VII SAB/Wa 184/20

VII SAB/Wa 184/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-12-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-08-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Artur Kuś
Izabela Ostrowska
Joanna Gierak-Podsiadły /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6039 Inne, o symbolu podstawowym 603
658
Sygn. powiązane
II GZ 266/21 - Postanowienie NSA z 2021-08-25
Skarżony organ
Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego
Treść wyniku
Zobowiązano organ do rozpoznania wniosku/odwołania w terminie ...od otrzymania odpisu prawomocnego orzeczenia
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), , Sędzia WSA Artur Kuś, Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 grudnia 2020 r. sprawy ze skarg A. M., R. M., J. M., A. B., G. B., A. M. B. i M. B. na bezczynność Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego w sprawie o znaku [...] I. zobowiązuje Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego do rozpoznania wniosku skarżących o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] kwietnia 2019 r., znak: [...] w terminie 30 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy; II. stwierdza, że Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego dopuścił się bezczynności; III. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; IV. wymierza Prezesowi Urzędu Lotnictwa Cywilnego grzywnę w kwocie 1000 zł (jeden tysiąc złotych); V. zasądza od Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego na rzecz skarżących A. M., R. M., J. M., A. B., G. B., A. M. B. i M. B. kwotę po 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skarg A. M., R., M., J. M., G. B., A. B., A. M. B. i M. B. ("skarżący") jest opieszałość Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego ("Prezes ULC") w sprawie zarejestrowanej pod sygn. [...], dotyczącej naruszenia przez przewoźnika lotniczego przepisów rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 295/91 (Dz. U. EU L 46 z 17 lutego 2004 r., "rozporządzenie").
Jak wynika z akt, [...] listopada 2018 r. skarżący, reprezentowani przez pełnomocnika – W. C., wnieśli do Prezesa ULC (wspólną) skargę na nieuprawnione działanie przewoźnika lotniczego – [...]Sp. z o.o. w [...] ("przewoźnik") – w związku z dużym opóźnieniem lotu z [...]maja 2018 r. na trasie [...] ([...]) – [...] ([...]) o oznaczeniu kodowym [...].
W dniu [...] grudnia 2018 r. pełnomocnik skarżących skierował do organu ponaglenie, wskazując na przewlekłość postępowania.
Pismem z [...]grudnia 2018 r. znak: [...] Prezes ULC poinformował strony o wszczęciu postępowania z ww. wniosku; jednocześnie wezwał przewoźnika do złożenia wyjaśnień w terminie 14 dni. Przewoźnik udzielił wyjaśnień z zachowaniem terminu, pismem z [...] stycznia 2019 r.
Pismem z [...] lutego 2019 r. organ zawiadomił strony o zebraniu materiału dowodowego i wyznaczył termin załatwienia sprawy do [...] kwietnia 2019 r. Następnie, w dniu [...] kwietnia 2019 r. Prezes ULC wydał decyzję o znaku: [...], którą po rozpatrzeniu wniosku skarżących stwierdził brak naruszenia prawa przez przewoźnika.
Pismem z [...] maja 2019 r. (data wpływu do organu [...] maja 2019 r.) pełnomocnik skarżących wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją.
Prezes ULC pismem z [...] grudnia 2019 r. zawiadomił strony o wniesieniu ww. środka zaskarżenia i wyznaczył termin załatwienia sprawy do [...] stycznia 2020 r. W dniu [...] stycznia 2020 r. do akt wpłynęło pismo przewoźnika zawierające dodatkowe stanowisko. W dniu [...] stycznia 2020 r. do akt wpłynęło zaś pismo pełnomocnika skarżących (pasażerów).
W dniu [...] kwietnia 2020 r. pełnomocnik skarżących wniósł natomiast ponaglenie, wskazując na niezachowanie terminu załatwienia sprawy.
I dalej, w dniu [...] lipca 2020 r. wpłynęły do organu odrębne skargi skarżących (zarejestrowane pod sygn. VII SAB/Wa 184/20 do VII SAB/Wa 190/20), reprezentowanych przez adwokata K. S., na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezesa ULC. W skargach tych zgodnie wskazano na naruszenie art. 35 § 1, 2 i 3 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego poprzez przekroczenie terminu miesięcznego na rozpatrzenie sprawy oraz art. 36 § 1 ww. ustawy poprzez jego niezastosowanie, polegające na zaniechaniu udzielenia informacji o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie. W skargach tych wniesiono o stwierdzenie przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego, wyznaczenie organowi 14-dniowego terminu na załatwienie sprawy, zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania wg. norm przepisanych.
W odpowiedziach na poszczególne skargi Prezes ULC wniósł o ich oddalenie Wskazał, że w 2018 r. nastąpił ponad dwukrotny wzrost liczby prowadzonych postępowań w porównaniu do analogicznego okresu w roku poprzednim, co pomimo ogromnych starań Urzędu Lotnictwa Cywilnego, powoduje opóźnienia w rozpatrywaniu skarg pasażerów.
Biorąc pod uwagę art. 51 oraz art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), a także treść skarg i okoliczności sprawy, Sąd uznał, że jako dotyczące opieszałości organu w załatwieniu wspólnego wniosku skarżących o ponowne rozpatrzenie sprawy, mogły być objęte jedną skargą, zachodzi więc podstawa do ich połączenia do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia (i prowadzenia dalej pod wspólną sygn. akt VII SAB/Wa 184/20). Tak też Sąd zarządził postanowieniami z 30 grudnia 2020 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skargi zasługują na uwzględnienie.
Przed rozwinięciem tej oceny Sąd dostrzega, że stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, "p.p.s.a."), przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego może być brak działań administracji publicznej w sytuacji, gdy obowiązujące przepisy nakładają na jej organy obowiązek załatwienia sprawy administracyjnej w określonym czasie i w określonej formie. Z treści przywołanych przepisów ustawy procesowej wynika, że zaskarżalna do sądu opieszałość organu administracji w procedowaniu może przybrać dwie postaci – bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a., wymogiem skutecznego wniesienia do sądu administracyjnego omawianej skargi jest to, aby została ona poprzedzona ponagleniem skierowanym do właściwego organu.
Rozpoznawane w niniejszej sprawie skargi dotyczą opieszałości organu w przypadku określonym w pkt 1 art. 3 § 2 p.p.s.a. (v. art. 3 § 2 pkt 8 tej ustawy), i są dopuszczalne, jako że przed ich wniesieniem skarżący skierowali do właściwego organu (Prezesa ULC) ponaglenie (v. pismo z [...]kwietnia 2020 r.)
Przechodząc do rozważań, czy w rozpoznawanej sprawie doszło do zarzuconej w skargach "przewlekłości" w ponownym rozpatrzeniu sprawy z wniosku skarżących Sąd przede wszystkim zauważa, że zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, to sąd administracyjny, na podstawie okoliczności sprawy, a zwłaszcza toku postępowania administracyjnego, ocenia, czy w sprawie wystąpiła bezczynność czy przewlekłe prowadzenie postępowania oraz na podstawie tej oceny, stosownie do okoliczności sprawy, podejmuje rozstrzygnięcia, o których mowa w art. 149 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA: z 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12; z 4 września 2015 r., sygn. akt II OZ 753/15). Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia czy też innego aktu lub nie podjął stosownych czynności. Z kolei pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" pojmowane jest jako prowadzenie postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny. Również w orzecznictwie sądowym przewlekłe prowadzenie postępowania określane jest jako nieefektywne. Wskazuje się bowiem, że przewlekłość obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Warto przy tym przywołać uchwałę 7 sędziów NSA z 22 czerwca 2020 r. sygn. akt II OPS 5/19, w której to w uzasadnieniu definiując ww. pojęcia bezczynności i przewlekłości wskazano, że organ jest bezczynny, jeśli nie zakończy postępowania w przewidziany prawem sposób w ustawowym terminie lub terminie przez siebie zmienionym, natomiast postępowanie jest przewlekle prowadzone, jeśli w granicach czasowych przeznaczonych na załatwienie sprawy, organ działa opieszale, nieefektywnie i nie rozstrzyga sprawy, mimo że brak jest do tego przeszkód.
W niniejszej sprawie, uwzględniając treść skarg i akta administracyjne, Sąd uznał, że przedmiotem rozpoznawanych skarg jest nie tyle wskazana w nich przewlekłość postępowania, co bezczynność Prezesa ULC, polegająca na niewydaniu decyzji administracyjnej z wniosku skarżących o ponowne rozpatrzenie sprawy. Dokonując takiej kwalifikacji Sąd dostrzega jednocześnie, że określony w art. 149 p.p.s.a. katalog rozstrzygnięć w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest ten sam, niezależnie od tego, czy sąd stwierdzi bezczynność, czy przewlekłe prowadzenie postępowania. Niemniej jednak oznaczenie przedmiotowych skarg jako skarg na przewlekłe prowadzenie postępowania nie skutkowało zwolnieniem Sądu z obowiązku zbadania sprawy (z ww. przyczyn) w aspekcie bezczynności.
Sąd zauważa więc raz jeszcze, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jeżeli organ nie dopełnił czynności określonych w art. 36 k.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. Bezczynność organu prowadzącego postępowanie administracyjne ma bowiem miejsce wówczas, gdy ten - będąc właściwym w sprawie - nie załatwia jej w ustawowym terminie, tj. nie wydaje rozstrzygnięcia bez usprawiedliwienia pozwalającego na przesunięcie tego terminu (v. wyrok NSA z 5 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 2936/16). Przy czym, celem skargi na bezczynność jest doprowadzenie do wydania przez organ aktu lub podjęcia czynności. Oznacza to, że sąd rozpoznając skargę na bezczynność bierze pod uwagę jedynie sam fakt, czy w danej sprawie została dokonana czynność lub czy z innych powodów organowi nie można zarzucić stanu bezczynności. Dla stwierdzenia bezczynności konieczne jest więc wyjaśnienie w pierwszej kolejności, czy w ustalonym stanie sprawy na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek wydania aktu lub dokonania czynności kończących postępowanie, a następnie czy organ uczynił to w przepisanym terminie, a dalej czy ewentualne jego opóźnienie jest usprawiedliwione. Koresponduje to z treścią art. 37 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256, "k.p.a.") w myśl którego bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1.
Analizując przebieg postępowania administracyjnego z uwzględnieniem powyższego, Sąd uznał, że Prezes ULC pozostaje w bezczynności oraz że wskazana opieszałość w wydaniu decyzji ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Przed przywołaniem okoliczności, które wskazują na stwierdzony stan naruszenia prawa Sąd zauważa, że zgodnie z art. 12 § 1 i 2 k.p.a. organ administracji publicznej powinien działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia, a sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Przepis ten reguluje jedną z zasad ogólnych postępowania administracyjnego, tj. zasadę szybkości, a więc osiągania końcowego celu postępowania administracyjnego w najkrótszym czasie. Jak dostrzega się w doktrynie, zasada ta ma dla skuteczności ochrony interesu społecznego i interesu jednostki istotne znaczenie, bo kardynalne dla dobrego postępowania. Bezczynność, przewlekłość zawsze jest bowiem zaprzeczeniem stabilności i pewności w stosunkach społecznych, podważa w oczach społeczeństwa autorytet władzy oraz oddala moment wykonania nakazu prawa. Realizacja wskazanej zasady jest zagwarantowana przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy i środkami ochrony przed przewlekłością oraz bezczynnością organów administracji publicznej, a także odpowiedzialnością pracownika organu administracji publicznej.
W myśl art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Zgodnie z § 2 powołanego przepisu, niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). Do ww. terminów nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 k.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (v. art. 36 k.p.a.).
W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości Sądu, że Prezes ULC (będąc do tego zobowiązanym), nie wywiązał się z ustawowego obowiązku rozpatrzenia wniosku skarżących o ponowne rozpatrzenie sprawy (zakończonej decyzją tego organu z [...] kwietnia 2019 r.), "w rozsądnym" terminie (pozostając w ten sposób w bezczynności). Przy czym termin na wydanie decyzji przez ten organ wynosił miesiąc, stosownie do cyt. powyżej art. 35 § 3 k.p.a. Tymczasem rozpatrzenie sprawy nie nastąpiło w tym terminie. Sąd zauważa jednocześnie, że w wyniku opieszałości organu postępowanie quasi odwoławcze trwa w sprawie od [...] maja 2019 r. (data wpływu do organu wniosku skarżących), i nadal (pomimo upływu [...] miesięcy) nie zostało zakończone (nie świadczą bowiem o tym ani akta administracyjne, ani odpowiedzi organu na skargi). Jednocześnie nie wynika z akt administracyjnych, aby wystąpiła w ww. okresie tego rodzaju przeszkoda, która uniemożliwiałaby organowi wydanie aktu/zakończenie postępowania rozstrzygnięciem.
W tych okolicznościach rację mają więc skarżący wskazując na opieszałość organu i żądając zakończenia sprawy.
Słusznie przy tym zarzucają nie tylko naruszenie art. 35 k.p.a., ale też art. 36 tej ustawy. Wprawdzie organ, korzystając z art. 36 k.p.a., wyznaczył termin dodatkowy na załatwienie sprawy do [...] stycznia 2020 r. Biorąc zaś pod uwagę art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. należy przyjąć, że zachowanie przez organ ustawowych wymogów w zakresie wyznaczenia dodatkowego terminu załatwienia sprawy na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. uchyla zarzut bezczynności z powodu przekroczenia terminu podstawowego wynikającego z art. 35 k.p.a. lub z przepisów szczególnych. Zarzut ten okaże się zasadny dopiero wówczas, gdy właściwy organ przekroczy zarówno termin podstawowy załatwienia sprawy (określony w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych), jak i dodatkowy (wyznaczony zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a.). Niemniej jednak wyznaczenie terminu dodatkowego winno nastąpić przed upływem terminu ustawowego (skoro "o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony"), nadto – winno mieć miejsce z poszanowaniem art. 12 § 2 i art. 35 § 1 k.p.a. Zatem dodatkowy termin wskazany przez organ powinien być jak najkrótszy. W tym przypadku, Prezes ULC wyznaczył termin załatwienia sprawy do [...] stycznia 2020 r., a to pismem z [...] grudnia 2019 r., a więc po upływie ustawowego miesięcznego terminu, którym to był związany (a który to upłynął [...] czerwca 2019 r.). Dlatego też Sąd uznał, że organ nie mógł skutecznie zwalczyć postawionego mu zarzutu bezczynności, powołując się na termin dodatkowy wyznaczony na jego podstawie. Tym bardziej wówczas, gdy również i tego dodatkowego terminu nie zachował i nie wydał orzeczenia.
Wobec stwierdzonego i trwającego nadal w sprawie "zaniechania", zasadne stało się więc zobowiązanie Prezesa ULC do rozpoznania wniosku pasażerów o ponowne rozpatrzenie sprawy, co też Sąd uczynił, wyznaczając jednocześnie organowi termin 30 dni na jego wykonanie. Nadto, dokonując gradacji stwierdzonego naruszenia Sąd przyjął, że wskazana bezczynność organu nosi cechy rażącego naruszenia prawa.
Dokonując takiej oceny naruszenia Sąd wziął pod uwagę, że dla stwierdzenia, że opieszałość organu miała charakter rażący nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy (jak wskazał bowiem NSA w postanowieniu z 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13: "długość trwania przewlekłości postępowania nie jest prymarną przesłanką przemawiającą za uznaniem, że rażąco narusza ono prawo (...)"); kwalifikacja naruszenia jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie; dlatego też wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne, nadto: oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, jak i ww. postanowienie NSA z 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13). Rażącym naruszeniem prawa jest bowiem stan, w którym wyraźnie, ewidentnie, bezdyskusyjnie i drastycznie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa. W tym przypadku Sąd ocenił opóźnienie organu w wydaniu aktu jako "znaczące" (postępowanie wywołane zostało wnioskiem z [...] maja 2019 r. (data wpływu do organu), a organ, mimo że miał miesiąc na jego rozpatrzenie, nie uczynił tego przez ponad 18 miesięcy, co więcej dopiero [...] grudnia 2019 r. na skutek tego wniosku podjął pierwszą a zarazem ostatnią czynność w sprawie). Poza tym Sąd wziął pod uwagę, że zarzucana bezczynność nadal trwa, a już wynosi ponad 16 miesięcy (nie wliczając okresu od [...]marca 2020 r. do [...]maja 2020 r., wobec przepisów ustawy z dnia 2 marca 2020 r., wskazanej poniżej), jak również, że organ nie podjął żadnej czynności zmierzającej do wydania aktu ani na skutek ponaglenia skarżących (po [...]maja 2020 r.), ani ich skarg do Sądu. Dlatego też Sąd uznał, że okoliczności podniesione w odpowiedziach na skargi, wskazujące na znaczny wzrost liczby spraw (w stosunku do lat ubiegłych), które to w 2018 r. wpłynęły do tego organu, co - zdaniem organu - jest konsekwencją uchwały Sądu Najwyższego z dnia 17 marca 2017 r. sygn. akt III CZP 111/16, przesądzającej o terminie przedawnienia roszczeń wynikających z przepisów rozporządzenia (WE) nr 261/2004, nie mogą stanowić w tej sprawie uzasadnienia dla odstąpienia od surowej/kwalifikowanej oceny popełnionego przez organ naruszenia prawa.
W konsekwencji Sąd za zasadne uznał także wymierzenie organowi grzywny w wysokości 1000 zł, w oparciu o art. 149 § 2 p.p.s.a. Sąd zauważa przy tym, że instytucja grzywny przewidziana w ww. przepisie, jest dodatkowym środkiem dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, tj. gdy oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie. Treść ww. przepisu wskazuje też na to, że wybór środka (grzywna lub suma pieniężna) należy do sądu. Wybór sądu powinien być zasadniczo warunkowany celem skargi na bezczynność (przewlekłość), którym jest zwalczenie tych stanów mających miejsce w postępowaniu i doprowadzenie do jego zakończenia. Istotna jest również funkcja prewencyjna, mająca na celu zapobieganie, aby w przyszłości organ administracji nie dopuszczał do powstania stanu bezczynności (przewlekłości) w postępowaniu. Dopiero, gdy sąd uzna, że dla realizacji powyższego celu nie wystarczy wymierzenie organowi grzywny, może przyznać skarżącemu sumę pieniężną w stosownej wysokości (por. NSA w wyroku z 11 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1506/16). W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd uznał, że wystarczającym (a zarazem koniecznym) środkiem dyscyplinującym organ, o działaniu zarazem prewencyjnym, będzie wymierzenie temu organowi grzywny w ww. kwocie.
Kończąc Sąd wyjaśnia, że orzekając w niniejszej sprawie miał na względzie art. 15zzs ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374). I tak, Sąd miał na uwadze, że zgodnie z art. 15zzs ust. 1 pkt 6 ww. ustawy w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID, bieg terminów procesowych w postępowaniach administracyjnych nie rozpoczął się, a rozpoczęty uległ zawieszeniu. Miał też na uwadze, że zgodnie z art. 15 zzs ust. 10 pkt 1 ww. ustawy, w ww. okresie nie stosuje się przepisów o bezczynności organów oraz o obowiązku organu prowadzącego postępowanie do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie jak również, że stosownie do treści art. 15zzs ust. 11 ww. ustawy zaprzestanie w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii czynności przez organ prowadzący postępowanie nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Sąd uwzględnił też, że jak stanowi art. 68 ust. 6 i 7 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r. poz. 875), terminy w postępowaniach, o których mowa w cyt. powyżej art. 15 zzs, których bieg nie rozpoczął się albo uległ zawieszeniu na podstawie art. 15zzs, rozpoczynają się albo biegną dalej po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie ustawy. Powyższa ustawa weszła w życie 16 maja 2020 r., a tym samym ww. terminy rozpoczęły bądź wznowiły swój bieg w dniu [...] maja 2020 r. Dlatego też, oceniając zachowanie Prezesa ULC, nie brał pod uwagę okresu od [...] marca 2020 r. (kiedy to zaczął obowiązywać powyżej przywołany art. 15zzs) do [...] maja 2020 r. Uznał jednocześnie, że wniesienie ponaglenia przez skarżących w dacie przypadającej na okres zawieszenia biegu terminów procesowych, o którym mowa w art. 15zzs ust. 1 ww. ustawy z dnia 2 marca 2020 r. (w ówczesnym brzmieniu), nie czyniło skarg skarżących niedopuszczalnymi, bowiem wskazane ponaglenie nie dotyczyło zaprzestania czynności przez organ w okresie, o którym mowa w ww. art. 15zzs ust. 1; odnosiło się natomiast (podobnie jak skargi) do opieszałości organu w załatwieniu wniosku z [...] maja 2019 r., a więc "zaniechania" organu mającego miejsce także na wiele miesięcy przed rozpoczęciem ww. okresu zawieszenia terminów procesowych.
W tych warunkach, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3, § 1a i § 2 oraz art. 200 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
Ustalając wysokość kosztów i orzekając na podstawie art. 200 p.p.s.a., Sąd wziął pod uwagę art. 202 § 1 p.p.s.a.; przyjął, że skarżący są współuczestnikami formalnymi sporu, zatem do zwrotu kosztów na ich rzecz znajdzie zastosowanie właśnie ww. przepis art. 202 § 1, nakazujący zwrot kosztów odpowiednio do udziału w sprawie. Stąd też Sąd zasądził zwrot kosztów postępowania odrębnie na rzecz każdego ze skarżących; uwzględnił uiszczone w sprawie przez skarżących wpisy od skarg w kwocie po 100 zł oraz koszty zastępstwa procesowego (powiększone o opłatę od pełnomocnictwa). Przy czym w przypadku tych ostatnich dokonał ich miarkowania na podstawie art. 206 p.p.s.a. uznając, że zasadnym jest przyznanie ich w kwocie 240 zł na rzecz każdego ze skarżących. Sąd wyjaśnia przy tym, że zgodnie z ww. art. 206, sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. W orzecznictwie podkreśla się, że uzasadnionym przypadkiem, o którym mowa w ww. art. 206, jest przypadek sprawy sądowoadministracyjnej, w której wystąpiły następujące okoliczności: niezwłoczne usunięcie stanu bezczynności przez organ, niewielki wkład pracy pełnomocnika wobec treści skargi i jej seryjności, inicjowanie podobnych postępowań sądowych przez stronę, istnienie wątpliwości, czy rzeczywiście intencją skargi jest doprowadzenie do usunięcia bezczynności organu, czy też uzyskanie zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego (por. postanowienie NSA z 13 września 2016 r. sygn. akt I OZ 930/16, wyrok NSA z 14 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 2642/16). W niniejszej sprawie stosując ten przepis i dokonując na jego podstawie miarkowania kosztów zastępstwa procesowego Sąd wziął pod uwagę charakter i stopień zawiłości sprawy, nakład pracy pełnomocnika, a także jego aktywność w sprawie, uznając w konsekwencji, że nie uzasadniają one przyznania na jego rzecz pełnej stawki za zastępstwo procesowe każdego ze skarżących.