Orzeczenie · 2025-10-02

VIII U 435/25

Sąd
Sąd Okręgowy w Łodzi
Miejsce
Warszawa
Data
2025-10-02
SAOSPracyubezpieczenia społeczneokręgowy
umowa o pracęubezpieczenia społeczneZUSstosunek pracypodporządkowaniezarządzanie transportempozorność umowykontrola ZUSorzecznictwo

Sprawa dotyczyła odwołania G.C. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, która stwierdziła, że nie podlega on obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym (emerytalnemu, rentowemu, wypadkowemu, chorobowemu) jako pracownik u płatnika składek V. T. od dnia 15.03.2023 r. ZUS uznał, że mimo zawarcia umowy o pracę, G.C. nie świadczył pracy w warunkach charakterystycznych dla stosunku pracy, a umowa była pozorna lub miała na celu obejście przepisów. G.C. twierdził, że wykonywał pracę zgodnie z umową i domagał się zmiany decyzji ZUS. Sąd Okręgowy, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, ustalił stan faktyczny, który obejmował m.in. zawarcie umowy o pracę na czas nieokreślony od 15.03.2023 r. na stanowisku osoby zarządzającej transportem, wymiar 1/12 etatu i wynagrodzenie 300 zł brutto miesięcznie, a także korespondencję mailową i SMS-ową między stronami dotyczącą obowiązków. Sąd analizował kluczowe cechy stosunku pracy, takie jak podporządkowanie pracownicze, osobiste wykonywanie pracy, stałość zatrudnienia i wynagrodzenie. W ocenie Sądu, zgromadzony materiał dowodowy nie wykazał, aby G.C. faktycznie wykonywał pracę w warunkach pracowniczego podporządkowania, pod kierownictwem pracodawcy, w wyznaczonym miejscu i czasie. Sąd podkreślił, że G.C. samodzielnie ustalał zakres swoich czynności, nie był kontrolowany ani rozliczany z czasu pracy, a jego aktywność sprowadzała się głównie do wysyłania standardowych maili i SMS-ów. Brak było również dowodów na rzeczywiste zatrudnienie ekonomiczne i gospodarcze uzasadniające taką umowę. Sąd powołał się na liczne orzecznictwo Sądu Najwyższego i Sądów Apelacyjnych, które podkreślają, że o charakterze stosunku prawnego decyduje faktyczne wykonywanie pracy, a nie tylko formalne zawarcie umowy. W szczególności, kluczowe jest istnienie podporządkowania pracowniczego i kierownictwa pracodawcy. Sąd stwierdził, że G.C. nie wykazał tych elementów, a jego praca miała charakter bardziej samodzielny, zbliżony do umowy cywilnoprawnej. Dodatkowo, Sąd odniósł się do kwestii zatrudnienia G.C. w wielu innych firmach jednocześnie, co mogło naruszać przepisy rozporządzenia UE dotyczące zarządzania transportem. W konsekwencji, Sąd Okręgowy uznał, że strony nie łączyła umowa o pracę, a tym samym G.C. nie podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tego tytułu. Odwołanie zostało oddalone.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Zagadnienia prawne (3)

Czy umowa o pracę zawarta między pracownikiem a płatnikiem składek, która nie spełnia cech stosunku pracy określonych w art. 22 § 1 Kodeksu pracy, może stanowić tytuł do objęcia obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, umowa o pracę, która nie spełnia cech stosunku pracy, w szczególności brakuje w niej pracowniczego podporządkowania i kierownictwa pracodawcy, nie stanowi tytułu do objęcia obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi.

Uzasadnienie

Sąd analizował, czy umowa o pracę zawarta między stronami faktycznie realizowała cechy stosunku pracy, takie jak podporządkowanie pracownicze, osobiste wykonywanie pracy, stałość zatrudnienia i wynagrodzenie. Stwierdzono brak tych cech, co skutkowało uznaniem umowy za nieważną jako umowy o pracę, a tym samym brak podstaw do objęcia ubezpieczeniami społecznymi.

Czy zawarcie umowy o pracę wyłącznie w celu uzyskania świadczeń z ubezpieczeń społecznych stanowi obejście prawa lub czynność prawną pozorną?

Odpowiedź sądu

Sama chęć uzyskania świadczeń z ubezpieczenia społecznego jako motywacja do podjęcia zatrudnienia nie świadczy o obejściu prawa, pod warunkiem rzeczywistego świadczenia pracy w warunkach pracowniczych. Pozorność umowy o pracę zachodzi, gdy strony nie zamierzają osiągnąć skutków wynikających z tej umowy.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że motywacja do zawarcia umowy o pracę, nawet jeśli jest nią chęć uzyskania świadczeń ubezpieczeniowych, nie czyni umowy nieważną, o ile praca jest faktycznie świadczona w ramach stosunku pracy. Pozorność wymaga braku zamiaru wywołania skutków prawnych umowy.

Czy osoba zatrudniona jako zarządzający transportem w wielu przedsiębiorstwach jednocześnie, nawet na niepełny etat, może efektywnie spełniać wymogi rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009?

Odpowiedź sądu

Zatrudnienie w wielu firmach jednocześnie, nawet na niepełny etat, może budzić wątpliwości co do rzeczywistego i ciągłego zarządzania operacjami transportowymi, co jest wymogiem rozporządzenia. Przepisy rozporządzenia mogą ograniczać liczbę przedsiębiorstw lub flotę pojazdów, którymi może zarządzać jedna osoba.

Uzasadnienie

Sąd odniósł się do pisma Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego, wskazując, że zatrudnienie G.C. w kilkudziesięciu firmach jednocześnie jako zarządzającego transportem może być sprzeczne z wymogami rozporządzenia UE, które wymaga rzeczywistego i ciągłego zarządzania oraz może ograniczać liczbę przedsiębiorstw obsługiwanych przez jedną osobę.

Strony

NazwaTypRola
G. C.osoba_fizycznaodwołujący
V. T.osoba_fizycznapłatnik składek / zainteresowany
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W.instytucjaorgan rentowy / pozwany

Przepisy (10)

Główne

u.s.u.s. art. 83 § 1 pkt 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 68 § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

k.c. art. 58 § § 1 i 2

Kodeks Cywilny

k.p. art. 22 § § 1

Kodeks pracy

u.s.u.s. art. 6 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 13 § pkt 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

k.c. art. 83 § § 1

Kodeks Cywilny

u.t.d. art. 7c

Ustawa o transporcie drogowym

Pomocnicze

k.p. art. 300

Kodeks pracy

k.p. art. 2

Kodeks pracy

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst