II SA/WR 687/24

II SA/Wr 687/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2025-03-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-09-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Adam Habuda /sprawozdawca/
Władysław Kulon
Wojciech Śnieżyński /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 682
art. 66 ust. 1  pkt 1 i 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński Sędziowie: Sędzia WSA Adam Habuda (spr.) Sędzia WSA Władysław Kulon Protokolant: Starszy asystent sędziego Katarzyna Grott-Hampel po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 marca 2025 r. sprawy ze skargi M. O. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 1 lipca 2024 r. Nr 726/2024 w przedmiocie nakazu wykonania określonych czynności i robót budowlanych w celu doprowadzenia budynku do właściwego stanu technicznego oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta W. (PINB, organ I instancji) decyzją nr 637/2024 z dnia 28 marca 2024 r. nakazał M. S., R. O., W. G., P. G. - współwłaścicielom budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] we W. - wykonanie szeregu prac dotyczących przewodów kominowych i wentylacji piwnicy oraz tarasu przynależnego do lokalu nr [...], w celu usunięcia zagrożenia (przewody kominowe i wentylacja, pkt. 1-5 decyzji) oraz usunięcia nieprawidłowości (taras, pkt. 6-10). Organ I instancji sprecyzował konieczne prace, ustalił termin ich wykonania, zakresowo (pkt 1-3) nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. PINB zrelacjonował przebieg postępowania, przywołał poczynione ustalenia, wskazując zebrane dowody, zarówno w odniesieniu do przewodów kominowych, jak i wobec tarasu.
Odwołanie od decyzji wnieśli R. O. i M. S. Zarzucili, że organ nie wskazał wszystkich przedłożonych przez nich dokumentów na okoliczność wykonania decyzji nr 573/2019, w związku z przewodami kominowymi, zwłaszcza protokołu nr [...] z okresowej kontroli przewodów kominowych (z 19 sierpnia 2020 r.). Według odwołujących organ ignorował przez długi czas stan rodzący niebezpieczeństwo. Odwołujący kwestionują niektóre z nałożonych nakazów, polemizując z zasadnością ich realizacji, wobec układu wentylacji, jak i tarasu.
Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr 726/2024 z dnia 1 lipca 2024 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ wyjaśnił znaczenie art. 66 Prawa budowlanego precyzując, że w sprawie chodzi o obowiązki zmierzające do likwidacji zagrożeń i nieodpowiedniego stanu technicznego (w zakresie przewodów kominowych, wentylacji i tarasu). DWINB odniósł się do zebranego materiału dowodowego przedstawiającego zły stan obiektu, ukazując w tle konflikt sąsiedzki oraz to, że przedłożone przez stronę dokumenty nie potwierdzają wykonania nałożonych obowiązków. Organ wskazał wiek budynku (blisko 100 lat), ocenił zebrane ekspertyzy odnosząc się do szczegółów technicznych w perspektywie stanu faktycznego, podkreślił znaczenie prawidłowego układu wentylacyjnego. Analogicznie DWINB postąpił wobec tarasu zaznaczając, że kwestią sporną jest przyczyna zalewania pomieszczenia znajdującego się pod tarasem. Oceniono, że zgromadzony materiał dowodowy nie daje jednoznacznej odpowiedzi, czy przyczyną zalewania lokalu nr [...] jest woda piętrząca się na tarasie i nieprawidłowe jej odprowadzanie, co potwierdzałyby tezy jednej z ekspertyz (K. B.). Pozostały materiał dowodowy potwierdza, że przyczyna zalewania leży w nieprawidłowościach w elewacji budynku oraz stan obróbek blacharskich, jak również uszczelnienia w obrębie tarasu związane z odprowadzaniem wody (opnie D. W., Z. F., spójne zeznania świadków). W tym kontekście organ II instancji podkreślił, że do przenikania wody dochodzi w momencie bardzo intensywnych opadów. DWINB uwydatnił ponadto możliwą zmienność techniczną sytuacji związana z długim czasem postępowania, a nadto ocenił, że zastosowane rozwiązania dotyczące drewnianej powierzchni tarasu nie mają wpływu na piętrzenie i odprowadzanie wody. Dalej DWINB uszczegółowił nieprawidłowości związane z przewodami kominowymi i elewacją w świetle rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, konkludując, że obowiązki sformułowano prawidłowo.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu M. S. podtrzymała zarzuty zamieszczone w odwołaniu, wskazując dodatkowo niepełne ustalenie okoliczności sprawy, i w konsekwencji błędne wnioski organów. Rozwijając skargę skarżąca polemizuje z nałożonymi obowiązkami. W jej ocenie obowiązki z pkt. 1-3 ustalono błędnie, ponieważ nieprawidłowości nie wynikają z nieprawidłowej eksploatacji, nieremontowania, lecz są skutkiem wykonywania zadań z zakresu administracji budowlanej przez osoby niekompetentne, z czym wiąże się przewlekłość w wydawaniu decyzji. Skarżąca wskazuje na toczące się postępowania przed sądem powszechnym. Następnie skarżąca kwestionuje obowiązek nałożony w pkt. 4 wskazując, że nie ma dostępu do pomieszczenia, i realizacja obowiązku jest dla niej niewykonalna. Ponadto organy nie wykazały, że brak otworów nawiewnych w piwnicy powoduje zagrożenia. Dalej skarżąca wywodzi, że nakaz wykonania (pkt 5) wentylacji w piwnicy nie ma podstawy prawnej, ponieważ mamy do czynienia ze starym budynkiem, w którym nigdy takiej wentylacji nie było. Następnie skarżąca kwestionuje uprawnienia jednego z biegłych (D. W.), akcentując brak wyższego wykształcenia, i neguje zasadność obowiązków z pkt. 6, wskazując, że brak dowodów, aby wody przenikały do lokalu skarżącej przez spoiny między cegłami czy fragment nieotynkowanej ściany. Sprawia to, że wnioski organów są niespójne. Organy nie zmierzyły nadto głębokości ubytków zaprawy. Tym samym nakazane w pkt. 6-10 prace nie świadczą o złym stanie technicznym budynku, gdyż materiał dowodowy na to nie wskazuje. W ocenie skarżącej organy nie wykazały, w jaki sposób wymienione nieprawidłowości mogą grozić bezpieczeństwu i mieniu, i dlaczego świadczą o nieodpowiednim stanie technicznym obiektu.
Skarżąca zwróciła się o uchylenie decyzji DWINB oraz rozpoznanie sprawy na posiedzeniu jawnym.
W odpowiedzi na skargę DWINB zawnioskował o jej oddalenie podtrzymując uprzednie stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skargę należało oddalić.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 poz. 935), dalej jako p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Jak stanowi art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 p.p.s.a. rozstrzygając w granicach danej sprawy sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na zasadzie art. 145 §1 pkt 1 p.p.s.a. sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie i uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku braku zajścia wskazanych wyżej przesłanek sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddala skargę.
Podstawą materialnoprawną kwestionowanego rozstrzygnięcia jest art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r. poz. 682) w brzmieniu: w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: 1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo 3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym - organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.
Esencja zarzutów skoncentrowana jest w wadliwościach ustalenia stanu faktycznego, co następnie miało się przełożyć na błędne wnioski organów.
Zgodnie z z art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), dalej k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Art. 77 § 1 k.p.a. wymaga od organu wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
Nieodłączną przesłanką nałożenia obowiązków na podstawie art. 66 Prawa budowlanego jest stwierdzenie zagrożenia powodowanego przez obiekt budowlany dla określonych podmiotów i dóbr albo stwierdzenie nieodpowiedniego stanu technicznego tego obiektu. Jak przyjęto w orzecznictwie, nieodpowiedni stan techniczny obiektu budowlanego, o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego jest rezultatem zużycia obiektu lub uszkodzenia obiektu w warunkach wskazanych w art. 61 pkt 2. Natomiast wskazany w art. 61 ust. 1 pkt 1 stan, w którym obiekt może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska, co do zasady nie musi być wiązany z zużyciem lub uszkodzeniem obiektu, jakkolwiek okoliczności tych nie można od siebie w sposób sztuczny oddzielać (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 grudnia 2024 r. sygn. akt II OSK 2285/21, Centralna Baza Orzeczeń i Informacji o Sprawach, z bazy pochodzą także inne przywołane orzeczenia). Judykatura wskazuje także, i Sąd w niniejszym składzie takie stanowisko popiera, że dla zastosowania art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego drugorzędne są przyczyny z jakich dany obiekt budowlany znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym, i z czyjej winy powstały te nieprawidłowości. Wystarczające jest natomiast ustalenie przez organy nadzoru budowlanego, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 30 października 2024 r. sygn. akt II SA/Po 526/24).
Sąd jako prawidłowo wykazane ocenił ustalenia organów wskazujące na zagrożenia powodowane przez budynek przy ul. [...] we W., jak też wskazujące na jego nieodpowiedni stan techniczny. Zagrożenia wynikają przede wszystkim z nieodpowiedniej kondycji instalacji kominowej i wentylacyjnej w budynku. Organy oceniły, że budynek odznacza się niewystarczającą liczbą przewodów kominowych i wentylacyjnych, co ma związek z czasem powstania budynku (ok. 1925 r.). Oznaczenie przewodów kominowych i ich parametry, w tym uwarunkowania użytkowania (nieprawidłowa zabudowa blachą wylotu jednego z kominów) organy przyjęły za opinią kominiarską nr [...] z 19 sierpnia 2020 r. (autorstwa K. S.), posługując się także opinią nr [...] z 17 marca 2023 r. (autorstwa M. B.). Z kolei analiza wentylacji odbyła się z wykorzystaniem opinii z września 2020 r. (sporządziła E. N.), opinii z października 2019 r. (sporządzonej przez D. W.), opinii z maja 2023 r. (R. D.). Rozważania organu ilustrują analizę tych dokumentów, odniesienie się do poszczególnych elementów instalacji kominowej i wentylacyjnej, jak też pokazują, które zalecenia organ uznał za uzasadnione, i jakie czynności należy wykonać. PINB uzasadnił nałożone obowiązki i podkreślił ograniczenie się do wad niewątpliwych, w zakresie przewodów kominowych stanowiących część wspólną obiektu. Organ I instancji przywołał także decyzję nr 573/2019 z 25 marca 2019 r. nakazującą współwłaścicielom obiektu przeprowadzenie kontroli kominów i kontroli stropu (tarasu), podkreślając niewykonanie obowiązków (nie przedłożono wszystkich wymaganych dokumentów), co następnie zostało uzupełnione; organ I instancji wymienił zgromadzone opinie dotyczące instalacji kominowej oraz wentylacyjnej, jak i stropu. W ocenie organu kwestie techniczne, zważywszy nieskomplikowaną naturę obiektu, mają charakter drugorzędny względem konfliktów sąsiedzkich między współwłaścicielami.
Odnosząc się do stropu tarasu (w tym zakresie nakazano usunięcie nieprawidłowości - nieodpowiedni stan techniczny) organy przywołały ekspertyzy D. W. (z 31 sierpnia 2019 r.) oraz K. B. (z października 2019 r.). Oceniono jako zbieżne wnioski ekspertyz w zakresie ogólnego stanu technicznego stropu między tarasem a pomieszczeniem mieszkalnym - obydwaj autorzy nie wskazali na wadliwy stan konstrukcji stropu oraz hydroizolacji i odwodnienia tarasu. Ekspertyzy formułowały natomiast odmienne wnioski wobec przyczyn zalewania lokalu znajdującego się pod tarasem: K. B. wskazywał na nieprawidłowo wykonany podest na tarasie uniemożliwiający szybki odpływ wody, zaś D. W. uwypuklił, że przyczyną "zalewania" może być przedostawanie się wody opadowej przez elewację, i zanegował, jakoby przyczyną mogła być wada konstrukcyjna stropu czy wada w podłodze tarasu. Organ I instancji uzasadnił preferencję dla wniosków ekspertyzy D. W. podnosząc, że drugi dokument (sporządzony przez K. B.) nie jest oparty na naocznych, własnych ustaleniach autora (wykorzystane zdjęcia PINB i zdjęcia archiwalne z 2015 r.). Ponadto, wskutek rozbieżności w ekspertyzach, PINB zorganizował rozprawę administracyjną (styczeń 2020 r.) a następnie wizję tarasu (5 marca 2020 r.). W rezultacie rozprawy i wizji organ pozyskał dodatkowe wyjaśnienia od autorów ekspertyz, co finalnie, w ocenie organu, wraz z dokumentacją zdjęciową i w postaci protokołów z okresowych kontroli (autorstwa Z. F., zalecono zabezpieczenie ściany odpływem wody opadowej m.in. poprzez uzupełnienie tynku) przemawia za nałożonymi obowiązkami. PINB wyjaśnił dlaczego wnioski K. B. potraktował jako mniej doniosłe względem ustaleń wskazujących uszczerbki w elewacji i tynkach. Skonkludował w związku z tym, że nie widzi przyczyn zalewania w drewnianym podeście. Idąc dalej PINB objaśnił ocenę zebranych dokumentów, w tym korespondencji od współwłaścicieli, podnosząc zauważone rozbieżności i niekonsekwencje, w tym w zakresie przedkładanych przez skarżących materiałów zdjęciowych oraz informacji od najemców ich lokalu. Dalej PINB wskazał na kontrolę, jakiej dokonał w obiekcie 11 grudnia 2023 r. opisując jej zakres, przebieg, stan obiektu, i wskazując, że nie stwierdzono oznak zalewania pomieszczenia pod tarasem. PINB uwydatnił zimowy okres dokonania kontroli, co wzmacniałoby długotrwałe działanie wilgoci - czego jednak nie stwierdzono.
Zdaniem Sądu tak zebrany materiał dowodowy jest wystarczający, a jego ocena przez organy nadzoru budowlanego nie nosi znamion dowolności czy arbitralności. Wbrew twierdzeniom odwołania i skargi organy nie pominęły opinii K. S. (przewody kominowe), przy czym trzeba podkreślić, że przedmiotowy dokument stanowi niejedyny materiał decydujący o treści rozstrzygnięcia. Okoliczność ignorowania przez organ niebezpieczeństwa przez okres 4 lat - jak zarzucają skarżący, nie ma wpływu na nałożenie obowiązków w trybie art. 66 Prawa budowlanego. Ponadto w ocenie Sądu, biorąc pod uwagę przebieg postępowania, jego chronologię, i zauważalne w tle sprawy niesnaski sąsiedzkie, takie ignorowanie nie zostało wykazane.
Nie może również przynieść oczekiwanego przez skarżącą skutku polemika z organami w zakresie realności zagrożeń, zasadności nałożonych obowiązków, i wskazanych parametrów technicznych ich realizacji. Skarżąca przedstawia własną, subiektywną ocenę w tym zakresie, która nie może obalić wiarygodnych, opartych na dokumentach ustaleń, i podstawowego faktu, że mamy do czynienia z organem administracji wyspecjalizowanym w zakresie nadzoru budowlanego. Oprócz tego, Sąd uznał ocenę organów za wszechstronną, bazującą na różnych ekspertyzach, bezpośrednich ustaleniach kontrolnych i rozprawie administracyjnej. Tak więc argumenty związane z podestem drewnianym na tarasie, podniesione przez skarżącą, mające dowieść, że to podest jest przyczyną zalewania, jak też ocena skarżącej w zakresie instalacji kominowo – wentylacyjnej, nie mogą podważyć wniosków, jakie organy wyciągnęły na podstawie i po ocenie fachowych ekspertyz.
Odnosząc się do zarzutu skargi w postaci niewskazania w uzasadnieniu decyzji protokołu sporządzonego dnia 19 sierpnia 2020 r. przez K. S., to zdaniem Sądu nie jest to zarzut trafny, ponieważ PINB taki dokument przywołuje, dokument ten jest obecny w aktach, i formułuje on zalecenia w zakresie poprawy wentylacji i kominów (w tym wykonanie otworów w kominie).
Charakter własnej, subiektywnej, krytycznej, niewykazanej oceny mają zarzuty skarżącej celujące w kompetencje i wiedzę techniczną autorów ekspertyz (w szczególności negacja kompetencji zawodowych Z. F. i D. W., s. 2 i 3 skargi). Analogicznie trzeba potraktować zarzut odwołania, jak i skargi, jakoby nakazane prace były w takim stopniu proste, że nie ma potrzeby nadzoru ze strony osób ze stosownymi uprawnieniami.
Okoliczność podniesiona w odwołaniu i skardze, że organ nie objął decyzją nakazu odnośnie wentylacji w drzwiach łazienkowych lokalu nr [...], nie jest przedmiotem kontroli w tym postępowaniu, ponieważ Sąd bada prawidłowość decyzji w kształcie nadanym jej przez organy, wyznaczonym zakresem postępowania. Zgłoszony także na rozprawie argument, że art. 66 Prawa budowlanego nie powinien znaleźć zastosowania, skoro określony stan budynku jest następstwem działań inwestycyjnych, nie może odnieść pożądanego skutku, ponieważ takie uwarunkowanie nie wynika z treści art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, zaś Sąd jak własne traktuje przywołane wcześniej stanowisko zajęte w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.
Konkludując, wydane w sprawie decyzje nie naruszają przepisów prawa, ani materialnego, ani procesowego, w stopniu uzasadniającym ich eliminację z obrotu prawnego. Stan i okoliczności sprawy zostały wyjaśnione należycie, a przepisy Prawa budowlanego zastosowano prawidłowo. Dlatego Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.