VII SAB/Wa 167/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie stwierdził bezczynność Rady Doskonałości Naukowej w rozpatrzeniu odwołania w sprawie nadania stopnia doktora habilitowanego, ale umorzył postępowanie w części dotyczącej zobowiązania do wydania aktu z uwagi na późniejsze rozstrzygnięcia organu.
Skarga B.R. dotyczyła bezczynności Rady Doskonałości Naukowej (RDN) w rozpatrzeniu odwołania od uchwały odmawiającej nadania stopnia doktora habilitowanego. Sąd stwierdził bezczynność organu, wskazując na przekroczenie ustawowych terminów, jednakże większość okresu postępowanie było zawieszone. Ostatecznie, RDN podjęła działania i wydała decyzje stwierdzające nieważność uchwały oraz umarzające postępowanie odwoławcze, co spowodowało umorzenie przez sąd części skargi dotyczącej zobowiązania do wydania aktu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę B. R. na bezczynność Rady Doskonałości Naukowej (RDN) w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od uchwały odmawiającej nadania stopnia doktora habilitowanego. Skarżący zarzucił RDN naruszenie przepisów Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce poprzez niezałatwienie sprawy w terminie. Sąd, analizując stan faktyczny i prawny, stwierdził bezczynność organu, wskazując na przekroczenie sześciomiesięcznego terminu na rozpatrzenie odwołania, który rozpoczął bieg od marca 2023 r. i powinien zakończyć się do września 2023 r. Sąd uznał, że zawiadomienie organu o zmianie terminu było nieskuteczne, gdyż nie wskazywało nowego, konkretnego terminu załatwienia sprawy. Niemniej jednak, sąd podkreślił, że większość okresu postępowanie było zawieszone z uwagi na konieczność rozpatrzenia kwestii nieważności uchwał Rady Naukowej Instytutu. Zgodnie z przepisami, okresy zawieszenia nie wlicza się do terminów załatwiania spraw. W trakcie postępowania sądowego RDN podjęła zawieszone postępowanie i wydała decyzje stwierdzające nieważność uchwały oraz umarzające postępowanie odwoławcze. W związku z tym, sąd stwierdził bezczynność organu, ale umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania do wydania aktu, uznając tę część skargi za bezprzedmiotową. Sąd nie stwierdził rażącego naruszenia prawa, gdyż przekroczenie terminów było niewielkie i wynikało głównie z uzasadnionego zawieszenia postępowania. O kosztach postępowania orzeczono na rzecz skarżącego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, organ dopuścił się bezczynności, ponieważ przekroczył ustawowy termin do rozpatrzenia odwołania.
Uzasadnienie
Organ przekroczył sześciomiesięczny termin na rozpatrzenie odwołania, a jego zawiadomienie o zmianie terminu było nieskuteczne, gdyż nie wskazywało nowego, konkretnego terminu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (15)
Główne
P.s.w.n. art. 193 § 4
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
P.s.w.n. art. 224 § 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
P.p.s.a. art. 149 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 149 § 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 35 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 35 § 5
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 36 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 97 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 103
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
P.s.w.n. art. 221 § 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
P.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 161 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 205 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 119 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ przekroczył ustawowy termin do rozpatrzenia odwołania. Zawiadomienie organu o zmianie terminu było nieskuteczne, gdyż nie wskazywało nowego, konkretnego terminu załatwienia sprawy.
Odrzucone argumenty
Organ argumentował, że zawieszenie postępowania i konieczność rozpatrzenia kwestii nieważności uchwał usprawiedliwiały opóźnienie. Organ twierdził, że jego działania nie stanowiły rażącego naruszenia prawa.
Godne uwagi sformułowania
Bezczynność jest stanem obiektywnie sprawdzalnym, związanym tylko z upływem terminu określonego w ustawie albo terminu wyznaczonego przez organ na podstawie art. 36 § 1 K.p.a. Dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla których wymagane prawem czynności lub akt nie zostały podjęte. Rażące naruszenie prawa wymaga zaistnienia szczególnych okoliczności, które należy rozpatrywać indywidualnie, w kontekście stanu faktycznego danej sprawy. Sam fakt przekroczenia ustawowych terminów załatwiania sprawy sam w sobie, co do zasady, nie jest taką szczególną okolicznością.
Skład orzekający
Paweł Konicki
sprawozdawca
Tomasz Janeczko
sędzia
Włodzimierz Kowalczyk
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących bezczynności organu w postępowaniu administracyjnym, w szczególności w kontekście zawieszenia postępowania i terminów określonych w Prawie o szkolnictwie wyższym i nauce."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego postępowania odwoławczego w sprawie nadania stopnia doktora habilitowanego, co ogranicza jej bezpośrednie zastosowanie do innych dziedzin prawa administracyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak złożone procedury administracyjne i wielokrotne zawieszenia postępowania mogą prowadzić do długotrwałego braku rozstrzygnięcia, co jest frustrujące dla stron. Pokazuje również, jak sądy administracyjne oceniają bezczynność organów.
“Czy długie oczekiwanie na decyzję w sprawie habilitacji to zawsze bezczynność organu?”
Sektor
edukacja wyższa
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVII SAB/Wa 167/24 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2024-12-17 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2024-09-06 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Paweł Konicki /sprawozdawca/ Tomasz Janeczko Włodzimierz Kowalczyk /przewodniczący/ Symbol z opisem 6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów 658 Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane III OSK 571/25 - Wyrok NSA z 2026-03-03 Skarżony organ Inne Treść wyniku Stwierdzono bezczynność organu - art. 149 §1a ustawy PoPPSA Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 572 art. 35 par. 1 i 5 art. 36 par. 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.) Dz.U. 2020 poz 85 art. 193 ust. 4 art. 221 ust. 1 Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce - t.j, Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk Sędziowie: sędzia WSA Tomasz Janeczko asesor WSA Paweł Konicki (spr.) po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. R. na bezczynność Rady Doskonałości Naukowej w przedmiocie rozpatrzenia odwołania I. stwierdza bezczynność Rady Doskonałości Naukowej w rozpatrzeniu odwołania B. R. od uchwały nr [...] Rady Naukowej Instytutu Metalurgii i Inżynierii Materiałowej im. A. Krupkowskiego Polskiej Akademii Nauk z dnia [...] listopada 2022 r. II. stwierdza, że bezczynność, o której mowa w pkt I nie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Rady Doskonałości Naukowej do wydania aktu; IV. zasądza od Rady Doskonałości Naukowej na rzecz B. R. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Przedmiotem skargi B. R. jest bezczynność Rady Doskonałości Naukowej w rozpatrzeniu odwołania B. R. od uchwały nr [...] Rady Naukowej Instytutu Metalurgii i Inżynierii Materiałowej im. A. Krupkowskiego Polskiej Akademii Nauk z [...] listopada 2022 r. w sprawie odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk inżynieryjno-technicznych w dyscyplinie inżynieria materiałowa. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie sprawy: Uchwałą nr [...] Rady Naukowej Instytutu Metalurgii i Inżynierii Materiałowej im. A. Krupkowskiego Polskiej Akademii Nauk (zwanej dalej Radą Naukową) z [...] listopada 2022 r. odmówiono nadania dr. inż. B. R. stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk inżynieryjno- technicznych w dyscyplinie inżynieria materiałowa. Następnie uchwałą nr [...] z [...] listopada 2022 r. Rada Naukowa unieważniła powyższą uchwałę własną nr [...]. Uchwałą nr [...] z [...] listopada 2022 r. Rada Naukowa ponownie odmówiła nadania dr. inż. B. R. stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk inżynieryjno- technicznych w dyscyplinie inżynieria materiałowa. Pismem z [...] grudnia 2022 r. B. R. złożył odwołanie od powyższej uchwały nr [...]. Odwołanie zostało przekazane przez Instytut Metalurgii i Inżynierii Materiałowej PAN przy piśmie z [...] lutego 2023 r. do Rady Doskonałości Naukowej (wpływ [...] marca 2023 r.). Uchwałą z [...] maja 2023 r. Prezydium Rady Doskonałości Naukowej powołało recenzentów w postępowaniu odwoławczym, zaś pismami z [...] czerwca 2023 r. Rada Doskonałości Naukowej zwróciła się do recenzentów o opracowanie opinii dotyczącej odwołania skarżącego. Przy piśmie z [...] sierpnia 2023 r. opinię przesłał prof. dr hab. Ł. K., zaś pismem z [...] lipca 2023 r. (data wpływu do organu odwoławczego [...] sierpnia 2023 r.) prof. dr hab. inż. L. A. D. Zawiadomieniem z [...] września 2023 r. Rada Doskonałości Naukowej zawiadomiła skarżącego o zmianie terminu dla rozpatrzenia odwołania od decyzji Rady Naukowej Instytutu Metalurgii i Inżynierii Materiałowej nr [...], stwierdzając, że precyzyjne określenie terminu podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie nie jest obecnie możliwe. Postanowieniem z [...] września 2023 r. Rada Doskonałości Naukowej zawiesiła postępowanie odwoławcze z uwagi na wszczęcie w tym samym dniu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały nr [...] Rady Naukowej z [...] listopada 2022 r. w przedmiocie unieważnienia uchwały nr [...] z [...] listopada 2022 r. o odmowie nadania skarżącemu stopnia doktora habilitowanego. Decyzją z [...] lutego 2024 r. Rada Doskonałości Naukowej stwierdziła nieważność uchwały nr [...] Rady Naukowej Instytutu Metalurgii i Inżynierii Materiałowej z [...] listopada 2022 r. [...] lipca 2024 r. skarżący wniósł ponaglenie na bezczynność Rady Doskonałości Naukowej w przedmiocie rozpatrzenia odwołania. Postanowieniem z [...] czerwca 2024 r. Rada Doskonałości Naukowej podjęła zawieszone postępowanie odwoławcze i postanowieniem z tego samego dnia zawiesiła postępowanie odwoławcze z uwagi na wszczęcie w tym samym dniu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały nr [...] Rady Naukowej Instytutu Metalurgii i Inżynierii Materiałowej z [...] listopada 2022 r. w sprawie odmowy nadania skarżącemu stopnia doktora habilitowanego. Pismem z [...] sierpnia 2024 r. Rada Doskonałości Naukowej przedstawiła dotychczasowy przebieg postępowania odwoławczego, podkreślając, że postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego eliminuje możliwość powstania bezczynności lub przewlekłości związanej z upływem terminu załatwienia sprawy. Pismem z [...] sierpnia 2024 r. skarżący zakwestionował prawidłowość stanowiska organu wyrażonego w piśmie z[...] sierpnia 2024 r., podnosząc, że pomimo zawieszenia postępowania aktualizuje się uprawnienie strony do złożenia skargi na bezczynność, zwłaszcza, że jeszcze przed "pierwszym" zawieszeniem postępowania doszło do znacznego przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Skargę na bezczynność Rady Doskonałości Naukowej w rozpatrzeniu odwołania od uchwały nr [...] Rady Naukowej Instytutu Metalurgii i Inżynierii Materiałowej z [...] listopada 2022 r. wniósł w dniu [...] sierpnia 2024 r. B. R. Skarżący zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie art. 224 ust. 1 w zw. z art. 193 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. z 2022 r., poz. 574) poprzez niezałatwienie sprawy w terminie określonym tym przepisem oraz wniósł o uwzględnienie skargi na bezczynność oraz o: - zobowiązanie organu II instancji do wydania decyzji w określonym przez Sąd terminie; - stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności w postępowaniu; - stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; - zasądzenie od organu II instancji na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że na posiedzeniach Prezydium Rady Doskonałości Naukowej [...] maja 2023 r. zajmowano się sprawami indywidualnymi, które zostały zarejestrowane pod sygnaturami z 2023 r. Skoro zaś sprawa skarżącego została zarejestrowana pod sygnaturą z 2021 r., to powinna być rozpoznana w zbliżonym czasie do innych spraw z tego roku, zaś z całą pewnością przed sprawami rejestrowanymi w roku 2022. Co więcej, na kolejnych posiedzeniach Prezydium, które odbywały się we wrześniu i październiku 2023 r. zajmowano się właściwie wyłącznie sprawami, których sygnatury sugerują wpływ i dekretację w roku 2023. W sprawie skarżącego nie ujawniły się jakiekolwiek inne okoliczności, które mogłyby powodować konieczność ponadnormatywnie długiego prowadzenia postępowania w II instancji. Stosownie do art. 224 ust. 1 w zw. z art. 193 ust. 4 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce termin załatwienia sprawy przez Radę został wydłużony w stosunku do "zwykłych" terminów obowiązujących w postępowaniu odwoławczym (art. 35 § 3 in fine k.p.a.). Nie ulega więc wątpliwości, że ustawodawca dostosował termin załatwienia sprawy do trybu działania RDN. Harmonogram prac Rady powinien być ustalany zatem w ten sposób, aby uczynić zadość terminom ustawowym. Nadto organ odwoławczy nie wyznaczył nowego terminu załatwienia sprawy, zaś czynność polegająca na zawiadomieniu z [...] września 2023 r. o przedłużeniu terminu nie była czynnością w rozumieniu art. 36 K.p.a. Skarżący zakwestionował również zasadność zawieszenia postępowania oraz wskazał na fakt ich spóźnionego doręczania stronie, zaś nawet gdyby podzielić stanowisko organu odwoławczego o konieczności wyeliminowania z obrotu prawnego uchwał nr [...] i [...], to organ mógł to uczynić bez zbędnej zwłoki. Za nieprawidłowe uznał skarżący odrębne prowadzenie postępowań dotyczących stwierdzenia nieważności ww. uchwał. Odpowiedź na skargę złożyła Rada Doskonałości Naukowej, wnosząc o jej oddalenie, podkreślając konieczność prowadzenia postępowania nieważnościowego i uprzedniego wyeliminowania z obrotu prawnego dwóch innych uchwał wydanych przez Radę Naukową Instytutu w stosunku do skarżącego oraz zaznaczając fakt zawieszenia postępowania odwoławczego. Replikę na odpowiedź na skargę złożył skarżący, podtrzymując dotychczasowe stanowisko W toku postępowania sądowego Rada Doskonałości Naukowej przedłożyła dokumenty, z których wynika, że postanowieniem z [...] września 2024 r. Rada Doskonałości Naukowej podjęła zawieszone postępowanie odwoławcze i decyzjami z [...] września 2024 r. stwierdziła nieważność uchwały nr [...] Rady Naukowej Instytutu Metalurgii i Inżynierii Materiałowej z [...] listopada 2022 r. w sprawie odmowy nadania skarżącemu stopnia doktora habilitowanego oraz (druga decyzja) umorzyła postępowanie odwoławcze od tejże uchwały. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 – zwanej dalej P.p.s.a.): "[k]ontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a". Z kolei zgodnie z art. 53 § 2b P.p.s.a.: "[s]kargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu". Wymogiem skutecznego wniesienia do sądu administracyjnego skargi na bezczynność jest to, aby została poprzedzona skierowaniem do właściwego organu ponaglenia, o którym mowa w art. 37 § 1 K.p.a. Jak wynika z akt sprawy taki środek został wniesiony przez skarżącego do organu – ponaglenie na bezczynność organu z [...] lipca 2024 r. Zwrócić należy uwagę, że jak podkreśla się w orzecznictwie, skarga na bezczynność lub na przewlekłe prowadzenie postępowania "skierowana jest przeciwko wadliwemu procesowo stanowi postępowania, w wyniku którego konkretna sprawa indywidualna nie postępuje. Skarga na bezczynność jest skargą na naruszający prawo stan postępowania administracyjnego, w którym mimo upływu określonego prawem terminu właściwego dla załatwienia indywidualnej sprawy, rozstrzygnięcie nie zostało wydane, co skutkowało złożeniem ponaglenia. Z kolei skarga na przewlekłość jest skargą na stan postępowania, w którym opieszałość organu powoduje niezałatwienie sprawy niezwłocznie lub szybciej, niż to wynika z art. 35 § 1 – § 3a k.p.a. lub z przepisów szczególnych" (uzasadnienie uchwały 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 2020 r. sygn. akt II OPS 5/19 – orzeczenia przywołane w uzasadnieniu są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). Przedmiotem skargi na przewlekłość lub bezczynność organu w postępowaniu administracyjnym jest zatem ocena jego zachowania (zarówno działania jak i zaniechania czynności), dokonywana z perspektywy przepisów regulujących bieg postępowania oraz okoliczności faktycznych i prawnych rzutujących na aktywność organu. Każdy, kto inicjuje postępowanie administracyjne ma prawo oczekiwać podejmowania przez organ działań odpowiadających zasadzie szybkości zawartej w art. 12 § 1 K.p.a., oczekiwać od organu sumiennej analizy treści wniosku i działań zmierzających do rozwiania wątpliwości odnośnie jego treści, jeżeli takowe się pojawią, a także oczekiwać rozpatrzenia sprawy w rozsądnym terminie (wyrok NSA z 18 maja 2020 r. sygn. akt I OSK 1426/19). W aspekcie wniesionej w sprawie skargi na bezczynność zwrócić należy uwagę, że bezczynność jest to stan, w którym zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a. nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 K.p.a. W każdym zatem przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a., jeżeli organ nie dopełnił czynności określonych w art. 36 K.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji, mamy do czynienia z bezczynnością organu administracji publicznej (por. wyrok NSA z 22 września 2016 r. sygn. akt: I OSK 550/16; 5 lipca 2018 r. sygn. akt I OSK 2936/16; 14 czerwca 2019 r. sygn. akt II OSK 3837/18; 21 czerwca 2022 r. sygn. akt II OSK 2713/21). Bezczynność, jest stanem obiektywnie sprawdzalnym, związanym tylko z upływem terminu określonego w ustawie albo terminu wyznaczonego przez organ na podstawie art. 36 § 1 K.p.a. Przy tym, dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla których wymagane prawem czynności lub akt nie zostały podjęte. Wniesienie skargi na bezczynność organu uzasadnia zatem samo niedotrzymanie terminu załatwienia sprawy. Zgodnie z art. 35 § 1 K.p.a.: "[o]rgany administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki". Stosownie zaś do art. 35 § 3 K.p.a. załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania, przy czym zgodnie z art. 35 § 5 K.p.a. do terminów określonych w art. 35 K.p.a. nie wlicza się m.in. okresów zawieszenia postępowania. Wyjaśnić również należy, że przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r., poz. 1571) przewidują odrębne od regulacji kodeksowej terminy do dokonywania czynności w postępowaniu odwoławczym w sprawie nadania stopnia doktora habilitowanego. Zgodnie z art. 224 § 1 tej ustawy: "[o]d decyzji o odmowie nadania stopnia doktora habilitowanego przysługuje odwołanie do RDN. Przepisy art. 193 ust. 2-4 stosuje się odpowiednio". Z kolei zgodnie z art. 193 ust. 2: "[t]ermin na wniesienie odwołania wynosi 30 dni od dnia doręczenia decyzji". Organ, o którym mowa w art. 178 ust. 1, a więc jak w rozpoznawanej sprawie Rada Naukowa Instytutu PAN, przekazuje odwołanie Radzie Doskonałości Naukowej wraz ze swoją opinią i aktami sprawy w terminie 3 miesięcy od dnia złożenia odwołania (art. 193 ust. 3). Po rozpatrzeniu odwołania, w terminie nie dłuższym niż 6 miesięcy, RDN utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo uchyla ją i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi, o którym mowa w art. 178 ust. 1, tego samego albo innego podmiotu doktoryzującego (art. 193 ust. 4). Powyższe oznacza, że organ odwoławczy na rozpatrzenie odwołania w postępowaniu w sprawie nadania stopnia doktora habilitowanego ma dłuższy niż przewidziany w art. 35 § 3 K.p.a. termin do rozpatrzenia odwołania, wynoszący maksymalnie 6 miesięcy. Do obliczania terminu wynikającego z art. 193 ust. 4 Prawa o szkolnictwie wyższym zastosowanie znajdzie również przepis art. 35 § 5 K.p.a., zgodnie z którym do terminów rozpatrzenia odwołania nie wlicza się m.in. okresów zawieszenia postępowania. Chociaż ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce nie odwołuje się wprost do tego przepisu, to jednak należy uznać, że art. 35 K.p.a. stanowi regulację kompleksową, znajdującą zastosowanie w każdym postępowaniu administracyjnym, o ile nie została zmodyfikowana w przepisach szczególnych, jak ma to miejsce w przypadku art. 35 § 3 K.p.a. w związku z art. 193 ust. 4 w związku z art. 224 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Wskazując na powyższe, podkreślić należy, że niewątpliwie instytucja skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania ma na celu zapewnienie stronie ochrony przez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie wszczętej żądaniem strony. Podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłość postępowania należy uwzględnić stan sprawy istniejący w dniu wyrokowania. Nie jest zatem przesądzający stan sprawy na dzień wniesienia skargi, bowiem konieczne jest również również uwzględnienie innych okoliczności, jakie zaistniały do dnia wyrokowania w sprawie. W okolicznościach niniejszej sprawy takimi okolicznościami są podjęcie przez Radę Doskonałości Naukowej zawieszonego postępowania postanowieniem z [...] września 2024 r. i wydanie w tym samym dniu decyzji stwierdzającej nieważność uchwały, która była przedmiotem postępowania odwoławczego oraz decyzji umarzającej postępowanie odwoławczego z uwagi na stwierdzenie nieważności uchwały Rady Naukowej Instytutu Metalurgii i Inżynierii Materiałowej PAN. Taka sytuacja procesowa, co prawda czyni bezprzedmiotowym zobowiązanie organu do wydania aktu administracyjnego w postępowaniu odwoławczy, jednakże pozwala na ocenę tego, czy organ odwoławczy dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu i czy ewentualnie bezczynność ta miała charakter rażącego naruszenia prawa, z uwzględnieniem wszystkich czynności podejmowanych przez organ II instancji, w tym okresów zawieszenia postępowania, których nie wlicza się do okresu prowadzenia postępowania odwoławczego. Jeżeli jednak organ stał się bezczynny przed zawieszeniem postępowania, to sam fakt zawieszenia postępowania, nie usuwa stanu bezczynności organu w załatwieniu sprawy. I tak stwierdzić należy, że w okolicznościach niniejszej sprawy odwołanie od uchwały z [...] listopada 2022 r. o odmowie nadania skarżącemu stopnia doktora habilitowanego wraz z aktami sprawy i opinią Rady Naukowej Instytutu zostało przekazane Radzie Doskonałości Naukowej [...] marca 2023 r. Od tego też momentu należy przyjąć, że rozpoczął bieg sześciomiesięcznego terminu na rozpatrzenie odwołania skarżącego, które winno zakończyć się do [...] września 2023 r. W okolicznościach niniejszej sprawy organ odwoławczy po tym terminie zawiadomił stronę skarżącą zawiadomieniem z [...] września 2023 r. o zmianie terminu do rozpatrzenia odwołania, jednakże nie określił żadnego nowego terminu, co należy ocenić, jako czynność prawnie nieskuteczną, bowiem niezgodną z art. 36 § 1 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem: "[o] każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia". Po pierwsze bowiem, przedłużenie terminu załatwienia sprawy administracyjnej, a więc wyznaczenie nowego terminu jej załatwienia może mieć miejsce tylko przed upływem terminu do jej załatwienia. Po drugie, obowiązkiem organu było wskazanie nowego terminu załatwienie sprawy, a nie ogólnikowe zawiadomienie o jego niedotrzymaniu. W zawiadomieniu z [...] września 2023 r. Rada Doskonałości Naukowej, odwołując się do przepisów art. 224 ust. 1 w związku z art. 193 ust. 4 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, ograniczyła się do stwierdzenia, że termin na rozpatrzenie odwołania upłynął w dniu [...] września 2023 r., a następnie wskazała na sposób organizacji pracy Rady oraz że rozpoznanie odwołania nastąpi bez zbędnej zwłoki, co jest podyktowane bliżej nieokreślonymi okolicznościami procesowymi, a także koniecznością przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Z tego też powodu organ odwoławczy uznał, że precyzyjne określenie terminu podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie wniesionego środka zaskarżenia nie jest obecnie możliwe. Uznanie jednak tak sformułowanego zawiadomienie za prawidłowe, oznaczałoby, że organ odwoławczy może rozpatrzeć odwołanie w dowolnie uznanym przez siebie terminie, co wprost narusza zasadę szybkości postępowania (art. 12 K.p.a.). Obowiązkiem organu było dokładne określenie terminu załatwienia sprawy z uwzględnieniem usprawiedliwionych konkretnymi, obiektywnymi przeszkodami uniemożliwiającymi mu terminowe zakończenie postępowania, a nie poprzestanie na wskazaniu, że termin na rozpatrzenie odwołania minął [...] września 2023 r., zaś precyzyjne określenie terminu podjęcia rozstrzygnięcia nie jest obecnie możliwe. Z uwagi na powyższe nie można było przyjąć, aby skierowanie do strony zawiadomienia z [...] września 2023 r. przerwało lub usunęło stan bezczynności organu, który prowadził postępowanie odwoławcze z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 193 ust. 4 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Niemniej jednak dla oceny tej bezczynności istotną pozostaje przede wszystkim kwestia zawieszenia postępowania odwoławczego prowadzonego w sprawie. Postanowieniem z [...] września 2023 r. Rada Doskonałości Naukowej na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. zawiesiła przedmiotowe postępowanie z uwagi na wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały nr [...] Rady Naukowej Instytutu Metalurgii i Inżynierii Materiałowej PAN z [...] listopada 2022 r. o unieważnieniu uchwały własnej z [...] listopada 2022 r. Po wydaniu decyzji przez Radę Doskonałości Naukowej z [...] lutego 2024 r. w sprawie stwierdzenia nieważności ww. uchwały, Rada postanowieniem z [...] czerwca 2024 r. podjęła zawieszone postępowanie, które tego samego dnia ponownie zawiesiła postanowieniem wydanym na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. z uwagi na wszczęcie z urzędu kolejnego postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały nr [...] Rady Naukowej Instytutu Metalurgii i Inżynierii Materiałowej PAN z [...] listopada 2022 r. w sprawie odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego skarżącemu. Powyższe oznacza, że pomimo iż Rada Doskonałości Naukowej uchybiła terminowi, o którym mowa w art. 193 ust. 4 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, to jednak większość okresu, przez jaki przypada postępowanie odwoławcze, było ono zawieszone. Zgodnie zaś z art. 103 K.p.a., podstawowym skutkiem zawieszenia postępowania administracyjnego jest wstrzymanie dalszego biegu postępowania. Jak precyzuje to art. 35 § 5 K.p.a., do terminów załatwiania spraw administracyjnych nie wlicza się okresów zawieszenia postępowania. W nawiązaniu do argumentacji skargi podkreślić natomiast należy, że postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego stanowi akt administracyjny podlegający odrębnej kontroli sądu administracyjnego po wyczerpaniu przez stronę administracyjnego toku instancji. Prawidłowość zawieszenia postępowania administracyjnego nie może być przedmiotem oceny w postępowaniu ze skargi na bezczynność organu. Nie ma również znaczenia, czy doszło do spełnienia przesłanek zawieszenia postępowania i czy koniecznym było zawieszenie postępowanie w stosunku do obu uchwał, co podnosi się w skardze, bowiem kwestia ta mogła być przez stronę kwestionowana w drodze zażalenia, a następnie skargi do sądu administracyjnego na postanowienie w tym przedmiocie, a nie w drodze skargi na bezczynność organu. Podobnie kwestia terminowości doręczenia postanowień o zawieszeniu postępowania, nie miała wpływu na samą ocenę terminowości rozpatrzenia odwołania. Zauważyć również trzeba, że zgodnie z art. 149 § 1a P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, jednocześnie stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Analizując tę kwestię, zauważyć należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że stwierdzenie przez sąd rażącego naruszenia prawa przy bezczynności lub przewlekłym prowadzeniu postępowania przez organ wymaga zaistnienia szczególnych okoliczności, które należy rozpatrywać indywidualnie, w kontekście stanu faktycznego danej sprawy. Charakter rażący ma bezczynność o znamionach "wyjątkowej", która może świadczyć o zlekceważeniu wnioskodawcy i jego żądania (por. wyrok NSA z 26 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 2451/14 oraz z 6 września 2016 r. sygn. akt I OSK 296/15 – orzeczenia przywołane w uzasadnieniu są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem internetowym: orzeczenia.nsa.gov.pl). Natomiast sam fakt przekroczenia ustawowych terminów załatwiania sprawy sam w sobie, co do zasady, nie jest taką szczególną okolicznością. W konsekwencji stan bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, chociaż niewątpliwie stanowi naruszenie prawa, nie przesądza jeszcze o rażącym charakterze tego naruszenia (por. wyroki NSA z 21 czerwca 2012 r. sygn. I OSK 675/12, z 21 kwietnia 2017 r. sygn. I OSK 2331/16). Sformułowanie "rażące" oznacza działanie bezspornie ponad miarę, niewątpliwe, wyraźne oraz oczywiste. Ocena, czy mamy do czynienia z naruszeniem rażącym, powinna być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. Nie jest bowiem możliwe przesądzenie z góry o tym, że dana kategoria naruszeń przybiera postać kwalifikowaną (por. wyroki NSA z 30 stycznia 2014 r. sygn. I OSK 2563/13, z 17 listopada 2015 r. sygn. II OSK 652/15). Kryterium pozwalającym na zakwalifikowanie bezczynności do naruszającej prawo w stopniu rażącym, jest więc oczywistość, drastyczność naruszenia prawa, przy jednoczesnym braku racjonalnego uzasadnienia tego stanu rzeczy (por. wyrok NSA z 10 marca 2021 r. sygn. akt II OSK 1610/20). Taka też sytuacja nie wystąpiła w okolicznościach rozpoznawanej sprawy. Stwierdzić bowiem należy, że przekroczenie terminów ustawowych załatwiania niniejszej sprawy, nastąpiło jedynie w niewielkim zakresie, bowiem po poinformowaniu strony zawiadomieniem z [...] września 2023 r. o przekroczeniu terminu załatwienia sprawy, który upływał [...] września 2023 r., organ odwoławczy zawiesił prowadzone postępowanie postanowieniem z [...] września 2023 r. Postanowienie to było natomiast zawieszone do czasu rozpatrzenia odwołania decyzją Rady Doskonałości Naukowej z [...] września 2024 r. o umorzeniu postępowania odwoławczego z uwagi na wyeliminowanie z obrotu prawnego uchwały, będącej przedmiotem odwołania. Nie można zatem organowi zarzucić rażącego naruszenia prawa, zaś sam fakt jego przekroczenia nie jest żadną szczególną okolicznością. W konsekwencji stwierdzony stan bezczynności, chociaż stanowi naruszenie prawa, nie przesądza jeszcze o rażącym charakterze tego naruszenia (por. wyroki NSA z 21 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 675/21, z 21 kwietnia 2017 r. sygn. akt I OSK 2331/16), który w okolicznościach niniejszej sprawy wynikał z zawieszenia postępowania. Z kolei zgodnie z art. 149 § 2 P.p.s.a.: "Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6". Skarżący nie złożył w skardze wniosku o wymierzenie organowi grzywny lub przyznanie na jego rzecz od organu sumy pieniężnej, zaś Sąd nie dostrzegł przesłanek do zastosowania z urzędu tychże środków. Z tych też przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w punkcie I i II wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a P.p.s.a. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie stan bezczynności w dacie wyrokowania ustał na skutek wydania przez organ decyzji z [...] września 2024 r., bezprzedmiotowym stało się orzekanie przez Sąd o zobowiązaniu organu na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. do wydania aktu lub podjęcia czynności. Z tych też przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. orzekł jak w punkcie III sentencji wyroku, umarzając postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu. O kosztach postępowania w pkt IV sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a., przyjmując, że składał się na nie uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego – adwokata w wysokości 480 zł wraz uiszczoną opłatą od pełnomocnictwa w kwocie - 17 zł (łącznie 597 zł). Skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 4 P.p.s.a., zgodnie z którym: "[s]prawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania".
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI