VII SAB/Wa 89/16

VII SAB/Wa 89/16 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2017-01-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-11-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bogusław Cieśla
Izabela Ostrowska
Paweł Groński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
659
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Stwierdzono, iż przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 149 par. 1 i par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Groński (spr.), Sędziowie sędzia WSA Izabela Ostrowska, sędzia WSA Bogusław Cieśla, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 31 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi M. R. na przewlekłość postępowania Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie rozpoznania odwołania 1. stwierdza, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania odwoławczego, 2. stwierdza, że przewlekłość organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. oddala wniosek o wymierzenie organowi grzywny, 4. umarza postępowanie w pozostałej części, 5. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi M R jest przewlekłe prowadzenie przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego postępowania odwoławczego od decyzji Wojewody [...] z [...] lipca 2016 r. (nr [...]) o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z [...] marca 2012 r. (nr [...]).
Z akt sprawy wynika, że Starosta [...] decyzją z [...] marca 2012 r., po rozpoznaniu wniosku H i J U o udzielenia pozwolenia na budowę budynku garażowego na działce nr [...] w [...], zatwierdził projekt budowalny i udzielił wnioskodawcom pozwolenia na budowę.
M R zwróciła się do Wojewody [...] z wnioskiem z [...] kwietnia 2016 r. o stwierdzenie nieważności tej decyzji, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i pkt 4 k.p.a.
Wojewoda [...] decyzją z [...] lipca 2916 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z [...] marca 2012 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla spornej inwestycji.
Skarżąca w dniu 21 lipca 2016 r. wniosła do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego odwołanie od decyzji organu I instancji. Odwołanie wpłynęło do organu odwoławczego 1 sierpnia 2016 r.
Pismem z dnia 1 września 2016 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zwrócił się do Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa w [...] o przesłanie kopii dokumentu stwierdzającego posiadanie w listopadzie 2011 r. przez I U przygotowania zawodowego do sporządzania projektów i jednocześnie wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy (30 września 2016 r.).
W piśmie z dnia 6 września 2016 r. M R działając na podstawie art. 37 § 1 k.p.a. wezwała organ odwoławczy do usunięcia naruszenia prawa i wydania decyzji, w którym stwierdziła, że odwołanie powinno być rozpoznane w terminie określonym w art. 35 § 3 k.p.a.
W dniu 19 września 2016 r. do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wpłynęły kopie dokumentów potwierdzających uprawnienia zawodowe I U, o czym organ odwoławczy zawiadomił strony postępowania w piśmie z 26 września 2016 r., informując jednocześnie o treści art. 10 § 1 k.p.a. oraz o wyznaczeniu nowego terminu wydania decyzji ([...] października 2016 r.).
W dniu 7 października 2016 r. M R wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Wojewodę, zarzucając że organ przekroczył termin, w którym winien załatwić sprawę. Na tej postawie wniosła o zobowiązanie organu do wydania decyzji, stwierdzenie, że organ odwoławczy dopuścił się w tej sprawie rażącej przewlekłości i wymierzenie Głównemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego grzywny oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w piśmie z [...] października 2016 r. zawiadomił o ponownym przedłużeniu terminu rozpatrzenia odwołania (do 10 listopada 2016 r.), zaś decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. (nr [...]) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...].
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podał, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało zakończone.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Skarżąca M R w skardze do Wojewódzkiego Sądu administracyjnego na przewlekłość postępowania Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego zarzuciła temu organowi, że w ustawowym terminie nie rozpoznał jej odwołania i w związku z tym wniosła o zobowiązanie organu do wydania decyzji, stwierdzenie, że dopuścił się rażącej przewlekłości i wymierzenie organowi grzywny. Tej skardze towarzyszą następujące okoliczności faktyczne: odwołanie od decyzji Wojewody [...] z [...] lipca 2016 r. wpłynęło do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego 1 sierpnia 2016 r., w dniu 6 września 2016 r. skarżąca wystąpiła do organu odwoławczego z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa przez nierozpatrzenie do tej pory jej odwołania, w dniu 7 października 2016 r. została zaś wniesiona skarga do Sądu na przewlekłość postępowania organu odwoławczego w tej sprawie. Trzeba dodać, że w dniu [...] listopada 2016 r., a więc po wniesieniu skargi na przewlekłość, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] o udzieleniu pozwolenia na budowę.
W rozpatrywanej sprawie ma zastosowanie art. 149 § 1 p.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym po zmianach, które weszły w życie 5 sierpnia 2015 r. Przepis ten stanowi, że Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a , zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa oraz stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd w przypadku o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. (art. 149 § 2 powołanej ustawy).
Z powyższego wynika, że przewlekłość postępowania może być stwierdzona przez Sąd, niezależnie od tego, czy przed wniesieniem skargi lub po jej wniesieniu a przed wydaniem orzeczenia przez Sąd w takiej sprawie organ podjął jakiekolwiek czynności procesowe. Podjęcie przez organ czynności procesowych powoduje, ze ustaje stan ewentualnej bezczynności organu, co uzasadnia umorzenie postępowania w zakresie skargi na bezczynność organu, ale nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania dotyczącego skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ.
Należy przypomnieć, że z przewlekłym prowadzeniem postępowania mamy do czynienia z reguły wówczas, gdy organ nie załatwi sprawy w wymaganym terminie, a więc w okresie, który można uznać za konieczny dla wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych, istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Prowadzi zatem, co prawda, postępowanie ale podejmuje w nim czynności opieszale w tempie nie znajdującym usprawiedliwienia w ich złożoności lub charakterze. Narusza tym samym wyraźnie wynikającą z art. 12 § 1 k.p.a. zasadę szybkości postępowania administracyjnego. Organ prowadzi postępowanie przewlekle wówczas, gdy podejmuje czynności zbędne, pozorne, oraz gdy nie podejmuje żadnych czynności zmierzających do załatwienia sprawy.
Wynika z tego, że przesłanką uznania przez Sąd przewlekłości postępowania jest sposób zachowania się organu w trakcie toczącego się postępowania, prowadzący do niezałatwienia sprawy w wymaganym terminie, nie zaś fakt, że postępowanie to zostało wreszcie zakończone. Tym więc różni się przewlekłe prowadzenie postępowania od bezczynności organu. W tym drugim przypadku chodzi o zaniechanie organu polegające na niepodjęciu konkretnej czynności procesowej, najczęściej na niewydaniu rozstrzygnięcia w sprawie, ocenianym przez Sąd na dzień wydania orzeczenia sądowego w takiej sprawie.
Przechodząc do merytorycznej oceny zasadności skargi należy przypomnieć, że odwołanie skarżącej z dnia 20 lipca 2016 r. wpłynęło do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego 1 sierpnia 2016 r., a decyzja organu odwoławczego została wydana [...] listopada 2016 r. W związku z powyższym nie ulega wątpliwości, że od złożenia odwołania od decyzji organu I instancji do wydania przez organ odwoławczy decyzji w tej sprawie upłynęło ponad 3 miesiące. Z okoliczności sprawy wynika, że organ 1 września 2016 r., a więc miesiąc po otrzymaniu odwołania, podjął pierwszą czynność procesową. W dniu 19 września 2016 r. organ dysponował dokumentami potwierdzającymi uprawnienia zawodowe osoby sporządzającej projekt budowlany. Mimo to, w dniu 26 września 2016 r. organ wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy (do 26 października 2016 r.), który następnie ponownie przedłużył (do 10 listopada 2016 r.). Z charakteru i z okoliczności sprawy nie wynika, aby organ był zmuszony podejmować jakiekolwiek czynności procesowe, umożliwiające mu rozpoznanie odwołania. Całkowite milczenie organu i nie podejmowanie żadnych czynności musi zostać ocenione jako całkowicie nieusprawiedliwione. Nic więc nie usprawiedliwia tej opieszałości organu i tym samym nie pozwala na oddalenie zarzutu przewlekłego prowadzenia postępowania w tej sprawie.
Przedstawione okoliczności, w ocenie Sądu, uzasadniają stwierdzenie przewlekłego prowadzenia postępowania. To przedłużenie postępowania nie było jednak na tyle znaczące, by zaistniałej przewlekłości przypisać cechy rażącego naruszenia prawa. Organ informował strony postępowania o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy. Za stanowiskiem tym dodatkowo przemawia fakt że organ rozpoznał już niniejszą sprawę.
Z uwagi na fakt zakończenia postępowania przed rozpatrzeniem skargi, Sąd odstąpił od wymierzenia temu organowi grzywny z urzędu na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a.
O zwrocie skarżącej kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.