VII SAB/Wa 45/16

VII SAB/Wa 45/16 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2017-01-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-06-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bogusław Cieśla /sprawozdawca/
Izabela Ostrowska /przewodniczący/
Tomasz Stawecki
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
658
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Zobowiązano organ do rozpoznania wniosku/odwołania w terminie ...od otrzymania odpisu prawomocnego orzeczenia
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art.149
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędziowie sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), sędzia WSA Tomasz Stawecki, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 31 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi P. W. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji ostatecznej I. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpatrzenia wniosku P. W. z dnia [...] stycznia 2016 r. o wstrzymanie wykonania decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] - w terminie 30 dni od zwrotu akt wraz z prawomocnym wyrokiem; II. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Prezydenta[...] na rzecz P. W. kwotę 357 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
P. W. w dniu 30 maja 2016 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w zakresie braku rozpatrzenia jego wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...] Sp. z o. o. z siedzibą w [...], pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym przy ul. [...] w [...], dz. ew. nr [...], i cz. dz. ew. nr [...] obr. [...], który został zawarty we wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją.
W uzasadnieniu skargi P. W. podniósł, że wnioskiem z dnia 27 stycznia 2016 r. zwrócił się do Prezydenta [...] o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem ww. decyzji Prezydenta [...] oraz o wstrzymanie jej wykonania.
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] organ wznowił postępowanie administracyjne, które następnie w dniu [...] marca 2016r. zawiesił z uwagi na wpłynięcie do Wojewody [...] wniosku o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r.
Skarżący wskazał też, że mimo wniesienia w dniu 11 kwietnia 2016 r. do Wojewody [...] zażalenia na bezczynność Prezydenta [...] związanego z barkiem rozpatrzenia wniosku o wstrzymanie, nie uzyskał stanowiska organu w tej sprawie.
P. W. argumentował, iż zgodnie z art. 102 k.p.a., organ w czasie zawieszenia może podejmować czynności niezbędne w celu zapobieżenia niebezpieczeństwu dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnym szkodom dla interesu społecznego. Wskazując na rażące błędy decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r., m.in. w zakresie uznania za stronę postępowania [...] sp. z o.o. i jednoczesnego niezawiadomienia Wspólnoty Mieszkaniowej o toczącym się postępowaniu, podniósł, że "ofiarami decyzji" będą przede wszystkim mieszkańcy budynku przy ul. [...]. Skarżący wskazał, że nie będzie zachowana wymagana prawem ilość godzin słonecznych dla kilkudziesięciu lokali w sąsiednich budynkach oraz, że na obecnym etapie wykonania inwestycji możliwe jest uniknięcie wyrządzenia szkody mieszkańcom, co uzasadnia podjęcie przez organ czynności, nawet w czasie zawieszenia postępowania.
W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, iż z uwagi na wpłynięcie do Wojewody [...] wniosków o stwierdzenie nieważności decyzji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. - wobec prymatu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, co do której toczy się równolegle postępowanie wznowieniowe, wcześniej wznowione postępowanie w sprawie decyzji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r., zostało zawieszone na podstawie art. 97 § 4 k.p.a., postanowieniem nr [...] z dnia [...] marca 2016 r. Jednocześnie akta sprawy zostały przekazane Wojewodzie [...] przy piśmie z dnia 15 marca 2016 r., w celu rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności.
Następnie organ wskazał, że decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2016 r. Wojewoda [...] umorzył przedmiotowe postępowanie nieważnościowe, w związku z czym Prezydent [...], po zwrocie akt podejmie zawieszone postępowanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1–4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
Stosownie do art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie.
Zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a., na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.
Mając na uwadze powyższe przepisy, stwierdzić trzeba, że skarga jest dopuszczalna, bowiem przed jej wniesieniem do Sądu, skarżący stosownie do art. 52 § 1 p.p.s.a. wyczerpał tryb zaskarżenia przysługujący w takich przypadkach w postępowaniu administracyjnym. Potwierdza to wniesione do Wojewody [...] w dniu 11 kwietnia 2016 r. zażalenia na bezczynność Prezydenta [...] związanego z barkiem rozpatrzenia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...] Sp. z o. o. z siedzibą w [...], pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym przy ul. [...] w [...].
Przechodząc do meritum zaznaczyć należy, iż zgodnie z art. 149 § 1 i § 1a p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
§ 1a. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Na podstawie § 2 powyższego przepisu sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.
Sąd, rozpatrując skargę na bezczynność ogranicza się więc do kontroli, czy skarga została wniesiona w sprawie, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. oraz czy zwłoka w załatwieniu sprawy przekroczyła terminy określone w przepisach prawa i czy przed wniesieniem do sądu administracyjnego skargi na bezczynność organu administracji strona wyczerpała tryb, o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.a.
Stan bezczynności organu administracji publicznej występuje wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności.
Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt (decyzja, postanowienie lub inny akt) nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przekonaniem organu, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana albo z przekonaniem, że występują negatywne przesłanki do załatwienia sprawy przez wydanie decyzji (wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 grudnia 2007 r. I SAB/Wa 40/07, Lex nr 365827).
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie skarga zasługiwała na uwzględnienie, gdyż miała miejsce bezczynność Prezydenta Miasta [...] w rozpatrzeniu wniosku o wstrzymanie wykonania ostatecznej decyzji Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...] Sp. z o. o. z siedzibą w [...], pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym przy ul. [...] w [...].
Skarga na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Oceniając powyższe okoliczności, Sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania, a w tej dacie organ stosownego rozstrzygnięcia nadal nie wydał.
Zgodnie z art. 35 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki.
W rozpoznawanej sprawie nie ma wątpliwości, że w dniu wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, tj. 30 maja 2016 r., terminy określone w art. 35 § 3 k.p.a. upłynęły, zaś postępowanie z ww. wniosku skarżącego nie zostało w żaden sposób zakończone.
Sąd uznał, iż organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, ale przewlekłość ta nie miała charakteru rażącego.
Stosownie do art. 12 § 1 i 2 k.p.a. organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia, a sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Wskazany przepis reguluje jedną z zasad ogólnych postępowania administracyjnego, tj. zasadę szybkości, a więc osiągania końcowego celu postępowania administracyjnego w najkrótszym czasie.
Realizacja wskazanej zasady jest zagwarantowana przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy i środkami ochrony przed przewlekłością oraz bezczynnością organów administracji publicznej, a także odpowiedzialnością pracownika organu administracji publicznej.
Zgodnie z art. 35 § 2 k.p.a., niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Przy czym, do wskazanych terminów nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 k.p.a.).
Zawieszenie postępowania wznowieniowego, postanowieniem z dnia [...] marca 2016 r. nie miało w tej sprawie decydującego znaczenia, albowiem stosownie do art. 102 k.p.a. organ, w czasie zawieszenia może podejmować czynności niezbędne w celu zapobieżenia niebezpieczeństwu dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnym szkodom dla interesu społecznego, a na takie okoliczności skarżący się powoływał.
Poza tym decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2016 r. Wojewoda [...] umorzył przedmiotowe postępowanie nieważnościowe, mimo to organ w dalszym ciągu nie rozstrzygnął wniosku o wstrzymanie wykonania kwestionowanej decyzji o pozwoleniu na budowę. Zatem stan bezczynności w dacie wyrokowania jest faktem i dla tego stwierdzenia nie mają usprawiedliwiającego znaczenia przyczyny jego zaistnienia.
W konsekwencji, takie postępowanie organu obligowało Sąd do zobowiązania organu do wydania aktu w zakreślonym terminie, jednak uwzględniając całokształt okoliczności (zwłaszcza fakt, iż wniosek skarżącego pozostaje nieodłącznie związany z koniecznością oceny przymiotu strony we wznowionym postępowaniu) bez stwierdzania rażącej bezczynności i w związku z tym bez wymierzenia z urzędu organowi grzywny.
Podkreślenia wymaga, że każda bezczynność organu stanowi naruszenie prawa. Nie można jednak przyjąć, że zawsze bezczynność ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do tego stanu, który może być podstawą stwierdzenia bezczynności.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a., orzekł jak w punkcie I i II sentencji wyroku.
O kosztach orzeczono, na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a. w zw. § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 15 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804), w pkt III sentencji wyroku. Do kosztów postępowania niezbędnych do dochodzenia praw, Sąd zaliczył uiszczony wpis sądowy w wysokości 100 zł, wynagrodzenie radcy prawnego oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa.