopada 2017r. S. W. złożył, za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. , odwołanie od decyzji z dnia 3 listopada 2017r., znak: (...) , odmawiającej przyznania prawa do wcześniejszej emerytury. Uzasadniając swe stanowisko ubezpieczony wskazał, że od początku pracy zawodowej – w szkole przyzakładowej, w Przedsiębiorstwie (...) i w innych firmach - miał do czynienia z azbestem, a także używał różnych materiałów izolacyjnych zwanych wełnami. Ponadto, w pracy, którą wykonywał, były używane zaprawy cementowe, których elementem był kurz azbestowy oraz tektury azbestowe. Ubezpieczony nie był w tym czasie wyposażony w odpowiednią odzież ochronną i nie korzystał z zabezpieczeń dróg oddechowych podczas prac remontowych. To powodowało „zmulenie” organizmu, uczulenia skórne, choroby dróg oddechowych czy choroby oczu. Obecnie skutkuje to obniżoną odpornością organizmu i podwyższeniem zachorowalności na zapalenia oskrzeli, czy zapalenia płuc, a także chorobami krążeniowymi krwi, również przebytym zawałem. Ubezpieczony zwrócił również uwagę, że z różnych powodów pracował w godzinach nadliczbowych, nierzadko w 30 stopniowym mrozie. Poza tym wykonywał prace w pobliżu maszyn i urządzeń w ruchu w wysokich temperaturach, w wielkim zapyleniu, a także w dużym hałasie sięgającym ponad 100 decybeli. Większość prac w połączeniu z prymitywnymi zabezpieczeniami przed upadkiem z wysokości, mocno obciążała fizycznie i psychicznie. Dodatkową okolicznością, na którą wskazał ubezpieczony, była praca wykonywana w gospodarstwie rolnym rodziców. Nie została ona uwzględniona z powodu braku oświadczenia, które ubezpieczony dołączył do odwołania (odwołanie z dnia 28 listopada 2017r., k. 2 – 3 a.s.). Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. wniósł o umorzenie postępowania w zakresie, w jakim zaskarżona decyzja została zmieniona przez decyzję z dnia 6 grudnia 2017r., znak: ENS/15/045160170 oraz o oddalenie odwołania w pozostałej części na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. W uzasadnieniu odpowiedzi na odwołanie pełnomocnik organu rentowego wskazał, że organ rentowy do ogólnego stażu pracy ubezpieczonego uwzględnił okres pracy w gospodarstwie rolnym rodziców. W wyniku tego ogólny udokumentowany staż pracy wyniósł 25 lat i organ rentowy w dniu 6 grudnia 2017r. wydał decyzję, w której ponownie odmówił S. W. prawa do emerytury jedynie z powodu braku wykazania wymaganego 15 letniego okresu pracy w warunkach szczególnych. Do stażu pracy w warunkach szczególnych ubezpieczonemu nie został zaliczony okres zatrudnienia od 1 lutego 1974r. do 21 czerwca 1990r. w Przedsiębiorstwie (...) , ponieważ ubezpieczony nie przedstawił za wskazany okres świadectwa pracy w warunkach szczególnych. Wobec powyższego odmówiono przyznania świadczenia emerytalnego (odpowiedź na odwołanie z dnia 19 grudnia 2017r., k. 6 a.s.). W dniu 28 grudnia 2017r. S. W. złożył odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. z dnia 6 grudnia 2017r., znak: (...) odmawiającej ponownie przyznania prawa do wcześniejszej emerytury. W odwołaniu wskazał, że pracował w warunkach szczególnych w Przedsiębiorstwie (...) , które zajmowało się izolacjami w elektrociepłowniach i elektrowniach. Podczas wykonywania prac ubezpieczony miał do czynienia z watą szklaną, watą mineralną, sznurem azbestowym i azbestem. Zakład pracy uległ jednak likwidacji i nie ma możliwości uzyskania świadectwa pracy w szczególnych warunkach. Taką pracę mogą jednak poświadczyć świadkowie, których ubezpieczony wskazał w odwołaniu (odwołanie z dnia 28 grudnia 2017r., k. 3 akt sprawy o sygn. VIIU 113/18). Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. w piśmie procesowym z dnia 22 stycznia 2018r. wskazał, że w zakresie decyzji z dnia 6 grudnia 2017r., kwestionowanej przez ubezpieczonego, wypowiedział się w odpowiedzi na odwołanie z dnia 19 grudnia 2017r., złożonej w związku z odwołaniem od decyzji z dnia 3 listopada 2017r. Stanowisko to podtrzymał, a ponadto wniósł o łączne rozpoznanie i rozstrzygnięcie odwołań od obu decyzji, zgodnie z art. 219 k.p.c. (pismo procesowe organu rentowego z dnia 22 stycznia 2018r., k. 4 akt sprawy o sygn. VIIU 113/18). Sprawa z odwołania od decyzji z dnia 6 grudnia 2017r., zarejestrowana pod sygnaturą akt VIIU 113/18, została połączona celem wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia ze sprawą od sygnaturze VIIU 1692/17, dotyczącą odwołania od decyzji z dnia 3 listopada 2017r. (zarządzenie z dnia 2 lutego 2018r., k. 5 akt sprawy o sygn. VIIU 113/18). Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: S. W. , ur. (...) , uczęszczał do Zespołu Szkół Zawodowych Ministerstwa Górnictwa i Energetyki w K. w zawodzie monter instalacji chemoodpornej i antykorozyjnej. W okresie nauki od 1 lutego 1974r. do 31 stycznia 1976r. odbywał praktyczną naukę zawodu w Przedsiębiorstwie (...) . Przez trzy dni w tym czasie pracował, a przez trzy dni uczył się (zeznania ubezpieczonego, k. 45 a.s., świadectwo ukończenia zasadniczej szkoły zawodowej i świadectwo pracy z dnia 21 czerwca 1990r. – akta ZUS; umowa o naukę zawodu – akta osobowe k. A1). Po ukończeniu szkoły S. W. wystąpił do Dyrekcji Przedsiębiorstwa (...) o przyjęcie do pracy w zawodzie monter izolacji termicznej. Został zatrudniony od 1 lutego 1976r. jako blacharz - monter izolacji termicznej (podanie z dnia 26 stycznia 1976r. – akta osobowe k. A3, umowa o pracę – akta osobowe k. A4). Podczas zatrudnienia odbył służbę wojskową w okresie od 24 października 1979r. do 30 kwietnia 1982r., a po powrocie do pracy z dniem 3 maja 1982r. został ponownie zatrudniony jako monter blacharz (pismo z dnia 3 maja 1982r. – akta osobowe). Ubezpieczony, będąc zatrudnionym w Przedsiębiorstwie (...) , czterokrotnie pracował w RFN na budowach eksportowych jako blacharz na podstawie umów podpisanych z pracodawcą. Było to w okresach: od 26 lipca 1983r. do 29 kwietnia 1984r., od 9 października 1984r. do 30 czerwca 1985r., od 2 września 1985r. do 31 października 1985r. i od 16 maja 1989r. do 12 kwietnia 1990r. (świadectwo pracy z dnia 21 czerwca 1990r. – akta osobowe; umowy o pracę w RFN – akta osobowe). Praca S. W. jako montera blacharza izolacji termicznej była realizowana w pełnym wymiarze czasu pracy, a często także w godzinach nadliczbowych, na różnych budowach, np. w B. , w K. , w elektrociepłowniach na Żeraniu czy na S. . Na jednej budowie pracowało kilka brygad. W większości wypadków praca odbywała się na rusztowaniu ustawionym przy ścianie filtra albo kotła. Podobnie było też na rurociągach, które były umiejscowione 5-6 m nad ziemią. Ubezpieczony zajmował się izolowaniem. Na ścianach płaskich izolował płytami o wymiarach 0,5m x 1m i grubości 5-10 cm, które wcześniej trzeba było dociąć. Przed położeniem płyt należało wyczyścić ścianę i pomalować. Grube rurociągi były izolowane wełną szklaną z tym, że te, które były gorące izolowano wełną mineralną bądź wełną bazaltową. Z kolei cienkie rurociągi, odchodzące od rur ciepłowniczych czy wysokoprężnych, były owijane sznurem azbestowym. Od temperatury czynnika, który płynął w takim rurociągu zależała grubość sznura, która mogła wynosić 30, 40, 50 mm. Zdarzało się, że przed położeniem izolacji rurociąg, tak jak ściana, musiał być przygotowany. W przypadku pracy na dużym kotle do izolacji była powierzchnia około 20-30 tys. metrów kw. Warstw izolacji było 2-3, dlatego na takie prace na dużym kotle razem z turbiną brygada przeznaczała około roku. Z upływem lat technologia pracy ulegała zmianom, przede wszystkim pojawiła się lepsza wełna. Na wełnę była nakładana siatka, którą trzeba było naciągnąć, a potem płaszcz cementowo – azbestowy, tj. mieszanina piasku z cementem w odpowiednich proporcjach plus kurz azbestowy, który nadawał kleistości. Był on nakładany i rozciągany na rurociągu czy na ścianie za pomocą specjalnych gum, wkładanych na rękę. Na kotłach natomiast spawacze spawali blachę, z tym że na nowszych kotłach była to blacha trapezowa. Zdarzało się, że izolarze ją kładli, ale spawaniem zajmowali się spawacze (zeznania świadków: P. W. , k. 30 – 32 a.s. i S. D. , k. 32 – 33 a.s., zeznania S. W. , k. 45 – 46 a.s.). Praca ubezpieczonego obejmowała również zdejmowanie zużytej, przepalonej izolacji, np. w razie awarii kotła. Podobne czynności związane z usunięciem poprzedniej izolacji ubezpieczony podejmował również wykonując izolacje rurociągów. Potem następowało czyszczenie kanału, malowanie i na koniec położenie nowej izolacji (zeznania świadków: P. W. , k. 30 – 32 a.s. i S. D. , k. 32 – 33 a.s., zeznania S. W. , k. 45 – 46 a.s.). Innych prac poza wskazanymi S. W. nie wykonywał. Takie prace realizowała firma i przeważnie wszystkie osoby w niej zatrudnione. W związku z tym ubezpieczony nie był kierowany do innych prac, zajmował się izolacją. Podobnie było na kontraktach zagranicznych, gdzie S. W. również wykonywał prace izolacyjne, tak jak w kraju, tyle tylko, że musiał pracować więcej (zeznania świadków: P. W. , k. 30 – 32 a.s. i S. D. , k. 32 – 33 a.s., zeznania S. W. , k. 45 – 46 a.s.). Po zakończeniu zatrudnienia w Przedsiębiorstwie (...) ubezpieczony od dnia 2 lipca 1990r. został zatrudniony w (...) sp. z o.o. w W. na podstawie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony, w pełnym wymiarze czasu pracy, na stanowisku blacharza (umowa o pracę z dnia 2 lipca 1990r., k. 39 akt osobowych). Pracę wykonywał m.in. na budowie S. , a wraz z nim zatrudnieni w tej spółce byli również S. D. i P. W. , z którymi ubezpieczony pracował wcześniej w Przedsiębiorstwie (...) (zeznania świadków: P. W. , k. 30 – 32 a.s. i S. D. , k. 32 – 33 a.s., zeznania S. W. , k. 45 – 46 a.s., pisma (...) sp. z o.o. , k. 20 – 22 akt osobowych). Mimo powierzenia czynności blacharza, S. W. faktycznie wykonywał prace izolacyjne w pełnym wymiarze czasu pracy, takie jak w Przedsiębiorstwie (...) . Poza tym pełnił funkcję brygadzisty i nadzorował prace blacharzy monterów izolacji termicznej, którzy przed rozpoczęciem pracy i po jej zakończeniu czekali na brygadzistę, który w nastawni na początku dnia pracy musiał otworzyć polecenie, zaś po zakończeniu pracy, zamykał je. Poza tym przez cały czas pracy brygadzista przebywał na stanowisku pracy wraz z osobami, które mu podlegały. Musiał też zmierzyć np. średnicę i długość rurociągu, czy płaszczyznę ściany i ustalić ile materiału potrzeba. Miał jeszcze obowiązek przejrzeć rusztowanie, co robił codziennie i podpisywał kartę, że jest ono zdatne do pracy. Poza tym razem z podległymi pracownikami wykonywał tę samą pracą, którą oni wykonywali. Jeśli gdzieś odchodził, to pracownicy musieli przerwać swoje czynności, ponieważ dozór nad nimi musiał być sprawowany przez cały czas (zeznania świadków: P. W. , k. 30 – 32 a.s. i S. D. , k. 32 – 33 a.s., zeznania S. W. , k. 45 – 46 a.s., pisma (...) sp. z o.o. , k. 20 – 22 akt osobowych). Praca ubezpieczonego w (...) Sp. z o.o. trwała do 31 grudnia 1998r., a także po tej dacie. Przed 31 grudnia 1998r. ubezpieczony był na dwóch kontraktach zagranicznych w okresach: od 15 marca 1994r. do 21 czerwca 1994r. oraz od 2 lutego 1998r. do 16 września 1998r., gdzie wykonywał takie prace jak w kraju (zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z dnia 15 maja 2001r., akta kapitałowe, zeznania świadków: P. W. , k. 30 – 32 a.s. i S. D. , k. 32 – 33 a.s., zeznania S. W. , k. 45 – 46 a.s., pisma (...) sp. z o.o. , k. 20 – 22 akt osobowych). W dniu 5 października 2017r. S. W. złożył w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. wniosek o emeryturę. Do wniosku dołączył informację dotyczącą okresów składkowych i nieskładkowych wraz z załącznikami (wniosek o emeryturę z 5 października 2017r. wraz z załącznikami, k. 1-20 akt emerytalnych). Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. wydał w dniu 3 listopada 2017r. decyzję znak: (...) , w której odmówił przyznania prawa do wcześniejszej emerytury ze względu na nieudowodnienie wymaganego 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy oraz z uwagi na brak udokumentowania 25 letniego okresu składkowego i nieskładkowego, który według wyliczeń ZUS wyniósł łącznie 24 lata, 5 miesięcy i 22 dni (decyzja ZUS z 3 listopada 2017r., k. 22 akt emerytalnych). S. D. odwołał się od wskazanej decyzji. Do odwołania dołączył dodatkowe dokumenty. Po ich analizie organ rentowy w dniu 6 grudnia 2017r. wydał nową decyzję, znak: (...) w której ponownie odmówił przyznania prawa do wcześniejszej emerytury. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że ubezpieczony posiada łączny okres składkowy i nieskładkowy wynoszący 25 lat, ale wciąż nie legitymuje się wymaganym okresem pracy w warunkach szczególnych (decyzja ZUS z 6 grudnia 2017r., k. 26 akt emerytalnych). Ubezpieczony złożył odwołanie także od tej decyzji (odwołanie z dnia 28 grudni 2017r., k. 3 akt sprawy o sygn. VIIU 113/18). Odwołanie od odmownej decyzji ZUS złożył również S. D. , który realizował tożsame prace co ubezpieczony. Sąd Okręgowy Warszawa – Praga, po wydaniu opinii przez biegłego sądowego i przesłuchaniu świadków, przyznał S. D. wcześniejszą emeryturę uznając, że w Przedsiębiorstwie (...) wnioskodawca pracował w warunkach szczególnych (protokół rozprawy z dnia 2 września 2014r., k. 22 – 24 akt sprawy o sygn. VIIU 1345/14, wyrok z dnia 10 października 2014r., k. 48 akt sprawy o sygn. VIIU 1345/14, dokument z dnia 25 września 2014r., k. 29 – 34 akt sprawy o sygn. VIIU 1345/14). Powyższy stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił na podstawie niekwestionowanych przez strony dowodów z dokumentów znajdujących się w aktach kapitałowych i emerytalnych, prowadzonych przez ZUS oraz w aktach osobowych ubezpieczonego. Ponadto Sąd Okręgowy za podstawę ustaleń faktycznych przyjął wiarygodne zeznania świadków P. W. i S. D. , którzy przez wiele lat pracowali w tych samych zakładach pracy, w których zatrudniony był ubezpieczony i potwierdzili okoliczności pracy ubezpieczonego stale i w pełnym wymiarze czasu pracy jako montera izolacji termicznej. Zdaniem Sądu z uwagi na spójność zeznań świadków i dokumentów, nie było podstaw do kwestionowania ich wiarygodności. Sąd dał wiarę również zeznaniom ubezpieczonego, który potwierdził to, co zeznali świadkowie i to co wynika z dokumentów. Z uwagi na spójność jego zeznań z pozostałym zgromadzonym materiałem dowodowym, nie istniały okoliczności dyskwalifikujące te zeznania. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Odwołania S. W. od decyzji organu rentowego z dnia 3 listopada 2017r. i z dnia 6 grudnia 2017r., znak: (...) jako zasadne, zasługiwały na uwzględnienie. Art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2017r., poz. 1383), zwanej ustawą emerytalną, wskazuje, że ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli: 1. okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymagany w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz 2. okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27. Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do Otwartego Funduszu Emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w Otwartym Funduszu Emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. Przy określaniu prac w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze nie ma żadnej swobody. Prace te ściśle i jasno zostały określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983r., Nr 8, poz. 43) – zwanym dalej rozporządzeniem w sprawie wieku emerytalnego. Na wykazach prac zawartych w tym akcie prawnym, nie kończą się jednak ograniczenia dotyczące uprawnień z tytułu wykonywania prac w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Aby daną pracę uznać za wykonywaną w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, pracownik musi ją wykonywać stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, obowiązującym na danym stanowisku pracy. Dodatkowo, zgodnie z powołanym rozporządzeniem, aby mężczyzna mógł nabyć prawo do emerytury powinien: 1. posiadać 25-letni okres zatrudnienia, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczanymi do okresów zatrudnienia (§ 3 rozporządzenia); 2. wykonywać pracę wymienioną w wykazie A ( Prace w szczególnych warunkach, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego ), będącym załącznikiem do rozporządzenia; 3. osiągnąć wiek emerytalny wynoszący 60 lat (§ 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia) oraz 4. być zatrudnionym przez co najmniej 15 lat w szczególnych warunkach (§ 4 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia). Wykonywanie pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze powinno być stwierdzone przez pracodawcę w świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze lub w świadectwie pracy ( wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 grudnia 1997 roku, II UKN 417/97 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 listopada 2001 roku, II UKN 598/00). Świadectwo pracy w warunkach szczególnych jest jednak dokumentem prywatnym w rozumieniu art. 245 k.p.c. i nie stanowi dowodu tego co zostało w nim odnotowane (wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 17 grudnia 2013r., III AUa 783/13, Lex nr 1409118). Pomimo istnienia takiego dokumentu możliwe jest zatem ustalenie, że praca w warunkach szczególnych nie była wykonywana i odwrotnie, w sytuacji, gdy wnioskodawca takim dokumentem nie dysponuje, nie jest zamknięta możliwość ustalenia, że wykonywał pracę, o jakiej mowa w rozporządzeniu z dnia 7 lutego 1983r. W razie wszczęcia postępowania sądowego, toczącego się wskutek odwołania od odmownej decyzji organu rentowego w sprawie przyznania uprawnień do emerytury w wieku obniżonym, dopuszczalne jest przeprowadzanie wszelkich dowodów dla wykazania okoliczności, mających wpływ na prawo do świadczenia. W postępowaniu przed sądami pracy i ubezpieczeń społecznych okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość mogą być więc udowadniane wszelkimi środkami dowodowymi, przewidzianymi w kodeksie postępowania cywilnego . W rozpatrywanej sprawie ostatecznie, po wydaniu decyzji z dnia 6 grudnia 2017r., jedyną okolicznością, co do której istniał spór między stronami, było to, czy ubezpieczony legitymuje się co najmniej 15 – letnim okresem pracy w warunkach szczególnych. Spełnienie innych warunków, od których zależy przyznanie prawa do wcześniejszej emerytury, nie było zaś sporne. Organ rentowy nie uwzględniając żadnego okresu pracy ubezpieczonego w warunkach szczególnych, wskazał na brak świadectwa pracy w warunkach szczególnych. Sąd ocenił jednak, że brak dokumentów, na które powołał się organ rentowy, nie stanowi przeszkody, by ustalić, że ubezpieczony faktycznie pracował w warunkach szczególnych. Z tego względu zostali przesłuchani świadkowie, którzy pracowali wraz z ubezpieczonym w (...) Sp. z o.o. oraz Przedsiębiorstwie (...) w tych samych okresach, a okresowo nawet w tej samej brygadzie. Sąd przeprowadził również dowód z przesłuchania ubezpieczonego oraz dowody z dokumentów, w tym z akt osobowych oraz z akt sprawy Sądu Okręgowego Warszawa – Praga o sygn. VIIU 1345/14. Przesłuchani świadkowie, a także sam ubezpieczony, potwierdzili zgodnie, że praca ubezpieczonego w obu ww. zakładach, polegała na wykonywaniu prac izolacyjnych kotłów, ścian czy rurociągów. Ubezpieczony wprawdzie miał wskazane w dokumentach stanowisko blacharz monter izolacji termicznej, a w (...) sp. z o.o. stanowisko blacharz, jednak dla oceny, czy pracownik pracował w szczególnych warunkach, nie ma istotnego znaczenia nazwa zajmowanego przez niego stanowiska, tylko rodzaj powierzonej mu pracy. Praca w szczególnych warunkach to praca wykonywana stale (codziennie) i w pełnym wymiarze czasu pracy (przez 8 godzin dziennie, jeżeli pracownika obowiązuje taki wymiar czasu pracy) w warunkach pozwalających na uznanie jej za jeden z rodzajów pracy wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. (wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 19 maja 2011r., III UK 174/2010; z dnia 8 czerwca 2011r., I UK 393/2010; z dnia 1 czerwca 2010r., II UK 21/2010; z dnia 14 września 2007r., III UK 27/2007, OSNP 2008/21-22 poz. 325; z dnia 19 września 2007r., III UK 38/2007, OSNP 2008/21-22 poz. 329; z dnia 6 grudnia 2007r., III UK 66/2007; z dnia 22 stycznia 2008r., I UK 210/2007, OSNP 2009/5-6 poz. 75 i z dnia 24 marca 2009r., I PK 194/2008). Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, S. W. po zakończeniu praktycznej nauki zawodu, która nie może być uznana za pracę w warunkach szczególnych, wykonywaną stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, tj. w okresie od 1 lutego 1976r. do 21 czerwca 1990r. i potem od 2 lipca 1990r. do 31 grudnia 1998r. stale i w pełnym wymiarze godzin, w przedsiębiorstwach realizujących prace izolacyjne w elektrowniach bądź elektrociepłowniach, bez względu na nazwę zajmowanego stanowiska, zajmował się wykonywaniem izolacji termicznych rurociągów, ścian czy kotłów. Pracę tę świadczył m.in. na terenie zakładu (...) , S. i nie był kierowany do wykonywania żadnych innych czynności. W ramach dobowego wymiaru czasu pracy owijał rurociągi i zbiorniki przemysłowe watą szklaną lub mineralną, ewentualnie sznurami, a potem nakładał siatkę, płaszcz cementowo – azbestowy oraz blachę – w zależności od tego, co izolował. Prace te, zdaniem Sądu, należy zakwalifikować według Działu IV, zatytułowanego "W chemii", pkt 38, w którym wskazano prace antykorozyjne i termoizolacyjne urządzeń i instalacji technologicznych, wykazu A, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze . O prawidłowości takiej kwalifikacji pracy wnioskodawcy w spornym okresie świadczy też to, że w sprawie z odwołania S. D. o sygn. VIIU 1345/14 biegły sądowy z dziedziny bhp, analizując analogiczne czynności wykonywane przez S. D. potwierdził słuszność takiej kwalifikacji. Sąd w rozpatrywanej sprawie uznał, że nie ma potrzeby dopuszczania dowodu z opinii biegłego sądowego, gdyż Sąd samodzielnie może dokonać oceny. Opinia wydana w ww. sprawie ma zatem jedynie znaczenie pomocnicze, wspierające argumentację Sądu, z której jednoznacznie wynika, że ubezpieczony przez ponad 15 lat pracy w Przedsiębiorstwie (...) , a potem w (...) Sp. z o.o. wykonywał pracę opisaną w wykazie A Dział IV, poz. 38. Dodatkowo zaznaczenia wymaga, że praca ta może być też kwalifikowana według Działu II, zatytułowanego: "W energetyce" (prace przy wytwarzaniu i przesyłaniu energii elektrycznej i cieplnej oraz przy montażu, remoncie i eksploatacji urządzeń elektroenergetycznych i cieplnych) wykazu A, stanowiącego załącznik do rozporządzenia. Ubezpieczony izolował bowiem rurociągi i zbiorniki przesyłające ciepłą wodę i parę wodną, a zatem można uznać, że były to prace przy montażu, remoncie i eksploatacji urządzeń cieplnych. Dokonując takiej kwalifikacja Sąd miał na uwadze, że zarządzenie nr 7 Ministra Przemysłu Chemicznego i Lekkiego z dnia 7 lipca 1987r. w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w zakładach przemysłu chemicznego i lekkiego ( Dz. Urz. (...) 1987r., Nr 4 poz. 87) w dziale II, zatytułowanym "W energetyce" pod pozycją 1 dotyczącą prac przy wytwarzaniu, przesyłaniu energii elektrycznej i cieplnej oraz montażu, remoncie i eksploatacji urządzeń elektroenergetycznych i cieplnych, w pkt 28 wymieniało stanowisko montera izolacji (izolera) cieplnej. Wyłączeniu z okresu, który może być przyjęty jako okres pracy w warunkach szczególnych, podlega wspomniany okres praktycznej nauki zawodu. Mimo tego sumaryczny okres zatrudnienia w warunkach szczególnych (nawet, jeśli odliczone zostałyby również prace na budowach eksportowych) wynosi wymagane 15 lat. Wobec tego przyznanie świadczenia, o które się ubiegał ubezpieczony, było możliwe. Odnosząc się do terminu, od jakiego Sąd uznał za możliwe przyznanie ubezpieczonemu prawa do emerytury, wskazać należy na treść art. 129 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, zgodnie z którym świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu. Ogólną zasadą prawa emerytalno-rentowego jest więc, że świadczenia wypłaca się na wniosek zainteresowanego, poczynając od dnia powstania prawa do emerytury (tj. spełnienia ustawowych warunków), lecz nie wcześniej niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek o świadczenie. W przedmiotowej sprawie S. W. złożył wniosek w dniu 5 października 2017r., zatem mógł uzyskać świadczenie od pierwszego dnia miesiąca, czyli od 1 października 2017r. Sąd na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. zmienił więc decyzje w ten sposób, że przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury od ww. daty. ZARZĄDZENIE Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem i aktami rentowymi doręczyć pełnomocnikowi organu rentowego.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI