VII U 1019/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd przyznał prawo do świadczenia przedemerytalnego osobie, której umowa zlecenie została uznana za umowę o pracę, a stosunek pracy ustał z przyczyn leżących po stronie pracodawcy.
Wnioskodawczyni H.P. odwołała się od decyzji ZUS odmawiającej jej świadczenia przedemerytalnego, argumentując, że umowa zlecenie była w rzeczywistości umową o pracę. Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze przychylił się do odwołania, uznając umowę za umowę o pracę i stwierdzając, że stosunek pracy ustał z przyczyn leżących po stronie pracodawcy (likwidacja firmy). W konsekwencji przyznano wnioskodawczyni prawo do świadczenia przedemerytalnego od 1 czerwca 2012 r.
Sprawa dotyczyła odwołania H.P. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającej przyznania świadczenia przedemerytalnego. Głównym zarzutem ZUS było to, że ostatni stosunek ubezpieczenia wnioskodawczyni wynikał z umowy zlecenia, a nie umowy o pracę, co uniemożliwiało zastosowanie przepisów dotyczących rozwiązania stosunku pracy z przyczyn leżących po stronie pracodawcy. Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze, po analizie materiału dowodowego, w tym zeznań świadka P.M. i wyroku Sądu Rejonowego w J., ustalił, że umowa formalnie nazwana umową zlecenia, faktycznie miała charakter umowy o pracę. Sąd uznał, że pracodawca sprawował zwierzchnictwo nad pracownicą, określał zakres jej obowiązków i czas pracy, a stosunek pracy ustał z przyczyn leżących po stronie pracodawcy (likwidacja hurtowni). W związku z tym, że wnioskodawczyni spełniała pozostałe warunki (staż pracy, status bezrobotnego), sąd zmienił decyzję ZUS i przyznał jej prawo do świadczenia przedemerytalnego od 1 czerwca 2012 r. Zasądzono również zwrot kosztów zastępstwa procesowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli sąd ustali, że umowa zlecenie w rzeczywistości była umową o pracę, a stosunek pracy ustał z przyczyn leżących po stronie pracodawcy, można przyznać świadczenie przedemerytalne.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że charakter wykonywanej pracy, czas jej wykonywania i zwierzchnictwo pracodawcy świadczą o tym, że umowa zlecenie była w rzeczywistości umową o pracę. Ponieważ stosunek pracy ustał z przyczyn leżących po stronie pracodawcy (likwidacja firmy), a wnioskodawczyni spełniała pozostałe warunki, przyznano jej świadczenie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana decyzji ZUS i przyznanie świadczenia
Strona wygrywająca
H. P.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| H. P. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. | instytucja | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
u.ś.p. art. 2 § ust. 1 pkt 5
Ustawa o świadczeniach przedemerytalnych
Prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w rozumieniu przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, posiada okres uprawniający do emerytury (co najmniej 35 lat dla kobiet), nadal jest zarejestrowana jako bezrobotna, nie odmówiła podjęcia pracy i złożyła wniosek w terminie.
Pomocnicze
u.p.z.i.i.r.p. art. 2 § pkt 29
Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
Definiuje 'przyczyny dotyczące zakładu pracy' jako przyczyny niedotyczące pracowników (przy pracodawcach zatrudniających mniej niż 20 osób) lub ogłoszenie upadłości, likwidację pracodawcy lub stanowiska pracy. Może również obejmować śmierć pracodawcy lub przejęcie zakładu.
k.p. art. 30 § § 1 pkt 2
Kodeks pracy
Określa rozwiązanie umowy o pracę przez pracodawcę za wypowiedzeniem z przyczyn niedotyczących pracownika (np. likwidacja firmy).
k.p.c. art. 477 § 14 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzekania sądu ubezpieczeń społecznych w przypadku uwzględnienia odwołania.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa zasądzenia kosztów postępowania.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. 11 § ust. 2
Podstawa ustalenia wysokości kosztów zastępstwa procesowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa zlecenie faktycznie miała charakter umowy o pracę. Stosunek pracy ustał z przyczyn leżących po stronie pracodawcy (likwidacja firmy). Wnioskodawczyni spełniała pozostałe warunki do uzyskania świadczenia przedemerytalnego (staż pracy, status bezrobotnego).
Odrzucone argumenty
Ostatni stosunek ubezpieczenia wnioskodawczyni wynikał z umowy zlecenia, a nie umowy o pracę, co wyklucza zastosowanie przepisów o rozwiązaniu stosunku pracy z przyczyn leżących po stronie pracodawcy.
Godne uwagi sformułowania
charakter zawartej umowy spełniał znamiona umowy o pracę przyczyna ustania zatrudnienia była likwidacja hurtowni stosunek pracy ustał z przyczyn ekonomicznych pracodawcy
Skład orzekający
Izabela Głowacka-Damaszko
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe zakwalifikowanie umowy cywilnoprawnej i jak sąd może interweniować, gdy formalna nazwa umowy nie odzwierciedla jej rzeczywistego charakteru, co ma bezpośrednie przełożenie na prawa pracownicze i świadczenia.
“Umowa zlecenie czy umowa o pracę? Sąd wyjaśnia, kiedy formalności ustępują rzeczywistości w walce o świadczenie przedemerytalne.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygnatura akt VII U 1019/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 stycznia 2013 r. Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący:SSO Izabela Głowacka-Damaszko Protokolant:Rafał Wyrwa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2013 r. w J. odwołania H. P. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. z dnia 29 czerwca 2012 r., znak: (...) w sprawie H. P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. o świadczenie przedemerytalne I. zmienia decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. z dnia 29 czerwca 2012 r., znak: (...) w ten sposób, że przyznaje wnioskodawczyni H. P. prawo do świadczenia przedemerytalnego od dnia 01 czerwca 2012 r.; II. zasądza od strony pozwanej na rzecz wnioskodawczyni kwotę 60 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sygn. akt VII U 1019/12 UZASADNIENIE Wnioskodawczyni H. P. złożyła odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. z dnia 29.06.2012r. odmawiającej prawa do świadczenia przedemerytalnego. Uzasadniając podała, iż formalnie pomiędzy nią a pracodawcą zawarta została umowa zlecenie, jednakże w rzeczywistości sporna umowa była umową o pracę, o czym świadczy charakter pracy, czas jej wykonywania i zwierzchnictwo nad powierzonymi obowiązkami. W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. wniósł o jego oddalenie, ponieważ wnioskodawczyni ostatnio nie pozostawała w stosunku pracy lecz w stosunku zlecenia. Organ rentowy wskazał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. z 2004r., nr 120, poz. 1252). Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Bezspornie wnioskodawczyni H. P. ur. (...) , udokumentowała 35-letni okres składkowy i nieskładkowy, od dnia 02.11.2011r. zarejestrowana jest jako bezrobotna, pobierała zasiłek dla bezrobotnych w okresie od 10.11.2011r. do 10.11.2012r., nigdy nie odmówiła podjęcia pracy zaproponowanej przez Urząd Pracy. W dniu 14.06.2012r. H. P. złożyła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniosek o świadczenie przedemerytalne. Decyzją z dnia 29.06.2012r. odmówiono wnioskodawczyni prawa do świadczenia przedemerytalnego, ponieważ przed zarejestrowaniem w Urzędzie Pracy ostatnie ubezpieczenie emerytalne i rentowe, jakiemu podlegała wnioskodawczyni nie wynikało ze stosunku pracy, ponieważ było to ubezpieczenie z tytułu umowy zlecenia. Ze względu na charakter tej umowy brak jest możliwości zastosowania zasady rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Dowód: wniosek o świadczenie przedemerytalne z dn. 14.06.2012r. – k. 1 akt ZUS, decyzja odmowna z dn. 29.06.2012r. – k. 20 akt ZUS. W dniu 01.11.2009r. pomiędzy wnioskodawczynią a P. M. (1) w J. zawarta została umowa zatytułowana umowa zlecenie nr (...) . Umowa zawarta została na czas nieokreślony. P. M. (1) prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą – hurtownię (...) . W ramach zawartej umowy wnioskodawczyni wykonywała pracę codziennie od godz. 7.00 do godz. 15.00. Do obowiązków wnioskodawczyni należało wystawianie faktur oraz prowadzenie dokumentacji. Charakter zawartej umowy spełniał znamiona umowy o pracę. Pracodawca każdego dnia wyznaczał zakres czynności, które pracownicy zobowiązani byli do wykonania. Przyczyną ustania zatrudnienia była likwidacja hurtowni. Wyrokiem Sądu Rejonowego w J. z dnia 04.09.2012r. sygn. akt (...) ustalono, że H. P. była zatrudniona u P. M. (1) w okresie od 01.11.2009r. do 31.10.2011r. w pełnym wymiarze czasu pracy na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony. W dniu 27.09.2012r. wnioskodawczyni otrzymała świadectwo pracy zawierające zapis, iż stosunek pracy ustał w wyniku rozwiązania umowy o pracę przez pracodawcę za wypowiedzeniem z przyczyn zakładu – likwidacja firmy, art. 30§1 pkt. 2 kp . Dowód: umowa zlecenie z dn. 01.11.2009r. – k. 6-7, wyrok SR w J. o sygn. IV P201/12 – k.33, świadectwo pracy z dn. 27.09.2012r. – k. 34, zeznania świadka P. M. – 00:12:29 e-protokół. Sąd zważył co następuje: Odwołanie wnioskodawczyni zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z art. 2 ust 1 pkt 5 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz.U. z 2004r., nr 120, poz. 1252) prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ( Dz.U. z 2004r., nr 99, póz. 1001 ze zm.), w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy: - posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący, co najmniej 40 lat dla mężczyzny, - nadal jest zarejestrowana jako bezrobotna, - w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych nie odmówiła bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia, albo zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych lub robót publicznych - złoży wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego w terminie nieprzekraczającym 30 dni od dnia wydania przez Powiatowy Urząd Pracy dokumentu poświadczającego 6 – miesięczny okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych. Świadczenie przedemerytalne przysługuje po upływie, co najmniej 6 miesięcy pobierania zasiłku dla bezrobotnych. Świadczenie przedemerytalne, jak wynika z art. 2 ust. 1 cyt. ustawy, przysługuje osobom dotkniętym likwidacją lub upadłością zakładu pracy, likwidacją stanowiska pracy lub niewypłacalnością pracodawcy oraz tracącym prawo do świadczeń z ubezpieczenia społecznego o wieloletnim stażu i wieku zbliżonym do emerytalnego. Świadczenia te związane są zatem nie tylko z zaistnieniem okoliczności związanej z utratą źródła utrzymania, ale także uzależnione od posiadania określonego okresu składkowego i nieskładkowego, a ich źródłem finansowania jest budżet państwa. Nie jest to świadczenie z ubezpieczenia społecznego, ale ma charakter zbliżony do renty socjalnej, świadczeń rodzinnych czy z pomocy społecznej (vide uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 9 maja 2006 r. sygn. akt II UZP 8/2006). Sąd orzekający zważył, iż nabycie prawa do świadczenia przedemerytalnego jest uzależnione od łącznego spełnienia wszystkich wymienionych warunków. Takie stanowisko przyjął również Sąd Apelacyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 5 czerwca 2007r., w którym stwierdził, że osoba ubiegająca się o prawo do świadczenia przedemerytalnego musi spełniać łącznie wszystkie przesłanki prawne z art. 2 ust. 1 pkt 5 i ust. 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz.U. nr 120, poz. 1252). Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. 04r. Nr 99, poz. 1001) w art. 2 pkt 29 jako „przyczyny dotyczące zakładu pracy” wskazuje: w wypadku pracodawców zatrudniających mniej niż 20 pracowników – przyczyny niedotyczące pracowników; w pozostałych wypadkach – ogłoszenie upadłości pracodawcy, jego likwidację lub likwidację stanowiska pracy. „Przyczyny dotyczące zakładu pracy” w rozumieniu powołanego przepisu to także śmierć pracodawcy lub – gdy przepisy szczególne tak stanowią – przejęcie zakładu pracy przez innego pracodawcę. Przytoczone regulacje dowodzą, że prawo do świadczenia przedemerytalnego przyznaje się w sytuacjach, gdy ustanie stosunku pracy nastąpiło w całkowitym oderwaniu od woli pracownika i – co więcej – w zasadzie tylko w wypadku, gdy po stronie pracodawcy występuje obiektywna przyczyna braku możliwości kontynuowania zatrudnienia lub wypłaty wynagrodzenia za pracę. Sąd biorąc pod uwagę zebrany w sprawie materiał dowodowy ustalił i ocenił, że wnioskodawczyni wykazała ponad 35 lat okresów składkowych i nieskładkowych, posiada status osoby bezrobotnej, pobierającej zasiłek dla bezrobotnych przez okres 6 miesięcy, w trakcie którego nie odmówiła bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji zatrudnienia. W ocenie organu rentowego wnioskodawczyni nie spełnia warunków do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego, ponieważ nie udokumentowała 6-miesiecznego okresu zatrudnienia u ostatniego pracodawcy na podstawie umowy o pracę, jako że ostatnim okresem ubezpieczenia było zatrudnienie z tytułu umowy zlecenia. W świetle przytoczonej powyżej podstawy prawnej, na gruncie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Sąd zważył, że wnioskodawczyni w spornym okresie zatrudniona była w oparciu o umowę o pracę. Do takiej konkluzji Sąd doszedł po szczegółowej analizie dowodu z zeznań świadka P. M. (1) , które to z kolei zeznania znalazły potwierdzenie w dokumentacji zgromadzonej w toku niniejszego procesu, a w szczególności w świadectwie pracy z dnia 27.09.2012r. wydanym przez pracodawcę po wydaniu wyroku Sądu Rejonowego w J. z dn. 04.09.2012r. [sygn. akt IV P 201/12]. Świadek zeznał, iż zatrudniał wnioskodawczynię. Stosunek pracy nastąpił po zawarciu umowy zlecenia na czas nieokreślony, aczkolwiek w rzeczywistości pełnione przez wnioskodawczynię obowiązki pracownicze odpowiadały swoim charakterem umowie o pracę. Świadek oświadczył, że ubezpieczona codziennie pracowała w określonych stałych godzinach pracy, tj. w godzinach 7.00-15.00, ponadto każdego dnia wyznaczał pracownikom zakres czynności do zrealizowania. Sąd ocenił nadto, że stosunek pracy ustał z przyczyn ekonomicznych pracodawcy, bowiem jak wynika z zeznań świadka, zlikwidowano oddział hurtowni (...) , wobec czego podstawą rozwiązania umowy o pracę z H. P. był przepis art. 30§1 pkt. 2 kp . Reasumując powyższe rozważania Sąd uznał, iż przepisy ustawy o świadczeniach przedemerytalnych opisują dwie grupy przesłanek. Pierwsza, oznaczona w treści art. 2 ust. 1 pkt 5 cyt. ustawy odnosi się do opisu stanu zamkniętego przed złożeniem wniosku i sprowadza się do sytuacji oznaczającej utratę zatrudnienia, w której osoba do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy w rozumieniu przepisów o promocji zatrudnienia: - posiada u tegoż pracodawcy staż pracy nie krótszy niż 6 miesięcy; - posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet. Z kolei druga grupa przesłanek dotyczy sytuacji bezpośrednio poprzedzającej złożenie wniosku i łączy się ze statusem osoby bezrobotnej (art. 2 ust.3 cyt. ustawy), które to warunki wnioskodawczyni wypełniła, a które nie były kwestionowane przez stronę pozwaną. W przedmiotowej sprawie udowodniono, iż w dniu 31.10.2011r. doszło do rozwiązania stosunku pracy łączącego H. P. z P. M. (1) z przyczyn nie dotyczących pracownika - likwidacja stanowiska pracy ( art. 30 § 1 pkt 2 k.p. ) i w tejże dacie H. P. pozostawała w wyżej opisanym stosunku pracy od dwóch lat, dysponując równocześnie okresem uprawniającym do emerytury wynoszącym ponad 35 lat. Mając na uwadze przedstawione okoliczności, Sąd zważył, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji ubezpieczona spełniała warunki do uzyskania świadczenia przedemerytalnego, dlatego też na podstawie art. 477 14 § 2 kpc orzeczono jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach zastępstwa procesowego oparte zostało o art. 98 § 1 kpc w zw. z § 11 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1349 ).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI