VII U 1168/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił odwołanie szpitala, uznając, że przychód lekarza z umowy zlecenia zawartej z podmiotem trzecim, ale wykonywanej na rzecz szpitala, powinien być wliczony do podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne.
Szpital odwołał się od decyzji ZUS, która nakazywała wliczenie przychodu lekarza z umowy zlecenia do podstawy wymiaru składek. Lekarz był zatrudniony w szpitalu na umowę o pracę, a umowę zlecenie zawarł z zewnętrzną spółką, która miała świadczyć usługi medyczne dla szpitala. Szpital argumentował, że umowa zlecenia nie była wykonywana na rzecz szpitala, a jedynie w ramach umowy o zamówienie świadczeń zdrowotnych. Sąd Okręgowy uznał jednak, że lekarz wykonywał pracę na rzecz swojego pracodawcy (szpitala) w ramach umowy zlecenia, co uzasadnia wliczenie przychodu do podstawy wymiaru składek zgodnie z art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Sprawa dotyczyła odwołania (...) Szpitala (...) w L. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w L., która stwierdziła, że podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne H. B. z tytułu zatrudnienia na umowę o pracę powinna uwzględniać przychód uzyskany z umowy zlecenia. H. B. była zatrudniona w szpitalu na umowę o pracę, a jednocześnie zawarła umowę zlecenie z (...) w L. – (...) (...) , która miała na celu świadczenie usług medycznych dla szpitala. Szpital argumentował, że umowa zlecenia nie była wykonywana na rzecz szpitala, a jedynie w ramach umowy o zamówienie świadczeń zdrowotnych, i że interpretacja art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych przez ZUS jest błędna. Sąd Okręgowy w Lublinie, po analizie zebranego materiału dowodowego, oddalił odwołanie szpitala. Sąd uznał, że H. B. faktycznie wykonywała pracę na rzecz swojego pracodawcy (szpitala) w ramach umowy zlecenia, mimo że umowa ta została zawarta z podmiotem trzecim. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że szpital czerpał korzyści z pracy wykonywanej przez H. B. w ramach umowy zlecenia, a także fakt, że umowa ta była realizacją umowy o zamówienie świadczeń zdrowotnych zawartej między szpitalem a spółką. Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym w takich sytuacjach przychód z umowy cywilnoprawnej wlicza się do podstawy wymiaru składek z tytułu stosunku pracy. Sąd uznał również, że decyzja ZUS nie była przedwczesna i że szpital jest płatnikiem składek z tytułu umowy zlecenia wykonywanej przez jego pracownika na jego rzecz.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, przychód uzyskany przez pracownika z umowy zlecenia, zawartej z podmiotem trzecim, ale faktycznie wykonywanej na rzecz pracodawcy, powinien być wliczony do podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne zgodnie z art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kluczowe jest faktyczne wykonywanie pracy na rzecz pracodawcy, a nie formalny charakter umowy czy podmiot, z którym umowa została zawarta. Istnienie trójkąta umów (umowa o pracę, umowa zlecenia z podmiotem trzecim, umowa o podwykonawstwo między pracodawcą a zleceniodawcą) oraz czerpanie przez pracodawcę korzyści z pracy wykonywanej przez pracownika na podstawie umowy cywilnoprawnej uzasadnia zastosowanie art. 8 ust. 2a ustawy systemowej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalił odwołanie
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Szpital (...) w L. | instytucja | odwołujący |
| H. B. | osoba_fizyczna | zainteresowana |
| (...) w L. – (...) (...) , K. i (...) – Spółki Partnerskiej | spółka | zainteresowany |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. | organ_państwowy | organ rentowy |
Przepisy (10)
Główne
u.s.u.s. art. 8 § ust. 2a
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Za pracownika uważa się także osobę wykonującą pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo umowy o dzieło, jeżeli umowę taką zawarła z pracodawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy.
Pomocnicze
u.s.u.s. art. 83 § ust. 1 pkt 3
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 91 § ust. 5
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 18 § ust. 1 i ust. 1a
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.ś.o.z. art. 81 § ust. 1, 5 i 6
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
k.c. art. 734
Kodeks cywilny
k.p. art. 22
Kodeks pracy
k.p.c. art. 477 § 14 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
u.dz.l. art. 26 § ust. 1
Ustawa o działalności leczniczej
u.z.o.z. art. 35 § ust. 1
Ustawa o zakładach opieki zdrowotnej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Faktyczne wykonywanie pracy przez lekarza na rzecz szpitala w ramach umowy zlecenia zawartej z podmiotem trzecim. Istnienie trójkąta umów (umowa o pracę, umowa zlecenia z podmiotem trzecim, umowa o podwykonawstwo między pracodawcą a zleceniodawcą). Czerpanie przez szpital korzyści z pracy lekarza w ramach umowy zlecenia. Umowa zlecenia była realizacją umowy o zamówienie świadczeń zdrowotnych zawartej między szpitalem a spółką. Pracodawca jest płatnikiem składek w opisanej sytuacji.
Odrzucone argumenty
Umowa zlecenia nie była wykonywana na rzecz szpitala, a jedynie w ramach umowy o zamówienie świadczeń zdrowotnych. Błędna wykładnia art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych przez ZUS. Decyzja ZUS była przedwczesna, bo nie poprzedzała jej decyzja o objęciu obowiązkiem ubezpieczenia społecznego.
Godne uwagi sformułowania
za pracownika, w rozumieniu ustawy, uważa się także osobę wykonującą pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo umowy o dzieło, jeżeli umowę taką zawarła z pracodawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy. przez wykonywanie pracy "na rzecz" pracodawcy w rozumieniu powołanego przepisu należy rozumieć "uzyskiwanie" przez pracodawcę "rezultatu pracy", w tym znaczeniu, że musi istnieć bezpośredni związek między korzyścią pracodawcy, która jest wymierna i związana z realizacją celów statutowych, a pracami wykonywanymi przez jego pracowników na podstawie umów cywilnoprawnych zawieranych z innym podmiotem. Pracodawca w wyniku umowy o podwykonawstwo przejmuje w ostatecznym rachunku rezultat pracy wykonanej na rzecz zleceniodawcy.
Skład orzekający
Jacek Chaciński
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w kontekście umów zlecenia zawieranych przez pracowników z podmiotami trzecimi, ale wykonywanych na rzecz pracodawcy, a także kwestia ustalenia płatnika składek w takich sytuacjach."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji trójkąta umów i faktycznego wykonywania pracy na rzecz pracodawcy. Może nie mieć zastosowania w przypadkach, gdy umowa zlecenia jest faktycznie wykonywana na rzecz podmiotu trzeciego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu rozgraniczenia umów o pracę i umów cywilnoprawnych w kontekście składek ZUS, co jest kluczowe dla wielu pracodawców i pracowników, zwłaszcza w sektorze medycznym.
“Czy praca "na boku" dla zewnętrznej firmy może oznaczać dodatkowe składki ZUS u Twojego głównego pracodawcy?”
Sektor
medycyna
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt VII U 1168/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 czerwca 2015 roku Sąd Okręgowy w Lublinie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący - Sędzia SO Jacek Chaciński Protokolant - starszy sekr. sądowy Beata Pełczyńska po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2015 roku w Lublinie sprawy z odwołania (...) Szpitala (...) w L. z udziałem zainteresowanych H. B. i (...) w L. – (...) , K. i (...) – Spółki Partnerskiej przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w L. o podstawę wymiaru składek na skutek odwołania (...) Szpitala (...) w L. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w L. z dnia 19 marca 2014 roku, znak: (...) oddala odwołanie. Sygn. akt VII U 1168/14 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 19 marca 2014 roku, znak: (...) , Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 91 ust. 5, art. 8 ust. 2a, art. 18 ust. 1 i ust. 1a ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2013 roku, poz. 1442) oraz art. 81 ust. 1, 5 i 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 roku, Nr 164, poz. 1027 z zm.) w nawiązaniu do protokołu kontroli z dnia 16 grudnia 2013 roku oraz aneksu do protokołu kontroli z dnia 9 stycznia 2014 roku, stwierdził, że podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia H. B. z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę u płatnika składek (...) Szpital (...) wynosi kwoty za lipiec i wrzesień 2011 roku wskazane w decyzji. W uzasadnieniu organ wskazał, że H. B. , pracownik (...) Szpitala (...) w L. , świadcząc pracę w ramach umów o charakterze cywilnoprawnym, zawartych przez nią z (...) w L. – (...) (...) , w istocie wykonywała pracę na rzecz swojego pracodawcy, tj. (...) , wobec czego uzyskała ona na podstawie art. 8 ust. 2a ustawy systemowej status pracownika, którego przychód z tytułu wykonywania przez niego umów cywilnoprawnych powinien być uwzględniony w podstawie wymiaru składek z tytułu stosunku pracy (decyzja – k. 1 – 5v. akt ZUS dotyczących H. B. ). W odwołaniu Dyrektor (...) Szpitala (...) w L. wnosił o uchylenie decyzji jako przedwczesnej oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu strona skarżąca podniosła zarzut dokonania przez organ błędnej wykładni art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych , co doprowadziło do niewłaściwego ustalenia, że to (...) w L. jest płatnikiem składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne osób zatrudnionych na podstawie umów zleceń przez podmiot zewnętrzny, z którym (...) miał zawarte umowy o świadczenie usług zdrowotnych. Skarżący wskazał na przepis art. 35 ust. 1 ustawy o zoz oraz art. 26 ust. 1 ustawy o działalności leczniczej , które dopuszczają możliwość zamówienia na udzielenie w określonym zakresie świadczeń zdrowotnych podmiotowi wykonującemu działalność leczniczą. Stosownie do cytowanego przez skarżącego orzecznictwa zawarta w takim trybie umowa jest umową nazwaną, do której nie mają zastosowania przepisy kodeksu cywilnego w zakresie umowy zlecenia. Wobec czego zdaniem skarżącego umowa o udzielenie zamówienia na świadczenia zdrowotne nie odpowiada rodzajowo żadnej z umów ujętych w katalogu określonym przez art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych . Tym samym w ocenie skarżącego zawarcie tego rodzaju umowy w żadnym przypadku nie powoduje obowiązku naliczania i odprowadzania składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne przez pracodawcę – (...) . Nadto skarżący podniósł, że przyjęta przez organ wykładnia art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych , a wynikająca z uchwały Sądu Najwyższego z dnia 2 września 2009 roku, jest nieuprawniona z uwagi na zupełnie inny stan faktyczny w jakim przedmiotowa uchwała zapadła. Jednocześnie skarżący wskazał, że wydanie przez organ rentowy decyzji ustalającej podstawę wymiaru składek było co najmniej przedwczesne, bo niepoprzedzone wydaniem decyzji o podleganiu ubezpieczeniom społecznym osoby wykonującej umowę cywilnoprawną tak jak pracowników (...) (odwołanie – k. 2 – 4 akt sądowych). W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wnosił o jego oddalenie oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, podnosząc argumenty, które legły u podstaw wydania zaskarżonej decyzji (odpowiedź na odwołanie – k. 6 – 9v. a.s.). Postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2014 roku Sąd wezwał do udziału w sprawie w charakterze zainteresowanego (...) w L. – (...) K. i (...) – Spółkę Partnerską (postanowienie – k. 11 a.s.). Sąd Okręgowy ustalił, co następuje: Zainteresowana H. B. jest zatrudniona w (...) Szpitalu (...) w L. (uprzednio (...) Szpitalu (...) im. prof. A. G. w L. ) na podstawie umowy o pracę od dnia 1 maja 2008 roku w niepełnym wymiarze czasu pracy, tj. ½ etatu jako starszy asystent na Oddziale (...) . Umowa o pracę stanowiła tytułu do obowiązkowego ubezpieczania społecznego. Do obowiązków zainteresowanej, wykonywanych w ramach umowy o pracę, należy między innymi nadzór nad procesem leczenia i diagnostyki chorego, stosownie do potrzeb wynikających z realizowanego planu ilościowo – finansowego świadczeń zdrowotnych i procesu dydaktycznego, prowadzenie i nadzorowanie pełnego procesu leczenia pacjentów hospitalizowanych i leczonych ambulatoryjnie, udzielanie konsultacji medycznych na rzecz pacjentów hospitalizowanych w innych oddziałach szpitala, prowadzenie dokumentacji medycznej zgodnie z obowiązującymi przepisami, w szczególności respektowanie zasady bieżącego dokonywania wpisów, ich autoryzacji i rzetelności oraz ochrony danych zawartych w dokumentacji medycznej oraz prawidłowe i terminowe uzupełnianie danych w systemie informatycznym szpitala. W związku z potrzebami (...) Szpitala (...) w L. w zakresie zmniejszenia kosztów osobowych związanych z realizacją dodatkowych dyżurów lekarzy, pomiędzy tym podmiotem a (...) w L. – (...) , (...) z siedzibą w L. , zawarta została w dniu 1 maja 2011 roku umowa NR (...) o udzielenie zamówienia na świadczenia zdrowotne na czas określony, tj. od dnia 1 maja 2011 roku do dnia 31 grudnia 2011 roku. Przedmiotem tej umowy było udzielenie świadczeń zdrowotnych w zakresie (...) w dni powszednie od godziny 15.35 nieprzerwanie do godziny 8.00 dnia następnego, a w soboty, niedziele i święta w trybie całodobowym na rzecz około 500 osób ubezpieczonych i innych uprawnionych do świadczeń publicznych zakładów opieki zdrowotnej. Miejscem wykonania zawartej umowy były pomieszczenia (...) Szpitala (...) w L. , wskazane przez ten podmiot, przy wykorzystaniu aparatury medycznej i wyposażenia pomieszczeń oraz materiałów będących w posiadaniu Szpitala, na co ten udzielił zgody i co zostało uwzględnione przy ustalaniu wysokości wynagrodzenia. Do realizacji wskazanej umowy Szpital zabezpieczył obsługę pielęgniarską, administracyjną i gospodarczą. Bezpośrednią ocenę merytoryczną nad organizacją udzielania świadczeń zdrowotnych przez spółkę, pełną ocenę merytoryczną nad organizacją udzielanych świadczeń zdrowotnych oraz bezpośredni nadzór i kontrolę nad organizacją udzielanych świadczeń i prawidłowością realizacji umowy sprawowali pracownicy (...) . Świadczeń zdrowotnych w ramach zawartej umowy mieli udzielać zatrudnieni na podstawie umowy o pracę w Szpitalu lekarze, w tym między innymi zainteresowana H. B. . W celu realizacji umowy z dnia 1 maja 2011 roku o udzielenie zamówienia na świadczenia zdrowotne (...) w L. – (...) , (...) z siedzibą w L. w dniu 1 maja 2011 roku zawarła z zainteresowaną H. B. umowę cywilnoprawną, tj. umowę zlecenie. Na jej podstawie Spółka zleciła zainteresowanej wykonywanie prac medycznych związanych z udzielaniem świadczeń zdrowotnych w zakresie (...) w okresie od dnia 1 maja 2011 roku do dnia 31 grudnia 2011 roku. W ramach umowy H. B. pełniła dyżury w dni powszednie od godziny 15.35 nieprzerwanie do godziny 8.00 dnia następnego, a w soboty, niedziele i święta w trybie całodobowym. (umowy o pracę – k. 73, 79; zakres zadań, uprawnień i odpowiedzialności pracownika – k. 98 – 98v. akt osobowych – k. 38 a.s.; umowa o udzielenie zamówienia na świadczenia zdrowotne zawarta w dniu 1 maja 2011 roku – k. 5 a.s.; umowa zlecenia – k. 40 – 42 a.s.; odpowiedź na dowołanie – k. 1v. a.ZUS dotyczących H. B. ; zeznania J. S. przesłuchanego w charakterze strony – k. 117v. – 118, 118v. a.s.) Powyższy stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił w oparciu o powołane dowody z dokumentów. Ich autentyczność w toku procesu nie była kwestionowana przez strony. Ich forma oraz treść nie wzbudziła ponadto wątpliwości co do ich autentyczności z urzędu, wobec czego zostały one uznane za wiarygodne w całości i jako takie stanowiły pełnowartościowe źródło informacji o okolicznościach faktycznych w sprawie. Nadto Sąd dał wiarę zeznaniom J. S. , Dyrektora odwołującego się podmiotu, które znajdowały potwierdzenie w treści powołanych dokumentów. Nie były też kwestionowane przez organ. Podkreślenia wymaga, że Sąd postanowieniem z dnia 14 października 2014 roku (k. 34 a.s.) zakreślił pełnomocnikom stron 14 – dniowy termin na złożenie wszelkich wniosków dowodowych pod rygorem ich pominięcia. W toku postępowania strony żadnych wniosków dowodowych nie zgłosiły. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Odwołanie (...) Szpitala (...) w L. (uprzednio (...) Szpitala (...) im. prof. A. G. w L. ) nie jest zasadne i nie zasługuje na uwzględnienie. Do okoliczności spornych w niniejszej sprawie, biorąc pod uwagę treść zaskarżonej decyzji oraz odwołania, należy ocena zasadności uznania przez organ rentowy zainteresowanej H. B. , za pracownika w rozumieniu art. 8 ust. 2a ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 roku, poz. 121 z zm.) – zwanej w dalszej części ustawą systemową, z tytułu wykonywanej przez nią umowy zlecenia, zawartej z (...) w L. – (...) (...) z siedzibą w L. , na rzecz jej pracodawcy, tj. (...) Szpitala (...) w L. . W konsekwencji okoliczność sporną stanowi ocena zasadności uwzględnienia przez Zakład w podstawie wymiaru składek zainteresowanej na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, chorobowe, wypadkowe oraz zdrowotne przychodu uzyskanego z tytułu wykonania umowy zlecenia z dnia 1 maja 2011 roku oraz uznania pracodawcy zainteresowanej za płatnika składek z tego tytułu. Podmiot odwołujący oraz zainteresowani nie kwestionowali natomiast ustalonej przez organ rentowy podstawy wymiaru składek, określonej w zaskarżonej decyzji. Zgodnie z treścią art. 8 ust. 2a tej ustawy systemowej za pracownika, w rozumieniu ustawy, uważa się także osobę wykonującą pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo umowy o dzieło, jeżeli umowę taką zawarła z pracodawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy. Cytowany przepis ma zastosowanie tylko do osób, które są pracownikami w rozumieniu art. 2 k.p. i dodatkowo wykonują pracę na podstawie umowy cywilnoprawnej, w tym przepisie wymienionej, zawartej z pracodawcą, z którym pozostają w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonują pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostają w stosunku pracy. Mając na uwadze powyższe w literaturze przedmiotu zgodnie przyjmuje się, że cytowany przepis rozszerza pojęcie pracownika dla celów ubezpieczeń społecznych poza sferę stosunku pracy o wykonywanie pracy na podstawie umowy cywilnoprawnej przez osobę, która umowę taką zawarła z podmiotem trzecim, jednakże w ramach tej umowy cywilnoprawnej wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy ( K. Dziwota (w:) Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych. Komentarz, red. J. Wantoch-Rekowski, Toruń-Warszawa 2007, s. 63; B. Gudowska (w:) Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych. Komentarz, red. B. Gudowska, J. Strusińska-Żukowska, Warszawa 2011, s. 200; M. Klimas, Postępowanie sądowe w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, Warszawa 2013, s. 29 ). Kluczową zatem przesłanką, decydującą o uznaniu takiej osoby za pracownika w rozumieniu ustawy systemowej jest to, że będąc pracownikiem związanym stosunkiem pracy z danym pracodawcą, jednocześnie świadczy na jego rzecz pracę w ramach umowy cywilnoprawnej, zawartej z nim lub inną osobą. Zgodnie z przyjętym w orzecznictwie poglądem, który Sąd Okręgowy w pełni aprobuje, przez wykonywanie pracy "na rzecz" pracodawcy w rozumieniu powołanego przepisu należy rozumieć "uzyskiwanie" przez pracodawcę "rezultatu pracy", w tym znaczeniu, że musi istnieć bezpośredni związek między korzyścią pracodawcy, która jest wymierna i związana z realizacją celów statutowych, a pracami wykonywanymi przez jego pracowników na podstawie umów cywilnoprawnych zawieranych z innym podmiotem (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 2 września 2009 roku, sygn. II UZP 6/09; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 lutego 2010 roku, sygn. I UK 259/09 oraz z dnia 25 maja 2010 roku, sygn. I UK 354/09) . Godny przywołania jest również pogląd Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 18 grudnia 2012 roku, sygn. III AUa 1031/12, zgodnie z którym odnosząc się do zwrotu "wykonuje pracę na rzecz pracodawcy", powołany Sąd wskazał, że "użyty w art. 8 ust. 2a ustawy systemowej zwrot "działać na rzecz" użyty został w innym znaczeniu niż w języku prawa, w którym działanie "na czyjąś rzecz" może się odbywać w wyniku istnienia określonej więzi prawnej (stosunku prawnego). Stosunkiem prawnym charakteryzującym się działaniem na rzecz innego podmiotu jest stosunek pracy, do którego istotnych cech należy działanie na rzecz pracodawcy ( art. 22 k.p. ). Również wykonujący zlecenie "działa na rzecz zleceniodawcy" ( art. 734 i n. k.c. ). W kontekście art. 8 ust. 2a ustawy systemowej zwrot ten opisuje zatem sytuację faktyczną, w której należy zastosować konstrukcję uznania za pracownika. Jest nią istnienie trójkąta umów, tj. 1) umowy o pracę, 2) umowy zlecenia między pracownikiem a osobą trzecią i 3) umowy o podwykonawstwo między pracodawcą i zleceniodawcą. Pracodawca w wyniku umowy o podwykonawstwo przejmuje w ostatecznym rachunku rezultat pracy wykonanej na rzecz zleceniodawcy". Wskazuje się, że osoba, o której mowa w art. 8 ust. 2a ustawy systemowej, powinna być pracownikiem w dniu zawarcia umowy cywilnoprawnej ze swoim pracodawcą lub osobą trzecią, o ile na jej podstawie wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy. Zawarcie umowy cywilnoprawnej przed nawiązaniem stosunku pracy lub po jego ustaniu nie stanowi przesłanki do zastosowania powołanego przepisu, chyba że umowa ta była wykonywana w okresie trwania stosunku pracy. Bezsporna w rozpoznawanej sprawie była okoliczność, że zainteresowana H. B. w dniu zawarcia umowy zlecenia, tj. w dniu 1 maja 2011 roku oraz w całym okresie jej obowiązywania i wykonywania była pracownikiem (...) Szpitala (...) w L. , zatrudnionym na podstawie umowy o pracę na stanowisku starszego asystenta na Oddziale (...) oraz że wskazana umowa o pracę stanowiła tytułu do obowiązkowego ubezpieczania społecznego. Nadto bezspornym było, iż w okresie od dnia 1 maja 2011 roku do dnia 31 grudnia 2011 roku zainteresowana świadczyła pracę na rzecz swego pracodawcy, wykonując umowę zlecenia, zawartą w dniu 1 maja 2011 roku z podmiotem trzecim, tj. (...) w L. – (...) , (...) z siedzibą w L. . Wskazana umowa zlecenia zawarta natomiast została w celu realizacji umowy NR (...) o udzielenie zamówienia na świadczenia zdrowotne, zawartej pomiędzy pracodawcą zainteresowanej a (...) w L. – (...) (...) z siedzibą w L. w dniu 1 maja 2011. Pomimo bezsporności okoliczności wykonywania umowy zlecenia przez zainteresowaną na rzecz swego pracodawcy, na marginesie należy zaznaczyć, że do okoliczności w sposób jednoznaczny ją potwierdzającą, w ocenie Sądu należy fakt, że H. B. wykonywała na jej podstawie prace medyczne związane z udzielaniem świadczeń zdrowotnych w zakresie (...) , pełniąc dyżury w dni powszednie od godziny 15.35 nieprzerwanie do godziny 8.00 dnia następnego, a w soboty, niedziele i święta w trybie całodobowym, przy wykorzystaniu aparatury medycznej i wyposażenia pomieszczeń oraz materiałów będących w posiadaniu pracodawcy, oraz przy udziale zabezpieczonej przez Szpital obsługi pielęgniarskiej, administracyjnej i gospodarczej. Istotną okolicznością jest również fakt, że bezpośrednią ocenę merytoryczną nad organizacją udzielania świadczeń zdrowotnych przez spółkę, pełną ocenę merytoryczną nad organizacją udzielanych świadczeń zdrowotnych oraz bezpośredni nadzór i kontrolę nad organizacją udzielanych świadczeń i prawidłowością realizacji umowy sprawowali pracownicy Szpitala. Natomiast o tym, że pracodawca zainteresowanej w wyniku umowy o podwykonawstwo, zawartej w dniu 1 maja 2011 roku, przejmował w ostatecznym rachunku rezultat pracy wykonanej na rzecz podmiotu trzeciego, świadczy tożsamość czynności wykonywanych przez zainteresowaną w ramach stosunku pracy na rzecz pracodawcy i czynności wykonywanych przez nią w ramach umowy zlecenia. Nadto w tym kontekście istotne jest, że umowa zlecenia z dnia 1 maja 2011 roku, zawarta między zainteresowaną a (...) w L. – (...) (...) z siedzibą w L. , zawarta została w celu realizacji umowy z dnia 1 maja 2011 roku o udzielenie zamówienia na świadczenia zdrowotne, której istotą było zaspokojenie potrzeb (...) Szpitala (...) w L. w zakresie zmniejszenia kosztów osobowych związanych z realizacją dodatkowych dyżurów lekarzy. W tym stanie rzeczy pełnienie przez zainteresowaną dyżurów zgodnie z treścią umowy zlecenia, w ramach których wykonywała prace medyczne związane z udzielaniem świadczeń zdrowotnych w zakresie (...) niewątpliwie powodowało "uzyskiwanie" przez pracodawcę "rezultatu pracy". W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie zaistniał bezpośredni związek między korzyścią pracodawcy, związaną z realizacją celów statutowych, a pracami wykonywanymi przez nią na podstawie umowy cywilnoprawnej, zawartej z innym podmiotem. W tym stanie rzeczy zainteresowana wykonując pracę w oparciu o umowę zlecenia zawartą z (...) w L. – (...) , (...) z siedzibą w L. na oddziale (...) (...) Szpitala (...) w L. , w którym jednocześnie była zatrudniona w ramach umowy o pracę, świadczyła ją na rzecz swego pracodawcy. W konsekwencji ziścił się podstawowy skutek uznania osoby wskazanej w art. 8 ust. 2a ustawy systemowej za pracownika, tj. objęcie zainteresowanej obowiązkowymi ubezpieczeniami emerytalnymi, rentowymi, chorobowymi i wypadkowymi tak, jak pracownika (art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 11 ust. 1 i art. 12 ust. ustawy systemowej). W związku z tym zainteresowana podlega obowiązkowi zgłoszenia do wymienionych ubezpieczeń społecznych, a obowiązek ten obciąża płatnika składek (art. 36 ust. 1 i 2 ustawy systemowej) (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 lutego 2010 roku, sygn. I UK 259/09). Zainteresowana jako osoba, o której mowa w art. 8 ust. 2a ustawy systemowej, podlega zatem obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu stosunku pracy oraz umowy zlecenia. Przychody z tych źródeł podlegają zsumowaniu i stanowią podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe, wypadkowe i chorobowe, stosownie do art. 18 ust. 1a i 3 w związku z ust. 1, art. 11 ust. 1 i art. 12 ust. 1 ustawy systemowej. Jednakże przychód z tytułu umowy cywilnoprawnej jedynie "uwzględnia się" w podstawie wymiaru składek z tytułu stosunku pracy. W kwestii określenia podmiotu posiadającego statusu płatnika w rozpoznawanej sprawie Sąd Okręgowy w pełni podziela pogląd Sądu Najwyższego wyrażony w uchwale z dnia 2 września 2009 roku, sygn. II UZP 6/09, zgodnie z którym pracodawca, którego pracownik wykonuje na jego rzecz pracę w ramach umowy agencyjnej, umowy o dzieło, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług zawartej z osobą trzecią, jest płatnikiem składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe z tytułu tej umowy. W ocenie Sądu bez znaczenia dla oceny zasadności odwołania i prawidłowości zaskarżonej decyzji pozostają podnoszone przez odwołujący podmiot okoliczności dotyczące charakteru prawnego umów, na podstawie których udziela się zamówienia na świadczenia zdrowotne. Szczególne unormowanie i charakter takiej umowy nie ma żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, gdyż umowa o udzielenie zamówienia na świadczenia zdrowotne nie stanowi tytułu ubezpieczenia i to nie ona podlega ocenie w kontekście zastosowania art. 8 ust. 2a ustawy systemowej lecz umowa cywilnoprawna na podstawie której pracownik świadczy pracę na rzecz dotychczasowego pracodawcy w wykonaniu zamówienia na świadczenia zdrowotne. Zdaniem Sądu Okręgowego nie zasługiwał na uwzględnienie wniosek odwołującego podmiotu o uchylenie zaskarżonej decyzji jako przedwczesnej. W tej kwestii Sąd orzekający w pełni aprobuje stanowisku Sądu Apelacyjnego w Lublinie, wyrażone w wyroku z dnia 11 kwietnia 2013 roku, w którym pośrednio Sąd ten nie podzielił argumentacji zaprezentowanej przez odwołującego, poprzez oddalenie apelacji w sprawie o ustalenie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie w sytuacji w której decyzja w przedmiocie podstawy wymiaru składek nie była poprzedzona decyzją o objęciu zainteresowanego obowiązkiem ubezpieczenia społecznego u płatnika składek, tak jak pracownika z tytułu umowy zlecenia zawartej przez niego z osobą trzecią, a świadczonej w istocie na rzecz swojego pracodawcy. W myśl art. 81 ust. 1, ust. 5 i ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 roku, poz. 581) do ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne pracowników stosuje się przepisy określające podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe tych osób tj. podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne pomniejsza się o kwoty składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe i chorobowe potrąconych przez płatników ze środków ubezpieczonego. Sąd postanowił oddalić wniosek pełnomocnika zainteresowanej (...) w L. – (...) , (...) z siedzibą w L. o odroczenie terminu rozprawy oraz pominąć dowód z przesłuchania (...) Spółki (...) i zainteresowanej H. B. z uwagi na to, że wskazane osoby zostały już skutecznie wezwane na termin posiedzenia w dniu 26 czerwca 2015 roku, na którym jednak nie stawiły się oraz z uwagi na wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy w oparciu o przeprowadzone dowody. W sytuacji ustalenia, że zainteresowana wykonując pracę w oparciu o umowę zlecenia zawartą z (...) w L. – (...) (...) z siedzibą w L. na oddziale (...) (...) Szpitala (...) w L. , w którym jednocześnie była zatrudniona w ramach umowy o pracę, świadczyła ją na rzecz swego pracodawcy i w konsekwencji podlegała obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu stosunku pracy oraz umowy zlecenia oraz przy uwzględnieniu okoliczności, że przychód z tytułu umowy cywilnoprawnej "uwzględnia się" w podstawie wymiaru składek z tytułu stosunku pracy, rozstrzygnięcie organu rentowego w przedmiocie uwzględnienia przychodów zainteresowanej, uzyskanych z tytułu wykonywania przez nią umowy cywilnoprawnej w podstawie wymiaru składek z tytułu stosunku pracy, należało uznać za odpowiadające prawu. Z powyższych względów i na mocy powołanych przepisów oraz art. 477 14 § 1 k.p.c. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI