IX U 1579/13

Sąd Okręgowy w GliwicachGliwice2014-02-19
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚredniaokręgowy
emeryturaZUSpraca w warunkach szczególnychpraca górniczaprzelicznikiubezpieczenia społeczneprawo pracy

Sąd Okręgowy w Gliwicach częściowo uwzględnił odwołanie ubezpieczonego, zobowiązując ZUS do przeliczenia emerytury z zastosowaniem przelicznika 1,5 do określonych okresów pracy górniczej.

Ubezpieczony Z.W. odwołał się od decyzji ZUS dotyczącej wysokości emerytury, domagając się zastosowania wyższych przeliczników za pracę w warunkach szczególnych, w tym pracy pod ziemią w drużynie ratowniczej i na stanowisku dozoru. Sąd Okręgowy w Rybniku, po analizie przepisów dotyczących emerytur innych niż górnicze, uznał, że możliwe jest zastosowanie przelicznika 1,5 do wskazanych okresów pracy, ale nie przeliczników 1,4 ani 1,8, które są zarezerwowane dla emerytur górniczych lub specyficznych sytuacji nieobjętych przepisem art. 52 ustawy emerytalnej. W konsekwencji sąd zmienił decyzję ZUS w części dotyczącej przeliczenia emerytury.

Sprawa dotyczyła odwołania Z.W. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. w sprawie wysokości emerytury przyznanej na podstawie przepisów o pracy w warunkach szczególnych. Ubezpieczony domagał się zastosowania przeliczników 1,8% za pracę pod ziemią w drużynie ratowniczej i na stanowisku zastępcy kierownika kopalnianej, a także przelicznika 1,4% za pracę mieszaną (pod ziemią i na powierzchni). Sąd Okręgowy w Gliwicach, Wydział IX Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, ustalił stan faktyczny, w tym okresy zatrudnienia ubezpieczonego w KWK (...) na różnych stanowiskach, w tym jako czynnego ratownika i zastępcy kierownika stacji ratowniczej. Analizując przepisy ustawy o emeryturach i rentach z FUS, w szczególności art. 52, art. 50d ust. 1 i 2, sąd stwierdził, że przy ustalaniu wysokości emerytur innych niż górnicze stosuje się przeliczniki 1,5 za każdy rok pracy górniczej pod ziemią oraz 1,8 za pracę górniczą, o której mowa w art. 50d ust. 1 (praca w przodkach, praca w drużynach ratowniczych). Sąd podkreślił, że przepis art. 50d ust. 2, dotyczący pracowników dozoru ruchu i kierownictwa ruchu kopalń pracujących pod ziemią, nie został wymieniony w art. 52 ust. 1 pkt 2, co oznacza brak możliwości zastosowania przelicznika 1,8 w przypadku emerytur innych niż górnicze, nawet jeśli praca była wykonywana pod ziemią. Niemniej jednak, sąd uznał za możliwe zastosowanie przelicznika 1,5 do wskazanych w wyroku okresów pracy, na podstawie przedłożonego wykazu zjazdów. W związku z tym, sąd zmienił zaskarżoną decyzję, zobowiązując organ rentowy do przeliczenia emerytury z zastosowaniem przelicznika 1,5 do określonych okresów, a w pozostałej części oddalił odwołanie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Do ustalenia wysokości emerytury innej niż górnicza stosuje się przeliczniki 1,5 za każdy rok pracy górniczej pod ziemią oraz 1,8 za pracę górniczą wymienioną w art. 50d ust. 1 ustawy emerytalnej. Przepis art. 50d ust. 2, dotyczący pracowników dozoru ruchu i kierownictwa ruchu kopalń, nie jest objęty zakresem art. 52 ust. 1 pkt 2, co wyklucza zastosowanie przelicznika 1,8 w przypadku emerytur innych niż górnicze. Możliwe jest jednak zastosowanie przelicznika 1,5 do okresów pracy, jeśli udokumentowano odpowiednią liczbę dniówek zjazdowych.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na literalnym brzmieniu przepisów art. 52 i art. 50d ustawy emerytalnej. Stwierdził, że art. 52 ust. 1 pkt 2, który określa zastosowanie przelicznika 1,8, nie odnosi się do sytuacji opisanej w art. 50d ust. 2, co oznacza brak podstawy prawnej do zastosowania tego przelicznika w przypadku emerytur innych niż górnicze, nawet jeśli ubezpieczony pracował pod ziemią i pełnił funkcje dozoru. Jednocześnie, przepis art. 52 ust. 1 pkt 1 pozwala na zastosowanie przelicznika 1,5.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana decyzji ZUS w części

Strona wygrywająca

Z. W.

Strony

NazwaTypRola
Z. W.osoba_fizycznaodwołujący
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (7)

Główne

u.e.r. FUS art. 184

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

u.e.r. FUS art. 39

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

u.e.r. FUS art. 52 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Określa przeliczniki stosowane do emerytur innych niż górnicze: 1,5 za pracę górniczą pod ziemią stale i w pełnym wymiarze, 1,8 za pracę górniczą, o której mowa w art. 50d ust. 1.

u.e.r. FUS art. 50d § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Określa okresy pracy górniczej zaliczane w wymiarze półtorakrotnym, w tym pracę w przodkach i w drużynach ratowniczych.

u.e.r. FUS art. 50d § 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Dotyczy pracowników dozoru ruchu i kierownictwa ruchu kopalń pracujących pod ziemią co najmniej połowę dniówek roboczych, zaliczając im okresy pracy w drużynach ratowniczych w wymiarze półtorakrotnym.

k.p.c. art. 477 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

u.e.r. FUS art. 183

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Możliwość zastosowania przelicznika 1,5 do określonych okresów pracy górniczej, w tym pracy w drużynie ratowniczej i na stanowisku dozoru, przy uwzględnieniu liczby dniówek zjazdowych.

Odrzucone argumenty

Żądanie zastosowania przelicznika 1,8 do okresów pracy jako członek drużyny ratowniczej i jednocześnie pracownik dozoru ruchu kopalń w ramach emerytury innej niż górnicza. Żądanie zastosowania przelicznika 1,4 do okresów pracy mieszanej (pod ziemią i na powierzchni).

Godne uwagi sformułowania

Z przepisu tego wynika, iż z zasady do emerytury innej niż górnicza można zastosować tylko przeliczniki górnicze 1,5 i 1,8. Nie ma natomiast możliwości zastosowania przelicznika górniczego 1,4 – który odnosi się do pracy górniczej mieszanej, a czego domaga się w odwołaniu ubezpieczony. Z tego wynika, iż w przypadku emerytur innych niż górnicze brak jest prawnej możliwości zastosowania przelicznika 1,8 do okresu, kiedy ubezpieczony jest jednocześnie członkiem drużyny ratowniczej i zajmuje stanowisko dozoru ruchu kopalń i kierownictwa ruchu kopalń, nawet w sytuacji, gdy udokumentował połowę dniówek albo nawet wszystkie dniówki zjazdowe pod ziemią, gdyż przepis art. 50 d ust. 2 nie został wymieniony w art. 52 ust.1 pkt. 2 tj. w artykule, który precyzuje kiedy należy zastosować przelicznik 1,8.

Skład orzekający

Iwona Nowak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących stosowania przeliczników górniczych (1,5 i 1,8) przy ustalaniu wysokości emerytur innych niż górnicze, w szczególności w kontekście pracy w drużynach ratowniczych i na stanowiskach dozoru ruchu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z emeryturami innymi niż górnicze i zastosowaniem przeliczników z przepisów o emeryturach górniczych. Interpretacja przepisów art. 50d i 52 ustawy emerytalnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego dla wielu osób tematu wysokości emerytury, zwłaszcza dla byłych pracowników branży górniczej. Wyjaśnia zawiłości prawne dotyczące stosowania różnych przeliczników.

Czy praca ratownika górniczego i dozorcy zwiększa Twoją emeryturę? Sąd wyjaśnia zawiłości przepisów ZUS.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IX U 1579/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 lutego 2014 r. Sąd Okręgowy___________________ w Gliwicach Wydział IX Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Ośrodek Zamiejscowy w Rybniku w składzie: Przewodniczący: SSO Iwona Nowak Protokolant: Wioleta Potrząsaj przy udziale: ./. po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2014 r. w Rybniku sprawy z odwołania Z. W. ( W. ) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. o wysokość emerytury na skutek odwołania Z. W. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. z dnia 19 lipca 2013r. Znak (...) zmienionej decyzją z dnia 6 września 2013r. zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, iż zobowiązuje organ rentowy do przeliczenia emerytury ubezpieczonego z przyjęciem przeliczników 1,5 do następujących okresów: - od sierpnia 1988r. do grudnia 1988r., - od stycznia 1989r. do września 1989r., - od listopada 1989r. do lutego 1990r., - maj 1991r., - lipiec 1991r., - grudzień 1991r., - sierpień 1992r., - od maja 1993r. do czerwca 1993r., - wrzesień 1995r., - lipiec 1996r., - lipiec 1998r., - lipiec 1999r., - lipiec 2000r., - listopad 2000r. 2. oddala odwołanie w pozostałej części. Sędzia Sygn. akt: IX U 1579/13 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 19.07.2013r. znak: ENS/10/034039595 Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. przyznał ubezpieczonemu Z. W. ( W. ) emeryturę na podstawie art. 184 w związku z art. 39 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity Dz.U.2013.1440). Wysokość tego świadczenia została ustalona na zasadach art. 183 cytowanej ustawy. W odwołaniu od powyższej decyzji, ubezpieczony podniósł, iż jego emerytura została wyliczona w sposób nieprawidłowy, gdyż organ rentowy nie zastosował przeliczników 1,8% do miesięcy, kiedy co najmniej połowę dniówek roboczych w miesiącu stanowiła praca pod ziemią w drużynie ratowniczej i na stanowisku z-cy kierownika Kopalnianej (...) oraz przelicznika 1,4 do miesięcy, kiedy ubezpieczony częściowo pracował na powierzchni, a częściowo pod ziemią. Podniósł, że przez lata pracy uczestniczył w ciężkich i niebezpiecznych akcjach ratowniczych na kopalni. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko jak w zaskarżonej decyzji. Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych ustalił następujący stan faktyczny: Ubezpieczony Z. W. , urodzony (...) , od dnia 1.07.2003r. jest uprawniony do emerytury górniczej ( (...) ). Do wysokości tego świadczenia zastosowano następujące przeliczniki: 1,8 do 183 miesięcy, 1,5 do 85 miesięcy, 1,3 do 35 miesięcy i 0,7 do 63 miesięcy. W dniu 02.07.2013r. ubezpieczony wystąpił o przyznanie prawa do emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych ( (...) ). Od dnia 1.09.2010r. ubezpieczony jest uprawniony do emerytury przyznanej w oparciu o art. 184 w związku z art. 39 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( (...) ). Świadczenie przyznano decyzją z dnia 19.07.2013r. Do wysokości świadczenia zastosowano następujące przeliczniki: 1,8 do 10 miesięcy i 1,5 do 86 miesięcy. W wyniku ponownej analizy sprawy w związku ze złożeniem odwołania przez ubezpieczonego od decyzji z dnia 19.07.2013r. organ rentowy w decyzji z dnia 6.09.2013r. (decyzja zamienna do decyzji z dnia 19.07.2013r.) przyjął ostatecznie na wysokość emerytury 96 miesięcy pracy górniczej z przelicznikiem 1,5 (tj. okresy pracy górniczej od 1.09.1977r. do 2.01.1979r., od 1.12.1980r. do 31.07.1988r.). Do ustalenia podstawy wymiaru emerytury organ rentowy przyjął wynagrodzenie z 10 lat kalendarzowych od 1989r. do 1998r. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wyniósł 406,48% i został ograniczony do 250%. Do ustalenia wysokości emerytury uwzględniono 304 miesiące okresów składkowych i 63 miesiące okresów nieskładkowych. Obliczenie podstawy wymiaru świadczenia i jego wysokości nastąpiło przy zastosowaniu kwoty bazowej 1862,62 zł. Oddział kontynuuje wypłatę emerytury górniczej ( (...) ), gdyż jest to świadczenie korzystniejsze dla ubezpieczonego niż emerytura z tytułu pracy w warunkach szczególnych ( (...) ). Ubezpieczony w okresie od 01.12.1981 do 30.06.2003r. pracował w KWK (...) , gdzie zajmował następujące stanowiska pracy: - od 1.12.1981 do 31.08.1983r. nadgórnik oddziału wentylacyjnego p.z. - od 1.09.1983r. do 31.01.1986r. sztygar zmianowy oddziału wentylacyjnego p.z. - od 1.02.1986r. do 31.07.1988r. – sztygar oddziałowy oddziału wentylacyjnego p.z. -od 1.08.1988r. do 31.05.1993r. – nadsztygar wentylacji ds. metanometrii p.z. - od 1.06.1993r. do 30.06.2003r. – inżynier wentylacji p.z. Ubezpieczony w okresie od 18.09.1987r. do 27.06.1996r. był czynnym ratownikiem – członkiem drużyny ratowniczej Kopalnianej (...) KWK (...) . W okresie od 28.06. 1996r. do 30.06.2003r. był zastępcą kierownika stacji ratowniczej. Ubezpieczony z dniem 30.06.2003r. rozwiązał stosunek pracy z KWK (...) , nie jest członkiem OFE. W toku procesu ubezpieczony przedłożył wykaz zjazdów dołowych z KWK (...) za okres od 1.08.1988r. do 30.06.2003r. W sprawie o sygn. akt IX U 1187/11 Sąd Apelacyjny uwzględnił apelację organu rentowego i oddalił odwołanie ubezpieczonego (III AUa 964/12), przy czym sprawa ta dotyczyła wysokości emerytury górniczej, a nie wysokości emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych, a więc nie była to sprawa analogiczna (czy nawet rodzajowo podobna) do sprawy ubezpieczonego. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o akta organu rentowego, wykaz zjazdów KWK (...) dotyczący okresu od 1.08.1988r. do 30.06.2003r. (k. 32-33 akt sprawy), akta sprawy IX U 1187/11 jako okoliczności bezsporne pomiędzy stronami. Zgromadzony materiał dowodowy, Sąd uznał za kompletny, wiarygodny i mogący stanowić podstawę ustaleń faktycznych. Strony nie złożyły dalszych wniosków dowodowych. Sąd zważył, co następuje: odwołanie ubezpieczonego zasługuje na częściowe uwzględnienie. Ubezpieczony, zaskarżoną decyzją z dnia 19.07.2013r., ma ustalone uprawnienia do emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych na podstawie art. 184 w związku z 39 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych . Emerytura przyznana ubezpieczonemu od dnia 1.07.2013r. nie jest emeryturą górniczą, co powoduje, iż przy ustalaniu jej wysokości zastosowanie ma art. 52 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z FUS, który wskazuje jakie przeliczniki górnicze stosuje się w stosunku do emerytur innych niż górnicze. Zgodnie z art. 52 ust 1 ustawy emerytalnej przy ustalaniu wysokości emerytur innych niż określone w art. 51 stosuje się następujące przeliczniki: 1) 1,5 za każdy rok pracy górniczej wykonywanej pod ziemią stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, 2) 1,8 za każdy rok pracy górniczej wykonywanej pod ziemią, o której mowa w art. 50d ust. 1. W myśl art. 50 d ust. 1 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z FUS przy ustalaniu prawa do górniczej emerytury pracownikom zatrudnionym pod ziemią oraz w kopalniach siarki lub węgla brunatnego zalicza się w wymiarze półtorakrotnym następujące okresy pracy na obszarze Państwa Polskiego: 1) w przodkach bezpośrednio przy urabianiu i ładowaniu urobku oraz przy innych pracach przodkowych, przy montażu, likwidacji i transporcie obudów, maszyn urabiających, ładujących i transportujących w przodkach oraz przy głębieniu szybów i robotach szybowych; 2) w drużynach ratowniczych. Z przepisu tego wynika, iż z zasady do emerytury innej niż górnicza można zastosować tylko przeliczniki górnicze 1,5 i 1,8. Przelicznik 1,8 stosuje się do pracy górniczej wykonywanej bezpośrednio w przodku oraz do członków drużyny ratowniczej. Nie ma natomiast możliwości zastosowania przelicznika górniczego 1,4 – który odnosi się do pracy górniczej mieszanej, a czego domaga się w odwołaniu ubezpieczony. Z uwagi na to, że ubezpieczony w spornym okresie pracy w KWK (...) był jednocześnie członkiem drużyny ratowniczej i zajmował stanowisko dozoru ruchu kopalń i kierownictwa ruchu kopalń należy przytoczyć i mieć na uwadze treść art. 50 d ust. 2 ustawy emerytalnej, który szczegółowo uregulował sposób zastosowania przeliczników górniczych w takim przypadku. Przepis art. 50 d ust. 2 stanowi, że okresy pracy wymienione w art. 50 d ust. 1 pkt 2 (członkowstwo w drużynie ratowniczej) zalicza się w wymiarze półtorakrotnym również tym pracownikom dozoru ruchu i kierownictwa ruchu kopalń, którzy pracują przez co najmniej połowę dniówek roboczych w miesiącu pod ziemią, w kopalniach siarki lub w kopalniach węgla brunatnego. Z tego wynika, iż w przypadku emerytur innych niż górnicze brak jest prawnej możliwości zastosowania przelicznika 1,8 do okresu, kiedy ubezpieczony jest jednocześnie członkiem drużyny ratowniczej i zajmuje stanowisko dozoru ruchu kopalń i kierownictwa ruchu kopalń, nawet w sytuacji, gdy udokumentował połowę dniówek albo nawet wszystkie dniówki zjazdowe pod ziemią, gdyż przepis art. 50 d ust. 2 nie został wymieniony w art. 52 ust.1 pkt. 2 tj. w artykule, który precyzuje kiedy należy zastosować przelicznik 1,8. Istniej natomiast możliwość zastosowania przelicznika 1,5 - na podstawie przedłożonego przez ubezpieczonego wykazu zjazdów, przy uwzględnieniu wykazanych w nim dniówek zjazdowych – w stosunku do następujących okresów: od sierpnia 1988r. do grudnia 1988r., od stycznia 1989r. do września 1989r.,od listopada 1989r. do lutego 1990r., maj 1991r., lipiec 1991r., grudzień 1991r., sierpień 1992r., od maja 1993r. do czerwca 1993r.,wrzesień 1995r., lipiec 1996r., lipiec 1998r.,lipiec 1999r., lipiec 2000r., listopad 2000r. W konsekwencji powyższego Sąd na mocy 477 14 § 1 k.p.c. w pkt. 1 wyroku zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, iż zobowiązał organ rentowy do przeliczenia emerytury ubezpieczonego z przyjęciem przeliczników 1,5 do następujących okresów: od sierpnia 1988r. do grudnia 1988r., od stycznia 1989r. do września 1989r.,od listopada 1989r. do lutego 1990r., maj 1991r., lipiec 1991r., grudzień 1991r., sierpień 1992r., od maja 1993r. do czerwca 1993r.,wrzesień 1995r., lipiec 1996r., lipiec 1998r.,lipiec 1999r., lipiec 2000r., listopad 2000r. W pkt. 2 wyroku Sąd na mocy 47714 § 2 k.p.c. oddalił odwołanie ubezpieczonego w pozostałej części tj. w zakresie żądania zastosowania przeliczników górniczych 1,4 i 1,8 na wysokość emerytury. Sędzia

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI