VII SA/WA 984/20

VII SA/Wa 984/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-01-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-05-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Izabela Ostrowska /sprawozdawca/
Jolanta Augustyniak-Pęczkowska
Paweł Groński /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Sygn. powiązane
II OSK 1643/21 - Wyrok NSA z 2024-03-26
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Groński, Sędziowie sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska,, sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki rozbudowy oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] marca 2020 r., Nr [...], znak: [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "organ II instancji", "[...]WINB") na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r., poz. 1186 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania W. K., reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika, od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: "PINB w [...]", "organ I instancji") z dnia [...] listopada 2019 r., Nr [...], nakazującej rozbiórkę rozbudowy o silos jednokomorowy na kiszonkę wraz ze studzienką na odcieki, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
Z akt administracyjnych przedmiotowej sprawy wynika, że w dniu [...] września 2019 r. do organu I instancji wpłynął wniosek H. K. i W. K. (dalej: "wnioskodawcy") o sprawdzenie legalności silosu na kukurydzę zlokalizowanego na działkach nr ew. [...] i [...]przy ul. [...] w miejscowości [...], stanowiących własność W. K. i J. K.. Pismem z [...] października 2019 r. PINB w [...] poinformował strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie rozbudowy o silos jednokomorowy (trzecia komora), usytuowany na granicy z działką nr ew. [...], istniejącego dwukomorowego silosu na pasze objętościowe wraz z odstojnikiem soków, wybudowanego na działkach nr ew. [...], [...] położonych przy ul. [...] w miejscowości [...], powiat [...], na podstawie decyzji Starosty [...] z [...] kwietnia 2016 r., Nr [...] o pozwoleniu na budowę. Następnie, w dniu [...] października 2019 r. przeprowadzono kontrolę przedmiotowej rozbudowy, podczas której ustalono, że w odległości około 0,3 m od granicy z działką nr ew. [...] wybudowany został mur żelbetonowy o wysokości około 2 m i szerokości około 0,2 m na długości około 66,9 m z widoczną obsadzką betonową o szerokości 0,14 m i wysokości około 0,25 m. Wzdłuż muru na terenie o szerokości około 7,55-7,6 m znajduje się płyta betonowa zbrojona o grubości około 0,16 m. Widoczny jest spadek do studzienki ściekowej. Ponadto wskazano, że w dniu kontroli na płycie betonowej zbrojonej wzdłuż muru składowana jest zmielona kukurydza, przykryta folią i obciążona oponami. Według oświadczenia W. K. i J. K. mur wraz z płytą betonową zbrojoną (podłożem) wybudowano w okresie od [...] kwietnia 2018 r. do [...] sierpnia 2018 r. (protokół końcowego odbioru robót budowlanych z 14 sierpnia 2018 r.). W protokole stwierdzono również, że w dniu kontroli nie przedłożono dokumentów formalno-prawnych dotyczących budowy przedmiotowego obiektu budowlanego – silosu jednokomorowego na pasze objętościowe, stanowiącego rozbudowę istniejącego silosu dwukomorowego.
Po przeanalizowaniu zebranego w sprawie materiału dowodowego PINB w [...][...] decyzją z [...] listopada 2019 r. nakazał inwestorom rozbiórkę rozbudowy o silos jednokomorowy na kiszonkę wraz ze studzienką na odcieki, istniejącego dwukomorowego silosu na pasze objętościowe na działkach nr ew. [...] i [...] położonych przy ul. [...] w miejscowości [...], powiat [...], bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia złożył inwestor – W.K., za pośrednictwem profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając organowi naruszenie szeregu przepisów prawa procesowego. Pełnomocnik inwestora wskazał, że organ I instancji nałożył na inwestora nakaz rozbiórki, mimo braku wcześniejszego wdrożenia procedury naprawczej. Ponadto wskazał, że organ I instancji zastosował przepisy dotyczące budowy silosów na paszę, podczas gdy w analizowanym przypadku mowa może być jedynie o rozbudowie tego obiektu, a także podkreślił, że przedmiotowa inwestycja polegała na budowie ogrodzenia oraz na utwardzeniu gruntu, co nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia do organu nadzoru budowlanego. Po rozpatrzeniu niniejszego odwołania [...]WINB decyzją z [...] marca 2020 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie PINB w [...].
W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że w przedmiotowej sprawie w wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu [...] października 2019 r., przedstawiciele PINB w [...] ustalili, że na kontrolowanych działkach - w odległości około 0,30 m od działki sąsiedniej – wybudowano mur żelbetonowy (wysokość 2m, szerokość 0,20 m i długość 66,9 m), a wzdłuż muru znajduje się płyta betonowa zbrojona. Do protokołu kontroli inwestor oświadczył, że mur jest ogrodzeniem, przedłużeniem istniejącego ogrodzenia drewnianego od strony działki nr ew. [...]. Jednakże w protokole kontroli odnotowano, że na płycie betonowej zbrojonej wzdłuż muru (pomiędzy murem a ścianą silosu dwukomorowego, wybudowanego na podstawie decyzji Starosty [...] z [...] kwietnia 2016 r., Nr [...]), składowana jest zmielona kukurydza, przykryta folią i obciążona oponami. Ponadto wykorzystywanie kontrolowanego obiektu do składowania paszy potwierdził J. K., oświadczając, że składowana pasza jest własnością jego syna, a jej składowanie ma charakter tymczasowy.
Jak ustalił organ odwoławczy J. K. decyzją Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r., uzyskał pozwolenie na budowę dwukomorowego silosu na pasze objętościowe wraz z odstojnikiem soków na działkach nr ew. [...], [...] w miejscowości [...], powiat [...]. Do akt organu powiatowego dołączono inwentaryzację powykonawczą silosu na pasze objętościowe wraz z odstojnikiem soków, zgodnie z którą silos dwukomorowy zlokalizowany został 5 m od działki nr ew. [...]. Zawiadomienie o zakończeniu budowy złożono do PINB w [...] dnia [...] lipca 2018 r. W tym miejscu [...]WINB podkreślił, że w myśl art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Katalog obiektów i robót budowlanych zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę (art. 29 ust. 1 omawianej ustawy), a więc takich, do których nie będzie miała zastosowania ogólna zasada wyrażona w art. 28 ust. 1, zawiera wyliczenie enumeratywne. Oznacza to, że wyłącznie wskazane w nim obiekty i roboty nie wymagają pozwolenia na budowę. Stosowanie wykładni rozszerzającej jest w tym wypadku niedopuszczalne. Odnosząc się do przedmiotowej inwestycji stwierdzono, że w dacie jej budowy (kwiecień - sierpień 2018 roku) budowa silosów na kiszonkę nie została zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.
Równocześnie organ II instancji wyjaśnił, że w analizowanej sprawie nie budzi wątpliwości zakwalifikowanie przez organ powiatowy robót budowlanych prowadzonych przy dwukomorowym silosie jako rozbudowy obiektu w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego. Zgodnie z tym przepisem ilekroć w ustawie jest mowa o budowie należy przez to rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Jakkolwiek obowiązujące przepisy nie formułują definicji pojęcia rozbudowy obiektu budowlanego, to zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, przez rozbudowę należy rozumieć zmianę charakterystycznych parametrów istniejącego obiektu budowlanego, jak kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość. Zdaniem [...]WINB, rozbudową będzie więc powiększenie istniejącego silosu o dodatkową komorę.
W tym miejscu [...]WINB stwierdził, że organ I instancji prawidłowo zakwalifikował przedmiot postępowania jako budowlę rolniczą. Ponadto zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem, silos na kiszonkę powinien zostać zaliczony do kategorii II obiektów budowlanych, obejmującej budynki służące gospodarce rolnej, jak: produkcyjne, gospodarcze, inwentarsko - składowe. Za taką kwalifikacją tego obiektu przemawia również § 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarski Żywnościowej z dnia 7 października 1997 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie (Dz. z 2014 r., poz. 81 ze zm.), który silosy na kiszonkę kwalifikuje jako budowlę rolniczą.
Odpowiadając na zarzuty sformułowane w odwołaniu [...]WINB wskazał, że zgodnie z art. 48 ust, 2 Prawa budowlanego, możliwość legalizacji samowoli budowlanej istnieje tylko w sytuacji, gdy budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie narusza przepisów, w tym przepisów techniczno-budowlanych w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Na gruncie tego przepisu jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Przenosząc powyższa regulację na grunt niniejszej sprawy organ odwoławczy wyjaśnił, że PINB w [...] nakazał rozbiórkę samowolnie dobudowanej trzeciej komory silosu z uwagi na naruszenie przepisów techniczno-budowlanych. Zgodnie bowiem z § 8a ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997 r., odległość silosów na kiszonki powinna wynosić co najmniej:
1) 25 m od pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, jednak nie mniej niż 30 m od otworów okiennych i drzwiowych w tych pomieszczeniach,
2) 50 m od budynków służących przetwórstwu artykułów rolno-spożywczych i magazynów środków spożywczych,
3) 8 m od budynków magazynowych pasz i ziarna,
4) 15 m od instalacji służących do otrzymywania biogazu rolniczego,
5) 15 m od składu węgla i koksu,
6) 5m od granicy działki sąsiedniej.
Co więcej, silosy na kiszonki powinny mieć dno i ściany nieprzepuszczalne. Z materiału dowodowego zgromadzonego przez organ powiatowy wynika, że przedmiotowy obiekt budowlany nie spełnia przesłanek określonych w powyższym przepisie. Silos jednokomorowy, stanowiący rozbudowę legalnie powstałego silosu dwukomorowego usytuowany jest 30 cm od działki sąsiedniej, a tym samym nie było możliwe uruchomienie postępowania legalizacyjnego. Stąd usytuowanie przedmiotowego obiektu nie spełnia warunków wynikających z omawianego rozporządzenia i legalizacja obiektu na podstawie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, nie jest możliwa.
Odpowiadając na kolejne zarzuty przytoczone w odwołaniu [...]WINB stwierdził, że zgodnie z § 2a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej, przy nadbudowie, rozbudowie, przebudowie i zmianie sposobu użytkowania istniejących budowli rolniczych, wymagania, o których mowa w § 1, mogą być spełnione w sposób inny niż określony w rozporządzeniu, stosownie do wskazań ekspertyzy technicznej właściwego instytutu badawczego albo rzeczoznawcy budowlanego oraz do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, uzgodnionych z właściwym komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej lub państwowym wojewódzkim inspektorem sanitarnym, odpowiednio do przedmiotu tej ekspertyzy. Z tego względu organ II instancji stwierdził, że przedmiotowa regulacja nie znajduje zastosowania do warunków określonych w § 8a, dotyczących odległości umiejscowienia silosów od granicy działki.
Jednocześnie organ wojewódzki podzielił stanowisko PINB w [...] w zakresie kwalifikacji robót jako rozbudowy o trzecią komorę istniejącego silosu. Wykorzystywanie przedmiotowego utwardzenia w celu przechowywania kiszonki potwierdzone jest bowiem zdjęciami dołączonymi do akt sprawy, jak również zostało potwierdzone przez samego inwestora J.K. do protokołu kontroli z dnia [...] października 2019 r.
Skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła W. K., domagając się jej uchylenia, uchylenia rozstrzygnięcia organu I instancji, a także zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. Jednocześnie skarżąca zarzuciła kwestionowanej decyzji naruszenie:
- art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy nawet gdyby przyjąć, że w niniejszej sprawie do czynienia mamy z rozbudową silosu na pasze, to organ powinien najpierw wdrożyć procedurę naprawczą, a dopiero w momencie gdyby uznać, że nie ma możliwości sanacji bytu obiektu budowlanego, zastosować procedurę wyszczególnioną w art. 48 ust. 1 ustawy,
- § 8a w zw. z § 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 1 sierpnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie (Dz.U. z 2014 r. poz. 81) przejawiające się w całkowicie błędnym ustaleniu, że w niniejszej sprawie zastosowanie znajdą przepisy dotyczące budowy silosów na paszę, podczas gdy nawet jeżeli przyjąć, że analizowany obiekt budowlany nosi cechy silosu na paszę to mowa może być co najwyżej o rozbudowie, a nie budowie tego silosu,
- § 2a Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 1 sierpnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie w zw. z art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego poprzez ich niezastosowanie w sytuacji w której organ uznaje, że analizowany obiekt stanowi rozbudowę istniejących dwóch komór silosów - w takim stanie faktycznym organ nadzoru budowlanego powinien wdrożyć procedurę naprawczą, z jednoczesnym zobowiązaniem inwestorów do przedłożenia ekspertyzy technicznej właściwego instytutu badawczego albo rzeczoznawcy budowlanego oraz specjalisty do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, dając inwestorom szansę wykazania braku konieczności spełnienia przesłanek wynikających z § 1 oraz § 8a rozporządzenia,
- art. 29 ust. 1 pkt 23 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, przejawiające się w uznaniu, że w analizowanej sprawie organ nadzoru rozpatrywał kwestie rozbudowy silosu na paszę, podczas gdy biorąc pod uwagę całość materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie (w tym oświadczenia inwestorów, a także treść faktury nr [...]) należy stwierdzić, że inwestycja polegała na budowie ogrodzenia, a także utwardzeniu gruntu, które to rodzaje robót budowlanych zgodnie z prawem nie wymagają pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia,
- art. 77 i art. 80 § 1 k.p.a., jak również art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a.,
- art. 105 § 1 k.p.a. poprzez brak wydania rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania administracyjnego, podczas gdy uznając za zasadny zarzut nr 4 niniejszego odwołania należałoby przyjąć, że postępowanie organu administracji publicznej jawi się jako bezprzedmiotowe - powinno zostać umorzone w całości.
W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącej rozwinął powyższe zarzuty, podkreślając zasadność umorzenia postępowania w niniejszej sprawie.
W odpowiedzi na skargę [...]WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.). sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem - w ocenie Sądu- zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Zaskarżoną do tutejszego Sądu decyzją z dnia [...] marca 2020r., Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję PINB w [...] z [...] listopada 2019 r. Nr [...], nakazującą W. i J. K. rozbiórkę rozbudowy o silos jednokomorowy na kiszonkę wraz ze studzienką na odcieki, istniejącego dwukomorowego silosu na pasze objętościowe na działkach nr ew. [...] i [...] położonych przy ul. [...] w miejscowości [...], powiat [...].
Na wstępie podkreślić należy, że Sąd uznaje za własne ustalenia faktyczne poczynione przez organy obu instancji, które nie zostały podważone przez stronę skarżącą w toku postepowania. Organ I instancji stwierdził, że na działkach nr ew. [...], [...] położonych przy ul. [...] w miejscowości [...], w odległości około 0,3 m od granicy z działką nr ew. 328 wybudowany został mur żelbetonowy o wysokości około 2 m i szerokości około 0,2 m na długości około 66,9 m z widoczną obsadzką betonową o szerokości 0,14 m i wysokości około 0,25 m. Wzdłuż muru na terenie o szerokości około 7,55-7,6 m znajduje się płyta betonowa zbrojona o grubości około 0,16 m z widocznym spadkiem do studzienki ściekowej.
Materialnoprawną podstawę decyzji organu I instancji, utrzymanej w mocy przez organ odwoławczy, stanowi art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (j.t. Dz. U. z 2018 r. poz. 1202), zgodnie z którym jeśli obiekt budowlany, lub jego część, jest w budowie albo został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę organ nadzoru budowlanego nakazuje jego rozbiórkę.
W tym miejscu wskazać należy, że nakaz rozbiórki jest sankcją prawną najdalej idącą w ramach przepisów ustawy Prawo budowlane, powodującą zazwyczaj nieodwracalne skutki.
Zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Zaznaczyć należy, że katalog obiektów i robót budowlanych zawarty w art. 29 Prawa budowlanego, zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, a więc takich, do których nie będzie miała
Zastosowana ogólna zasada wyrażona w art. 28 ust. 1 ww. ustawy zawiera wyliczenie enumeratywne, co oznacza, że wyłącznie wskazane w nim obiekty i roboty nie wymagają pozwolenia na budowę. Stosowanie wykładni rozszerzającej jest w tym wypadku niedopuszczalne. W tym kontekście słusznie też organy obu instancji wskazały, że przedmiotowa inwestycja była realizowana bez uzyskania wymaganego pozwolenia na budowę.
Sąd w całości podziela stanowisko organów co do przyjętej kwalifikacji obiektu i związanego z tym trybu prowadzenia postępowania.
Z brzmienia art. 29 ust. 1 Prawa budowlanego wynika, iż pozwolenia na budowę nie wymaga budowa obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej enumeratywnie wymienionych w tym przepisie. W dacie podejmowania rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy w wykazie tym nie znajdował się silos na kiszonkę. Jednocześnie podkreślić należy, że w Rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie ( Dz.U z 2014r., poz.81) wydanym na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane- silos na kiszonkę stanowi odrębną kategorię obiektu budowlanego. Wreszcie podkreślić trzeba, że nowelizacją ustawy Prawo budowlane z dnia 11 września 2019 r. (Dz.U.2019r.,poz. 2170) zmieniającą nin. ustawę z dniem 23 listopada 2019 r. wprowadzono do art. 29 silosy na kiszonkę jako obiekty zwolnione z konieczności uzyskania pozwolenia na budowę. Z nowelizacji tej pośrednio wynika również, że w poprzednim stanie prawnym obiekty tego rodzaju nie było objęte takim zwolnieniem.
Sąd podziela również stanowisko organów co do tego, że przy dokonywaniu kwalifikacji obiektów budowlanych organ winien mieć na uwadze elementy funkcjonalne takiego obiektu, czyli przeznaczenie, wyposażenie oraz sposób i możliwości wykorzystania takiego obiektu jako całości użytkowo-technicznej.
Skład orzekający akceptuje w pełni pogląd wyrażony przez Naczelny Sad Administracyjny w wyroku z dnia 21 października 2014r., II OSK 2840/13, z którego wynika, że z punktu widzenia Prawa budowlanego obiekt budowlany należy kwalifikować, przede wszystkim ze względu na jego przeznaczenie, czyli funkcję jaką ma pełnić. Nie ma przy tym znaczenia, że inwestor może traktować sporny obiekt usytuowany pomiędzy dwoma działkami jako ogrodzenie. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 marca 2006 r., sygn. akt II OSK 667/05, LEX nr 198345).
Wykonanie płyty betonowej zbrojonej wzdłuż muru (pomiędzy murem, a ścianą silosu dwukomorowego, wybudowanego na podstawie decyzji Starosty [...] z [...] kwietnia 2016 r., Nr [...]), na której składowana jest zmielona kukurydza, przykryta folią i obciążona oponami, wskazuje, że obiekt ten pełni funkcję silosu na kiszonkę- a właściwie trzecią, samowolnie zrealizowaną komorę tego legalnie wzniesionego dwukomorowego silosu.
Organy prawidłowo także zakwalifikowały przedmiot postępowania jako budowlę rolniczą. Warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze oraz ich usytuowanie uregulowane zostały w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997r. (Dz. U. z 2014r., poz. 81). Silos na kiszonkę jako budowla podlega obowiązkowi uzyskania pozwolenia na budowę. Kwalifikacji silosów na kiszonkę jako obiektów budowlanych dokonał NSA w wyroku z dnia 19 stycznia 2017r., sygn. akt: II OSK 1081/15, wskazując, że: "Silos na kiszonkę winien zostać zaliczony do kategorii II obiektów budowlanych, a więc kategorii obejmującej "budynki służące gospodarce rolnej, jak: produkcyjne, gospodarcze, inwentarsko - składowe". Za taką kwalifikacją tego obiektu przemawia pomocniczo również § 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarski Żywnościowej z dnia 7 października 1997 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie (tekst jedn. Dz. z 2014 r., poz. 81 ze zm.), który silosy na kiszonkę kwalifikuje jako budowlę rolniczą."
Ustawodawca w art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego przewidział możliwość legalizacji samowoli budowlanej jednakże tylko w sytuacji, gdy budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie narusza przepisów, w tym przepisów techniczno-budowlanych w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Zgodnie z brzmieniem w/w przepisu: "Jeżeli budowa, której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych".
Należy zgodzić się z twierdzeniem, że obowiązek orzeczenia nakazu rozbiórki w stosunku do obiektów wybudowanych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia nie ma charakteru bezwzględnego, niemniej jednak PINB w [...] nakazał rozbiórkę samowolnie dokonanej rozbudowy o silos jednokomorowy na kiszonkę wraz ze studzienką na odcieki, z uwagi na naruszenie przepisów techniczno-budowlanych. Zgodnie bowiem z § 8a pkt 6 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie: "1. Odległość silosów na kiszonki powinna wynosić co najmniej:
1) 25 m od pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, jednak nie mniej niż 30 m od otworów okiennych i drzwiowych w tych pomieszczeniach;
2) 50 m od budynków służących przetwórstwu artykułów rolno-spożywczych i magazynów środków spożywczych;
3) 8 m od budynków magazynowych pasz i ziarna;
4) 15 m od instalacji służących do otrzymywania biogazu rolniczego;
5) 15 m od składu węgla i koksu;
6) 5 m od granicy działki sąsiedniej.
2. Silosy na kiszonki powinny mieć dno i ściany nieprzepuszczalne."
Mając na uwadze zgromadzony materiał dowodowy uzasadnionym jest stwierdzenie, iż przedmiotowy obiekt budowlany ( cześć obiektu budowlanego) nie spełnia przesłanek z art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, a tym samym nie było możliwe uruchomienie postępowania legalizacyjnego. Usytuowanie przedmiotowego obiektu nie spełnia warunków wynikających z w/w rozporządzenia, a więc legalizacja obiektu na podstawie art. 48 ust. 2 ww. przepisu nie jest możliwa.
Zasadnie wskazały organy, że w przedmiotowej sprawie brak było podstaw do prowadzenia przez organ I instancji postępowania legalizacyjnego ze względu na naruszenie § 8a pkt 6 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie. Niezgodność ta dotyczy zachowania odległości od granic działki nr ew. [...], bowiem silos jednokomorowy, stanowiący rozbudowę legalnie powstałego silosu dwukomorowego usytuowany jest 30 cm od działki sąsiedniej, a tym samym nie było możliwe uruchomienie postępowania legalizacyjnego
Odnosząc się do kolejnego zarzutu skargi, trzeba wskazać, że zgodnie z § 2a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej, przy nadbudowie, rozbudowie, przebudowie i zmianie sposobu użytkowania istniejących budowli rolniczych, wymagania, o których mowa w § 1, mogą być spełnione w sposób inny niż określony w rozporządzeniu, stosownie do wskazań ekspertyzy technicznej właściwego instytutu badawczego albo rzeczoznawcy budowlanego oraz do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, uzgodnionych z właściwym komendantem Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej lub Państwowym Wojewódzkim Inspektorem Sanitarnym, odpowiednio do przedmiotu tej ekspertyzy.
W ocenie Sądu przedmiotowa regulacja dotyczy legalnie realizowanej rozbudowy ( w tym przypadku silosu) i to w sytuacji gdy inwestor przed uzyskaniem pozwolenia na budowę przedstawi organowi ekspertyzę techniczną właściwego instytutu badawczego albo rzeczoznawcy budowlanego oraz do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, uzgodnionych z właściwym komendantem Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej lub Państwowym Wojewódzkim Inspektorem Sanitarnym, odpowiednio do przedmiotu tej ekspertyzy, jeśli jego zamierzenie inwestycyjne odbiega od wymagań określonych w § 1 przywołanego rozporządzenia.
Tymczasem skarżąca realizowała swoja rozbudowę bez pozwolenia na budowę, które akceptowałoby odstępstwo od warunków określonych w § 8a pkt 6 Rozporządzenia.
W ocenie Sądu organy nadzoru budowlanego wyjaśniły wszystkie istotne okoliczności sprawy, zebrały kompletny materiał dowodowy, który poddały rzetelnej ocenie, dając temu wyraz w uzasadnieniu wydanych decyzji. Tym samym za nieuzasadnione uznaje Sąd zarzuty naruszenia przez organy art. 7, art. 77 § 1 i art. 9 1 k.p.a
Zdaniem składu orzekającego organy w sposób prawidłowy oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy oraz słusznie uznały, że brak możliwości legalizacji samowolnie dokonanej rozbudowy, obligował organ do nakazania jej rozbiórki na podstawie art. 48 ust 2 Prawa budowlanego. Tym samym brak było podstaw do przyjęcia bezprzedmiotowości postępowania i zastosowania art. 105 § 1 k.p.a
W tej sytuacji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U z 2019 ,poz. 2325), należało orzec jak w sentencji.