I SAB/Wa 59/09

I SAB/Wa 59/09 - Postanowienie WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2009-07-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2009-03-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Małgorzata Boniecka-Płaczkowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I OSK 11/10 - Postanowienie NSA z 2010-01-20
Skarżony organ
Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 58 par. 1 pkt 1 i  art.  58 par. 1 pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka – Płaczkowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. P. i R. Z. na bezczynność Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w przedmiocie rozpatrzenia skargi dotyczącej odmowy sprostowania nieprawdziwych zarzutów, odmowy zwrotu złożonych dokumentów i szykanowania pracownika postanawia odrzucić skargę.
Uzasadnienie
K. P. i R. Z. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Nadmienić należy, że dr K. P. jest adiunktem, a prof. dr hab. R. Z. sprawuje funkcję Kierownika Katedry [...] na Wydziale [...] Uniwersytetu [...] w O.
W obszernym uzasadnieniu skarżący wskazali, że K. P. w dniu 1 listopada 2007 r. złożyła zapytanie do Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w O. w sprawie wszczęcia przez nią przewodu habilitacyjnego. W odpowiedzi uzyskała pismo z dnia 7 stycznia 2008 r. kierowane do jej pełnomocnika R. Z., w którym stwierdzone zostało, że po przeanalizowaniu dokumentów dostarczonych przez Kierownika Katedry [...], zespół do spraw przewodu habilitacyjnego stwierdził liczne niedociągnięcia formalne, które nie pozwalają na przygotowanie wniosku o rozpoczęcie postępowania w tej sprawie. Przedmiotowe pismo zostało podpisane przez przewodniczącą zespołu prof. dr. hab. M. D.
Skutkiem powyższego pełnomocnik skarżącej zwrócił się do Rektora do spraw kadr Uniwersytetu [...] ze skargą na postępowanie prof. dr. hab. M. D. oraz Dziekana Wydziału [...] Uniwersytetu [...] prof. dr. hab. C. H. z prośbą o usunięcie z akt lub sprostowanie nieprawdziwych informacji zamieszczonych w ww. piśmie z dnia 7 stycznia 2008 r.
Jak wskazała w skardze K. P. Rektor Uniwersytetu [...] odmówił rozpatrzenia skargi twierdząc, że postępowanie w przedmiocie przewodu habilitacyjnego pozostaje w gestii jednostki to jest uczelni wyższej.
Mając na uwadze stanowisko Rektora pełnomocnik skarżącej wystąpił ze skargą do Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego żądając ustosunkowania się do przedstawionych zarzutów, wyciągnięcia konsekwencji oraz sprostowania nieprawdziwych danych. Do dnia wniesienia skargi do Sądu skarżący nie otrzymali jednak odpowiedzi.
W odpowiedzi na skargę Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu zaznaczył, że główny zarzut skargi sprowadza się do braku ustosunkowania się przez niego do skargi K. P., która jak zaznaczył dotyczyła oceny przez skarżących zachowania władz Uniwersytetu [...] i innych pracowników naukowych. Minister zaznaczył, że w dniu 29 kwietnia 2008 r. pismem nr [...] Departament Spraw [...] Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego poinformował ówczesnego Rektora Uniwersytetu [...] o powyższej skardze z prośbą o wyjaśnienie spraw zgłoszonych w przedmiotowym piśmie. Do dnia dzisiejszego nie nadeszła od uczelni odpowiedź na pismo ministerstwa.
Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego podkreślił również, że w rozdziale 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365) minister do spraw szkolnictwa wyższego wyposażony został w kompetencje nadzorcze. W szczególności zgodnie z treścią przepisu art. 33 powołanej ustawy minister sprawuje nadzór nad zgodnością działań uczelni z przepisami prawa i statutem oraz z treścią udzielonego pozwolenia na utworzenie uczelni niepublicznej, a także nad prawidłowością wydatkowania środków publicznych. W ramach sprawowanego nadzoru może żądać informacji i wyjaśnień od organów uczelni a także dokonywać kontroli działalności uczelni. Jednocześnie Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego zaznaczył, że przepis art. 36 ust. 1 ustawy prawo o szkolnictwie wyższym na podstawie którego strona żąda interwencji Ministra jest przepisem wyposażającym go wyłącznie w kompetencje nadzorcze polegające na stwierdzeniu nieważności uchwały organu kolegialnego uczelni lub decyzji rektora uczelni. Konstrukcja ww. przepisów wskazuje na to, że nadzór ten ma wyłącznie charakter tzw. nadzoru prawnego, gdyż dotyczy badania zgodności działań organów uczelni z przepisami prawa i statutem. Ponadto z treści art. 4 ustawy o szkolnictwie wyższym statuującym zasadę autonomii uczelni wynika brak organizacyjnego i służbowego podporządkowania uczelni i ich organów ministrowi.
Minister stwierdził, że w sprawie będącej przedmiotem skargi brak jest prawnych możliwości zobowiązania Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego do takiego działania. Dlatego też nadzór prawny Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego ogranicza się jedynie do stwierdzenia nieważności uchwał lub decyzji organów kolegialnych uczelni natomiast nie obejmuje bezczynności rektora, co do zarzutu niewykonywania żądanych przez stronę czynności faktycznych. Tym samym bezczynność rektora jako organu uczelni może być zaskarżona do wojewódzkiego sądu administracyjnego tylko wtedy, gdy ciąży na Ministrze jako na organie obowiązek określonego działania.
Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego podkreślił również, że kwestie związane z wszczęciem przewodu habilitacyjnego uregulowane zostały w ustawie z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2003 r., nr 65, poz. 595 ze zm.). W art. 21 tej ustawy przewidziano, że osoba ubiegająca się o nadanie stopnia doktora habilitowanego może wnieść od uchwał o których mowa w art. 18 ust. 2 dotyczących między innymi wszczęcia przewodu habilitacyjnego, wyznaczenia recenzentów czy dopuszczenia do kolokwium habilitacyjnego, jeżeli są one odmowne odwołanie do Centralnej Komisji za pośrednictwem rady właściwej jednostki organizacyjnej w terminie 1 miesiąca od dnia powiadomienia o treści uchwały. Natomiast Komisja albo utrzymuje w mocy zaskarżoną uchwałę, albo uchylając ją przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia radzie tej samej lub innej jednostki organizacyjnej. Zatem jakiekolwiek działania podejmowane w uczelni w zakresie kwestii wszczęcia przewodu habilitacyjnego powinny podlegać wskazanej wyżej procedurze.
W konkluzji organ stwierdził, że w omawianej sprawie brak jest podstaw do podjęcia interwencji o charakterze nadzorczym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga K. P. i R. Z. jest niedopuszczalna i z tego powodu podlega odrzuceniu.
Na wstępie wskazać należy, że Sąd z urzędu bada w pierwszej kolejności dopuszczalność skargi ustalając czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) (zwana dalej ppsa). Przesłankami tymi są: niewłaściwość sądu (pkt 1), wniesienie po terminie (pkt 2), nieuzupełnienie braków formalnych (pkt 3 ), zawisłość sprawy (pkt 4), brak zdolności sądowej lub procesowej (pkt 5) oraz niedopuszczalność z innych przyczyn (pkt 6).
Otóż skarżący zarzucają organowi naczelnemu bezczynność w sprawie nierozpatrzenia skargi dotyczącej odmowy sprostowania nieprawdziwych zarzutów, odmowy zwrotu złożonych dokumentów i szykanowania pracownika uczelni wyższej.
W ocenie Sądu skarga na brak powyższych czynności jest niedopuszczalna, gdyż ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym nie przewiduje uprawnień dla Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego do spełnienia żądań skarżących. Przy czym szykanowanie pracownika podlega kognicji sądu powszechnego. Natomiast pozostałe czynności o których mowa w skardze nie wyczerpują dyspozycji przepisu art. 3 §2 ppsa.
Jak podkreśla się w doktrynie i orzecznictwie zakwalifikowanie czynności pod dyspozycję przepisu art. 3 § 2 pkt 4 ppsa wymaga ustalenia, że dotyczą one uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Oznacza to, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem (zaniechaniem) organu administracji, a możliwością realizacji uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność (por. Jan Paweł Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa, 2006, Wyd. II s.30 i cytowane tam orzeczenie). W rozpatrywanej sprawie nie ma ścisłego i bezpośredniego związku, o jakim mowa wyżej. W doktrynie jest niesporne, że sądowa kontrola przestrzegania prawa przez organ administracji publicznej ma ograniczony charakter, gdyż są nią objęte jedynie działania wskazane w ustawie. Stosownie do przepisu art. 3 § 2 ppsa kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na;
1. decyzje administracyjne,
2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty,
3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie,
4. inne niż wymienione w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa,
4a. pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach,
5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej,
6. akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej,
7. akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego,
8. bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1 – 4.
W sprawie niniejszej jak wynika z treści skargi K. P., zarzuca Ministrowi Nauki i Szkolnictwa Wyższego bezczynność polegającą na braku ustosunkowania się do zarzutów przedstawionych przez nią w piśmie z dnia 21 kwietnia 2008 r.
We wskazanym piśmie strona wyraźnie zaznaczyła, że szczegółowy zakres jej skargi dotyczy m. in. odmowy władz Uniwersytetu [...] w O. sprostowania nieprawdziwych danych zawartych w piśmie prof. M. D. z dnia 7 stycznia 2008 r. oraz odmowy jego usunięcia z akt, odmowy władz Wydziału [...] zwrotu dr K. P. dokumentów złożonych w związku z wnioskiem o rozpatrzenie możliwości wszczęcia postępowania w przewodzie habilitacyjnym oraz wycofaniem tego wniosku w dniu 10 marca 2008 r., odmowy władz Uczelni rozpatrzenia pisma, w którym wniosła o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego względem prof. dr. hab. M. D. oraz zarządzenie audytu na Wydziale [...] w zakresie procedury prowadzenia przewodów habilitacyjnych oraz nieetycznego postępowania prof. dr. hab. M. D. względem K. P. Z powyższego wynika więc, że kierowany pod adresem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego zarzut bezczynności dotyczy braku wyciagnięcia przez niego konsekwencji wobec Rektora Uniwersytetu [...] na postępowanie pracownika uczelni. Podkreślić należy, że działalność dyscyplinująca Ministra jaką mógłby zastosować wobec Rektora sprowadza się jedynie do możliwości żądania informacji i wyjaśnień od organu uczelni, jakim jest Rektor, a także przeprowadzenia ewentualnej kontroli działalności uczelni (por. art. 33 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365). Tym samym skutkiem "interwencji" Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego nie będzie wydanie aktu o którym mowa w art. 3 § 2 ust. 1 do 4 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. A zatem zarzut bezczynności nie mieści się w katalogu spraw o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1 do 4 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Uzasadniając natomiast odrzucenie skargi R. Z. zauważyć należy, że w postępowaniu, którego dotyczy skarga na bezczynność nie jest on uprawnionym do wniesienia skargi. Jak już wskazano wcześniej sprawa dotyczyła czynności podejmowanych w stosunku do K. P. w związku z zamiarem wszczęcia przez nią przewodu habilitacyjnego. Natomiast R. Z. występował w tym postępowaniu jedynie jako pełnomocnik K. P. co wyraźnie wynikało z treści udzielonego mu pełnomocnictwa z dnia 21 stycznia 2008 r.
Mając na uwadze powyższe uznać należało, że skarga na bezczynność Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w kształcie wniesionym do Sądu przez K. P. jak również skarga R. Z. podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 §1 pkt 1 i art. 58 § 1 pkt 6 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.