VII U 1187/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił odwołanie szpitala, uznając, że przychód lekarza z umów zlecenia, wykonywanych na rzecz szpitala w ramach dyżurów, powinien być wliczony do podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne.
Szpital wniósł odwołanie od decyzji ZUS, która nakazywała wliczenie przychodu lekarza z umów zlecenia do podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne. Szpital argumentował, że umowy te były umowami o udzielenie zamówienia na świadczenia zdrowotne, a nie umowami zlecenia w rozumieniu art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie, stwierdzając, że lekarz, będąc pracownikiem szpitala, wykonywał prace w ramach umów zlecenia na rzecz swojego pracodawcy, co uzasadnia wliczenie przychodu do podstawy wymiaru składek.
Sprawa dotyczyła odwołania (...) Szpitala (...) w L. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, która stwierdziła, że przychód lekarza M. S. (1) z tytułu umów cywilnoprawnych (zleceń) zawartych z podmiotem zewnętrznym, a wykonywanych na rzecz szpitala, powinien być uwzględniony w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu stosunku pracy. Szpital kwestionował błędną wykładnię art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych przez ZUS, twierdząc, że umowy o udzielenie zamówienia na świadczenia zdrowotne nie są umowami zlecenia w rozumieniu tego przepisu. Sąd Okręgowy, analizując stan faktyczny, ustalił, że lekarz był zatrudniony na umowę o pracę w szpitalu i jednocześnie wykonywał prace medyczne w ramach umów zleceń dla podmiotu trzeciego, który miał zawartą umowę o udzielenie zamówienia na świadczenia zdrowotne ze szpitalem. Sąd uznał, że lekarz, wykonując te zlecenia, w istocie świadczył pracę na rzecz swojego pracodawcy (szpitala), ponieważ szpital korzystał z rezultatów jego pracy, zapewniał infrastrukturę i nadzór, a celem umów było zaspokojenie potrzeb szpitala w zakresie dyżurów. W związku z tym, zgodnie z art. 8 ust. 2a ustawy systemowej, przychód z umów zleceń został wliczony do podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, a szpital został uznany za płatnika składek. Sąd oddalił odwołanie szpitala.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli pracownik wykonuje pracę na rzecz swojego pracodawcy w ramach umowy cywilnoprawnej, zawartej z nim lub z podmiotem trzecim, przychód z tej umowy jest uwzględniany w podstawie wymiaru składek z tytułu stosunku pracy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że lekarz, będąc pracownikiem szpitala, wykonywał prace medyczne w ramach umów zleceń na rzecz swojego pracodawcy, ponieważ szpital korzystał z rezultatów jego pracy, zapewniał infrastrukturę i nadzór, a celem umów było zaspokojenie potrzeb szpitala w zakresie dyżurów. Istniał bezpośredni związek między korzyścią pracodawcy a pracami wykonywanymi przez lekarza na podstawie umów cywilnoprawnych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie odwołania
Strona wygrywająca
(...) Szpital (...) w L.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Szpital (...) w L. | instytucja | odwołujący |
| M. S. (1) | osoba_fizyczna | zainteresowany |
| (...) w L. – (...) , K. i (...) – Spółki Partnerskiej | spółka | zainteresowany |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. | organ_państwowy | organ rentowy |
Przepisy (10)
Główne
u.s.u.s. art. 8 § ust. 2a
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Za pracownika uważa się także osobę wykonującą pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo umowy o dzieło, jeżeli umowę taką zawarła z pracodawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy.
Pomocnicze
u.s.u.s. art. 83 § ust. 1 pkt 3
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 91 § ust. 5
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 18 § ust. 1 i ust. 1a
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.ś.o.z. art. 81 § ust. 1, 5 i 6
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
k.c. art. 734
Kodeks cywilny
k.p. art. 2
Kodeks pracy
k.p.c. art. 477 § 14 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
u.dz.l. art. 26 § ust. 1
Ustawa o działalności leczniczej
u.z.o.z. art. 35 § ust. 1
Ustawa o zakładach opieki zdrowotnej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Praca wykonywana przez lekarza w ramach umów zleceń na rzecz szpitala, mimo zawarcia umów z podmiotem trzecim, stanowiła pracę na rzecz pracodawcy w rozumieniu art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Istniał bezpośredni związek między korzyścią pracodawcy a pracami wykonywanymi przez lekarza na podstawie umów cywilnoprawnych. Pracodawca (szpital) jest płatnikiem składek z tytułu umów cywilnoprawnych wykonywanych przez pracownika na jego rzecz. Decyzja ZUS ustalająca podstawę wymiaru składek nie była przedwczesna.
Odrzucone argumenty
Umowy o udzielenie zamówienia na świadczenia zdrowotne nie są umowami zlecenia w rozumieniu art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Decyzja ZUS była przedwczesna, ponieważ nie poprzedzała jej decyzja o objęciu zainteresowanego obowiązkiem ubezpieczenia społecznego.
Godne uwagi sformułowania
uzyskiwanie przez pracodawcę rezultatu pracy istnienie trójkąta umów przejęcie w ostatecznym rachunku rezultatu pracy wykonanej na rzecz zleceniodawcy
Skład orzekający
Jacek Chaciński
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w kontekście umów o udzielenie zamówienia na świadczenia zdrowotne i umów zleceń, a także ustalenie płatnika składek."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy pracownik wykonuje pracę na rzecz swojego pracodawcy w ramach umów cywilnoprawnych zawartych z podmiotem trzecim.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu rozliczania składek od umów cywilnoprawnych zawieranych przez pracowników, co ma duże znaczenie praktyczne dla pracodawców i pracowników w sektorze medycznym.
“Czy dyżury lekarza na umowę zlecenie to dodatkowe składki dla szpitala? Sąd rozstrzyga.”
Sektor
medycyna
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt VII U 1187/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 czerwca 2015 roku Sąd Okręgowy w Lublinie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący - Sędzia SO Jacek Chaciński Protokolant - starszy sekr. sądowy Beata Pełczyńska po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2015 roku w Lublinie sprawy z odwołania (...) Szpitala (...) w L. z udziałem zainteresowanych M. S. (1) i (...) w L. – (...) , K. i (...) – Spółki Partnerskiej przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w L. o podstawę wymiaru składek na skutek odwołania (...) Szpitala (...) w L. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w L. z dnia 19 marca 2014 roku, znak: (...) oddala odwołanie. Sygn. akt VII U 1187/14 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 19 marca 2014 roku, znak: (...) , Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 91 ust. 5, art. 8 ust. 2a, art. 18 ust. 1 i ust. 1a ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2013 roku, poz. 1442) oraz art. 81 ust. 1, 5 i 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 roku, Nr 164, poz. 1027 z zm.) w nawiązaniu do protokołu kontroli z dnia 16 grudnia 2013 roku oraz aneksu do protokołu kontroli z dnia 9 stycznia 2014 roku, stwierdził, że podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia M. S. (1) z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę u płatnika składek (...) Szpital (...) wynosi kwoty za okres od listopada 2010 roku do stycznia 2013 roku wskazane w decyzji. W uzasadnieniu organ wskazał, że M. S. (1) , pracownik (...) Szpitala (...) w L. , świadcząc pracę w ramach umów o charakterze cywilnoprawnym, zawartych przez niego z (...) w L. – (...) (...) , w istocie wykonywał pracę na rzecz swojego pracodawcy, tj. (...) , wobec czego uzyskał on na podstawie art. 8 ust. 2a ustawy systemowej status pracownika, którego przychód z tytułu wykonywania przez niego umów cywilnoprawnych powinien być uwzględniony w podstawie wymiaru składek z tytułu stosunku pracy (decyzja – k. 9 – 15v. akt ZUS dotyczących M. S. (1) ). W odwołaniu Dyrektor (...) Szpitala (...) w L. wnosił o uchylenie decyzji jako przedwczesnej oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu strona skarżąca podniosła zarzut dokonania przez organ błędnej wykładni art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych , co doprowadziło do niewłaściwego ustalenia, że to (...) w L. jest płatnikiem składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne osób zatrudnionych na podstawie umów zleceń przez podmiot zewnętrzny, z którym (...) miał zawarte umowy o świadczenie usług zdrowotnych. Skarżący wskazał na przepis art. 35 ust. 1 ustawy o zoz oraz art. 26 ust. 1 ustawy o działalności leczniczej , które dopuszczają możliwość zamówienia na udzielenie w określonym zakresie świadczeń zdrowotnych podmiotowi wykonującemu działalność leczniczą. Stosownie do cytowanego przez skarżącego orzecznictwa zawarta w takim trybie umowa jest umową nazwaną, do której nie mają zastosowania przepisy kodeksu cywilnego w zakresie umowy zlecenia. Wobec czego zdaniem skarżącego umowa o udzielenie zamówienia na świadczenia zdrowotne nie odpowiada rodzajowo żadnej z umów ujętych w katalogu określonym przez art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych . Tym samym w ocenie skarżącego zawarcie tego rodzaju umowy w żadnym przypadku nie powoduje obowiązku naliczania i odprowadzania składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne przez pracodawcę – (...) . Nadto skarżący podniósł, że przyjęta przez organ wykładnia art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych , a wynikająca z uchwały Sądu Najwyższego z dnia 2 września 2009 roku, jest nieuprawniona z uwagi na zupełnie inny stan faktyczny w jakim przedmiotowa uchwała zapadła. Jednocześnie skarżący wskazał, że wydanie przez organ rentowy decyzji ustalającej podstawę wymiaru składek było co najmniej przedwczesne, bo niepoprzedzone wydaniem decyzji o podleganiu ubezpieczeniom społecznym osoby wykonującej umowę cywilnoprawną tak jak pracowników (...) (odwołanie – k. 2 – 4 akt sądowych). W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wnosił o jego oddalenie oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, podnosząc argumenty, które legły u podstaw wydania zaskarżonej decyzji (odpowiedź na odwołanie – k. 6 – 9v. a.s.). Postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2014 roku Sąd wezwał do udziału w sprawie w charakterze zainteresowanego (...) w L. – (...) K. i (...) – Spółkę Partnerską (postanowienie – k. 11 a.s.). Sąd Okręgowy ustalił, co następuje: Zainteresowany M. S. (2) jest zatrudniony w (...) Szpitalu (...) w L. (uprzednio (...) Szpitalu (...) im. prof. A. G. w L. ) na podstawie umowy o pracę od dnia 20 stycznia 1997 roku pełnym wymiarze czasu pracy jako asystent w Zakładzie (...) . Umowa o pracę stanowiła tytułu do obowiązkowego ubezpieczania społecznego. Do obowiązków zainteresowanego, wykonywanych w ramach umowy o pracę, należy między innymi prowadzenie badań z radiologii klasycznej, nadzór na badaniami kontrastowymi, kontrola badań rtg klasycznych przeglądowych, wykonywanie badań pod kontrolą monitora – skopie klatki piersiowej, przewodu pokarmowego, obecność przy biopsjach, wykonywanie badań z zakresu ultrasonografii, wykonywanie badań tomograficznych, badanie i opisy konsultacyjne, współpraca z technikami rtg i pielęgniarką oraz pełnienie dyżurów medycznych. W związku z potrzebami (...) Szpitala (...) w L. w zakresie zmniejszenia kosztów osobowych związanych z realizacją dodatkowych dyżurów lekarzy, pomiędzy tym podmiotem a (...) w L. – (...) , (...) z siedzibą w L. , zawarte zostały w dniu 1 października 2010 roku umowa o udzielenie zamówienia na świadczenia zdrowotne NR (...) na czas określony, tj. od dnia 1 października 2010 roku do dnia 31 grudnia 2011 roku oraz w dniu 30 grudnia 2011 roku umowa NR (...) , ponownie na czas określony, tj. od dnia 1 stycznia 2012 roku do dnia 31 grudnia 2012 roku. Przedmiotem tych umów było udzielenie świadczeń zdrowotnych w zakresie (...) polegających na opisie radiografów – w tym tomografii komputerowej, wykonywaniu badań ultrasonograficznych oraz ich opisie oraz udzielaniu konsultacji na rzecz pacjentów (...) . Wskazane świadczenia udzielane miałby być w trybie pilnym w dni powszednie od godziny 13.00 nieprzerwanie do godziny 8.00 dnia następnego, a w soboty, niedziele i święta w trybie całodobowym. Miejscem wykonania zawartej umowy były pomieszczenia (...) Szpitala (...) w L. , wskazane przez ten podmiot, przy wykorzystaniu aparatury medycznej i wyposażenia pomieszczeń oraz materiałów będących w posiadaniu Szpitala, na co ten udzielił zgody i co zostało uwzględnione przy ustalaniu wysokości wynagrodzenia. Do realizacji wskazanej umowy Szpital zabezpieczył obsługę pielęgniarską, administracyjną i gospodarczą. Bezpośrednią ocenę merytoryczną nad organizacją udzielania świadczeń zdrowotnych przez spółkę, pełną ocenę merytoryczną nad organizacją udzielanych świadczeń zdrowotnych oraz bezpośredni nadzór i kontrolę nad organizacją udzielanych świadczeń i prawidłowością realizacji umowy sprawowali pracownicy (...) . Świadczeń zdrowotnych w ramach zawartej umowy mieli udzielać zatrudnieni na podstawie umowy o pracę w Szpitalu lekarze, w tym między innymi zainteresowany M. S. (1) . W celu realizacji wskazanych umów z dnia 1 października 2010 roku oraz z dnia 30 grudnia 2011 roku o udzielenie zamówienia na świadczenia zdrowotne (...) w L. – (...) , (...) z siedzibą w L. w dniu 1 października 2010 roku oraz 1 stycznia 2012 roku zawarła z zainteresowanym M. S. (1) umowy cywilnoprawne, tj. umowy zlecenie. Na jej podstawie Spółka zleciła zainteresowanemu wykonywanie prac medycznych związanych z udzielaniem świadczeń zdrowotnych polegających na opisie radiografów – w tym tomografii komputerowej, wykonywaniu badań ultrasonograficznych oraz ich opisie oraz udzielaniu konsultacji na rzecz pacjentów (...) w okresie od dnia 1 października 2010 roku do dnia 31 grudnia 2011 roku. W ramach umowy H. B. pełniła dyżury w dni powszednie od godziny 13.00 nieprzerwanie do godziny 8.00 dnia następnego, a w soboty, niedziele i święta w trybie całodobowym. (umowa o pracę – k. 1; zakres zadań, uprawnień i odpowiedzialności pracownika – k. 34 – 34v. akt osobowych – k. 38 a.s.; umowa o udzielenie zamówienia na świadczenia zdrowotne zawarta w dniu 1 października 2010 roku oraz z dnia 30 grudnia 2011 roku – k. 39 – 54 oraz decyzja – k. 11 a.ZUS dotyczących M. S. (1) ; zeznania J. S. przesłuchanego w charakterze strony – k. 106v. – 107, 107v. a.s.) Powyższy stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił w oparciu o powołane dowody z dokumentów. Ich autentyczność w toku procesu nie była kwestionowana przez strony. Ich forma oraz treść nie wzbudziła ponadto wątpliwości co do ich autentyczności z urzędu, wobec czego zostały one uznane za wiarygodne w całości i jako takie stanowiły pełnowartościowe źródło informacji o okolicznościach faktycznych w sprawie. Nadto Sąd dał wiarę zeznaniom J. S. , Dyrektora odwołującego się podmiotu, które znajdowały potwierdzenie w treści powołanych dokumentów. Nie były też kwestionowane przez organ. Podkreślenia wymaga, że Sąd postanowieniem z dnia 14 października 2014 roku (k. 34 a.s.) zakreślił pełnomocnikom stron 14 – dniowy termin na złożenie wszelkich wniosków dowodowych pod rygorem ich pominięcia. W toku postępowania strony żadnych wniosków dowodowych nie zgłosiły. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Odwołanie (...) Szpitala (...) w L. (uprzednio (...) Szpitala (...) im. prof. A. G. w L. ) nie jest zasadne i nie zasługuje na uwzględnienie. Do okoliczności spornych w niniejszej sprawie, biorąc pod uwagę treść zaskarżonej decyzji oraz odwołania, należy ocena zasadności uznania przez organ rentowy zainteresowanego M. S. (1) , za pracownika w rozumieniu art. 8 ust. 2a ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 roku, poz. 121 z zm.) – zwanej w dalszej części ustawą systemową, z tytułu wykonywanej przez niego umów zlecenia, zawartych z (...) w L. – (...) , (...) z siedzibą w L. , na rzecz jej pracodawcy, tj. (...) Szpitala (...) w L. . W konsekwencji okoliczność sporną stanowi ocena zasadności uwzględnienia przez Zakład w podstawie wymiaru składek zainteresowanego na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, chorobowe, wypadkowe oraz zdrowotne przychodu uzyskanego z tytułu wykonania umów zlecenia z dnia 1 października 2010 roku oraz 1 stycznia 2012 roku oraz uznania pracodawcy zainteresowanego za płatnika składek z tego tytułu. Podmiot odwołujący oraz zainteresowani nie kwestionowali natomiast ustalonej przez organ rentowy podstawy wymiaru składek, określonej w zaskarżonej decyzji. Zgodnie z treścią art. 8 ust. 2a tej ustawy systemowej za pracownika, w rozumieniu ustawy, uważa się także osobę wykonującą pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo umowy o dzieło, jeżeli umowę taką zawarła z pracodawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy. Cytowany przepis ma zastosowanie tylko do osób, które są pracownikami w rozumieniu art. 2 k.p. i dodatkowo wykonują pracę na podstawie umowy cywilnoprawnej, w tym przepisie wymienionej, zawartej z pracodawcą, z którym pozostają w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonują pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostają w stosunku pracy. Mając na uwadze powyższe w literaturze przedmiotu zgodnie przyjmuje się, że cytowany przepis rozszerza pojęcie pracownika dla celów ubezpieczeń społecznych poza sferę stosunku pracy o wykonywanie pracy na podstawie umowy cywilnoprawnej przez osobę, która umowę taką zawarła z podmiotem trzecim, jednakże w ramach tej umowy cywilnoprawnej wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy ( K. Dziwota (w:) Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych. Komentarz, red. J. Wantoch-Rekowski, Toruń-Warszawa 2007, s. 63; B. Gudowska (w:) Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych. Komentarz, red. B. Gudowska, J. Strusińska-Żukowska, Warszawa 2011, s. 200; M. Klimas, Postępowanie sądowe w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, Warszawa 2013, s. 29 ). Kluczową zatem przesłanką, decydującą o uznaniu takiej osoby za pracownika w rozumieniu ustawy systemowej jest to, że będąc pracownikiem związanym stosunkiem pracy z danym pracodawcą, jednocześnie świadczy na jego rzecz pracę w ramach umowy cywilnoprawnej, zawartej z nim lub inną osobą. Zgodnie z przyjętym w orzecznictwie poglądem, który Sąd Okręgowy w pełni aprobuje, przez wykonywanie pracy "na rzecz" pracodawcy w rozumieniu powołanego przepisu należy rozumieć "uzyskiwanie" przez pracodawcę "rezultatu pracy", w tym znaczeniu, że musi istnieć bezpośredni związek między korzyścią pracodawcy, która jest wymierna i związana z realizacją celów statutowych, a pracami wykonywanymi przez jego pracowników na podstawie umów cywilnoprawnych zawieranych z innym podmiotem (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 2 września 2009 roku, sygn. II UZP 6/09; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 lutego 2010 roku, sygn. I UK 259/09 oraz z dnia 25 maja 2010 roku, sygn. I UK 354/09) . Godny przywołania jest również pogląd Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 18 grudnia 2012 roku, sygn. III AUa 1031/12, zgodnie z którym odnosząc się do zwrotu "wykonuje pracę na rzecz pracodawcy", powołany Sąd wskazał, że "użyty w art. 8 ust. 2a ustawy systemowej zwrot "działać na rzecz" użyty został w innym znaczeniu niż w języku prawa, w którym działanie "na czyjąś rzecz" może się odbywać w wyniku istnienia określonej więzi prawnej (stosunku prawnego). Stosunkiem prawnym charakteryzującym się działaniem na rzecz innego podmiotu jest stosunek pracy, do którego istotnych cech należy działanie na rzecz pracodawcy ( art. 22 k.p. ). Również wykonujący zlecenie "działa na rzecz zleceniodawcy" ( art. 734 i n. k.c. ). W kontekście art. 8 ust. 2a ustawy systemowej zwrot ten opisuje zatem sytuację faktyczną, w której należy zastosować konstrukcję uznania za pracownika. Jest nią istnienie trójkąta umów, tj. 1) umowy o pracę, 2) umowy zlecenia między pracownikiem a osobą trzecią i 3) umowy o podwykonawstwo między pracodawcą i zleceniodawcą. Pracodawca w wyniku umowy o podwykonawstwo przejmuje w ostatecznym rachunku rezultat pracy wykonanej na rzecz zleceniodawcy". Wskazuje się, że osoba, o której mowa w art. 8 ust. 2a ustawy systemowej, powinna być pracownikiem w dniu zawarcia umowy cywilnoprawnej ze swoim pracodawcą lub osobą trzecią, o ile na jej podstawie wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy. Zawarcie umowy cywilnoprawnej przed nawiązaniem stosunku pracy lub po jego ustaniu nie stanowi przesłanki do zastosowania powołanego przepisu, chyba że umowa ta była wykonywana w okresie trwania stosunku pracy. Bezsporna w rozpoznawanej sprawie była okoliczność, że zainteresowany M. S. (1) w dniu zawierania umów zlecenia, tj. w dniu 1 października 2010 roku i w dniu 1 stycznia 2012 roku oraz w całym okresie ich obowiązywania i wykonywania był pracownikiem (...) Szpitala (...) w L. , zatrudnionym na podstawie umowy o pracę na stanowisku asystenta w Zakładzie (...) oraz że wskazana umowa o pracę stanowiła tytułu do obowiązkowego ubezpieczania społecznego. Nadto bezspornym było, iż w okresie od dnia 1 października 2010 roku do dnia 31 grudnia 2012 roku zainteresowany świadczył pracę na rzecz swego pracodawcy, wykonując umowy zlecenia, zawarte w dniu 1 października 2010 roku i w dniu 1 stycznia 20102 roku z podmiotem trzecim, tj. (...) w L. – (...) (...) z siedzibą w L. . Wskazane umowy zlecenia zawarte natomiast zostały w celu realizacji umów NR (...) z dnia 1 października 2010 roku oraz NR (...) z dnia 30 grudnia 2011 roku o udzielenie zamówienia na świadczenia zdrowotne na czas określony, zawartych pomiędzy pracodawcą zainteresowanego a (...) w L. – (...) , (...) z siedzibą w L. . Pomimo bezsporności okoliczności wykonywania umów zlecenia przez zainteresowanego na rzecz swego pracodawcy, na marginesie należy zaznaczyć, że do okoliczności w sposób jednoznaczny ją potwierdzającą, w ocenie Sądu należy fakt, że M. S. (1) wykonywał na ich podstawie prace medyczne związane z udzielaniem świadczeń zdrowotnych w zakresie (...) , pełniąc dyżury w dni powszednie od godziny 13.00 nieprzerwanie do godziny 8.00 dnia następnego, a w soboty, niedziele i święta w trybie całodobowym, przy wykorzystaniu aparatury medycznej i wyposażenia pomieszczeń oraz materiałów będących w posiadaniu pracodawcy, oraz przy udziale zabezpieczonej przez Szpital obsługi pielęgniarskiej, administracyjnej i gospodarczej. Istotną okolicznością jest również fakt, że bezpośrednią ocenę merytoryczną nad organizacją udzielania świadczeń zdrowotnych przez spółkę, pełną ocenę merytoryczną nad organizacją udzielanych świadczeń zdrowotnych oraz bezpośredni nadzór i kontrolę nad organizacją udzielanych świadczeń i prawidłowością realizacji umowy sprawowali pracownicy Szpitala. Natomiast o tym, że pracodawca zainteresowanego w wyniku umów o podwykonawstwo, zawartych w dniu 1 października 2010 roku oraz 30 grudnia 2011 roku, przejmował w ostatecznym rachunku rezultat pracy wykonanej na rzecz podmiotu trzeciego, świadczy tożsamość czynności wykonywanych przez zainteresowanego w ramach stosunku pracy na rzecz pracodawcy i czynności wykonywanych przez niego w ramach umów zlecenia. Nadto w tym kontekście istotne jest, że umowy zlecenia z dnia 1 października 2010 roku oraz z dnia 1 stycznia 2012 roku, zawarte między zainteresowanym a (...) w L. – (...) (...) z siedzibą w L. , zawarte została w celu realizacji umów z dnia 1 października 2010 roku oraz z dnia 30 grudnia 2011 roku o udzielenie zamówienia na świadczenia zdrowotne, których istotą było zaspokojenie potrzeb (...) Szpitala (...) w L. w zakresie zmniejszenia kosztów osobowych związanych z realizacją dodatkowych dyżurów lekarzy. W tym stanie rzeczy pełnienie przez zainteresowanego dyżurów zgodnie z treścią umów zlecenia, w ramach których wykonywał prace medyczne związane z udzielaniem świadczeń zdrowotnych w zakresie (...) , niewątpliwie powodowało "uzyskiwanie" przez pracodawcę "rezultatu pracy". W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie zaistniał bezpośredni związek między korzyścią pracodawcy, związaną z realizacją celów statutowych, a pracami wykonywanymi przez niego na podstawie umów cywilnoprawnych, zawartych z innym podmiotem. W tym stanie rzeczy zainteresowany wykonując pracę w oparciu o umowy zlecenia zawarte z (...) w L. – (...) , (...) z siedzibą w L. w Zakładzie (...) w L. , w którym jednocześnie był zatrudniony w ramach umowy o pracę, świadczył ją na rzecz swego pracodawcy. W konsekwencji ziścił się podstawowy skutek uznania osoby wskazanej w art. 8 ust. 2a ustawy systemowej za pracownika, tj. objęcie zainteresowanego obowiązkowymi ubezpieczeniami emerytalnymi, rentowymi, chorobowymi i wypadkowymi tak, jak pracownika (art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 11 ust. 1 i art. 12 ust. ustawy systemowej). W związku z tym zainteresowany podlega obowiązkowi zgłoszenia do wymienionych ubezpieczeń społecznych, a obowiązek ten obciąża płatnika składek (art. 36 ust. 1 i 2 ustawy systemowej) (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 lutego 2010 roku, sygn. I UK 259/09). Zainteresowany jako osoba, o której mowa w art. 8 ust. 2a ustawy systemowej, podlega zatem obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu stosunku pracy oraz umowy zlecenia. Przychody z tych źródeł podlegają zsumowaniu i stanowią podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe, wypadkowe i chorobowe, stosownie do art. 18 ust. 1a i 3 w związku z ust. 1, art. 11 ust. 1 i art. 12 ust. 1 ustawy systemowej. Jednakże przychód z tytułu umowy cywilnoprawnej jedynie "uwzględnia się" w podstawie wymiaru składek z tytułu stosunku pracy. W kwestii określenia podmiotu posiadającego statusu płatnika w rozpoznawanej sprawie Sąd Okręgowy w pełni podziela pogląd Sądu Najwyższego wyrażony w uchwale z dnia 2 września 2009 roku, sygn. II UZP 6/09, zgodnie z którym pracodawca, którego pracownik wykonuje na jego rzecz pracę w ramach umowy agencyjnej, umowy o dzieło, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług zawartej z osobą trzecią, jest płatnikiem składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe z tytułu tej umowy. W ocenie Sądu bez znaczenia dla oceny zasadności odwołania i prawidłowości zaskarżonej decyzji pozostają podnoszone przez odwołujący podmiot okoliczności dotyczące charakteru prawnego umów, na podstawie których udziela się zamówienia na świadczenia zdrowotne. Szczególne unormowanie i charakter takiej umowy nie ma żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, gdyż umowa o udzielenie zamówienia na świadczenia zdrowotne nie stanowi tytułu ubezpieczenia i to nie ona podlega ocenie w kontekście zastosowania art. 8 ust. 2a ustawy systemowej lecz umowa cywilnoprawna na podstawie której pracownik świadczy pracę na rzecz dotychczasowego pracodawcy w wykonaniu zamówienia na świadczenia zdrowotne. Zdaniem Sądu Okręgowego nie zasługiwał na uwzględnienie wniosek odwołującego podmiotu o uchylenie zaskarżonej decyzji jako przedwczesnej. W tej kwestii Sąd orzekający w pełni aprobuje stanowisku Sądu Apelacyjnego w Lublinie, wyrażone w wyroku z dnia 11 kwietnia 2013 roku, w którym pośrednio Sąd ten nie podzielił argumentacji zaprezentowanej przez odwołującego, poprzez oddalenie apelacji w sprawie o ustalenie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie w sytuacji w której decyzja w przedmiocie podstawy wymiaru składek nie była poprzedzona decyzją o objęciu zainteresowanego obowiązkiem ubezpieczenia społecznego u płatnika składek, tak jak pracownika z tytułu umowy zlecenia zawartej przez niego z osobą trzecią, a świadczonej w istocie na rzecz swojego pracodawcy. W myśl art. 81 ust. 1, ust. 5 i ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 roku, poz. 581) do ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne pracowników stosuje się przepisy określające podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe tych osób tj. podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne pomniejsza się o kwoty składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe i chorobowe potrąconych przez płatników ze środków ubezpieczonego. Sąd postanowił oddalić wniosek pełnomocnika zainteresowanej (...) w L. – (...) , (...) z siedzibą w L. o odroczenie terminu rozprawy oraz pominąć dowód z przesłuchania (...) Spółki (...) i zainteresowanego M. S. (1) z uwagi na to, że wskazane osoby zostały już skutecznie wezwane na termin posiedzenia w dniu 26 czerwca 2015 roku, na którym jednak nie stawiły się oraz z uwagi na wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy w oparciu o przeprowadzone dowody. W sytuacji ustalenia, że zainteresowany wykonując pracę w oparciu o umowy zlecenia zawarte z (...) w L. – (...) , (...) z siedzibą w L. w Zakładzie (...) w L. , w którym jednocześnie był zatrudniony w ramach umowy o pracę, świadczył ją na rzecz swego pracodawcy i w konsekwencji podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu stosunku pracy oraz umów zlecenia oraz przy uwzględnieniu okoliczności, że przychód z tytułu umów cywilnoprawnych "uwzględnia się" w podstawie wymiaru składek z tytułu stosunku pracy, rozstrzygnięcie organu rentowego w przedmiocie uwzględnienia przychodów zainteresowanego, uzyskanych z tytułu wykonywania przez niego umów cywilnoprawnych w podstawie wymiaru składek z tytułu stosunku pracy, należało uznać za odpowiadające prawu. Z powyższych względów i na mocy powołanych przepisów oraz art. 477 14 § 1 k.p.c. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI