VII SAB/Wa 82/21Bezczynność konsula odebranie zapewnienia spadkowego
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem skargi M.K. była bezczynność Konsula Rzeczypospolitej Polskiej w L. w sprawie odebrania zapewnienia spadkowego, niezbędnego do uzyskania postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. Mimo wpływu odezwy Sądu Rejonowego o pomoc prawną we wrześniu 2020 r., Konsul przez wiele miesięcy nie podejmował skutecznych działań, powołując się na sytuację epidemiczną i brak możliwości przeprowadzenia przesłuchania osobiście. Odmawiał również przeprowadzenia czynności zdalnie, wskazując na brak odpowiednich przepisów lub sprzętu. Skarżąca zarzucała Konsulowi rażące naruszenie prawa i zaniechanie działań, mimo że prowadził inne sprawy, w tym paszportowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za zasadną. Sąd podkreślił, że bezczynność organu w tym przypadku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ Konsul nie tylko przekroczył terminy ustawowe, ale także nie zapewnił skarżącej pewności co do ostatecznego załatwienia sprawy. Sąd zobowiązał Konsula do odebrania zapewnienia spadkowego w terminie 30 dni od doręczenia prawomocnego wyroku, stwierdził rażące naruszenie prawa przez bezczynność, przyznał skarżącej 500 zł zadośćuczynienia oraz zasądził zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie właściwości sądów administracyjnych do kontroli działalności konsula w zakresie czynności materialno-technicznych, kwalifikacja bezczynności organu jako rażącego naruszenia prawa w kontekście pandemii oraz priorytetyzacji spraw przez urzędy konsularne.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej działalności konsula na podstawie Prawa konsularnego i pomocy prawnej udzielanej sądom powszechnym.
Zagadnienia prawne (3)
Czy skarga na bezczynność Konsula RP w zakresie odebrania zapewnienia spadkowego mieści się w kognicji sądów administracyjnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, skarga na bezczynność Konsula RP w zakresie odebrania zapewnienia spadkowego mieści się w kognicji sądów administracyjnych na podstawie art. 13 § 2a p.p.s.a., który przyznaje właściwość sądom administracyjnym w sprawach dotyczących działalności konsula.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że ustawa z dnia 9 listopada 2018 r. dodała art. 13 § 2a do p.p.s.a., przyznając sądom administracyjnym właściwość w sprawach skarg na działalność konsula, z wyjątkiem spraw wizowych.
Czy bezczynność Konsula RP w zakresie odebrania zapewnienia spadkowego stanowi rażące naruszenie prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, bezczynność Konsula RP w zakresie odebrania zapewnienia spadkowego, uzależniona od niepewnych zdarzeń i brak komunikacji o przyczynach zwłoki, stanowi rażące naruszenie prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że długotrwała bezczynność Konsula, brak wyznaczenia terminu załatwienia sprawy, uzależnianie czynności od poprawy sytuacji epidemicznej oraz priorytetowe traktowanie spraw paszportowych, podczas gdy inne sprawy były zaniedbywane, świadczy o rażącym naruszeniu prawa.
Czy odebranie zapewnienia spadkowego przez Konsula RP jest czynnością z zakresu administracji publicznej podlegającą kontroli sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, odebranie zapewnienia spadkowego przez Konsula RP, mimo że jest instytucją prawa cywilnego, jest czynnością urzędową pozostającą w sferze administracji publicznej, podlegającą kontroli sądów administracyjnych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że działanie konsula polegające na przyjęciu zapewnienia spadkowego i przesłuchaniu świadka, choć oparte na przepisach k.p.c., jest czynnością materialno-techniczną opartą na Prawie konsularnym, wywołującą skutki prawne i podlegającą kontroli na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (11)
Główne
p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 8
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Bezczynność organu ma miejsce, gdy organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub nie kończy postępowania w ustawowym terminie.
p.p.s.a. art. 13 § 2a
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przyznaje wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu właściwość w rozpoznaniu skargi na działalność konsula.
p.p.s.a. art. 149 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa skutki uwzględnienia skargi na bezczynność organu: zobowiązanie do wydania aktu/dokonania czynności, stwierdzenie uprawnienia/obowiązku, stwierdzenie bezczynności.
p.p.s.a. art. 149 § 1a
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
p.p.s.a. art. 149 § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może orzec o przyznaniu od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej.
Prawo konsularne art. 26 § 1 pkt 2
Ustawa - Prawo konsularne
Na wniosek sądu konsul przesłuchuje strony, uczestników postępowania, świadków i podejrzanych.
Prawo konsularne art. 58 § 1
Ustawa - Prawo konsularne
Konsul załatwia sprawę be zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie trzydziestu dni od dnia wszczęcia postępowania.
Prawo konsularne art. 58 § 2
Ustawa - Prawo konsularne
O okolicznościach powodujących konieczność przedłużenia terminu załatwienia sprawy konsul zawiadamia stronę, wyznaczając nowy termin.
Pomocnicze
k.p.c. art. 671
Ustawa - Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje instytucję zapewnienia spadkowego.
k.p.c. art. 1134
Ustawa - Kodeks postępowania cywilnego
Sądy mogą występować do polskiego przedstawicielstwa dyplomatycznego lub urzędu konsularnego o przeprowadzenie dowodu lub o doręczenie pisma, jeżeli osoba mająca być przesłuchana lub odbiorca pisma jest obywatelem polskim przebywającym za granicą.
k.p.a. art. 3 § 2 pkt 4
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Przepisów k.p.a. nie stosuje się do postępowania w sprawach należących do właściwości polskich przedstawicielstw dyplomatycznych i urzędów konsularnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Bezczynność Konsula w zakresie odebrania zapewnienia spadkowego. • Rażące naruszenie prawa przez bezczynność organu. • Właściwość sądu administracyjnego do rozpoznania skargi na działalność konsula. • Odebranie zapewnienia spadkowego jako czynność z zakresu administracji publicznej.
Odrzucone argumenty
Sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. • Konsul działa na wniosek sądu powszechnego, a skarżąca nie ma przymiotu strony. • Sytuacja epidemiczna uzasadniała brak możliwości przeprowadzenia przesłuchania. • Skarga obarczona brakami formalnymi.
Godne uwagi sformułowania
bezczynność Konsula Rzeczypospolitej Polskiej w L. w nieodebraniu zapewnienia spadkowego od M. K. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa • ustawą z dnia 9 listopada 2018 r. dodano do p.p.s.a. art. 13 § 2a, przyznający wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu [...] właściwość w rozpoznaniu skargi na działalność konsula • odebranie tego zapewnienia i przesłuchanie w tym trybie świadka, w ocenie Sądu, jest czynnością urzędową pozostającą w sferze administracji publicznej • nie znajduje wg Sądu racjonalnego, jak również słusznego uzasadnienia okoliczność, że Konsul procedował wyłącznie w sprawach paszportowych, dając im wyłączny prymat, a pomijał inne sprawy
Skład orzekający
Monika Kramek
sprawozdawca
Włodzimierz Kowalczyk
przewodniczący
Andrzej Siwek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości sądów administracyjnych do kontroli działalności konsula w zakresie czynności materialno-technicznych, kwalifikacja bezczynności organu jako rażącego naruszenia prawa w kontekście pandemii oraz priorytetyzacji spraw przez urzędy konsularne."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej działalności konsula na podstawie Prawa konsularnego i pomocy prawnej udzielanej sądom powszechnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak pandemia wpłynęła na funkcjonowanie urzędów konsularnych i jakie są prawne konsekwencje ich bezczynności, szczególnie w kontekście spraw spadkowych. Pokazuje również rozszerzenie kognicji sądów administracyjnych.
“Pandemia jako wymówka dla konsula? Sąd administracyjny ukarał za bezczynność w sprawie spadkowej.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.