VII U 1018/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odwołania G. B. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. w przedmiocie przeliczenia renty rodzinnej z uwzględnieniem renty socjalnej. Ubezpieczony domagał się przyznania renty socjalnej od 1 lutego 2021 r., argumentując, że organ rentowy popełnił błąd, nie informując go o możliwości zbiegu prawa do renty rodzinnej i renty socjalnej, co naruszyło jego obowiązek informacyjny. Twierdził, że jako osoba niepełnosprawna i niezdolna do samodzielnej egzystencji, nie mógł znać szczegółów przepisów. ZUS przyznał rentę socjalną od 1 lutego 2024 r., czyli od miesiąca złożenia wniosku, a rentę rodzinną przeliczył od tej samej daty. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie. Sąd podkreślił, że zgodnie z przepisami ustawy o rencie socjalnej oraz ustawy o emeryturach i rentach z FUS, prawo do świadczeń powstaje z dniem spełnienia warunków, ale wypłata następuje nie wcześniej niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek. Sąd odrzucił argumentację o błędzie organu rentowego, wskazując, że organ nie ma obowiązku indywidualnego informowania o wszystkich potencjalnych świadczeniach, a inicjatywa złożenia wniosku leży po stronie ubezpieczonego. Podkreślono, że nawet jeśli przesłanki do świadczenia zostały spełnione wcześniej, wypłata następuje od daty wniosku, a przepis o wyrównaniu za okres 3 lat wstecz (art. 133 ust. 1 pkt 2 ustawy emerytalnej) dotyczy sytuacji, gdy odmowa lub przyznanie niższych świadczeń były następstwem błędu organu, czego w tej sprawie sąd nie stwierdził. W związku z tym, przyznanie renty socjalnej od 1 lutego 2024 r. było prawidłowe.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących daty przyznawania świadczeń z ubezpieczenia społecznego, obowiązku informacyjnego organu rentowego oraz pojęcia błędu organu.
Dotyczy specyficznej sytuacji zbiegu renty rodzinnej i socjalnej oraz braku inicjatywy wnioskodawcy.
Zagadnienia prawne (2)
Od kiedy należy przyznać rentę socjalną w przypadku zbiegu z rentą rodzinną, gdy ubezpieczony twierdzi, że organ rentowy popełnił błąd, nie informując go o możliwości zbiegu świadczeń?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Rentę socjalną należy przyznać od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek o to świadczenie, nawet jeśli przesłanki do jego przyznania istniały wcześniej. Organ rentowy nie ma obowiązku informowania o wszystkich potencjalnych świadczeniach.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na przepisach ustawy o rencie socjalnej oraz ustawy o emeryturach i rentach z FUS, które stanowią, że prawo do świadczeń powstaje z dniem spełnienia warunków, ale wypłata następuje nie wcześniej niż od miesiąca złożenia wniosku. Sąd uznał, że brak pouczenia przez organ rentowy nie stanowi błędu uzasadniającego przyznanie świadczenia od daty wcześniejszej niż data wniosku, ponieważ inicjatywa złożenia wniosku leży po stronie ubezpieczonego.
Czy brak pouczenia przez organ rentowy o możliwości zbiegu prawa do renty rodzinnej i renty socjalnej stanowi błąd organu w rozumieniu art. 133 ust. 1 pkt 2 ustawy emerytalnej, uzasadniający przyznanie świadczenia wstecz?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak pouczenia nie stanowi błędu organu rentowego w rozumieniu art. 133 ust. 1 pkt 2 ustawy emerytalnej, który uzasadniałby przyznanie świadczenia wstecz. Błąd organu musi mieć charakter obiektywnej wadliwości decyzji, a nie wynikać z braku inicjatywy wnioskodawcy.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, które definiuje błąd organu rentowego jako sytuację, gdy organ miał podstawy do przyznania świadczenia, ale z przyczyn leżących po jego stronie tego nie uczynił. W tej sprawie brak było dowodów na celowe działanie organu lub inne obiektywne wady decyzji, które można by przypisać organowi rentowemu. Ubezpieczony sam nie złożył wniosku o rentę socjalną wcześniej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| G. B. | osoba_fizyczna | odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (8)
Główne
u.r.s. art. 4 § 1
Ustawa o rencie socjalnej
Określa warunki przyznania renty socjalnej osobie pełnoletniej całkowicie niezdolnej do pracy z powodu naruszenia sprawności organizmu, które powstało przed ukończeniem 18 roku życia, w trakcie nauki do 25 roku życia, lub w trakcie studiów doktoranckich.
u.e.r.f.u.s. art. 100 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Prawo do świadczeń powstaje z dniem spełnienia wszystkich warunków wymaganych do nabycia tego prawa.
u.e.r.f.u.s. art. 116 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Postępowanie w sprawach świadczeń wszczyna się na podstawie wniosku zainteresowanego, chyba że ustawa stanowi inaczej.
u.e.r.f.u.s. art. 129 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu.
k.p.c. art. 477 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do oddalenia odwołania.
Pomocnicze
u.r.s. art. 15 § 1
Ustawa o rencie socjalnej
Odesłanie do przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS.
u.e.r.f.u.s. art. 133 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
W razie ponownego ustalenia prawa do świadczeń lub ich wysokości, przyznane lub podwyższone świadczenia wypłaca się, poczynając od miesiąca, w którym powstało prawo do tych świadczeń lub do ich podwyższenia, jednak nie wcześniej niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy lub wydano decyzję z urzędu (pkt 1). W przypadku błędu organu rentowego lub odwoławczego, świadczenia wypłaca się nie wcześniej niż za okres 3 lat poprzedzających bezpośrednio miesiąc, o którym mowa w pkt 1 (pkt 2).
k.p.c. art. 148 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym, gdy przeprowadzenie rozprawy nie jest konieczne.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawo do świadczeń wypłaca się od miesiąca złożenia wniosku, a nie od daty spełnienia przesłanek. • Organ rentowy nie ma obowiązku informowania o wszystkich potencjalnych świadczeniach. • Brak pouczenia przez organ rentowy nie stanowi błędu uzasadniającego przyznanie świadczenia wstecz.
Odrzucone argumenty
Organ rentowy popełnił błąd, nie informując o możliwości zbiegu renty rodzinnej i socjalnej. • Świadczenie powinno być przyznane od 1 lutego 2021 r. na podstawie art. 133 ust. 1 pkt 2 ustawy emerytalnej z uwagi na błąd organu.
Godne uwagi sformułowania
nie można organowi rentowemu przypisać jakiejkolwiek celowości w opóźnieniu złożenia przez ubezpieczonego wniosku o przyznanie renty socjalnej. • zawarte w art. 133 ust. 1 pkt 2 ustawy określenie "błąd organu rentowego" obejmuje sytuacje, w których organ rentowy miał podstawy do przyznania świadczenia, lecz z przyczyn leżących po jego stronie tego nie uczynił. • organ rentowy nie jest zobowiązany do każdorazowego informowania potencjalnego świadczeniobiorcy o wszystkich wynikających z obowiązujących przepisów prawa możliwościach przyznawania dodatków, wzrostów, czy też wręcz innych świadczeń.
Skład orzekający
Renata Gąsior
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących daty przyznawania świadczeń z ubezpieczenia społecznego, obowiązku informacyjnego organu rentowego oraz pojęcia błędu organu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zbiegu renty rodzinnej i socjalnej oraz braku inicjatywy wnioskodawcy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie ubezpieczeń społecznych ze względu na interpretację przepisów dotyczących daty przyznawania świadczeń i obowiązków organu rentowego.
“Kiedy ZUS przyzna rentę? Sąd wyjaśnia, od kiedy liczyć świadczenie i czy brak pouczenia to błąd organu.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.