IV SA 4494/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję odmawiającą uchylenia nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu, potwierdzając, że zmiana planu zagospodarowania przestrzennego nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowania w tej sprawie.
Skarżący domagali się uchylenia decyzji o nakazie rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu, powołując się na zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz twierdząc, że budowa zakończyła się wcześniej. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że wcześniejsze orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego wiążąco ustaliły datę budowy i że zmiana planu zagospodarowania przestrzennego nie może być podstawą do wznowienia postępowania w sytuacji, gdy samowola budowlana miała miejsce przed jej wprowadzeniem.
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję odmawiającą uchylenia nakazu rozbiórki samowolnie wykonanego obiektu budowlanego. Skarżący podnosili, że zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w 2000 r. sprawiła, iż teren ma funkcję mieszkalno-letniskową, a obiekt nie jest sprzeczny z planem. Kwestionowali również datę rozpoczęcia budowy, twierdząc, że miała ona miejsce w 1996 r., a nie w 1994 r., co mogłoby skutkować zastosowaniem przepisów ustawy Prawo budowlane z 1974 r. i brakiem podstaw do nakazu rozbiórki po upływie 5 lat. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, opierając się na wcześniejszych orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd podkreślił, że ocena prawna wyrażona w poprzednich wyrokach, dotycząca daty budowy (1996 r.) i braku wpływu zmiany planu zagospodarowania przestrzennego na decyzję o nakazie rozbiórki (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.), wiąże sąd i organy administracji. Sąd wskazał, że okoliczności faktyczne lub nowe dowody muszą istnieć w dniu wydania decyzji, a zmiana planu po dacie wydania nakazu rozbiórki nie może być przesłanką wznowienia postępowania. Sąd zaznaczył, że samowola budowlana jest wystarczającą przesłanką do nakazu rozbiórki, niezależnie od przeznaczenia terenu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, zmiana planu zagospodarowania przestrzennego po dacie wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego nie może stanowić przesłanki wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., który wymaga, aby okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniały w dniu wydania decyzji. Zmiana planu po wydaniu decyzji nie spełnia tego kryterium.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (12)
Główne
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 5
Kodeks postępowania administracyjnego
Zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego po dacie wydania decyzji nie jest przesłanką wznowienia postępowania.
Pr. bud. art. 48
Prawo budowlane
Samowola budowlana jest wystarczającą przesłanką do nakazu rozbiórki.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 153
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena prawna sądu wiąże sąd i organ.
Pomocnicze
k.p.a. art. 148 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 149 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 151 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.
Dz.U. Nr 153, poz. 1271 art. 97 § § 1
Ustawa Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przejście spraw do właściwych sądów administracyjnych.
Dz.U. nr 74, poz. 368 art. 30
Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym
Ocena prawna sądu wiąże organ.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zmiana planu zagospodarowania przestrzennego po wydaniu decyzji nie jest podstawą wznowienia postępowania. Ocena prawna NSA w poprzednich orzeczeniach wiąże sąd i organy.
Odrzucone argumenty
Zmiana planu zagospodarowania przestrzennego powinna skutkować uchyleniem decyzji o nakazie rozbiórki. Budowa zakończona w 1996 r. powinna być oceniana według przepisów ustawy z 1974 r., a po 5 latach nie wydaje się nakazu rozbiórki. Bezwzględne stosowanie art. 48 Prawa budowlanego może prowadzić do sytuacji, w której po rozebraniu budowli zostanie postawiona identyczna na podstawie pozwolenia.
Godne uwagi sformułowania
ocena prawna wyrażona przez Sąd w wyroku [...] wiąże organ zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...] nie może stanowić przesłanki wznowienia postępowania okoliczności faktyczne lub nowe dowody musza istnieć w dniu wydania decyzji należy rozebrać istniejący obiekt budowlany, który powstał w ramach samowoli budowlanej a następnie podjąć odpowiednie kroki zgodne z prawem do realizacji nowego obiektu budowlanego
Skład orzekający
Mirosława Kowalska
przewodniczący
Wojciech Mazur
sprawozdawca
Agnieszka Wilczewska-Rzepecka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania administracyjnego w kontekście zmian planistycznych oraz zasady związania oceną prawną sądu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji samowoli budowlanej i zmian planistycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje, jak sądy stosują zasadę związania wcześniejszymi orzeczeniami i jak interpretują przesłanki wznowienia postępowania, co jest kluczowe dla praktyków prawa administracyjnego.
“Samowola budowlana i zmiana planu: Kiedy sąd mówi "nie"?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA 4494/03 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2005-02-18 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2003-11-03 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Agnieszka Wilczewska-Rzepecka Mirosława Kowalska /przewodniczący/ Wojciech Mazur /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Sygn. powiązane II OSK 1104/06 - Postanowienie NSA z 2007-08-03 Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Sygn. akt: 7/IV SA 4494 – 4495 /03 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 lutego 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Wojciech Mazur (spr.), Asesor WSA Agnieszka Wilczewska – Rzepecka, , Protokolant Sylwia Mackiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2005 r. sprawy ze skargi B. i M. K., J. i A. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o nakazie rozbiórki skargę oddala. Uzasadnienie 7/IV S.A. 4494 – 4495/03 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] sierpnia 2001 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego wszczętego na wniosek M. i B. K. oraz A. i J. P. o wznowienie postępowania na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 i art. 150 § 1 k.p.a. odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1997 r. utrzymującej w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] października 1997 r. nakazującej wnioskodawcom rozbiórkę samowolnie wykonanego obiektu budowlanego na działkach nr [...] i nr [...] w miejscowości [...]. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, iż fakt zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] w 2000 r. nie może stanowić żadnych istotnych dla sprawy okoliczności istniejących w dniu wydania decyzji przez Wojewodę [...]. Ponadto przy orzeczeniu nakazu rozbiórki obiektu budowlanego na podstawie art. 48 Prawa budowlanego z dnia 7 lipca 1994 r., przesłanka wystarczającą jest fakt popełnienia samowoli budowlanej, przy czym nie ma znaczenia przeznaczenie terenu, na którym usytuowany jest obiekt. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1997 r. skarżący, / którymi byli wnioskodawcy / wskazali, że budowę obiektu rozpoczęli w 1996 r., zatem twierdzenie teraz, że obiekt ten wybudowany był w 1994 r. nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 30 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, ocena prawna wyrażona przez Sąd w wyroku z dnia 28 marca 2000 r. sygn. akt II S.A./GD 85/98, wiąże organ, którego działanie było przedmiotem rozstrzygnięcia. Decyzją z dnia [...] października 2001 r. nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania M. i B. K. oraz A. i J. P. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 uchylił w/w decyzję i umorzył postępowanie organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, wznowienie postępowania może nastąpić, jeżeli spełniona zostanie którakolwiek z przesłanek wymienionych w art. 145 § 1 pkt 1-8 k.p.a. oraz podanie o wznowienie zostanie wniesione w terminie określonym w art. 148 § 1 k.p.a. Ponieważ we wniosku wskazano jako przesłankę wznowienia postępowania zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w 2000 r. nie może być ona uznana jako przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 co powinno skutkować zdaniem organu odwoławczego odmową wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. a nie odmową uchylenia decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15 lipca 2003 r. sygn. akt IV S.A. 3982-3983/01 po rozpatrzeniu skargi M. i B. K. oraz A. i J. P. uchylił w/w decyzję. W uzasadnieniu wyroku wskazano, iż argumentacja organu odwoławczego jest nieprawidłowa. Skarżący wskazali we wniosku jedną z przesłanek określonych w art. 145 § 1 k.p.a. i zachowali również termin z art. 148 § 1 k.p.a., nie ulega także wątpliwości, iż są stroną przedmiotowego postępowania. Dlatego też organ I instancji miał obowiązek wydać postanowienie o wznowieniu postępowania / art. 149 § 1 k.p.a. / a następnie dopiero mógł przystąpić do badania przyczyn wznowienia postępowania i w zależności od ich oceny wydać rozstrzygnięcie w oparciu o przepis art. 151 k.p.a. co też prawidłowo uczynił organ I instancji. Ponadto wskazano, iż zmiana planu zagospodarowania przestrzennego po dacie wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego nie może stanowić przesłanki wznowienia postępowania wymienionej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Także ocena prawna wyrażona przez Sąd w wyroku z dnia 28 marca 2000 r., co do daty powstania obiektu w 1996 r. wiąże Sąd i organy administracyjne dopóki wyrok nie zostanie zmieniony bądź uchylony. Decyzją z dnia [...] października 2003 r. nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po ponownym rozpatrzeniu odwołań M. i B. K. oraz A. i J. P. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]z dnia [...] sierpnia 2001 r. W uzasadnieniu decyzji wskazano w ślad za w/w wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż fakt zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...] w 2000 r. nie może stanowić przesłanki wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] grudnia 1997 r. i potwierdza to prawidłowość decyzji organu I instancji. Skargę na powyższą decyzję do sądu administracyjnego złożyli M. i B. K. oraz A. i J. P. zarzucając rażące naruszenie przepisów procesowych art. art. 6,7,8,9,10,28, 148 § 1 pkt 5, 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz prawa materialnego art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Skarżący podnoszą argumenty przedstawiane w dotychczasowym postępowaniu a mianowicie, iż w wyniku zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...], teren gdzie znajduje się wybudowany obiekt budowlany ma funkcję mieszkalno- letniskową, nie jest, więc sprzeczny z planem i nie może być uznany za samowolę budowlaną. Podnoszą również, iż budowę ukończono w 1994 r. i powinny mieć zastosowanie przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r., ponieważ od ukończenia budowy upłynęło 5 lat nie wydaje się nakazu rozbiórki. Bezwzględne stosowanie zdaniem skarżących art. 48 Prawa budowlanego może doprowadzić do sytuacji, w której po rozebraniu budowli zostanie postawiona identyczna, z tą różnicą, iż na podstawie formalnego pozwolenia na budowę. Mając powyższe na uwadze skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji lub stwierdzenie jej nieważności. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoja dotychczasową argumentację i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do regulacji art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz. 1271/ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwy sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz. 1270 /. Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm. / ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd, oraz organ, którego działanie oraz bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Podobna zasada była wyrażona w nieobowiązującym już od 1 stycznia 2004 r. art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym / Dz.U. nr 74, poz. 368 ze zm. /. W przedmiotowym postępowaniu skarżący podnoszą okoliczności, co, do których już dwukrotnie wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 28 marca 2000 r. oraz z dnia 15 lipca 2003 r. Według oceny prawnej przedstawionej w w/w wyrokach jako datę wybudowania obiektu przyjęto rok 1996 r., dlatego też nie można teraz uznać, iż budowa została zakończona w 1994 r. i stosować przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Również w wyroku z dnia 15 lipca 2003 r. Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnął kwestię wpływu zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...] na decyzję z dnia [...] października 1997 r., iż nie może być ona przesłanką wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Trudno zresztą polemizować z takim stanowiskiem sądu, gdyż treść powołanego artykułu jest jednoznaczna i nie może nasuwać żadnych wątpliwości: okoliczności faktyczne lub nowe dowody musza istnieć w dniu wydania decyzji. Z jednym stanowiskiem skarżących przedstawionym w skardze można się zgodzić a mianowicie z faktem, iż należy rozebrać istniejący obiekt budowlany, który powstał w ramach samowoli budowlanej a następnie podjąć odpowiednie kroki zgodne z prawem do realizacji nowego obiektu budowlanego nawet gdyby miał być to tożsamy obiekt z rozebranym. Takie zachowanie obywateli świadczyć mogłoby o pełnej realizacji zasady wymienionej w art. 8 k.p.a., iż organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. W przedmiotowej sprawie zrozumienie przez skarżących niezgodności z prawem podjętych działań świadczy o tym, iż organy publiczne w praworządnym państwie powinny działać wyłącznie w obrębie obowiązującego prawa. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1270/ Sąd skargę oddalił