VII SA/Wa 982/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi P. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), która utrzymała w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) stwierdzającą nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) z 2014 roku w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie pawilonu handlowo-usługowego i parkingu. WINB stwierdził nieważność decyzji PINB z 2014 roku na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.), uznając, że została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa. Uzasadnieniem było wadliwe przeprowadzenie obowiązkowej kontroli obiektu przed wydaniem pozwolenia na użytkowanie. Kontrola z 4 lutego 2014 r. wykazała zgodność z projektem, jednak późniejsza kontrola z 23 kwietnia 2014 r. oraz opinie biegłych wykazały liczne niezgodności z zatwierdzonym projektem budowlanym, w tym dotyczące parametrów parkingu, instalacji oraz powierzchni biologicznie czynnej. GINB, rozpatrując odwołanie, podtrzymał stanowisko WINB, wskazując na wiążącą ocenę prawną WSA z poprzedniego wyroku (VII SA/Wa 2029/19), który uchylił wcześniejsze decyzje GINB i WINB. Sąd wskazał wówczas na istotne naruszenie przepisów k.p.a. i Prawa budowlanego, w tym art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego, oraz na potrzebę ponownego zbadania sprawy w kontekście rażącego naruszenia prawa. Skarżący zarzucał m.in. niezastosowanie art. 59h Prawa budowlanego (wprowadzonego nowelizacją z 2020 r.), który ogranicza możliwość stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie po upływie 5 lat. Sąd uznał jednak, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności zostało wszczęte przed wejściem w życie tej nowelizacji, dlatego przepis ten nie miał zastosowania. Sąd podzielił argumentację organów, że wadliwie przeprowadzona kontrola stanowiła rażące naruszenie prawa, a skutki pozostawienia w obrocie prawnym decyzji wydanej w takich okolicznościach są nie do zaakceptowania w państwie prawnym. Sąd podkreślił, że uchylenie części decyzji w trybie wznowienia postępowania nie wyklucza badania jej w trybie nieważnościowym, a skutki stwierdzenia nieważności są ex tunc (od początku). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu nakazującym jej uchylenie lub stwierdzenie nieważności, a organy prawidłowo zastosowały przepisy prawa i uwzględniły wiążącą ocenę prawną sądu z poprzedniego postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia rażącego naruszenia prawa w kontekście wadliwie przeprowadzonej kontroli obowiązkowej przy wydawaniu pozwolenia na użytkowanie; zastosowanie przepisów intertemporalnych w prawie budowlanym.
Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwej kontroli i zastosowania przepisów intertemporalnych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy wadliwie przeprowadzona kontrola obowiązkowa przed wydaniem pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wadliwie przeprowadzona kontrola obowiązkowa, która nie odzwierciedla stanu faktycznego, stanowi rażące naruszenie prawa i może być podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że protokół kontroli z 4 lutego 2014 r. został podważony przez późniejsze ustalenia kontroli z 23 kwietnia 2014 r. oraz opinie biegłych, które wykazały niezgodności z projektem. Taka sytuacja, gdzie decyzja o pozwoleniu na użytkowanie została wydana pomimo wadliwie przeprowadzonej kontroli, prowadzi do rażącego naruszenia przepisów Prawa budowlanego i k.p.a., co uzasadnia stwierdzenie nieważności decyzji.
Czy przepisy nowelizacji Prawa budowlanego z 2020 r. (w tym art. 59h ograniczający możliwość stwierdzenia nieważności po 5 latach) mają zastosowanie do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie tej nowelizacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie nowelizacji stosuje się przepisy w dotychczasowym brzmieniu, co oznacza, że art. 59h nie ma zastosowania.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności zostało zainicjowane w 2018 roku, czyli przed wejściem w życie nowelizacji Prawa budowlanego z 2020 roku. Zgodnie z przepisami intertemporalnymi (art. 25 ustawy nowelizującej), do takich spraw stosuje się przepisy w dotychczasowym brzmieniu, co wyklucza zastosowanie art. 59h.
Czy uchylenie części decyzji w trybie wznowienia postępowania administracyjnego wyklucza możliwość stwierdzenia jej nieważności w trybie nadzwyczajnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uchylenie decyzji w trybie wznowienia postępowania, wywołujące skutek ex nunc, nie stanowi przeszkody do jej weryfikacji w trybie nieważnościowym, który skutkuje eliminacją decyzji ex tunc.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że skutki uchylenia decyzji w trybie wznowienia są odwracalne (ex nunc), podczas gdy stwierdzenie nieważności decyzji eliminuje ją z obrotu prawnego od samego początku (ex tunc). Dlatego badanie decyzji w trybie nieważnościowym jest dopuszczalne niezależnie od wcześniejszych postępowań.
Czy zmiany właścicielskie dotyczące nieruchomości mogą stanowić przeszkodę do stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli nowi właściciele weszli w ogół praw i obowiązków poprzednika, nie można uznać, że decyzja stwierdzająca nieważność wywołuje nieodwracalne skutki prawne z tego powodu.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że nowi właściciele nieruchomości wstępują w prawa i obowiązki poprzedników prawnych. Dlatego fakt dokonania czynności cywilnoprawnych dotyczących nieruchomości nie wyklucza możliwości stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, która była skierowana do inwestora, a nie właściciela.
Przepisy (14)
Główne
k.p.a. art. 156 § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Rażące naruszenie prawa jako podstawa stwierdzenia nieważności decyzji.
P.b. art. 59 § 1
Ustawa - Prawo budowlane
Obowiązek przeprowadzenia kontroli przed wydaniem pozwolenia na użytkowanie.
P.b. art. 59a
Ustawa - Prawo budowlane
Zakres obowiązkowej kontroli przed wydaniem pozwolenia na użytkowanie.
P.b. art. 59 § 5
Ustawa - Prawo budowlane
Obowiązek odmowy wydania pozwolenia na użytkowanie w przypadku niespełnienia wymagań.
P.b. art. 55 § 1
Ustawa - Prawo budowlane
Wymóg uzyskania pozwolenia na użytkowanie dla określonych kategorii obiektów.
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.
k.p.a. art. 158 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Rozstrzygnięcie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w drodze decyzji.
Ustawa o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw art. 25
Przepisy intertemporalne - stosowanie dotychczasowego brzmienia ustawy do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie nowej ustawy.
Ustawa o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw art. 39
Wejście w życie ustawy zmieniającej.
P.b. art. 59h
Ustawa - Prawo budowlane
Ograniczenie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie po upływie 5 lat (nie miał zastosowania).
p.p.s.a. art. 153
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie organów i sądów oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu sądu.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie decyzji w przypadku naruszenia przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wadliwie przeprowadzona kontrola obowiązkowa przed wydaniem pozwolenia na użytkowanie stanowi rażące naruszenie prawa. • Przepisy intertemporalne wyłączają zastosowanie art. 59h Prawa budowlanego do spraw wszczętych przed wejściem w życie nowelizacji z 2020 r. • Uchylenie części decyzji w trybie wznowienia nie wyklucza badania jej w trybie nieważnościowym.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie art. 59h Prawa budowlanego do sprawy. • Naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania przez organ odwoławczy. • Brak przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie nieodwracalnych skutków prawnych. • Zmiany właścicielskie jako przeszkoda do stwierdzenia nieważności.
Godne uwagi sformułowania
nie może ich pominąć badając legalność tej decyzji w kontekście przesłanek nieważności • uchylenie decyzji ostatecznej po wznowieniu postępowania administracyjnego, wywołujące skutek jedynie ex nunc, nie stanowi przeszkody do jej weryfikacji w trybie nieważnościowym • skutki społeczno-ekonomiczne, związane z pozostawieniem w obrocie prawnym rozstrzygnięcia organu powiatowego [...] nie są do przyjęcia w praworządnym państwie • Protokół kontroli z 23 kwietnia 2014r. wskazuje przecież na to, że obowiązkowa kontrola mająca miejsce 4 lutego 2014 r. została przeprowadzona niewłaściwie/nierzetelnie • nie stwierdza się nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia, w którym decyzja o pozwoleniu na użytkowanie stała się ostateczna.
Skład orzekający
Jolanta Augustyniak-Pęczkowska
sędzia
Tomasz Janeczko
sędzia sprawozdawca
Włodzimierz Kowalczyk
sędzia przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia rażącego naruszenia prawa w kontekście wadliwie przeprowadzonej kontroli obowiązkowej przy wydawaniu pozwolenia na użytkowanie; zastosowanie przepisów intertemporalnych w prawie budowlanym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwej kontroli i zastosowania przepisów intertemporalnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa budowlanego – procesu wydawania pozwolenia na użytkowanie i konsekwencji wadliwej kontroli. Pokazuje, jak błędy proceduralne mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji, nawet po latach.
“Wadliwa kontrola budowlana: jak błąd urzędnika może doprowadzić do unieważnienia pozwolenia na użytkowanie obiektu?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.