VI U 1234/13
Podsumowanie
Sąd Okręgowy oddalił odwołanie Domu Pomocy Społecznej w N. od decyzji ZUS odmawiającej wypłaty niezrealizowanego świadczenia po zmarłej mieszkance, uznając, że placówka nie należy do kręgu osób uprawnionych do jego otrzymania.
Dom Pomocy Społecznej w N. odwołał się od decyzji ZUS, która odmówiła wypłaty niezrealizowanego świadczenia po zmarłej W. B. Placówka domagała się kwoty 333,34 zł z tytułu kosztów pobytu zmarłej. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy oddalił odwołanie, stwierdzając, że Dom Pomocy Społecznej nie jest podmiotem uprawnionym do otrzymania niezrealizowanego świadczenia w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS.
Sąd Okręgowy w Bydgoszczy rozpatrzył odwołanie Domu Pomocy Społecznej w N. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w B., która odmówiła wypłaty niezrealizowanego świadczenia po zmarłej W. B. Placówka domagała się kwoty 333,34 zł z tytułu kosztów pobytu zmarłej w okresie od 1 do 11 lutego 2013 r. Uzasadniała, że zmarła była mieszkanką od 2005 r. i samodzielnie uiszczała należności za pobyt ze swojego świadczenia emerytalnego, a organ rentowy powinien uregulować tę opłatę. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie, powołując się na art. 136 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, który precyzuje krąg osób uprawnionych do wypłaty niezrealizowanych świadczeń (małżonek, dzieci, inni członkowie rodziny). Sąd podkreślił, że Dom Pomocy Społecznej nie należy do tej kategorii. Przywołano również orzecznictwo Sądu Apelacyjnego w Katowicach, które potwierdza, że placówka taka nie jest "osobą uprawnioną" do otrzymania niezrealizowanego świadczenia, nawet jeśli za życia świadczeniobiorcy dokonywano potrąceń za pobyt.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, Dom Pomocy Społecznej nie należy do kręgu osób uprawnionych do otrzymania niezrealizowanego świadczenia po zmarłym świadczeniobiorcy.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 136 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, który precyzuje krąg uprawnionych (małżonek, dzieci, inni członkowie rodziny), do którego placówka opiekuńcza nie jest zaliczana. Potwierdzono to orzecznictwem sądów apelacyjnych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie odwołania
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Dom Pomocy Społecznej w N. | instytucja | odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. | instytucja | organ rentowy |
| W. B. | osoba_fizyczna | zmarła świadczeniobiorczyni |
Przepisy (4)
Główne
u.e.r.f.u.s. art. 136 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Określa krąg osób uprawnionych do wypłaty niezrealizowanych świadczeń po śmierci świadczeniobiorcy (małżonek, dzieci, inni członkowie rodziny). Dom Pomocy Społecznej nie należy do tego kręgu.
Pomocnicze
u.e.r.f.u.s. art. 143a
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Dotyczy zwrotu należności z tytułu odpłatności za pobyt osób uprawnionych w placówkach, jeśli nie dokonano potrąceń.
u.e.r.f.u.s. art. 139 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Określa przypadki potrąceń z emerytury lub renty, w tym odpłatności za pobyt w placówkach.
k.p.c. art. 477 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzekania przez sąd w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dom Pomocy Społecznej nie należy do kręgu osób uprawnionych do otrzymania niezrealizowanego świadczenia po zmarłym świadczeniobiorcy zgodnie z art. 136 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Zgoda świadczeniobiorcy na potrącanie opłaty za pobyt wygasa z chwilą jego śmierci. Należność za pobyt nie podlega potrąceniu z emerytury zmarłego, jeśli nie złożono wniosku o potrącenia za jego życia.
Odrzucone argumenty
Dom Pomocy Społecznej domagał się zmiany decyzji ZUS i uiszczenia na jego rzecz kwoty 333,34 zł z tytułu kosztów pobytu zmarłej. Argumentacja, że organ rentowy winien uiścić opłatę, gdyż roszczenie jest zasadne w świetle art. 139 ustawy emerytalnej. Argumentacja, że kwestie odpłatności reguluje ustawa o pomocy społecznej, która powinna mieć pierwszeństwo przed ustawą emerytalną.
Godne uwagi sformułowania
Dom Pomocy Społecznej nie należy do kręgu uprawnionych do wypłaty niezrealizowanego świadczenia w rozumieniu art. 136 ustawy. Zgoda świadczeniobiorcy przebywającego w domu pomocy społecznej (...) na potrącanie przez tę placówkę z przysługującego mu świadczenia opłaty za pobyt, wygasa z chwilą jego śmierci. Placówka taka nie może również uzyskać odpłatności za pobyt zmarłego z jego świadczenia na podstawie art.136 ust.1 tej ustawy, gdyż nie jest osobą uprawnioną do niezrealizowanego świadczenia w rozumieniu tego przepisu.
Skład orzekający
Janusz Madej
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wypłaty niezrealizowanych świadczeń po śmierci świadczeniobiorcy, w szczególności w kontekście roszczeń placówek opiekuńczych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy placówka nie złożyła wniosku o potrącenia za życia świadczeniobiorcy i domaga się wypłaty z niezrealizowanego świadczenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii prawnej związanej z dziedziczeniem i wypłatą świadczeń po śmierci, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w ubezpieczeniach społecznych i prawie cywilnym.
“Czy Dom Pomocy Społecznej może odzyskać pieniądze po śmierci podopiecznego? Sąd wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 333,34 PLN
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt VI U 1234/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 stycznia 2014 r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Janusz Madej Protokolant st. sekr. sądowy Dorota Hańc po rozpoznaniu w dniu 7 stycznia 2014 r. w Bydgoszczy na rozprawie odwołania Domu Pomocy Społecznej w N. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w B. z dnia 5 marca 2013 r. znak (...) w sprawie Domu Pomocy Społecznej w N. przeciwko: Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w B. o niezrealizowane świadczenie oddala odwołanie. Na oryginale właściwy podpis . UZASADNIENIE Decyzją z dnia 5 marca 2013 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. odmówił Domowi Pomocy Społecznej w N. wypłaty niezrealizowanego świadczenia po zmarłej W. B. (1) . Decyzje wydano na podstawie art. 136 ust. 1 i art. 143a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 153 poz. 1227 ze zm.) W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że Dom Pomocy Społecznej nie należy do kręgu uprawnionych do wypłaty niezrealizowanego świadczenia w rozumieniu art. 136 ustawy. Zgodnie natomiast z art. 143 a w przypadku dokonywania potrąceń należności z tytułu odpłatności za pobyt osób uprawnionych do świadczeń w placówkach o których mowa w art. 139 ust. 1 pkt 10 ustawy, należności z tego tytułu przekazane za okres po dniu śmierci świadczeniobiorcy podlegają zwrotowi przez właściwą placówkę albo organ nadrzędny. Ponieważ jednak ze świadczenia uprawnionej nie dokonywano potraceń z tytułu pobytu w Domu Pomocy Społecznej świadczenie przekazane za miesiąc luty podlega zwrotowi w całości. W odwołaniu od powyższej decyzji Dom Pomocy Społecznej w N. domagał się jej zmiany i uiszczenia na swoją rzecz kwoty 333,34 zł z tytułu kosztów pobytu W. B. (1) w okresie od 1 do 11 lutego 2013 r. W uzasadnieniu odwołująca się wskazała, iż W. B. (1) była mieszkanką Domu Pomocy Społecznej w N. od dnia 1 marca 2005 r. do 11 lutego 2013 r. Przebywała tam ona na mocy decyzji Miejsko Gminnego Ośrodka Pomocy (...) w N. . Ośrodek ten wydał decyzję o odpłatności za pobyt w/w w Domu Pomocy Społecznej. Ostatnia decyzja w przedmiocie płatności wydana została w dniu 21 maja 2012 r. W. B. (1) sama uiszczała należność za pobyt, nie korzystając z pośrednictwa organu rentowego. Bezsprzecznym jest jednak, że odpłatność pochodziła wyłącznie ze świadczenia emerytalnego. W ocenie strony odwołującej się organ rentowy winien uiścić opłatę za pobyt W. B. (1) albowiem roszczenie o zapłatę tej kwoty jest zasadne w świetle art. 139 ustawy emerytalnej. Ponadto zgodnie z orzeczeniem Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2012 r. kwestie odpłatności za pobyt mieszkańców w domach pomocy społecznej reguluje ustawa o pomocy społecznej, która winna być respektowana w pierwszeństwie przed ustawą emerytalną. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, przytaczając argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd ustalił i zważył, co następuje: W dniu 18 lutego 2013 r. wpłynął do organu rentowego wniosek Domu Pomocy Społecznej w N. o wpłatę na rzecz tego (...) kwoty 333,34 zł ze świadczenia emerytalnego należnego zmarłej W. B. (2) . We wniosku nadmieniono, iż na rzecz placówki nie były dokonywane potrącenia z emerytury W. B. (1) albowiem ona sama dokonywała comiesięcznych wpłat z tytułu pobytu w placówce. (k. 106 akt) W odpowiedzi na powyższy wniosek Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. poinformował Dom Pomocy Społecznej, iż brak jest podstaw do przekazania żądanej kwoty na konto jednostki albowiem, nie należy ona do kręgu osób uprawnionych w rozumieniu art. 136 ustawy o emeryturach rentach z FUS. (k. 109 akt) W dniu 25 lutego 2013 r. Dom Pomocy Społecznej ponownie wystąpił z wnioskiem o zapłatę wskazanej powyżej kwoty argumentując, iż placówka nie miała wpływu na decyzję W. B. (1) o samodzielnym dokonywaniu wpłat z tytułu pobytu na rzecz placówki. Należność nie była więc potrącana z emerytury i nadal pozostaje nieuiszczona. Do wniosku dołączono decyzje o skierowaniu i umieszczeniu W. B. (1) w Domu Pomocy Społecznej w N. oraz decyzje Miejsko Gminnego Ośrodka Pomocy (...) w N. o ustaleniu odpłatności za pobyt W. B. (1) w tej placówce. Decyzją Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 5 marca 2013r. odmówiono zapłaty niezrealizowanego świadczenia na rzecz Domu Pomocy Społecznej. Rozpatrując odwołanie od powyższej decyzji Sąd zważył, iż nie zaistniały podstawy do wypłaty świadczenia na rzecz placówki w trybie art. 136 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Zgodnie z tym uregulowaniem w razie śmierci osoby, która zgłosiła wniosek o świadczenia określone ustawą, świadczenia należne jej do dnia śmierci wypłaca się małżonkowi, dzieciom, z którymi prowadziła wspólne gospodarstwo domowe, a w razie ich braku - małżonkowi i dzieciom, z którymi osoba ta nie prowadziła wspólnego gospodarstwa domowego, a w razie ich braku - innym członkom rodziny uprawnionym do renty rodzinnej lub na których utrzymaniu pozostawała ta osoba. Nie ulega wątpliwości, że Dom Pomocy Społecznej w N. , jak również żadna inna jednostka o podobnym charakterze, wobec kategorycznego brzmienia zacytowanego przepisu, nie może zostać zakwalifikowana do kręgu osób w nim wymienionych. W odniesieniu do rozpatrywanej sprawy należy zacytować wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 9 lipca 2009r. wydanego w sprawie o sygn. akt III AUa 905/09, (LEX 1133937), w którym wskazano, że zgoda świadczeniobiorcy przebywającego w domu pomocy społecznej, zakładzie opiekuńczo-leczniczym lub zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym na potrącanie przez tę placówkę z przysługującego mu świadczenia opłaty za pobyt, wygasa z chwilą jego śmierci. Należność taka nie podlega potrąceniu z emerytury (lub renty) zmarłego w trybie art.139 ust.1 pkt 10 ustawy z 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , jeżeli dyrektor wymienionej w tym przepisie placówki nie złożył w organie rentowym, za życia świadczeniobiorcy, wniosku o dokonywanie potrąceń z jego świadczenia. Placówka taka nie może również uzyskać odpłatności za pobyt zmarłego z jego świadczenia na podstawie art.136 ust.1 tej ustawy, gdyż nie jest osobą uprawnioną do niezrealizowanego świadczenia w rozumieniu tego przepisu. Z kolei w wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 14 lipca 2011 r. w sprawie o sygnaturze III AUa 2657/10 (LEX 1129827) wskazano, że placówka pielęgnacyjno-opiekuńcza, w której ubezpieczony przebywał do dnia swej śmierci i na rzecz której była potrącana z jego świadczenia należność za pobyt, nie jest „osobą uprawnioną" - w rozumieniu art.136 ust.1 ustawy z 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - do otrzymania wypłaty świadczenia należnego mu do dnia śmierci. Jak więc wynika z powyższego nawet w przypadku dokonywania potrąceń ze świadczeń emerytalnych lub rentowych na rzecz zakładu opiekuńczego, nie zachodzą w przypadku śmierci podopiecznego przesłanki do wypłaty niezrealizowanego świadczenia w oparciu o treść art. 136 ustawy emerytalnej, Mając na względzie powyższe Sąd na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. , orzekł, jak w sentencji. SSO Janusz Madej
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę