VII SA/Wa 994/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2019-10-10
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowola budowlanaopłata legalizacyjnamur oporowymur ochrony przeciwzalewowejbudowlapostępowanie administracyjneWSAkontrola sądowa

WSA w Warszawie oddalił skargę na postanowienie o nałożeniu opłaty legalizacyjnej za budowę muru ochrony przeciwzalewowej, uznając go za budowlę podlegającą legalizacji.

Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie o nałożeniu opłaty legalizacyjnej za budowę muru ochrony przeciwzalewowej. Skarżący kwestionowali kwalifikację obiektu jako muru oporowego i jego podleganie przepisom Prawa budowlanego. Sąd administracyjny, podzielając stanowisko organów, uznał, że mur, mimo swojej specyficznej funkcji umocnienia ochronnego, stanowi budowlę podlegającą legalizacji w trybie art. 49b Prawa budowlanego, a nie urządzenie melioracji wodnej szczegółowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę S. i A. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy decyzję o nałożeniu opłaty legalizacyjnej za budowę muru ochrony przeciwzalewowej. Skarżący zarzucali organom naruszenie przepisów Prawa budowlanego i K.p.a., kwestionując sposób kwalifikacji spornego obiektu. Podnosili, że mur nie jest murem oporowym, a jego funkcja to umocnienie ochronne, a także że nie powinien być rozdzielany na dwa odcinki. Sąd administracyjny uznał skargę za bezzasadną. Podzielił ustalenia i argumentację organów, wskazując, że obiekt, mimo że nie jest typowym murem oporowym, stanowi budowlę podlegającą legalizacji w trybie art. 49b Prawa budowlanego. Sąd podkreślił, że organy prawidłowo zastosowały się do oceny prawnej wyrażonej w poprzednich wyrokach sądów administracyjnych, w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego, który stwierdził, że obiekt nie jest urządzeniem melioracji wodnej szczegółowej. Sąd uznał, że kwalifikacja obiektu jako budowli, której budowa wymagała zgody, była prawidłowa, a opłata legalizacyjna została ustalona zgodnie z przepisami.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, mur ochrony przeciwzalewowej, stanowiący umocnienie ochronne, jest budowlą w rozumieniu Prawa budowlanego i podlega legalizacji w trybie art. 49b tej ustawy, a nie jest urządzeniem melioracji wodnej szczegółowej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że mimo specyficznej funkcji muru (ochrona przed zalewaniem), jego konstrukcja i przeznaczenie kwalifikują go jako budowlę podlegającą przepisom Prawa budowlanego. Analiza ekspertyz i przepisów wykluczyła kwalifikację jako urządzenie melioracji wodnej szczegółowej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

pr. bud. art. 49b § ust. 2

Prawo budowlane

p.p.s.a. art. 153

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

pr. bud. art. 48 § ust. 3

Prawo budowlane

pr. bud. art. 29 § ust. 2 pkt 9

Prawo budowlane

pr. bud. art. 30 § ust. 1 pkt 1

Prawo budowlane

pr. bud. art. 49b § ust. 4

Prawo budowlane

pr. bud. art. 49b § ust. 5 pkt 1

Prawo budowlane

pr. bud. art. 29 § ust. 1 pkt 17

Prawo budowlane

pr. wodne art. 73

Prawo wodne

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7a

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 81a

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Mur ochrony przeciwzalewowej stanowi budowlę podlegającą legalizacji w trybie Prawa budowlanego. Obiekt nie jest urządzeniem melioracji wodnej szczegółowej. Krąg stron postępowania został ustalony prawidłowo.

Odrzucone argumenty

Mur nie jest murem oporowym i nie podlega przepisom Prawa budowlanego. Postępowanie powinno być umorzone z uwagi na jego bezzasadność od początku. Rozdzielenie urządzenia na dwa odcinki jest proceduralnie nieuzasadnione. Naruszenie przepisów K.p.a. dotyczących rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony.

Godne uwagi sformułowania

Podstawową funkcją techniczno - użytkową muru jest umocnienie ochrony przed zalewaniem wodami przyboru rzeki Wisły. Konstrukcje oporowe czy też mury oporowe mają przede wszystkim za zadanie zabezpieczenie terenu przed osuwaniem się gruntu z terenu położonego wyżej. Jeżeli dominującą funkcją konstrukcji jest zabezpieczenie przed osuwaniem się ziemi, należy uznać, że stanowi ona mur oporowy. Decydujące znaczenie przy kwalifikowaniu muru jako oporowego ma funkcja jaką taki mur pełni. Przedmiotowe umocnienie nie mieści się bowiem w katalogu melioracji określonych jako szczegółowe.

Skład orzekający

Bogusław Cieśla

przewodniczący

Mirosława Kowalska

sprawozdawca

Tomasz Janeczko

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Kwalifikacja prawna murów ochrony przeciwzalewowej jako budowli podlegających legalizacji w Prawie budowlanym, a nie urządzeń melioracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budowy muru ochrony przeciwzalewowej i jego kwalifikacji prawnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy praktycznego zastosowania przepisów Prawa budowlanego do nietypowych konstrukcji, co może być interesujące dla prawników budowlanych i inwestorów.

Mur przeciwpowodziowy jako budowla? WSA rozstrzyga w sprawie legalizacji.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 994/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-10-10
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2019-05-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bogusław Cieśla /przewodniczący/
Mirosława Kowalska /sprawozdawca/
Tomasz Janeczko
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Sygn. powiązane
II OSK 1625/20 - Wyrok NSA z 2023-12-05
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Tomasz Janeczko, Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 października 2019 r. sprawy ze skargi S. K. i A. K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...]marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku uiszczenia opłaty legalizacyjnej oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z [...] marca 2019r., nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu zażalenia S. i A. K., reprezentowanych przez radcę prawnego H. I. oraz G. i K. B. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. D. M. Nr [...] z [...] stycznia 2019r. znak: [...], nakładające na S. i A. K. obowiązek uiszczenia w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia opłaty legalizacyjnej w wysokości 2 500 zł (słownie: dwa tysiące pięćset złotych), przewidzianej dla samowolnej budowy muru ochrony przeciwzalewowej długości około 110 m we wschodniej części nieruchomości, wybudowanego przez S. i A. K. na działkach nr ew. [...], [...] obręb: [...] w miejscowości Z., gmina Z. - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu podjętego orzeczenia organ wskazał, że na skutek pisma K. B. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N. D. M. przeprowadził [...] marca 2014r. oględziny na terenie działek o nr ew. [...] i [...] obręb: [...] w Z., które wykazały, m.in., że na ww. nieruchomości będącej własnością S. i A. K. wykonano dwa mury (ściany) oporowe podniesionego terenu, które wyłożono kamieniem. Zawiadomieniem z [...] kwietnia 2014r. poinformowano strony o toczącym się postępowaniu administracyjnym w sprawie dwóch murów oporowych, wybudowanych przez S. i A. K. na działce o nr ew. [...] i [...] obręb: [...] w miejscowości Z., gmina Z. W toku postępowania jego uczestnicy składali stosowne wyjaśnienia, które popierali dokumentacją dowodową.
Postanowieniem Nr [...] z [...] listopada 2014r. znak: [...] organ powiatowy nałożył na inwestorów – S. i A. K. obowiązek przedłożenia w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego, w celu zalegalizowania przedmiotowej inwestycji. Wobec wypełnienia przez inwestorów obowiązku nałożonego na nich w ww. postanowieniu, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N. D. M. postanowieniem Nr [...] z [...] kwietnia 2015r., znak: [...], nałożył na S. i A. K. obowiązek uiszczenia w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia opłaty legalizacyjnej w wysokości 125 000 zł (słownie: sto dwadzieścia pięć tysięcy złotych), przewidzianej dla samowolnej budowy muru oporowego długości około 110 m, we wschodniej części nieruchomości, wybudowanego na działkach o nr ew. [...], [...] obręb: [...] w miejscowości Z., gmina Z. Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie w ustawowym terminie złożyli S. i A. K., reprezentowani przez radcę prawnego, adwokata H. I.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem Nr [...] z [...] czerwca 2015 r. uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej oznaczenia rachunku bankowego, na który należy wnieść opłatę legalizacyjną, a w pozostałej części utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy ze skargi S. i A. K. na ww. postanowienie wyrokiem z 5 maja 2016r. sygn. akt: VII SA/Wa 1805/15 uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. D. M. Nr [...] z [...] kwietnia 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi kasacyjnej [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. wyrokiem z 4 lipca 2018 r. sygn. akt: II OSK 1915/16 oddalił skargę kasacyjną.
W toku kontynuowanego postępowania administracyjnego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N. D. M. pismem z [...] listopada 2018 r. zawiadomił strony o toczącym się postępowaniu administracyjnym w przedmiotowej sprawie oraz o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym w ww. sprawie. W dniu [...] grudnia 2018 r. do organu I instancji wpłynęło pismo w ww. sprawie S. i A. K., reprezentowanych przez radcę prawnego, adwokata H. I. Następnie [...] stycznia 2019 r. do organu powiatowego wpłynęło pismo S. i A. K., stanowiące wniosek o: "zakończenie postępowania poprzez jego umorzenie. Postępowanie powyższe było niepotrzebnie podjęte od samego początku i w związku z tym bezzasadne ".
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N. D. M. postanowieniem Nr [...] z [...] stycznia 2019 r. nałożył na S. i A. K. opłatę legalizacyjną w wysokości 2 500 zł, przewidzianą dla samowolnej budowy muru ochrony przeciwzalewowej długości około 110 m we wschodniej części nieruchomości, wybudowanego przez S. i A. K., na działkach nr ew. [...], [...] obręb: [...] w miejscowości Z., gmina Z.
Zażalenie na ww. postanowienie w ustawowym terminie złożyli S. i A. K., reprezentowani przez radcę prawnego H. I. oraz G. i K. B. W dniu [...] lutego 2019 r. wpłynęły dwa pisma S. i A. K. dotyczące przedmiotowej sprawy.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpoznając odwołania wskazał, że kompetencje organu zażaleniowego obejmują zarówno korygowanie wad prawnych postanowienia organu pierwszej instancji, polegających na niewłaściwym zastosowaniu przepisu prawa materialnego, bądź postępowania administracyjnego, jak i wad polegających na niewłaściwej ocenie okoliczności faktycznych. Ocenił, że organ pierwszej instancji dokonał właściwej analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy. Zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, a argumenty podnoszone w zażaleniach nie zasługują na uwzględnienie z poniższych przyczyn.
Organ drugiej instancji podkreślił, że przedmiotowa sprawa podlegała ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego. Powyższymi wyrokami organy obu instancji są związane. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 5 maja 2016 r. sygn. akt: VII SA/Wa 1805/15 wskazał, iż: "(...) Z projektu budowlanego wykonawczego muru ochrony przeciwzalewowej i umocnienia buforu frontu fundamentu budynku mieszkalnego (...) na działkach nr ew. [...] i [...] sporządzonego w styczniu 2011 r. przez dr. n. techn. K. G. wynika, że podstawową funkcję techniczno - użytkową muru jest umocnienie ochrony przed zalewaniem wodami przyboru rzeki Wisty wewnętrznej drogi dojazdowej oraz stanowisk postojowych, a także podpiwniczenia budynku mieszkalnego. W projekcie jednoznacznie stwierdzono, że " mury ochronne buforu zalewowo - powodziowego (...) nie podtrzymują naziomu, a zatem nie są murami oporowymi lecz umocnieniem ochronnym (...) ". Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 4 lipca 2018 r. sygn. akt: II OSK 1915/16 wskazał: " (...) Dokonując swobodnej ich oceny (tj. dowodów) (art. 80 kp.a.), powinny one były przedstawić logiczne i spójne racje przemawiające za niezgodnością z prawem zgromadzonego materiału dowodowego. Było to o tyle konieczne, o ile materiał ten był ze sobą spójny, a organy obu instancji nie przeprowadziły innych dowodów, które przemawiałyby za koniecznością uznania wymienionych powyżej dowodów za nielogiczne i niewiarygodne. Powyższe ustalenie miało istotne znaczenie w związku z art. 29 ust. 2 pkt 9 pr. bud., który wykonanie oraz przebudowę urządzeń melioracji wodnych szczegółowych wyłącza spod obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, na co zwrócił uwagę PINB w uzasadnieniu postanowienia z [...] kwietnia 2015 r. (...)".
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał następnie, że zgodnie z art. 153 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna wyrażona w wyroku sądu jest wiążąca w sprawie dla tego sądu oraz organu administracji państwowej zarówno, gdy dotyczy zastosowania przepisów prawa materialnego jak i prawa procesowego. Oznacza to, że organ administracyjny jest obowiązany sprawę rozpoznać ponownie, stosując się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N. D. M. w toku kontynuowanego ww. postępowania uznał, że przedmiotem niniejszego postępowania administracyjnego jest mur ochrony przeciwzalewowej, stanowiący wzmocnienie i zabezpieczenie ściany skarpy oraz budynku mieszkalnego przed zalewaniem: "Roboty budowlane dotyczące modernizacji i reprofilacji położenia drogi dojazdu do budynku ze zmianą jej położenia wysokościowego wymagały zabezpieczenia powstałych skarp przed osuwaniem oraz wymywaniem przez wody zalewowe. Powstała w ten sposób strefa buforowa dla budynku mieszkalnego chroniąca go przed zalewaniem (....)" – koniec cytatu.
Zdaniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, oceniając charakter spornej konstrukcji należy mieć na uwadze, że do pojęcia "konstrukcji oporowej" odwołuje się art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, definiując pojęcie "budowli". Jednak ustawa nie zawiera definicji "konstrukcji oporowej". Decydujące znaczenie przy kwalifikowaniu muru jako oporowego ma funkcja jaką taki mur pełni. Konstrukcje oporowe czy też mury oporowe mają przede wszystkim za zadanie zabezpieczenie terenu przed osuwaniem się gruntu z terenu położonego wyżej. Jeżeli dominującą funkcją konstrukcji jest zabezpieczenie przed osuwaniem się ziemi, należy uznać, że stanowi ona mur oporowy. Z punktu widzenia prawa budowlanego obiekt budowlany należy kwalifikować, przede wszystkim ze względu na jego przeznaczenie, czyli funkcję jaką ma pełnić. W omawianej sprawie sporna konstrukcja oporowa pełni inną funkcję. W myśl art. 28 Prawa budowlanego "Roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31". Art. 29 - 31 Prawa budowlanego wskazują na możliwość rozpoczęcia budowy w oparciu o zgłoszenie zamiaru ich wykonywania właściwemu organowi administracji architektoniczno - budowlanej. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 17 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym na dzień wszczętego postępowania administracyjnego od konieczności uzyskania pozwolenia na budowę została zwolniona budowa: "opasek brzegowych oraz innych sztucznych, powierzchniowych lub liniowych umocnień brzegów rzek i potoków górskich oraz brzegu morskiego, brzegu morskich wód wewnętrznych, niestanowiących konstrukcji oporowych", jednakże z mocy art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego warunkiem rozpoczęcia budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 17 Prawa budowlanego jest dokonanie w określonym terminie zgłoszenia zamiaru ich rozpoczęcia właściwemu organowi administracji architektoniczno - budowlanej. Ponieważ wymóg ten nie został spełniony organ powiatowy słusznie stwierdził, że przedmiotowy obiekt budowlany zostały wykonany w warunkach samowoli budowlanej. Zasadne było zatem zastosowanie w stosunku do tego obiektu budowlanego trybu określonego w art. 49b Prawa budowlanego. Zgodnie z art. 49b ust. 2 ustawy Prawo budowlane, w brzmieniu z daty wszczęcia postępowania: "Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo, w przypadku jego braku, ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem - gdy budowa nie została zakończona - prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni: dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2 albo art. 30 ust. 2 i 3, albo art. 30 ust. 2 i 4; projektu zagospodarowania działki lub terenu; zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego ".
Organ drugiej instancji stwierdził, że mając na uwadze materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie, w tym dokumentację przedłożoną przez S. i A. K. uznać należy, iż ww. obowiązek został spełniony. W przypadku gdy nie stwierdzono nieprawidłowości w zakresie dotyczącym przedłożonej dokumentacji lub nieprawidłowości takie zostały usunięte w wyznaczonym terminie, organ nadzoru budowlanego, w drodze postanowienia ustala wysokość opłaty legalizacyjnej. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 49b ust. 4 ustawy z 7 lipca 1994r. Prawo budowlane: "Jeżeli zachodzą okoliczności, o których mowa w ust. 2, właściwy organ, w drodze postanowienia, ustala wysokość opłaty legalizacyjnej. Na postanowienie przysługuje zażalenie ". Zgodnie z art. 49b ust. 5 pkt 1 ustawy Prawo budowlane: Do opłaty legalizacyjnej stosuje się odpowiednio przepis art. 59.: z tym, że wysokość opłaty w przypadku budowy, o której mowa w:11 art. 29 ust. 1 pkt 7-11 14 15. 17 i 18 oraz w art. 30 ust. 1 pkt 3 i 4 - wynosi 2.500zł.
W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w omawianej sprawie mamy do czynienia z murem ochrony przeciwzalewowej, stanowiącym tzw. umocnienie ochronne o długości około 110 m, usytuowanym we wschodniej części działek nr ew. [...] i [...] w miejscowości Z., gmina Z. Z akt sprawy wynika, że [...] czerwca 2014r. w organie powiatowym przedłożona została ekspertyza techniczna stanu technicznego i jakości wykonania modernizacji zagospodarowania terenu, zabezpieczeń drogi, murów oporowych w otoczeniu budynku mieszkalnego w obszarze siedliska z działek o nr ew. [...] i [...] przy ul. S. [...] w Z., opracowana przez dr n. tech. K. G. Z ekspertyzy wynika, że roboty budowlane polegające na modernizacji i reprofilacji położenia drogi dojazdu i placu serwisowego oraz zabezpieczenia skarp zostały wykonane w latach 2011-2013. W ww. dokumencie wskazano także, że prawidłowo wykonane mury i podłoże drogi dojazdu stanowi właściwą strefę buforu ochronnego dla budynku mieszkalnego, zabezpieczającą przed infiltracją wód zalewowych. Tym samym w niniejszej sprawie mamy do czynienia z obiektem, który należy zaliczyć do budowli jaką jest konstrukcja stanowiąca umocnienie ochronne, tzw. opaskę brzegową, czyli rodzaj budowli regulacyjnej, która służy zabezpieczeniu przed wodami zalewowymi. Podstawową funkcją techniczno - użytkową muru jest umocnienie ochrony przed zalewaniem wodami przyboru rzeki Wisły. Z projektu budowlanego wykonawczego muru ochrony przeciwzalewowej i umocnienia buforu frontu fundamentowego budynku mieszkalnego wynika, że podstawową funkcją techniczno - użytkową jest umocnienie ochrony przed zalewaniem wodami przyboru rzeki Wisły wewnętrznej drogi dojazdowej oraz stanowisk postojowych, a także podpiwniczenia budynku mieszkalnego. Zgodnie bowiem z zaświadczeniem wydanym z upoważnienia B. Z. [...] grudnia 2014 r. (po przeanalizowaniu ustaleń przepisów planistycznych) wynika, iż: "(...) działka nr ew. [...] położona jest częściowo na terenie przeznaczonym pod ekstensywną zabudowę mieszkaniową jednorodzinną (...) Działka nr ew. [...] położona jest na terenie zieleni parowów i skarp chronionych, ciągów pieszych rekreacyjno - turystycznych oraz zwyczajowych dojazdów i dróg (....) część terenu położona na terenie zalewowym do poziomu 76 m n.p.m. znajduje się w zasięgu potencjalnego zagrożenia zalaniem przez katastroficzne wody powodziowe tzw. wodą stuletnią" o prawdopodobieństwie Q 1% (...)". Ponadto nie można wskazywać, że sporny obiekt stanowi urządzenie melioracji wodnej szczegółowej w związku z art. 29 ust. 2 pkt 9 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z art. 73 ustawy Prawo wodne z 18 lipca 2001 r. w brzmieniu obowiązującym w dniu wszczęcia postępowania: "Do urządzeń melioracji wodnych szczegółowych zalicza się: 1) rowy wraz z budowlami związanymi z nimi funkcjonalnie, la) drenowania, 2) rurociągi o średnicy poniżej 0,6 m, 3) stacje pomp do nawodnień ciśnieniowych, 4) ziemne stawy rybne, 4a) groble na obszarach nawadnianych, 5) systemy nawodnień grawitacyjnych i ciśnieniowych - jeżeli służą celom, o których mowa w art. 70 ust. 1". Sporne umocnienie ochronne nie mieści się w katalogu ww. melioracji określanych jako szczegółowe.
Odnosząc się do zarzutów zawartych zarówno w treści zażalenia S. i A. K., jak również w piśmie z [...] lutego 2019 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że są one bezzasadne.
Zażalenia na postanowienia organu I instancji Nr [...] z [...] kwietnia 2015 r. oraz Nr [...] z [...] kwietnia 2015 r. stanowiły odrębne postępowania administracyjne, dwie odrębne sprawy. Zażalenia złożone przez małżonków K. do tut. organu, za pośrednictwem organu stopnia podstawowego zostały przesłane do tut. organu wraz z aktami administracyjnymi dotyczącymi ww. postępowań administracyjnych.
Odnosząc się do wniosku S. i A. K. z [...] lutego 2019 r. o: "odrzucenie wszelkich pism składanych przez Państwa G. i K. B. jako bezzasadne i zaprzestania korespondencji z nimi", organ II instancji zauważył, że w przedmiotowej sprawie zapadły dwa ww. wyroki, w których nie wskazano, że krąg stron w ww. postępowaniu administracyjnym został ustalony w sposób nieprawidłowy. G. i K. B. są właścicielami działki nr ew. [...], która - jak wynika z geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej - graniczy z działką [...], należącą do S. i A. K.
W odniesieniu do treści złożonych zażaleń na ww. postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. D. M. Nr [...] dotyczących kwalifikacji spornej inwestycji jako umocnienia ochronnego, a tym samym zakwalifikowania go jako obiektu na budowę, którego wymagana jest zgoda właściwego organu administracji architektoniczno - budowlanego, tj. obiektu z art. 29 ust. 1 pkt 17 ustawy Prawo budowlane, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że analiza materiału zgromadzonego w ww. sprawie wskazuje, iż sporna konstrukcja, stanowi swoiste umocnienie ochronne przed zalewaniem wodami przyboru rzeki Wisły. Opaska brzegowa ma na celu skutecznie, trwale zabezpieczać budynek mieszkalny, miejsca postojowe oraz drogi dojazdu przed wodami zalewowymi. Techniczne umocnienia, tj. wykonane za pomocą odpowiednich materiałów budowlanych stosowane są między innymi w przypadku braku dostatecznie dużej przestrzeni, a zalicza się do nich między innymi mury oporowe. Inwestycję kwalifikować należy jako opaskę brzegową przed zalewaniem wodami przyboru rzeki Wisły. Z zaświadczenia wydanego z upoważnienia Burmistrza Z. z [...] grudnia 2014 r. jednoznacznie wynika, że działka na której usytuowana jest sporna inwestycja położona jest na terenie zalewowym: "(...) W związku z ww. zagrożeniem Plan dopuszcza i postuluje podjęcie działań stadialnych, projektowych oraz inwestycyjnych w celu wyeliminowania powyższego zagrożenia dla części najbardziej zagrożonych obszarów Miasta Z. W ustaleniach szczegółowych dla poszczególnych terenów Plan dopuszcza działania organizacyjne i inwestycyjne mające na celu minimalizację zagrożeń (...)". Przedmiotowa inwestycja, biorąc pod uwagę jej charakter, jak również materiał z którego została wykonana powinna podlegać przepisom ustawy Prawo budowlane, a tym samym jej budowa winna zostać zalegalizowana.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe orzeczenie wnieśli S. i A. małż. K., reprezentowani przez r.pr. H. I., dochodząc jego uchylenia. Zgłoszony w skardze wniosek o wstrzymanie jego wykonania został rozpoznany odrębnie.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono obrazę przepisów art. 29 ust. 1 pkt 17 ust. 2 pkt 9 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (obecnie Dz.U. z 2018 r. poz. 1202, z późn.zm.) przy jednoczesnym naruszeniu art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz, wobec naruszenia art. 28 tego Kodeksu w związku z art. 28 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, także art. 7a i art. 81a Kodeksu postępowania administracyjnego.
Stanowisko skarżących znalazło rozwinięcie w uzasadnieniu skargi. Wskazano, że obok zaskarżonego orzeczenia [...] marca 2019 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał postanowienie Nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2019 r., nakładające taką samą opłatę legalizacyjną za budowę innego odcinka urządzenia, tak samo określonego jako mur ochrony przeciwzalewowej - o długości około 75 m z tożsamym uzasadnieniem; postanowienie Nr [...] jest przedmiotem równolegle składanej skargi, której brzmienie odpowiada, również ze względu na równoległy przebieg dotyczącej go sprawy, treściowo skardze niniejszej (W tym miejscu sąd wskazuje, że skarga zarejestrowana została w sprawie o sygn.. akt VII SA/Wa 995/19).
Zdaniem skarżących proceduralne rozdzielenie obydwóch odcinków urządzenia nie znajduje uzasadnienia. Ta część urządzenia przeciwpowodziowego, którego ono dotyczy, znajduje się w znaczącej odległości od działki nr ew. [...] - w odróżnieniu od odcinka stanowiącego przedmiot drugiego postanowienia. Rozdzielenie odcinków urządzenia powinno mieć za efekt rozważenie interesu prawnego, w szczególności oddziaływania tej inwestycji na działkę nr ew. [...], właścicieli tej działki w osobach G. i K. B. W uzasadnieniu postanowienia jest jedynie mowa o tym, że w dotychczasowych orzeczeniach sądowych, w których badano przedmiotową sprawę, nie wskazano, że krąg stron został ustalony w sposób nieprawidłowy.
Skarżący stwierdzili, że odniesienie do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt II OSK 1915/16, ma tylko charakter formalny, a nie merytoryczny. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał bowiem, że organy obu instancji nie odniosły się do zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów urzędowych w postaci projektu budowlanego z 2011 r., ekspertyzy technicznej oraz jakości wykonania modernizacji zagospodarowania terenu z 2014 r., a także zaświadczenia Burmistrza Gminy Z. z [...] grudnia 2014 r. Organy nie przeprowadziły innych dowodów, które przemawiałyby za koniecznością uznania wymienionych dowodów za nielogiczne i niewiarygodne - zwłaszcza pod kątem ustalenia możliwości zastosowania w przedmiotowej sprawie przepisu art. 29 ust. 2 pkt 9 ustawy - Prawo budowlane. W sposób właściwy został wprawdzie ustalony, w ślad za powołanym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, przeciwpowodziowy cel urządzenia, lecz, niezależnie od jego rozdzielenia (które samo w sobie stanowi zaprzeczenie sensu istnienia urządzenia o takim celu), za niewłaściwe należy uznać zaklasyfikowanie urządzenia jako opaski brzegowej (tym bardziej opasek brzegowych) - a to również ze względu na znaczną odległość (około 700 m) od brzegu rzeki. W postanowieniu występuje przy tym również kwalifikacja "mur ochrony przeciwzalewowej, stanowiący tzw. umocnienie ochronne". Organ - wyrażając przekonanie co do potrzeby rozdzielenia przedmiotowego urządzenia na dwa odcinki (bez wskazania czym i po co rozdzielone) oraz (również bez stosownego wyjaśnienia) co do wyłączenia zastosowania dyspozycji art. 29 ust. 2 pkt 9 Prawa budowlanego - nie był w stanie jednoznacznie zaklasyfikować urządzenia w ramach kategorii budowli, co może również wskazywać na obiektywny brak w ogóle możliwości takiego zaklasyfikowania, a zatem niepodleganie urządzenia o ustalonym celu reżimowi Prawa budowlanego.
Zdaniem skarżących niejasność co do prawnego zaklasyfikowania przedmiotu postępowania - mająca ogólne znaczenie z punktu widzenia zasad procedury administracyjnej - w niniejszej sprawie posiada również wymiar szczególny, gdyż łączy się z kwestią możliwości zastosowania dyspozycji art. 7a i art. 81 a Kodeksu postępowania administracyjnego. Kwestia ta może mieć szczególne znaczenie z punktu widzenia możliwości zastosowania w niniejszej sprawie dyspozycji art. 7a § 1 i art. 81 a § 1 k.p.a., ustanawiających, odpowiednio, w razie wątpliwości co do treści normy prawnej (w tym przypadku art. 29 ust. 2 pkt 9 w związku z art. 29 ust. 1 pkt 17 ustawy - Prawo budowlane) oraz co do stanu faktycznego (cechy przedmiotowego urządzenia), zasadę rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony - ale z wyłączeniem sytuacji, gdy sprzeciwiają się temu sporne interesy stron (w tym zakresie także art. 81a § 2 pkt 1 k.p.a.).
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wcześniej prezentowane.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone orzeczenie odpowiada przepisom prawa.
Sąd podziela ustalenia i argumentację organu, które legły u podstaw rozstrzygnięcia podjętego w zaskarżonym orzeczeniu. Ocenia je jako prawidłowe, wyczerpujące. Przyjmuje za własne.
Zdaniem Sądu chybiony jest zarzut braku właściwej oceny kręgu stron niniejszego postępowania, na etapie poprzedzającym wydanie zaskarżonego postanowienia. Zasadnie organ przyjął, że brak zakwestionowania, w szczególności we wcześniejszych postępowaniach sądowych, przymiotu uczestniczących stron każe przyjąć, że przymiot ten im przysługuje.
Z pewnością obiekt będący przedmiotem niniejszego postępowania nie jest obiektem typowym, ale podzielić należy ocenę organu, że podlega legalizacji w reżimie art. 49 b ustawy Prawo budowlane. Organ z poszanowaniem zasady opisanej w art. 153 p.p.s.a zastosował się do oceny wyrażonej w ww. wyrokach sądów obu instancji. W szczególności organ prawidłowo ocenił i uzasadnił, że obiekt nie stanowi urządzenia melioracji wodnej szczegółowej, o której mowa w art. 29 ust 2 pkt 9 ustawy Prawo budowlane przedmiotowe umocowanie nie mieści się bowiem w katalogu melioracji określonych jako szczegółowe. Organ oparł swoje ustalenia na prawidłowej analizie ekspertyzy technicznej opisanej szczegółowo powyżej projektu budowlanego wykonawczego oraz zaświadczenia Burmistrza Z. z [...] grudnia 2014r.
Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302). Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI