VII SAB/Wa 1166/25

VII SAB/Wa 1166/25 - Postanowienie WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2026-01-14
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-04-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Joanna Gierak-Podsiadły /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6149 Inne o symbolu podstawowym 614
658
Skarżony organ
Starosta
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. K. na bezczynność Starosty O. w sprawie dostępu do Systemu Informacji Oświatowej postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącej M. K. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego od skargi.
Uzasadnienie
M. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Starosty O., podnosząc niezgodne z prawem zablokowanie dostępu do Systemu Informacji Oświatowej oraz niedopełnienie obowiązku wydania decyzji w tym zakresie.
W uzasadnieniu skargi podniosła, że od sierpnia 2024 r. nie ma możliwości zalogowania się do Systemu Informacji Oświatowej oraz systemu SIEOE. Wskazała, że Starosta zablokował dostęp również do danych Niepublicznej Szkoły Podstawowej w J., nad którą nie ma żadnej właściwości. Skarżąca wskazała, że Starosta zablokował dostęp do Systemu Informacji Oświatowej argumentując to rzekomym "brakiem siedziby szkoły". Stwierdziła, że organ nie ma kompetencji do blokowania dostępu do tego systemu. Organ ponadto nie wydał żadnej formalnej decyzji administracyjnej.
Odpowiadając na skargę Starosta wyjaśnił, że nie zablokował skarżącej dostępu do Systemu Informacji Oświatowej odnośnie do Niepublicznego Liceum Ogólnokształcącego w J. Opisał, że skarżąca uzyskała dostęp do SIO (jako pełniąca funkcję dyrektora tej szkoły) na okres 5 lat, tj. od 1 września 2019 r. do 1 września 2024 r. Następnie w dniu 2 sierpnia 2024 r. skarżąca złożyła wniosek nr 581788 o uzyskanie dalszego upoważnienia na okres od 1 września 2024 r. do 1 września 2029 r. W przepisanym przez prawo terminie Starosta poinformował skarżącą o nienadaniu wnioskowi biegu oraz poinformował o stwierdzonej niepoprawności wniosku.
Starosta podkreślił, że niezasadnym jest również zarzut zablokowania dostępu do Systemu Informacji Oświatowej dla Niepublicznej Szkoły Podstawowej w J., bowiem to Burmistrz Miasta J. jest podmiotem właściwym do przyznawania danych dostępowych dyrektorowi szkół tego stopnia.
Ponadto organ wskazał, że przepisy prawa nie przewidują wydania decyzji administracyjnej w przedmiotowej sprawie. Przedstawił również, że skarżąca nie kierowała do Starosty O. żadnych dalszych pism w sprawie dostępu do Systemu Informacji Oświatowej (poza wnioskiem z 2 sierpnia 2025 r. o przedłużenie upoważnienia) oraz w sprawie wydania decyzji administracyjnej. Skarżąca przez prawie 8 miesięcy nie zwracała się do Starosty O. w tych kwestiach i nie dokonała żadnych czynności aby dostęp uzyskać. Nie wniosła również ponaglenia w tej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Wniesienie skargi jest w niniejszej sprawie niedopuszczalne i wobec treści art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") Sąd zobligowany był skargę odrzucić.
Przed wyjaśnieniem powodów, skutkujących powyższą oceną, Sąd podkreśla, że w niniejszej sprawie odnosi się wyłącznie do możliwości zaskarżenia przez skarżącą bezczynności Starosty O. w sprawie dotyczącej posiadania przez nią dostępu do Systemu Informacji Oświatowej (i skorelowanego z nim dostępem do Systemu Informatycznego Obsługującego Egzaminy Ogólnokształcące). Poza przedmiotem zainteresowania Sądu pozostaje w niniejszej sprawie kwestia legalności decyzji Mazowieckiego Kuratora Oświaty z 2 grudnia 2024 r., znak KPZ.542.58.2024.ML, utrzymującej w mocy decyzję Starosty O. z [...] września 2024 r. nr [...] o wykreśleniu z ewidencji szkół i placówek niepublicznych w powiecie o. wpisu odnoszącego się do Niepublicznego Liceum Ogólnokształcącego w J. z siedzibą przy ul. [...] (stanowiącej przedmiot sprawy ze skargi M. K., zarejestrowanej i prowadzonej przez tutejszy Sąd pod sygnaturą akt VII SA/Wa 345/25), jak również postanowienia Mazowieckiego Kuratora Oświaty z 31 marca 2025 r., znak KPZ.542.14.2025.ML, odmawiającego skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty O. z dnia [...] października 2024 r. nr [...] o wykreśleniu z ewidencji szkół i placówek niepublicznych w powiecie o. wpisu odnoszącego się do ww. szkoły (stanowiącego przedmiot sprawy ze skargi M. K., zarejestrowanej i prowadzonej przez tutejszy Sąd pod sygnaturą akt VII SA/Wa 1350/25).
Sądy administracyjne, stosownie do art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 2 ww. ustawy) w trybie i na zasadach określonych w p.p.s.a. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 i pkt 9 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a tego przepisu oraz skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Zgodnie z art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia rozumieć należy sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Przepis art. 53 § 2b p.p.s.a. stanowi zaś, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.
Wniesienie ponaglenia stanowi niezbędny warunek złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność czy przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej. Brak złożenia ponaglenia do właściwego organu czyni skargę niedopuszczalną.
W niniejszej sprawie skarga na bezczynność Starosty O. – jak wynika z akt sądowych oraz akt administracyjnych sprawy - nie została poprzedzona przez skarżącą ponagleniem.
Ponadto podkreślenia wymaga, że problematyka dostępu do bazy danych Systemu Informacji Oświatowej unormowana jest przez ustawę z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej (Dz. U. z 2024 r., poz. 152 ze zm.) oraz rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 lipca 2017 r. w sprawie procedury przyznawania danych dostępowych do bazy danych systemu informacji oświatowej (Dz. U. z 2020 r., poz. 7120). Z § 5 ww. rozporządzenia wynika, że organ przyznający dane dostępowe rozpatruje wniosek o przyznanie danych dostępowych w terminie 5 dni roboczych od dnia wysłania informacji osobie, której mają być przyznane dane dostępowe, o rozpoczęciu rozpatrywania wniosku. W przypadku stwierdzenia poprawności danych zawartych we wniosku organ przyznający dane dostępowe niezwłocznie przesyła na adres poczty elektronicznej osoby, której mają być przyznane dane dostępowe, informację o stwierdzeniu poprawności danych zawartych we wniosku (§ 6 ust. 2 rozporządzenia). Natomiast w przypadku stwierdzenia, że dane zawarte we wniosku są niepoprawne, organ przyznający dane dostępowe przesyła na adres poczty elektronicznej osoby, której mają być przyznane dane dostępowe, informację o nienadaniu wnioskowi biegu wraz z informacją o stwierdzonej niepoprawności (§ 6 ust. 3 rozporządzenia). Przy czym w § 6 ust. 4 omawianego aktu wykonawczego unormowano, że osoba, której wnioskowi nie nadano biegu, może ponownie złożyć wniosek.
Powołane przepisy normują więc m. in. terminowość rozpoznania wniosku o przyznanie danych dostępowych, jak i sposób załatwienia wniosku (zarówno wniosku niepoprawnego, jak i wniosku zawierającego poprawne dane). Przewidują ponadto, możliwość kolejnego wnioskowania o przyznanie danych dostępowych, w sytuacji nie nadania biegu poprzedniemu wnioskowi.
Niewątpliwie więc przepisy rozporządzenia wyczerpująco ukształtowały terminowość rozpoznania wniosku o przyznanie danych dostępowych, jak i sposób jego załatwienia – czy to poprzez przyznanie danych dostępowych, czy to poprzez poinformowanie o nienadaniu wnioskowi biegu wraz z informacją o stwierdzonej niepoprawności. Omawiane przepisy stanowią niejako uproszczoną procedurę załatwienia żądania udzielenia dostępu do bazy danych systemu informacji oświatowej przez wnioskodawcę.
Zauważyć należy, że złożony przez skarżącą wniosek z 2 sierpnia 2024 r. nr 581788 o prolongatę dostępu do Systemu Informacji Oświatowej został rozpoznany. Powyższe wynika z wydruku danych o wniosku ze wskazaniem statusu wniosku o stwierdzonej niepoprawności (k. 4 akt administracyjnych) oraz doręczonego skarżącej 23 sierpnia 2024 r. pisma Starosty O. z 5 sierpnia 2024 r. (k. 5 akt administracyjnych) informującego m. in. o stwierdzonej nieprawidłowości wniosku.
Uwzględniając powyższe ocenić trzeba, że skarga z 26 marca 2025 r. na bezczynność Starosty O. (data wpływu do organu – 27 marca 2025 r.) została wniesiona już po rozpoznaniu wniosku skarżącej złożonego 2 sierpnia 2024 r.
W tym też kontekście Sąd wskazuje, że Naczelny Sąd Administracyjny podjął 22 czerwca 2020 r. uchwałę w sprawie o sygn. akt. II OPS 5/19, w której stwierdził, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania przez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Z uzasadnienia uchwały NSA wynika, że za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego. Odmienne rozumowanie oznaczałoby, że środek ten zamiast zmierzać do likwidacji stanu bezczynności, powiązany byłby z celem wykraczającym poza zakres postępowania administracyjnego, a więc z dążeniem do uzyskania prejudykatu.
Identyczne stanowisko, dotyczące dopuszczalności skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, zostało zawarte w uchwale podjętej przez skład siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 7 marca 2022 r. o sygn. akt II OPS 1/21.
Oceniając dopuszczalność skargi w niniejszej sprawie, Sąd w pełni aprobuje przytoczony pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, choć uwzględnia oczywiście (z uwagi na przedmiot "sprawy" załatwianej przez Starostę O., a objętej przez skarżącą zarzutem bezczynności), że uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczyła stanu, w którym skargę na bezczynność wniesiono po zakończeniu postępowania i wydaniu ostatecznej decyzji. Uwzględnienia również wymaga, że wyżej opisywane rozporządzenie samodzielnie określa procedurę przyznawania danych dostępowych do bazy danych systemu informacji oświatowej (v. § 1 rozporządzenia), nie przewidując jednocześnie wydania decyzji administracyjnej, gdyż pozytywne załatwienie wniosku skutkuje dokonaniem czynności przyznania danych dostępowych osobie, której mają być one przyznane, zaś brak możliwości uwzględnienia żądania obliguje do nienadania wnioskowi biegu.
Pomimo więc istnienia okoliczności, skutkujących uznaniem, że powołanych uchwał nie można odnieść wprost do rozpoznawanej sprawy, Sąd podkreśla, że w pierwszej z ww. uchwał Naczelnego Sądu Administracyjnego zaakcentowano, że kontrolowany w wyniku skargi na bezczynność stan rzeczy musi być w dacie wniesienia skargi aktualny, nie zaś historyczny. Wniosek taki znajduje swoje uzasadnienie w normatywnej treści pojęć bezczynności i przewlekłości, a wspiera go wspólna na gruncie regulacji postępowania administracyjnego i postępowania przed sądami administracyjnymi instytucja ponaglenia.
Niewątpliwie, zasadniczym celem skargi na bezczynność bądź przewlekłe prowadzenie przez organ administracyjny postępowania jest doprowadzenie do usunięcia jednego z tych stanów, a więc załatwienie sprawy. W związku z powyższym, nie jest możliwe merytoryczne rozpoznanie skargi na bezczynność/przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania w danej sprawie w sytuacji, gdy została ona załatwiona. Pogląd ten został zaprezentowany przez Naczelny Sąd Administracyjny w powoływanych uchwałach i zdaniem Sądu ma istotne znaczenie w kontekście dopuszczalności skargi, rozpoznawanej w niniejszej sprawie.
Wniosek skarżącej o dostęp do Systemu Informacji Oświatowej został załatwiony w trybie przewidzianym przez rozporządzenie, a sprawa zainicjowana tym wnioskiem została zakończona niemal 8 miesięcy przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego.
Skoro skarżąca wniosła skargę do sądu administracyjnego już po załatwieniu jej wniosku o udzielenie dostępu do bazy danych Systemu Informacji Oświatowej, należało uznać, że skarga ta jest niedopuszczalna. Rozpoznanie jej wniosku przed wniesieniem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu skargi na bezczynność Starosty O. w tej sprawie.
Zaakcentowania również wymaga – co trafnie przedstawił Starosta Otwocki w odpowiedzi na skargę – że skarżącej, wbrew jej twierdzeniom, nie zablokowano dostępu do bazy danych SIO. Akta administracyjne potwierdzają bowiem, że Starosta O. nie stosował względem skarżącej procedury przewidzianą w art. 73 ustawy o systemie informacji oświatowej. Organ rozpoznawał "jedynie" wniosek skarżącej nr 581788 o dostęp do Systemu Informacji Oświatowej.
Wobec powyższego, uznając, że skarga nie została poprzedzona ponagleniem, a jednocześnie objęta żądaniem kontroli sądowoadministracyjnej (przez pryzmat potencjalnej opieszałości Starosty O.) sprawa została zakończona przed wniesieniem skargi, Sąd stwierdził, że skarga jest niedopuszczalna. W konsekwencji, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., postanowił jak w pkt 1 sentencji.
O zwrocie uiszczonego wpisu sądowego Sąd postanowił na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.