VII SAB/Wa 165/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem skargi M. G. była bezczynność Dyrektora Archiwum Głównego Akt Dawnych (AGAD) w sprawie udostępnienia materiałów archiwalnych o sygn. 1/369/0/-/44 za pośrednictwem systemów teleinformatycznych wraz z metadanymi reprodukcji. Skarżący domagał się udostępnienia materiału w formie cyfrowej, wskazując na potrzebę łatwiejszej komunikacji z innymi badaczami i wykorzystania w publikacji. Dyrektor AGAD poinformował, że nie posiada kopii cyfrowych, ale materiał jest w dobrym stanie i może być udostępniony w oryginale w czytelni archiwum lub zeskanowany za opłatą. Skarżący złożył skargę na bezczynność, domagając się stwierdzenia rażącego naruszenia prawa, zobowiązania organu do udostępnienia materiału w formie cyfrowej, grzywny i zwrotu kosztów. Argumentował, że udostępnianie materiałów archiwalnych powinno być bezpłatne, a usługi archiwalne nie powinny być odpłatne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając ją za bezzasadną. Sąd stwierdził, że Dyrektor AGAD nie dopuścił się bezczynności, ponieważ zaoferował udostępnienie materiału archiwalnego w formie dopuszczalnej przez prawo (w czytelni) i technicznie możliwej. Sąd podkreślił, że udostępnianie materiałów archiwalnych w oryginale lub reprodukcjach za pośrednictwem systemów teleinformatycznych jest jedną z form, a nie obowiązkiem udostępniania w obu formach jednocześnie, jeśli archiwum nie posiada materiału w formie cyfrowej. Sąd rozróżnił pojęcie 'udostępniania materiałów archiwalnych' od 'usług archiwalnych', wskazując, że te drugie, obejmujące np. sporządzanie kopii czy skanów, mogą być odpłatne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących udostępniania materiałów archiwalnych, rozróżnienie między udostępnianiem a usługami archiwalnymi, a także kwestia bezczynności organu w kontekście oferowania alternatywnych form dostępu.
Sprawa dotyczy specyficznej interpretacji przepisów ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach, a jej zastosowanie może być ograniczone do podobnych stanów faktycznych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy Dyrektor Archiwum Głównego Akt Dawnych dopuścił się bezczynności w udostępnieniu materiałów archiwalnych skarżącemu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Dyrektor AGAD nie dopuścił się bezczynności, ponieważ zaoferował skarżącemu udostępnienie materiałów archiwalnych w formie dopuszczalnej przez prawo i technicznie możliwej (w czytelni archiwum), a brak możliwości udostępnienia w formie cyfrowej nie stanowił ograniczenia dostępu w rozumieniu przepisów.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ prawidłowo zinterpretował przepisy ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach, oferując udostępnienie materiałów w czytelni jako jedną z dopuszczalnych form. Brak posiadania kopii cyfrowych nie jest równoznaczny z bezczynnością ani odmową dostępu, jeśli materiał może być udostępniony w innej formie.
Czy udostępnianie materiałów archiwalnych za pośrednictwem systemów teleinformatycznych wraz z metadanymi reprodukcji jest obligatoryjne dla archiwów państwowych, nawet jeśli nie posiadają one materiału w formie cyfrowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, udostępnianie materiałów archiwalnych w formie cyfrowej jest jedną z form, a nie obowiązkiem, jeśli archiwum nie posiada materiału w tej postaci. Organ jest zobowiązany udostępnić materiał w formie, w jakiej go posiada, o ile nie zachodzą ograniczenia dostępu.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że art. 16d ust. 2 ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach wskazuje na dwie główne formy udostępniania (w czytelni lub przez systemy teleinformatyczne), ale nie nakłada obowiązku udostępniania w obu formach jednocześnie. Możliwość udostępnienia w formie cyfrowej zależy od istnienia takich kopii.
Czy usługi archiwalne, takie jak sporządzanie kopii, skanów czy wyciągów, podlegają opłatom?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, usługi archiwalne, w odróżnieniu od samego udostępniania materiałów archiwalnych, mogą być odpłatne.
Uzasadnienie
Sąd rozróżnił pojęcie 'udostępniania materiałów archiwalnych' (które jest bezpłatne) od 'usług archiwalnych' (takich jak sporządzanie reprodukcji, wyciągów), które mogą być odpłatne zgodnie z przepisami prawa cywilnego.
Przepisy (15)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.n.s.a.a. art. 16d § ust. 1 pkt 2, ust. 2
Ustawa z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 53 § § 2b
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.n.s.a.a. art. 16a § ust. 1
Ustawa z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach
u.n.s.a.a. art. 16c § ust. 1
Ustawa z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach
u.n.s.a.a. art. 16e § ust. 1
Ustawa z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach
u.n.s.a.a. art. 16b § ust. 1
Ustawa z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach
u.n.s.a.a. art. 16 § ust. 2a
Ustawa z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach
u.o.d.
Ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o otwartych danych i ponownym wykorzystywaniu informacji sektora publicznego
k.p.a. art. 35
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 36 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 37 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 12 § § 1 i 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dyrektor AGAD nie pozostawał w bezczynności, oferując udostępnienie materiałów w czytelni. • Brak posiadania kopii cyfrowych nie jest równoznaczny z odmową dostępu, jeśli materiał może być udostępniony w innej formie. • Usługi archiwalne (np. skanowanie) mogą być odpłatne, w odróżnieniu od samego udostępniania materiałów.
Odrzucone argumenty
Dyrektor AGAD dopuścił się bezczynności poprzez odmowę udostępnienia materiałów w formie cyfrowej. • Udostępnianie materiałów archiwalnych, w tym w formie cyfrowej, powinno być bezpłatne. • Organ powinien był wydać decyzję o odmowie dostępu, skoro nie udostępnił materiału w żądanej formie.
Godne uwagi sformułowania
brak akceptacji skarżącego dla wskazanego przez organ sposobu udostępnienia żądanego materiału nie oznacza jednak konieczności wszczęcia i przeprowadzenia postępowania w sprawie odmowy dostępu do materiałów archiwalnych, zakończonego decyzją. • Ograniczenia w dostępie do materiałów archiwalnych, o jakich mowa w art. 16b ustawy, nie miały bowiem miejsca. • usługa archiwalna nie jest tożsama z pojęciem udostępniania materiałów archiwalnych.
Skład orzekający
Mirosław Montowski
przewodniczący
Małgorzata Jarecka
sprawozdawca
Marcin Maszczyński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących udostępniania materiałów archiwalnych, rozróżnienie między udostępnianiem a usługami archiwalnymi, a także kwestia bezczynności organu w kontekście oferowania alternatywnych form dostępu."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej interpretacji przepisów ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach, a jej zastosowanie może być ograniczone do podobnych stanów faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i dostępem do informacji publicznej, ponieważ wyjaśnia niuanse związane z udostępnianiem materiałów archiwalnych i bezczynnością organów.
“Archiwum odmówiło skanu? Sąd wyjaśnia, kiedy można żądać materiałów w formie cyfrowej.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.