VII SAB/Wa 1123/25

VII SAB/Wa 1123/25 - Postanowienie WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-06-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-04-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Nina Beczek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
658
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący asesor WSA Nina Beczek po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. K. na bezczynność Rektora Uczelni [...] w W. w przedmiocie wydania karty przebiegu studiów postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić ze Skarbu Państwa (kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie) na rzecz S. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego.
Uzasadnienie
S. K. wniosła za pośrednictwem organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Rektora Uczelni [...] w W. w wydaniu karty przebiegu studiów.
Zarządzeniem z dnia 6 maja 2025 r. Sąd wezwał skarżącą do nadesłania, w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi, potwierdzonego za zgodność z oryginałem stosownego dokumentu potwierdzającego wyczerpanie trybu z art. 37 § 1 pkt 1 i § 3 pkt 2 kpa przed wniesieniem do Sądu przedmiotowej skargi na bezczynność Rektora Uczelni w rozpatrzeniu wniosku o wydanie karty przebiegu studiów, wraz z adnotacją organu wskazującą na datę jego złożenia w organie albo potwierdzeniem nadania go w placówce pocztowej do organu. Ponadto poinformowano skarżącą, że z akt administracyjnych sprawy wynika, że ponaglenie zostało wniesione "w związku z przewlekłością postępowania", tymczasem przedmiotowa skarga wniesiona została na bezczynność.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca nadesłała przy piśmie z 23 maja 2025 r. kserokopię ponaglenia na przewlekłość postępowania, opatrzone datą 13.01.2025 r., znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga podlega odrzuceniu, bowiem przed jej wniesieniem nie wyczerpano przysługujących środków zaskarżenia w postępowaniu przed organem administracji publicznej.
Zgodnie z art. 52 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Jeżeli skarżący przed wniesieniem skargi nie wyczerpie przysługującego mu środka zaskarżenia, skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 powyższej ustawy. Z powołanych regulacji wynika zatem, że wyczerpanie stosownych środków zaskarżenia jest podstawową przesłanką dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego. W przypadku bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ, wyczerpanie środków zaskarżenia następuje przez wniesienie środka przewidzianego w art. 37 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z tym przepisem stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); względnie, jeżeli 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). W świetle powyższej normy prawnej, pojęcie bezczynności zostało zdefiniowane w art. 37 § 1 pkt 1 kpa (organ jest bezczynny, jeśli nie załatwi sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 kpa). Pojęcie przewlekłości postępowania zostało zdefiniowane natomiast w art. 37 § 1 pkt 2 kpa (postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy). Z treści zaś art. 37 § 3 wynika, że ponaglenie wnosi się: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; względnie 2) do organu prowadzącego postępowanie – jeżeli nie ma organu wyższego stopnia.
Zatem, przed wniesieniem rozpoznawanej skargi na bezczynność Rektora Uczelni, skarżąca zobowiązana była wnieść ponaglenie na bezczynność. Tymczasem skarżąca w niniejszej sprawie wniosła ponaglenie "na przewlekłość postępowania", a następnie wniosła skargę na bezczynność Rektora Uczelni. Zamiast więc ponaglenia na przewlekłość, skarżąca winna była wnieść ponaglenie na bezczynność, bowiem niniejsza skarga wniesiona została na bezczynność organu, a nie na przewlekłość. Środków tych nie można zamiennie czy dowolnie stosować, jak uczyniła to skarżąca, ponieważ bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ to są dwie różne instytucje prawne. Wniesione pismo z 13 stycznia 2025 r. nie może więc zostać przez Sąd zakwalifikowane jako ponaglenie na bezczynność, ponieważ skarżąca w treści tego pisma wskazuje wprost, że wnosi ponaglenie na przewlekłość, podkreślając w treści pisma, że udzielane jej przez Uczelnię informacje nie wskazują jaka jest przyczyna przewlekłości działania Uczelni.
W tym miejscu ustalenia wymaga, jak należy definiować pojęcia "bezczynność" i "przewlekłość", które wydają się częściowo pokrywać, a stany faktyczne poddawane ocenie mogą kwalifikować się zarówno do bezczynności, jak i do przewlekłości postępowania, oraz czy w rozumieniu przepisów Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi istnieje – i ewentualnie gdzie przebiega – granica między bezczynnością organu a przewlekłym prowadzeniem przezeń postępowania administracyjnego. Bezczynność oraz przewlekłość postępowania stanowią bowiem dwie różne instytucje prawa procesowego. Z przewlekłością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy organ wprawdzie nie pozostaje w bezczynności, tj. nie przekroczył ustawowych lub ustalonych terminów jego zakończenia, ale postępowanie prowadzone jest zbyt długo bez uzasadnionych względów, na przykład z powodu podejmowania czynności w znacznych odstępach czasu lub bezzasadnego korzystania przez organ z możliwości wyznaczenia nowego terminu załatwienia sprawy, bądź wyznaczenia zbyt długiego terminu zakończenia postępowania, niewynikającego z toku postępowania i konieczności dokonywania potrzebnych do zakończenia sprawy czynności procesowych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 listopada 2016 r., I OSK 606/15). Przewlekłość postępowania występuje także, gdy podejmowane przez organ czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle art. 12 kpa, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy (tak wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2012 r., II OSK 1031/12), co oznacza, że z przewlekłością postępowania mamy do czynienia w sytuacji, gdy organ podejmuje określone czynności procesowe, niemniej jednak nie są to czynności zmierzające bezpośrednio do końcowego załatwienia sprawy i wydania stosownego merytorycznego rozstrzygnięcia. Chodzi tu o takie działania, które nie przyczyniają się do wyjaśnienia okoliczności sprawy i wydania stosownego merytorycznego rozstrzygnięcia. Postępowanie jest nadmiernie rozciągnięte w czasie, jest niezasadnie przedłużane niesprawnymi działaniami organu. Innymi słowy, organ działa przewlekle wówczas, gdy jego czynności są nieskuteczne (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2019 r., I OSK 1164/17). Natomiast istotę bezczynności oddaje w pełni teza wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 listopada 2013 r., I SAB/Wa 590/13, w której stwierdzono: "Bezczynność organu zachodzi, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie - ale mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem stosownego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu. Okoliczności, które spowodowały zwłokę organu oraz sposób działania organu w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania), w tym stopień przekroczenia terminów, będą miały znaczenie dla oceny sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była rażąca w rozumieniu art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a., czy też nie."
W świetle powyższych rozważań, skoro w sprawie tej skarżąca wniosła skargę na bezczynność Rektora Uczelni, to powinna ją była poprzedzić ponagleniem na bezczynność, wniesienie zaś ponaglenia na przewlekłe prowadzenie postępowania (zamiast na bezczynność) skutkuje odrzuceniem skargi (por. postanowienie NSA z dnia 17 października 1997 r., IV SAB 31/97, OSP 1998, z. 10, poz. 185, z glosą B. Adamiak, Lex nr 33884), albowiem dopóki stronie przysługuje prawo wniesienia do organu środka prawnego, dopóty wniesienie skargi do sądu administracyjnego jako przedwczesne jest niedopuszczalne, gdyż postępowanie sądowoadministracyjne nie może zostać uruchomione, jeżeli nie zostały wykorzystane środki weryfikacji kwestionowanych działań, dostępne podmiotowi w postępowaniu administracyjnym, który chce uruchomić postępowanie sądowoadministracyjne. Istotą i celem takiego środka jest bowiem stworzenie dodatkowych możliwości autorewizji własnego działania przez ten organ, który pozostaje w bezczynności i to tylko w związku z zagrożeniem wniesienia skargi do sądu, a takiej dodatkowej możliwości weryfikacji własnego działania w niniejszej sprawie organ został pozbawiony.
Wobec niewniesienia przez skarżącą właściwego środka zaskarżenia, jaki służył jej w postępowaniu administracyjnym przed organem wskazanym w sprawie, Sąd odrzucił skargę na mocy art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Z uwagi na odrzucenie skargi, orzeczenie zamieszczone w punkcie 2. postanowienia uzasadnione jest treścią art. 232 § 1 pkt 1 powyższej ustawy, który stanowi, że sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.