VII SAB/Wa 20/24

VII SAB/Wa 20/24 - Postanowienie WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-05-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-02-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Artur Kuś /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6050 Obowiązek meldunkowy
659
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 58  par. 1  pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Artur Kuś po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. B. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie rozpatrzenia ponaglenia postanawia: odrzucić skargę.
Uzasadnienie
Pismem z 11 stycznia 2024 r. D. B. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą na przewlekłość prowadzenia postępowania przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji polegającą na nierozpatrzeniu ponaglenia złożonego przez skarżącego w związku z niezałatwieniem w terminie przez Wojewodę [...] odwołania od decyzji Prezydenta Miasta K. z 11 października 2023 r.
W odpowiedzi na skargę, Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, że postanowieniem z 9 stycznia 2024 r. stwierdził, że Wojewoda [...] nie dopuścił się przewlekłości postępowania odwoławczego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a, jak również na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sąd zauważa, że skarga na bezczynność lub przewlekłość organu jest pochodną skargi na określone formy działania organu, czyli jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje administracyjne, określone postanowienia oraz akty i czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (por. postanowienia NSA: z 4 września 2012 r. sygn. akt II GSK 1324/12, z 17 lipca 2012 r. sygn. akt I OSK 1620/12 oraz z 7 lipca 2010 r. sygn. akt II GSK 737/10, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Oznacza to, że dopuszczalność skargi na bezczynność lub przewlekłość organu administracji publicznej występuje wówczas, gdy organ zwleka z wydaniem decyzji, postanowienia albo aktu lub dokonaniem czynności dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a sprawa ma charakter sprawy z zakresu administracji publicznej.
Powyższe oznacza, że warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przede wszystkim wystąpienie podstawy prawnej do określonego zachowania się organu wobec żądania strony, zaś kontrola sądu administracyjnego sprowadza się do sprawdzenia, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze aktu administracyjnego lub czynności z zakresu administracji publicznej. Wskazać bowiem należy, że skarga na bezczynność lub przewlekłość organu ma zasadniczo dyscyplinować organ administracji publicznej do wydania indywidualnego aktu administracyjnego kończącego sprawę, otwierając drogę sądowoadministracyjną przez możliwość wniesienia skargi na ten indywidualny akt.
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest przewlekłe prowadzenie postępowania organu w sprawie dotyczącej rozpatrzenia ponaglenia. Konstrukcja ponaglenia uregulowana została w art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej: "k.p.a."), zgodnie z którym stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli:
1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność),
2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość).
Organ wyższego stopnia po rozpatrzeniu ponaglenia wydaje postanowienie, które powinno wskazywać czy organ rozpatrujący sprawę dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zgodnie z art. 37 § 6 pkt 1 k.p.a. Ponaglenie nie służy kontroli rozstrzygnięć podjętych w postępowaniu administracyjnym, lecz ma na celu wymuszenie na właściwym organie załatwienia sprawy poprzez zawiadomienie organu wyższego stopnia (por. A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2021, art. 37). Co więcej, rozpoznanie ponaglenia następuje w drodze czynności nadzorczej, która – nawet jeśli zostanie ujęta w formie postanowienia – nie może być zaskarżona do sądu administracyjnego i nie przysługuje na nią zażalenie. Powyższe orzeczenie należy do postanowień, o jakich mowa w art. 123 k.p.a. i ma ono charakter wpadkowy (incydentalny). Nie kończy postępowania, nie rozstrzyga sprawy co do istoty i nie ma cech samodzielnego postępowania administracyjnego, na które przysługuje skarga do sądu (por. wyrok NSA z 7 lutego 2012 r. sygn. akt II OSK 2259/10, LEX nr 1145577).
Skoro więc na omawiane postanowienie, wydane w oparciu o art. 37 k.p.a. nie przysługuje zażalenie ani nie kończy ono sprawy co do istoty to należy uznać, że sprawa ze skargi na przewlekłość w rozpoznaniu ponaglenia nie mieści się w katalogu spraw, o których mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a., podlegających kognicji sądu administracyjnego. Wniesienie skargi na przewlekłość organu jest bowiem dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie do sądu administracyjnego decyzji, postanowienia lub innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej, a bezczynność organu zachodzi wówczas, gdy w ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie i mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie stosownego aktu albo nie podjął odpowiedniej czynności.
Zauważyć jednocześnie trzeba, że wprawdzie w piśmie z 4 marca 2024 r. D. B. wycofał skargę, jednak cofnięcie nie mogło wywołać skutków procesowych. Cofnąć można bowiem skargę skutecznie wniesioną, która nie jest dotknięta żadnymi brakami formalnymi. W przypadku natomiast, gdy skarga nie została skutecznie złożona, postępowanie sądowe nie może się toczyć w ogóle, a zatem nie może zostać również umorzone (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 16 stycznia 2014 r. sygn. II OSK 3150/13, z 3 stycznia 2008 r. sygn. I OSK 1829/07, z dnia 27 czerwca 2008 r. sygn. II OSK 923/08).
W okolicznościach niniejszej sprawy oświadczenie D. B. o cofnięciu skargi jest zatem prawnie nieskuteczne, a jego skarga podlega odrzuceniu.
W konsekwencji, Wojewódzki Sąd administracyjny w Warszawie zobligowany był odrzucić skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.