VII U 1149/18

Sąd Okręgowy w KrakowieKraków2019-01-18
SAOSubezpieczenia społecznepodleganie ubezpieczeniomŚredniaokręgowy
ubezpieczenia społeczneZUSumowa o pracępracownik oddelegowanyfikcyjne zatrudnieniepodstawa prawnaciężar dowodu

Sąd Okręgowy oddalił odwołanie pracownika od decyzji ZUS odmawiającej podlegania ubezpieczeniom społecznym z tytułu umowy o pracę z zagranicznym pracodawcą, uznając brak dowodów na wykonywanie pracy w Polsce.

R. F. (1) odwołał się od decyzji ZUS, która stwierdziła, że nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym od 1 lutego 2015 r. z tytułu umowy o pracę z litewską spółką (...). ZUS argumentował, że spółka nie prowadziła działalności na Litwie, a zgłoszenie było pozorne i miało na celu obejście przepisów. Pracownik twierdził, że umowa była ważna i że był oddelegowany do pracy w Polsce. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie, uznając, że pracownik nie wykazał wykonywania pracy w Polsce, co było konieczne do objęcia go polskimi ubezpieczeniami społecznymi.

Sąd Okręgowy w Krakowie rozpatrzył sprawę R. F. (1) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w W. dotyczącą podlegania ubezpieczeniom społecznym. ZUS decyzją z dnia 12 stycznia 2018 r. stwierdził, że R. F. (1) nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od 1 lutego 2015 r. z tytułu umowy o pracę z płatnikiem składek (...) z siedzibą na Litwie. ZUS powołał się na ustalenia litewskiej Państwowej Inspekcji Pracy, zgodnie z którymi spółka (...) nie prowadziła faktycznie działalności na Litwie, a zgłoszenie pracownika do ubezpieczeń było pozorne i miało na celu obejście przepisów. Mimo wezwań, płatnik składek nie dostarczył dokumentacji potwierdzającej zatrudnienie i wykonywanie pracy przez R. F. (1) w Polsce ani na Litwie, a zgłoszenie wpłynęło po terminie i nie były opłacane składki. R. F. (1) w odwołaniu zarzucił, że decyzja ZUS jest niezgodna z ustawą i że posiada dokumenty potwierdzające jego zatrudnienie, w tym protokoły pokontrolne, które nie potwierdzają fikcyjności pracy. Twierdził również, że był oddelegowany do pracy w Polsce na miesiąc. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie, uznając, że R. F. (1) nie wykazał, iż świadczył pracę na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej, co było warunkiem objęcia go polskimi ubezpieczeniami społecznymi na podstawie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Sąd podkreślił, że ciężar dowodu spoczywał na odwołującym się, który nie przedstawił wystarczających dowodów, a sam wskazywał na wykonywanie pracy na Litwie. Sąd zasądził od R. F. (1) na rzecz ZUS zwrot kosztów zastępstwa procesowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, pracownik nie podlega polskim ubezpieczeniom społecznym, jeśli nie wykaże, że faktycznie świadczył pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ciężar dowodu wykonania pracy w Polsce spoczywał na odwołującym się pracowniku. Ponieważ pracownik nie przedstawił dowodów na wykonywanie pracy w Polsce, a sam wskazywał na wykonywanie pracy na Litwie, jego odwołanie od decyzji ZUS odmawiającej objęcia go ubezpieczeniami zostało oddalone.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie odwołania

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w W.

Strony

NazwaTypRola
R. F. (1)osoba_fizycznaodwołujący
Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w W.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (7)

Główne

u.s.u.s. art. 6 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe obejmują osoby fizyczne będące pracownikami na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej.

Pomocnicze

k.c. art. 83 § § 1

Kodeks cywilny

Nieważność czynności prawnej z powodu pozorności.

k.p. art. 300

Kodeks pracy

Do stosunków prawnych z zakresu prawa pracy stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące czynności prawnych.

u.s.u.s. art. 83 § ust.1 pkt 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Podstawa prawna decyzji ZUS o braku podlegania ubezpieczeniom.

u.s.u.s. art. 68 § ust. 1 lit.a

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Podstawa prawna decyzji ZUS o braku podlegania ubezpieczeniom.

k.p.c. art. 477 § 14 §

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzeczenia sądu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak dowodów na wykonywanie pracy w Polsce przez odwołującego. Pracownik sam wskazywał na wykonywanie pracy na Litwie. Zgłoszenie do ubezpieczeń było pozorne i miało na celu obejście przepisów. Zagraniczny pracodawca nie prowadził faktycznej działalności w Polsce ani na Litwie.

Odrzucone argumenty

Umowa o pracę była ważna i stanowiła podstawę do objęcia ubezpieczeniami. Pracownik był oddelegowany do pracy w Polsce. Informacje od litewskiej inspekcji pracy są sprzeczne z innymi dokumentami.

Godne uwagi sformułowania

na podstawie przepisów ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są pracownikami na wnioskodawcy spoczywał obowiązek wykazania , że od 1 lutego 2015r. świadczył pracę na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej wnioskodawca sam twierdzi, że pracował na terenie Litwy na ta okoliczność nie przedstawił żadnych dowodów To na wnioskodawcy spoczywał obowiązek przedstawienia dowodów na udowodnienie twierdzeń. podnoszona przez wnioskodawcę okoliczność wykonywania pracy na Litwie nie ma żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy albowiem zaskarżona decyzja dotyczy podlegania ubezpieczeniom społecznym na podstawie przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych

Skład orzekający

Grażyna Baran

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie podlegania polskim ubezpieczeniom społecznym przez pracowników oddelegowanych przez zagranicznych pracodawców, zwłaszcza w przypadkach wątpliwości co do faktycznego wykonywania pracy i prowadzenia działalności przez pracodawcę."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku siedziby/przedstawicielstwa pracodawcy w Polsce i braku dowodów na wykonywanie pracy w Polsce przez pracownika.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest udowodnienie faktycznego wykonywania pracy w Polsce, aby podlegać polskim ubezpieczeniom społecznym, nawet w przypadku umowy z zagranicznym pracodawcą. Jest to istotne dla wielu osób pracujących zdalnie lub w ramach delegacji.

Pracujesz za granicą, ale zgłoszony do ZUS? Uważaj, bo możesz nie podlegać ubezpieczeniom!

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VII U 1149/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 stycznia 2019 roku Sąd Okręgowy w Krakowie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący : SSO Grażyna Baran Protokolant : sekr. sądowy Aneta Krzuk po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2019 roku w Krakowie na rozprawie sprawy R. F. (1) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w W. o ubezpieczenie społeczne na skutek odwołania R. F. (1) od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w W. z dnia 12 stycznia 2018 roku , (...) 1. oddala odwołanie; 2. zasądza od R. F. (1) na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddziału w W. kwotę 180 zł (sto osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sygn. akt VII U 1149/18 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 12 stycznia 2018r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w W. , na podstawie art. 83 ust.1 pkt 1, art. 68 ust. 1 lit.a ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2016r. poz. 963 ze zm.). praz art. 83 § 1 k.c. w zw. z art. 300 kodeksu pracy stwierdził, ze R. F. (1) jako pracownik u płatnika składek (...) nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od 1 lutego 2015r. Zakład podał, że w dniu 10 listopada 2015r. do ZUS I Oddziału w W. , jako właściwego do obsługi podmiotów zagranicznych, które nie posiadają w Polsce ani siedziby ani przedstawicielstwa, wpłynęło pismo z Oddziału w K. z prośbą o zweryfikowanie zasadności zgłoszenia R. F. (1) do ubezpieczeń społecznych z tytułu umowy zawartej z przedsiębiorstwem (...) , a to w związku z pismem Zarządu Państwowego Funduszu (...) Służba Wypłat Zagranicznych z dnia 26 stycznia 2016r., w którym poinformowano, że Państwowa Inspekcja Pracy Republiki Litewskiej przeprowadziła kontrolę m.in. spółki (...) na Litwie. W trakcie kontroli ustalono, że w rzeczywistości pracownicy (...) swej pracy na Litwie nie wykonują, sama zaś spółka na terenie Republiki Litewskiej w rzeczywistości nie prowadzi żadnej działalności. Zakład podał, że na podstawie dokumentów zaewidencjonowanych w systemie informatycznym ZUS ustalono, że R. F. (1) został zgłoszony przez płatnika (...) jako pracownik do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego, rentowych, chorobowego i wypadkowego oraz obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego od dnia 1 lutego 2015r. Dokument zgłoszeniowy wpłynął do ZUS po terminie tj. dopiero 15 lipca 2015r. Płatnik zgłosił wnioskodawcę do ubezpieczeń z minimalnym wynagrodzeniem obowiązującym w danym roku kalendarzowym. Ponadto na koncie płatnika nie odnotowano żadnych wpłat pokrywających zadeklarowane należności składek wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych. Ponadto z danych zaewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego wynika, że w powyższym okresie wnioskodawca zgłosił się do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia własnej działalności gospodarczej. Analiza danych wykazała, że firma (...) zgłosiła do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego, rentowych , chorobowego i wypadkowego wyłącznie osoby prowadzące w Polsce działalność gospodarczą. Zakład wszczął z urzędu postępowanie wyjaśniające i wezwał wnioskodawcę oraz płatnika składek do złożenia wyjaśnień dotyczących zasadności zgłoszenia w/w do ubezpieczeń społecznych oraz przedłożenia wszelkiej dokumentacji związanej z zatrudnieniem w (...) . Pismo kierowane do spółki (...) na aktualny adres siedziby płatnika podany w dokumencie zgłoszeniowym wróciło do Zakładu z adnotacja „adresat nie podjął”. Natomiast R. F. (1) – w odpowiedzi na wezwanie, przesłał w dniu 5 grudnia 2017r. umowę o pracę zawartą z (...) oraz pismo, w którym odmawia składania zeznań. W związku z powyższym Oddział nie uzyskał żadnych materialnych dowodów na świadczenie pracy przez wnioskodawcę na rzecz spółki z (...) ani na terytorium Republiki Litewskiej ani na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Oprócz umowy o pracę Oddział nie uzyskał żadnej innej dokumentacji, która potwierdzałaby przykładowo wypłatę wynagrodzenia dla w./w za wykonaną prace. Zakład podał, że opisany stan rzeczy prowadzi do wniosku, że że celem umowy zawartej pomiędzy R. F. (1) a firmą (...) było uzyskanie tytułu do ubezpieczeń społecznych na terytorium Polski. Tak dokonane zgłoszenie miało pozwolić na umożliwienie wnioskodawcy opłacania wyłącznie składki zdrowotnej z racji prowadzonej w Polsce własnej działalności gospodarczej, a tym samym ograniczenie kosztów ponoszonych przez w/w w związku z obowiązkiem opłacania składek z tego tytułu. Zdaniem organu rentowego dokonanie zgłoszenia do polskiego systemu ubezpieczeń społecznych R. F. (1) jako pracownika firmy (...) nosi wszelkie znamiona świadomego, celowego i zorganizowanego działania, którego celem było obejście o systemie ubezpieczeń społecznych i obniżenie kosztów wynikających z obowiązku opłacania składek z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności . Zatem na podstawie art. 83§1 k.c. w związku z art. 300 k.p. umowa ta jako pozorna jest nieważna, tym samym wyłączenie R. F. (1) od dnia 1 lutego 2015r. z ubezpieczeń z tytułu zgłoszenia dokonanego na mocy art. 6 ust. 1 pkt 1 przez (...) jest w pełni uzasadnione. W odwołaniu od powyższej decyzji R. F. (1) zarzucił, że decyzja jest niezgodna z ustawą o systemie ubezpieczeń społecznych . Wnioskodawca podał, że w dniu 1 lutego 2015r. zawarł umowę o pracę, na czas nieokreślony , na 1/1 etatu, ze stawką minimalnego wynagrodzenia. Zarzucił, że informacje uzyskane przez ZUS od litewskiej instytucji, są sprzeczne zarówno ze stanowiskiem Państwowej Inspekcji Pracy w W. jak i protokołami i wnioskami pokontrolnymi przekazanymi pracodawcy. Wnioskodawca nadmienił, że jest w posiadaniu kopii pism pokontrolnych Państwowej Inspekcji Pracy w W. skierowanych do (...) oraz do Zarządu Państwowego Funduszu Zabezpieczenia Społecznego w W. , w których nie ma informacji potwierdzających jakoby pracownicy (...) wykonywali racy na terenie Litwy. Zdaniem wnioskodawcy nawet gdyby przeprowadzone kontrole były negatywne to i tak nie mogą być brane pod uwagę gdyż w/w instytucje nie kontrolowały wykonywania pracy ani działalności pracowników na terenie Polski i w okresie ich oddelegowania ponieważ nie jest to prawnie możliwe. Żaden z protokołów nie odnosi się do wykonywania pracy w Polsce. Żaden nie odnosi się do wnioskodawcy ani do pracy przez niego wykonywanej. Poza tym żaden litewski urząd nie unieważnił umowy zawartej z (...) . W związku z powyższym wniósł o unieważnienie lub uznanie za bezzasadne i niewłaściwe wydanie decyzji nr (...) -D z dnia 12 stycznia 2018r. w sprawie ubezpieczenia za cały okres umowy, gdyż jedyną podstawą wydania tej decyzji jest chęć objęcia przez ZUS obowiązkowymi ubezpieczeniami z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Z danych z rejestru przedsiębiorców na Litwie wynika, że (...) została zlikwidowana. Niesporne jest, że R. F. (1) w piśmie z dnia 27 listopada 2017r. (wpłynęło do ZUS w dniu 4 grudnia 2017r.), będącym odpowiedzią na wezwanie ZUS podał m.in. „… Dyrektor (...) po oddelegowaniu mnie i innych pracowników na 1 miesiąc do pracy w Polsce zgłosił się na początku marca (w terminowym okresie zgłoszenia) do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych celem zgłoszenia do ubezpieczeń pracowników oddelegowanych do Polski….żądam przedstawienia choćby jednego dokumentu , który stwierdzałby, ze nie pracowałem na terenie Litwy i że moja praca jest fikcyjna. Do pisma wnioskodawca załączył umowę o prace zawartą z (...) w dniu 1 lutego 2015r. (w języku litewskim). Jak wynika analizy akt ZUS R. F. (1) i (...) z siedzibą w W. (Litwa) w dniu 1 lutego 2015r. zawarli umowę o pracę. (...) (obecnie zlikwidowana) nie posiadała w (...) Oddziału . (...) zgłosiła do obowiązkowych społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego w Polsce R. F. (1) – od dnia 1 lutego 2015r. ( dokument zgłoszeniowy wpłynął do ZUS w dniu 15 lipca 2015r.). Płatnik składek nie opłacał składek na ubezpieczenia za w/w , a od 2016r. nie składał dokumentów rozliczeniowych. R. F. (1) nie wykonywał pracy w Polsce ( wg wnioskodawcy był oddelegowany na 1 miesiąc do pracy w Polsce). Sąd zważył, co następuje. Odwołanie jest nieuzasadnione. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że zaskarżona decyzja dotyczy podlegania ubezpieczeniom społecznym z tytułu zawarcia umowy o pracę z (...) zgodnie z ustawodawstwem polskim – tj. na podstawie przepisów ustawy z dnia 13 grudnia 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnym i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i 9 osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są pracownikami, z wyłączeniem prokuratorów. Na wstępie podnieść należy, że firma (...) nie miała w Polsce ani siedziby ani swojego przedstawicielstwa. (...) zgłosiła wnioskodawcę do polskiego systemu ubezpieczeń społecznych od dnia 1 lutego 2015r., z podstawą składek w wysokości minimalnego wynagrodzenia (nie opłacała składek). W tej sytuacji na wnioskodawcy spoczywał obowiązek wykazania , że od 1 lutego 2015r. świadczył pracę na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej. Tymczasem w piśmie z dnia 27 listopada 2017r. sam wnioskodawca twierdzi, że pracował na terenie Litwy., tym samym brak podstaw do objęcia go ubezpieczeniami społecznymi na podstawie przepisów ustawy z dnia 13 października 1998r. Co prawda w w/w piśmie R. F. (1) podał, że na 1 miesiąc był oddelegowany do pracy w Polsce lecz na ta okoliczność nie przedstawił żadnych dowodów. To na wnioskodawcy spoczywał obowiązek przedstawienia dowodów na udowodnienie twierdzeń. Takich dowodów nie przedłożył. Należy podkreślić, że wnioskodawca pomimo wezwania nie stawił się na posiedzenie wyjaśniające w dniu 18 września2018r. ani na rozprawę w dniu 18 stycznia 2019r. Na marginesie należy zauważyć, że podnoszona przez wnioskodawcę okoliczność wykonywania pracy na Litwie nie ma żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy albowiem zaskarżona decyzja dotyczy podlegania ubezpieczeniom społecznym na podstawie przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych , a to w związku ze zgłoszeniem wnioskodawcy do polskiego systemu ubezpieczeń społecznych przez płatnika składek od dnia 1 lutego 2015r. Mając powyższe na uwadze na zasadzie art. 477 14 § k.p.c. orzeczono jak w sentencji . O kosztach orzeczono zgodnie z art. 98 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI