VII SAB/Wa 19/23

VII SAB/Wa 19/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-05-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-02-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Aneta Żak /sprawozdawca/
Izabela Ostrowska
Joanna Gierak-Podsiadły /przewodniczący/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
658
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Minister Środowiska
Treść wyniku
Stwierdzono bezczynność organu - art. 149 §1a ustawy PoPPSA
Stwierdzono, iż bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i w pozostałym zakresie umorzono postępowanie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 149 § 1 pkt 3, § 1a, § 2 w zw.z art. 119 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Gierak – Podsiadły, Sędziowie sędzia WSA Izabela Ostrowska, asesor WSA Aneta Żak (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi T.S. na bezczynność Ministra Klimatu i Środowiska w przedmiocie rozpatrzenia zażalenia I. stwierdza bezczynność Ministra Klimatu i Środowiska w rozpatrzeniu zażalenia T. S. na postanowienie Dyrektora [...] Parku Narodowego z dnia [...] maja 2022 r. nr [...]; II. stwierdza, że bezczynność o której mowa w pkt I miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Ministra Klimatu i Środowiska do wydania akta; IV. przyznaje od Ministra Klimatu i Środowiska na rzecz T. S. sumę pieniężną w wysokości 2000 (dwa tysiące) złotych; V. zasądza od Ministra Klimatu i Środowiska na rzecz T. S. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Pismem z 21 listopada 2022 r. T.S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Klimatu i Środowiska w związku z nierozpoznaniem w terminie zażalenia skarżącego na postanowienie Dyrektora [...] Parku Narodowego z [...] maja 2022 r. nr [...] odmawiające uzgodnienia warunków zabudowy należącej do skarżącego działki nr ew. [...] (uprzednio [...]) położonej we wsi L., obręb geodezyjny L., gmina S..
Skarżący wskazał, że do dnia wniesienia skargi na bezczynność Minister Klimatu i Środowiska nie rozpoznał zażalenia skarżącego z 17 maja 2022 r. na ww. postanowienie organu I instancji oraz podniósł, że pomimo upływu ponad 6 miesięcy, nie zostało wydane żadne rozstrzygnięcie w sprawie, skarżący nie otrzymał żadnej informacji o terminie załatwienia sprawy i przyczynach braku wydania rozstrzygnięcia w terminie, o którym mowa w treści 36 k.p.a. Co istotne, organ już po raz drugi w niniejszej sprawie dopuścił się bezczynności, gdyż pierwsze adresowane do Ministra ponaglenie (z 2 listopada 2020 r.) nie doprowadziło do sprawnego i terminowego działania organu. W związku z bezczynnością organu, w dniu 26 września 2022 r. skarżący złożył ponaglenie w sprawie nierozpoznania zażalenia. Od daty złożenia ponaglenia minęły już prawie 2 miesiące, stąd wniesienie skargi skarżący uznał za konieczne, aby Sąd podjął środki, które zapobiegną w przyszłości bezczynności organu.
W związku z powyższym, na podstawie art. 149 § 1, 1a i 2 w zw. z art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259), dalej: p.p.s.a., skarżący wniósł o: 1/ wyznaczenie ostatecznego terminu 7 dni od daty wydania prawomocnego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie do rozpoznania zażalenia na postanowienie Dyrektora [...] Parku Narodowego z [...] maja 2022 r. nr [...]; 2/ stwierdzenie, że organ rozpatrujący sprawę dopuścił się bezczynności, a bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3/ przyznanie od Ministra Klimatu i Środowiska na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 28414,85 zł (skarżący wskazał, że zgodnie z komunikatem Prezesa GUS, przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto w gospodarce narodowej w Polsce w 2021 r. wyniosło 5682,97 zł). Zdaniem skarżącego, przyznanie mu sumy pieniężnej w maksymalnej wysokości jest uzasadnione z co najmniej kilku powodów. Po pierwsze, przedmiotowa sprawa toczy się już od ponad 3 lat i od ponad trzech lat skarżący nie może zrealizować planowanej inwestycji. Brak pozytywnej decyzji o warunkach zabudowy wynika wyłącznie ze sprzeciwu Dyrektora [...] Parku Narodowego, zarówno organ wydający decyzję o warunkach zabudowy, jak i wszystkie pozostałe organy, którym decyzję tę przedstawiono do uzgodnienia, nie wyraziły sprzeciwu odnośnie do planowanej inwestycji. Po drugie, skarżący wskazał, że już drugi raz złożył do organu ponaglenie na nierozpoznanie zażalenia. Za pierwszy razem ponaglenie nie zostało rozpoznane, natomiast jego skutkiem było wydanie postanowienia merytorycznego. Tym razem jednak, tj. w przypadku ponaglenia z 24 września 2022 r., organ, wbrew treści art. 37 § 5 k.p.a., ani nie rozpoznał ponaglenia, ani nie wydał merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie, stąd też uznać należy, że bezczynność organu ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie skarżącego, przyznanie mu wnioskowanej sumy pieniężnej uzasadnia przede wszystkim bardzo długi okres nierozpoznania złożonego do organu środka zaskarżenia oraz brak merytorycznego rozpoznania już drugiego ponaglenia złożonego w niniejszej sprawie, co wskazuje na celową zwłokę w działaniu organu. Sankcja powinna zatem spowodować, że organ w końcu ostatecznie rozstrzygnie sprawę.
W odpowiedzi na skargę Minister Klimatu i Środowiska stwierdził, że jest ona bezzasadna i wniósł o jej oddalenie w całości, względnie - o umorzenie postępowania w części dotyczącej zobowiązania organu do załatwienia sprawy, gdyż w tym zakresie sprawa jest bezprzedmiotowa. Minister wskazał, że za zasadne można przyjąć, iż postępowanie Ministra było przewlekłe w okresie od 10 listopada do 20 grudnia 2022 r. Za bezzasadny i bezprzedmiotowy Minister uznał zarzut bezczynności trwającej od trzech lat i wyjaśnił w tym zakresie, że skarżący odnosi się do innego postępowania dotyczącego innej działki ewidencyjnej, zakończonego postanowieniem Ministra Klimatu i Środowiska z 6 października 2021 r., a obecnie będącego przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego. Okoliczność, że inwestor dąży do uzyskania decyzji o warunkach zabudowy dla podobnego obszaru, na którym doszło do zmiany ewidencji gruntów, nie oznacza, że mowa o kontynuacji postępowania. Odnosząc się do kwestii ponaglenia, Minister wskazał, że udzielił na nie odpowiedzi, wyznaczając dodatkowy termin załatwienia sprawy postanowieniem z 26 października 2022 r. Postanowienie to skierowano do skarżącego z opóźnieniem wynikającym z błędu obsługowego elektronicznego systemu obiegu dokumentów, co wyjaśniono skarżącemu w piśmie z 28 listopada 2022 r. Skarżący nie skorzystał z uprawnień wynikających z art. 10 i art. 79a k.p.a. i z tego powodu Minister rozpatrzył sprawę bez dodatkowego odniesienia się do zawiłości sprawy głównej. Minister podniósł, że zawarte w skardze żądanie wyznaczenia przez Sąd terminu do rozpoznania zażalenia jest bezprzedmiotowe, gdyż postanowieniem z 20 grudnia 2022 r. podtrzymał w mocy sporne postanowienie organu I instancji. Postępowanie uzgodnieniowe zakończyło się zatem w tej dacie i wyznaczenie terminu staje się bezprzedmiotowe. Żądanie skargi dotyczące stwierdzenia rażącego naruszenia prawa organ również uznał za pozbawione podstaw, podkreślając, że pojęcie to nie posiada definicji ustawowej, zaś z orzecznictwa wynika, że rażącym naruszeniem prawa nie jest wyłącznie oczywistość naruszenia określonej normy, ale raczej skutek tego naruszenia, powodujący powstanie nieakceptowanych z punktu widzenia praworządności następstw dla strony, której dotknęło to naruszenie. Ponieważ zarzucana bezczynność nie ma miejsca, wbrew twierdzeniom skarżącego, od trzech lat, i siłą rzeczy nie wystąpiła powtórnie "w tej samej sprawie", zarzut rażącego naruszenia prawa w odniesieniu do sprawy bieżącej jest oczywiście niezasadny i w tym zakresie skarga powinna podlegać oddaleniu. Jeśli zaś chodzi o żądanie przyznania skarżącemu sumy pieniężnej, to z uwagi na bezzasadność opisaną w odniesieniu do zarzutu rażącego naruszenia prawa oraz z uwagi na sposób rozstrzygnięcia postępowania odwoławczego (podtrzymanie spornego postanowienia i odmowa uzgodnienia warunków zabudowy), także i to roszczenie, zdaniem Ministra, powinno podlegać oddaleniu, jako nieadekwatne formalnie i nieprzystające merytorycznie do realiów sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga podlega częściowemu uwzględnieniu.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność w przypadkach określonych w pkt. 1-4 tej ustawy, co obejmuje przypadek bezczynności organu w sprawie załatwianej decyzją lub postanowieniem. Skarga na bezczynność w przypadkach określonych w powołanym wyżej przepisie art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. może zostać złożona w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu (art. 53 § 2b p.p.s.a.).
Przedmiotem kontroli Sądu pozostaje w tej sprawie sposób procedowania przez Ministra Klimatu i Środowiska w sprawie wniesionego do tego organu przez skarżącego zażalenia z 16 maja 2022 r. na opisane na wstępie postanowienie Dyrektora [...] Parku Narodowego z [...] maja 2022 r. nr [...] odmawiające uzgodnienia warunków zabudowy. Postępowanie przed Ministrem odnosi się zatem do sprawy rozstrzyganej w formie postanawiania, co z uwagi na treść ww. przepisów umożliwia objęcie go kontrolą sądu administracyjnego. Złożenie skargi poprzedzone zostało wniesieniem do Ministra Klimatu i Środowiska przez skarżącego ponaglenia (pismo z 24 września 2022 r.), które zostało uwzględnione (pismo Ministra Klimatu i Środowiska z 26 października 2022 r. DOP-WPN.61.168.2022.ŁN), co w świetle art. 53 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 37 § 3 pkt 2 k.p.a. pozwalało skargę na bezczynność uznać za skutecznie wniesioną.
Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., organ pozostaje w bezczynności gdy nie załatwił sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. W rozważanym przypadku "załatwienie sprawy" polegać miało na rozpoznaniu zażalenia skarżącego z 16 maja 2022 r. na postanowienie organu I instancji z [...] maja 2022 r. nr [...], zatem dokonana przez Sąd ocena procedowania organu właściwego do rozpoznania przedmiotowego zażalenia odnosić się może wyłącznie do okresu, jaki upłynął od przekazania przedmiotowego zażalenia organowi II instancji wraz z aktami sprawy, co nastąpiło w dniu 26 maja 2022 r., do dnia wniesienia skargi na bezczynność (21 listopada 2022 r.), a nie w odniesieniu do wskazywanego w skardze okresu poprzedzającego wniesienie przedmiotowego zażalenia. Zdaniem Sądu, zakres czasowy kontrolowanego postępowania objętego skargą na bezczynność ustalić należy w kontekście brzmienia art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a., który "nadmierną" długość łączy z konkretnym organem i konkretnym postępowaniem a nie ogólnym czasem załatwiania sprawy przez organy właściwe do jej rozpatrzenia. Uniemożliwia to sumowanie łącznego czasu trwania postępowań prowadzonych w danej instancji (zob. postanowienie NSA z 6 czerwca 2022 r., II OSK 1907/21). Wbrew zatem zapatrywaniu wyrażonemu w skardze, jeżeli skarżący zarzucił organowi bezczynność związaną ze zbyt długim czasem rozpatrywania zażalenia wniesionego na postanowienie z [...] maja 2022 r., Sąd nie miał podstaw do rozważenia stanu bezczynności przypisywanego Ministrowi Klimatu i Środowiska, która zaistnieć miała we wskazanym przez stronę postępowaniu uzgodnieniowym prowadzonym przez tenże organ. Zastój postępowania uzgodnieniowego zakończonego przywołanym w odpowiedzi na skargę postanowieniem Ministra Klimatu i Środowiska z 6 października 2021 r. mógł bowiem stanowić przedmiot odrębnej skargi na bezczynność, z którą skarżący, nie dostrzegając usprawiedliwionych powodów stwierdzonej zwłoki w działaniu organu, mógł wystąpić do Sądu, poprzedzając ją ponagleniem.
Przechodząc do meritum sprawy, Sąd zobowiązany jest wyjaśnić, że w świetle powyżej zacytowanego art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. przez bezczynność organu administracji publicznej uznaje się taki stan postępowania, w którym organ administracji publicznej prowadzący postępowanie narusza obowiązujący w tym postępowaniu termin załatwienia sprawy administracyjnej albo termin ustalony zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Stwierdzenie bezczynności organu administracji publicznej może nastąpić po bezspornym ustaleniu, że organ ten nie załatwił sprawy w terminie. Stan ten sąd administracyjny ustala w odniesieniu do daty wniesienia skargi.
W rozpoznawanej sprawie zaskarżone zażaleniem postanowienie organu I instancji z [...] maja 2022 r. zostało wydane na podstawie art. 53 ust. 4 pkt 7 w zw. z art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2022 r. poz. 503 ze zm.) w tzw. postępowaniu uzgodnieniowym prowadzonym przez właściwe organy w trybie art. 106 k.p.a. Zgodnie z tym ostatnim przepisem, organ, do którego zwrócono się o zajęcie stanowiska, obowiązany jest przedstawić je niezwłocznie, jednak nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia doręczenia mu żądania, chyba że przepis prawa przewiduje inny termin (art. 106 § 4 k.p.a.), zaś zajęcie stanowiska przez ten organ następuje w drodze postanowienia, na które służy stronie zażalenie (art. 106 § 5 k.p.a.). W k.p.a. brak jest przepisów określających w sposób bezpośredni ramy czasowe postępowania zażaleniowego. W aktualnym orzecznictwie sądowym zauważa się, że jakkolwiek art. 35 k.p.a. znajduje, co do zasady, zastosowanie jedynie do spraw administracyjnych załatwianych w drodze decyzji administracyjnej, tym niemniej konieczność wyznaczenia właściwego kryterium prawnego, które może służyć do oceny dochowania terminu przez organ w przypadkach mogących stanowić przedmiot skargi na bezczynność (przewlekłość), nakazuje odwoływać się per analogiam do norm powyższego przepisu, gdy w regulacji kodeksowej występuje luka wynikająca z niewskazania przez ustawodawcę, w jakim terminie organ powinien podjąć rozstrzygnięcie w danej kwestii procesowej (zob. wyrok NSA z 9 marca 2023 r., II OSK 1746/22). Powyższe zapatrywanie odpowiada stanowisku sądów administracyjnych, które w toku rozpatrywania skarg na bezczynność organu w celu określenia terminu, w którym powinno zostać zakończone postępowanie zażaleniowe, za uzasadnione uznawały odwołanie się do dyspozycji art. 35 § 3 k.p.a., czego konsekwencją było przyjęcie, że bieg postępowania zażaleniowego nie powinien trwać dłużej niż jeden miesiąc od dnia otrzymania przez organ zażalenia (zob. wyroki NSA z: 8 grudnia 2021 r., II OSK 2024/21; z 16 stycznia 2020 r., II OSK 470/18). Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę powyższe stanowisko interpretacyjne podziela.
Analizując zatem z perspektywy art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. przebieg czasowy kontrolowanego w niniejszej sprawie postępowania zażaleniowego, mieć należy na uwadze, że jak wskazano powyżej, bieg terminu załatwienia sprawy w postępowaniu zażaleniowym rozpoczyna się z dniem otrzymania zażalenia przez organ właściwy do jego rozpatrzenia, co w tej sprawie nastąpiło w dniu 26 maja 2022 r. Do dnia wniesienia skargi na bezczynność (21 listopada 2022 r.) zażalenie nie zostało rozpoznane. W analizowanym przez Sąd okresie, jaki upłynął od wniesienia zażalenia do wniesienia skargi, organ II instancji nie podjął również żadnych czynności wyjaśniających w sprawie. Na skutek wniesionego ponaglenia pismem z 26 października 2022 r. Minister wyłącznie zawiadomił stronę o uwzględnieniu ponaglenia i postanowieniem wydanym w tym samym dniu na podstawie art. 36 § 1 w zw. z art. 123 k.p.a. przedłużył termin zakończenia postępowania do 10 listopada 2022 r., uzasadniając to tym, że pismem z 26 października 2022 r. zawiadomił strony o zakończeniu postępowania dowodowego i o prawie do zapoznania się z materiałem dowodowym. Termin wskazany w ww. postanowieniu z 26 października 2022 r. nie został jednakże przez organ zachowany, gdyż rozstrzygnięcie w sprawie zapadło dopiero 20 grudnia 2022 r. (postanowienie Ministra Klimatu i Środowiska utrzymujące w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji z [...] maja 2022 r.). Powyższe uzasadnia przyjęcie, że miesięczny termin do rozpatrzenia zażalenia, którego bieg wyznaczała data jego wpływu (przekazania) do Ministra Klimatu i Środowiska, został przez tenże organ niespornie przekroczony. Tenże wniosek, odpowiadając dyspozycji art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., nakazywał stwierdzenie, że Minister Klimatu i Środowiska dopuścił się bezczynności, o czym Sąd orzekł, jak w punkcie I niniejszego wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Mając na uwadze, że przed dniem rozpoznania skargi Minister Klimatu i Środowiska wydał postanowienie, którym rozpatrzył zażalenie skarżącego na postanowienie organu I instancji z [...] maja 2022 r. nr [...], a więc zakończył toczące się przed nim postępowanie zażaleniowe, Wojewódzki Sąd Administracyjny zobowiązany był równolegle stwierdzić bezprzedmiotowość prowadzonego postępowania sądowego w zakresie, w jakim uznanie skargi za zasadną nakazywałoby zobowiązać organ do wydania aktu lub podjęcia wymaganej czynności (art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), o czym Sąd orzekł, jak w punkcie II sentencji wyroku.
Jeśli chodzi o analizę sprawy pod kątem dokonania oceny, czy stwierdzona bezczynność organu nosi znamiona rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd wskazuje, że w orzecznictwie sądowym stan rażącej bezczynności odnosi się do wadliwości obciążającej postępowanie o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, mającej miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa (przykładowo: wyrok NSA z 8 grudnia 2021 r., II OSK 2024/21; wyrok NSA z 5 sierpnia 2021 r., Il OSK 151/21; wyrok NSA z 23 marca 2021 r., II OSK 2439/20; wyrok NSA z 14 lipca 2020 r., II OSK 879/20; wyrok NSA z 28 kwietnia 2020 r., II OSK 1415/19). Wojewódzki Sąd Administracyjny w całości aprobuje stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z 14 października 2020 r., II OSK 3661/19, zgodnie z którym bezczynność o charakterze rażącego naruszenia prawa ma miejsce wówczas, gdy w sposób jednoznaczny i znaczący doszło do przekroczenia terminów określonych przepisami prawa na dokonanie danej czynności, a zarazem nie zachodzą okoliczności ekskulpujące bezczynność organu. Orzeczenie o kwalifikowanej (rażącej) formie bezczynności powinno być zarezerwowane dla sytuacji szczególnych, oczywistych i niedających się w żaden sposób usprawiedliwić (zob. wyrok NSA z 6 sierpnia 2019 r., II OSK 1802/19). Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, taki przypadek wystąpił w niniejszej sprawie. Za przyjęciem takiego wniosku przemawiają: długość trwania postępowania zażaleniowego (prawie 6 miesięcy), całkowita bierność organu przejawiająca się brakiem podjęcia jakichkolwiek czynności w sprawie, nierozpoznanie zażalenia w terminie ustawowym, jak również w terminie przedłużonym, tj. samodzielnie wyznaczonym przez Ministra w postanowieniu z 26 października 2022 r. (tj. do 10 listopada 2022 r.) oraz brak okoliczności, które pozwalałyby przyjąć, że bezczynność w tej sprawie wynikała z opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 6 k.p.a.). Żadne tego rodzaju okoliczności nie wynikają ani z akt sprawy, ani z wyjaśnień organu zawartych w odpowiedzi na skargę. Zdaniem Sądu, zaistniałe, znaczne przekroczenie terminu rozpatrzenia zażalenia w okolicznościach sprawy wynikających z przedstawianych Sądowi akt postępowania administracyjnego musi być traktowane jako wyraz niedającego się usprawiedliwić zlekceważenia przez organ zasady szybkości postępowania, co stanowi o rażącej bezczynności organu (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Zauważyć trzeba, że bezczynność organu uzgadniającego decyzję o warunkach zabudowy w sposób oczywisty ma przełożenie na długość postępowania głównego, co Sąd powinien mieć na uwadze na gruncie oceny przyjmowanej w oparciu o normę art. 149 § 1a p.p.s.a.
Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a., Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Na gruncie tej sprawy skarżący wniósł o zasądzenie na jego rzecz sumy pieniężnej w wysokości 28414,85 zł, co obligowało Sąd do rozważenia zasadności tego żądania w kontekście działań organu (por. wyroki NSA: z 14 października 2020 r., II OSK 3661/19; 28 kwietnia 2020 r., II OSK 304/2; z 3 lutego 2017 r., II GSK 1695/16). Przyjąć należy, że przyznanie podmiotowi skarżącemu od organu określonej sumy pieniężnej stanowi nie tyle sankcję dla organu za wadliwe prowadzenie postępowania, co rekompensatę dla strony za wszelkiego rodzaju dolegliwości i niedogodności, jakich doznała ona na skutek bezczynności organu. Suma pieniężna nie zastępuje zadośćuczynienia za krzywdę wynikającą z naruszenia dóbr osobistych. Ustawodawca nie wskazał, że suma pieniężna z art. 149 § 2 p.p.s.a. ma być przyznawana celem naprawienia poniesionej przez stronę szkody majątkowej bądź niemajątkowej, wprowadzając instytucję "sumy pieniężnej" jako całkowicie odrębną od występujących w kodeksie cywilnym "odszkodowania" i "zadośćuczynienia" (zob. wyroki NSA: z 19 lutego 2021 r., II OSK 2972/20; z 26 stycznia 2021 r., II OSK 2259/20; z 27 maja 2020 r., II OSK 2324/19). Ustawodawca, przewidując możliwość przyznania sumy pieniężnej w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność, nie określił żadnych kryteriów tego rozstrzygnięcia poza wysokością. Brak więc podstaw, aby twierdzić, że suma pieniężna jest zależna od poniesionej szkody. Można jedynie stwierdzić, że gdyby sprawa była tego rodzaju, że szkoda spowodowana bezczynnością była oczywista, to suma pieniężna powinna być wymierzona w wyższej wysokości. Co do zasady należy przyjąć, że ma ona funkcję swoistego zadośćuczynienia, co wpływa na jej uznaniowy charakter i przyjęcie, iż sąd administracyjny ma szeroki margines uznania w zakresie jej przyznania. Taki szeroki margines uznania wynika też ze wspomnianego braku szczegółowej regulacji kryterium przyznania sumy pieniężnej (zob. wyrok NSA z 16 grudnia 2020 r., II OSK 2591/20).
Zważywszy, że przyznanie sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. nie ma na celu naprawienia poniesionej przez stronę szkody majątkowej, Sąd ocenił, że żądanie skarżącego przyznania mu sumy pieniężnej w wysokości 28414,85 zł jest w realiach tej sprawy zbyt wygórowane. Nie oznacza to jednakże, że zgłoszone przez stronę w tym przedmiocie żądanie pozostaje nieusprawiedliwione. Dokonując jego miarkowania, za adekwatną wysokość zasądzonej skarżącemu w trybie art. 149 § 2 p.p.s.a. sumy pieniężnej, zdaniem Sądu, należało uznać kwotę 2000 zł. Jest ona odpowiednia, jeżeli uwzględnić zaistniałe w sprawie okoliczności i słuszny interes skarżącego, który miał prawo oczekiwać rozpoznania zażalenia w terminie znacznie krótszym, niż miało to w tej sprawie miejsce. Przyznanie sumy pieniężnej powinno być uzależnione od rodzaju sprawy i jej znaczenia dla skarżącego, czym również Sąd kierował się, zasądzając sumę pieniężną we wskazanej wyżej wysokości.
Z powołanych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 pkt 3, art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 149 § 1 pkt 1, art. 149 § 1a i § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
O kosztach postępowania orzeczono, jak w punkcie V sentencji na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając poniesiony przez skarżącego koszt wpisu od skargi (100 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika procesowego - radcy prawnego, ustalone zgodnie z § 15 ust. 1 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 256 ze zm.) w wysokości 480 zł wraz z kosztem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł).
Z uwagi na przedmiot sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, zgodnie z art. 120 w zw. z art. 119 pkt 4 p.p.s.a.