VII SA/Wa 968/21

VII SA/Wa 968/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-07-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-05-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Elżbieta Granatowska /sprawozdawca/
Grzegorz Antas /przewodniczący/
Monika Kramek
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OSK 128/22 - Wyrok NSA z 2024-10-23
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 256
art. 58 par. 1, art. 59 par. 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Antas, Sędziowie asesor WSA Elżbieta Granatowska (spr.), sędzia WSA Monika Kramek, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 lipca 2021 r. sprawy ze skargi H. S. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2021 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę
Uzasadnienie
Postanowieniem z [...] marca 2021 r., znak: [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 58 § 2 oraz art. 59 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej: "k.p.a."), odmówił H. S. przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewody [...] z [...] grudnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania nieważnościowego.
Do wydania zaskarżonego postanowienia doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Postanowieniem z [...] grudnia 2020 r. Wojewoda [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z [...] kwietnia 2012, nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej M. S. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego (kat. I), szczelnego zbiornika do gromadzenia nieczystości wraz z instalacją kanalizacji sanitarnej, instalacji energii elektrycznej i instalacji wody, na nieruchomości nr ewid. [...], położonej w miejscowości K., na terenie gminy [...]. Postanowienie to zostało skutecznie doręczone skarżącemu w dniu 21 stycznia 2021 r. Ustawowy termin do złożenia zażalenia upłynął zatem z dniem 28 stycznia 2021 r.
Podaniem z 29 stycznia 2021 r. H. S. wniósł zażalenie na postanowienie Wojewody [...] z [...] grudnia 2020 r. Wskazane zażalenie zostało nadane w urzędzie pocztowym w 29 stycznia 2021 r., a zatem z uchybieniem 7-dniowego terminu, o którym mowa w art. 141 § 2 k.p.a. Jednocześnie z zażaleniem skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, motywując wniosek chorobą pełnomocnika.
Zgodnie z brzmieniem przepisu art. 58 § 1 k.p.a., w razie uchybienia terminu, należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Natomiast przepis art. 58 § 2 k.p.a. stanowi, iż prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, dopełniając jednocześnie czynności, dla której określony był termin. Z treści przywołanych unormowań wynika, że organ administracji publicznej jest zobowiązany przywrócić termin wtedy, gdy zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: a) uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego i brak winy zostanie uprawdopodobniony, b) zainteresowany złożył wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi, c) zainteresowany dopełnił czynności, dla której określony był termin jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu.
H. S. złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia, równocześnie wnosząc zażalenie, ponadto zrobił to jeszcze w trakcie trwania przyczyny uchybienia ustawowemu terminowi do wniesienia zażalenia, gdyż w dniu 29 stycznia 2021 r. uzyskał informację o chorobie pełnomocnika, która jak wynika z treści podania skarżącego trwała do 1 lutego 2021 r. i w tym samym dniu 29 stycznia 2021 r. nadał w urzędzie pocztowym przesyłkę zawierającą zażalenie oraz wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia.
Organ wskazał, że jak wynika z orzecznictwa sądowoadministracyjnego, przywrócenie uchybionego terminu uzasadniają wyłącznie takie obiektywne, występujące bez woli strony, okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności we właściwym czasie. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia (por. wyrok NSA z 25 lutego 2020 r., I GSK 1232/19, wyrok NSA z 9 października 2019 r., I OSK 401/18, wyrok NSA z 29 maja 2018 r., I GSK 396/18). Warunek braku zawinienia w uchybieniu terminowi należy przy tym oceniać w kategoriach zachowania przez zainteresowanego reguł należytej staranności i racjonalnego postępowania przy wykonywaniu czynności. Chodzi bowiem o taką przeszkodę w dotrzymaniu terminu, która była niezależna od woli i wiedzy strony, a zatem przeszkodę nie do przezwyciężenia, przeszkodę eliminującą nie tylko możliwość złożenia pisma procesowego w terminie, ale wykluczającą w ogóle normalne działanie.
W ocenie organu wnioskodawca nie uprawdopodobnił, iż uchybienie terminu do wniesienia zażalenia nastąpiło bez jego winy. Za okoliczność braku winy w uchybieniu terminu nie może być bowiem uznane ogólne stwierdzenie, że uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia wynika z "problemów kardiologicznych z sercem" pełnomocnika.
Zgodnie z art. 33 § 2 k.p.a. pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie, w formie dokumentu elektronicznego lub zgłoszone do protokołu. Tymczasem analiza materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie nie wskazuje, aby H. S. był reprezentowany przez pełnomocnika, bowiem w aktach Wojewody [...] brak jest dokumentu pełnomocnictwa upoważniającego do działania w imieniu skarżącego w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z [...] kwietnia 2012 r. Dodatkowo zaskarżone rozstrzygnięcie organu wojewódzkiego zostało doręczone bezpośrednio skarżącemu. Uznać zatem należy, że w postępowaniu przed organem I instancji skarżący działał samodzielnie. Tym samym jego twierdzenia dotyczące choroby osoby, która miała być jego pełnomocnikiem (który nie został umocowany) nie znajdują potwierdzenia w aktach sprawy, ja ponadto świadczą o tym, że skarżący nie uprawdopodobnił braku swojej winy wynikającej z wniesienia zażalenia na postanowienie z uchybieniem ustawowego terminu.
Nawet w przypadku, gdyby rzeczywiście pełnomocnik został ustanowiony w tej sprawie i ze względu na chorobę nie mógł wnieść w ustawowym terminie zażalenia, to same twierdzenia dotyczące jego choroby organ uznał za niewystarczające, bowiem jak wynika z art. 58 § 1 k.p.a. zainteresowany musi uprawdopodobnić brak swojej winy poprzez wskazanie konkretnych faktów, które mogłyby przemawiać za tym, że rodzaj choroby, jej przebieg czy też zalecenia medyczne dotyczące leczenia uniemożliwiły dokonanie wskazanej czynności procesowej oraz że nie istniała możliwość skorzystania z pomocy innych osób w jej dokonaniu (por. wyrok NSA z 30 czerwca 2020 r., I GSK 471/20). Ponadto wskazać należy, że nawet choroba osoby, która miała być pełnomocnikiem, wymagająca leżenia nie uzasadnia sama przez się braku zawinienia i przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej, o ile osoba uprawniona do dokonania tej czynności mogła skorzystać z pomocy osób trzecich (por. wyrok NSA z 23 kwietnia 2020 r., II OSK 761/19).
Na marginesie, organ wyjaśnił, że jeżeli strona wnosi zażalenie po terminie i składa prośbę o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia to badanie okoliczności związanych z terminowością zażalenia, a także związanych z uchybieniem terminu i zasadnością jego przywrócenia następuje wyłącznie w ramach trybu określonego w art. 58 i 59 § 2 k.p.a. Wydanie postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania czyni wówczas zbędnym celowość i konieczność wydawania postanowienia w oparciu o art. 134 k.p.a. Odmowa przywrócenia terminu załatwia nie tylko sprawę wniosku o przywrócenie terminu, ale jednocześnie potwierdza, że wniesienie odwołania nastąpiło z uchybieniem terminu, czyli rozstrzyga również o tym, co jest przedmiotem postanowienia z art. 134 k.p.a.
Skargę na to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył H. S., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając je w całości i zarzucając organowi:
1. błędną wykładnię, a w rezultacie niewłaściwe zastosowanie art. 58 § 1 k.p.a., poprzez przyjęcie, że skarżący nie uprawdopodobnił braku swojej winy wynikającej z wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewody [...] z [...]grudnia 2020 r. z uchybieniem ustawowego terminu, podczas gdy niedochowanie przypisanego terminu nastąpiło bez jego winy, przy zachowaniu wszelkiej należytej staranności,
2. niezastosowanie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez brak uchylenia postanowienia Wojewody [...] z [...] grudnia 2020 r., co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przywrócenie skarżącemu terminu do wniesienia zażalenia oraz o zasądzenie od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kosztów postępowania, obejmujących koszty zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi wskazano, iż ustawowy siedmiodniowy termin do złożenia ewentualnego zażalenia przez skarżącego minął w dniu 28 stycznia 2021 r. Pismem z 29 stycznia 2021 r. skarżący wniósł do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego o przywrócenie uchybionemu terminowi do złożenia zażalenia, jednocześnie dokonując czynności procesowej, dla której ustanowiony był przywracany termin. Jednocześnie wyjaśnił, iż przyczyną złożenia środka zaskarżenia po terminie był fakt, iż adwokat J. S., któremu zlecił sporządzenia tego pisma - ze względu na nagłe pogorszenie się jego stanu zdrowia z przyczyn kardiologicznych, nie był w stanie przygotować takiego zażalenia w terminie. Dodatkowo, na potwierdzenie powyższego, skarżący załączył kopię oświadczenia adwokata J. S. z 10 marca 2021 r., jak również skan prowadzonej z nim korespondencji smsowej, potwierdzające powyższą okoliczność.
Pełnomocnik wskazał, że H. S., chcąc zaskarżyć wspomniane postanowienie Wojewody [...], już w dniu [...] stycznia 2021 r. zlecił przygotowanie stosownego pisma procesowego wskazanemu adwokatowi, który podjął się jego sporządzenia. W związku ze zbliżającym się końcem terminu do złożenia zażalenia, skarżący, nie mając jeszcze odpowiedzi ze strony adwokata czy przedmiotowe zażalenie jest już sporządzone, wielokrotnie próbował skontaktować się z nim telefonicznie. Jednakże pełnomocnik przez kilka dni nie odbierał telefonu, jak również nie odpisywał na wysyłane smsy. Odpowiedzi o przyczyny braku kontaktu z adwokatem skarżący nie otrzymał także ze strony aplikanta A. K. oraz pracownicy kancelarii pełnomocnika, do których zwracał się o wyjaśnienia przyczyn braku kontaktu ze strony pełnomocnika. Odpowiedź ze strony adwokata przyszła dopiero w dniu 29 stycznia 2021 r., w której poinformował on mojego mandanta, że nie mógł się on odezwać, gdyż był w bardzo ciężkim stanie zdrowia. Jednocześnie polecił on skarżącemu wystąpienie do organu z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia, z jednoczesnym zaskarżeniem kwestionowanego postanowienia, co też skarżący niezwłocznie tego samego dnia uczynił. W świetle powyższych okoliczności - zdaniem skarżącego - jednoznacznie uznać należy, że nie dochował on terminu do wniesienia zażalenia w przypisanym terminie bez swojej winy.
Nie sposób się również zgodzić ze stanowiskiem organu, że twierdzenia skarżącego o tym, iż korzystał on z pomocy profesjonalnego pełnomocnika nie miały żadnego potwierdzenia w aktach sprawy. Na dotychczasowym etapie postępowania rzeczywiście skarżący występował sam, osobiście, jednakże załączona do akt korespondencja smsowa, jak również przedstawione oświadczenie adwokata J. S. w jednoznaczny sposób potwierdzają fakt zlecenia przez skarżącego sporządzenia przedmiotowego zażalenia właśnie tej osobie. Tym samym w pełni zasadnym jest powoływanie się przez skarżącego na fakt nagłej choroby osoby przyjmującej zlecenie sporządzenia odpowiedniego środka zaskarżenia, co też w niniejszej sprawie miało rzeczywiście miejsce. Skarżący poprosił o sporządzenie przez adw. J. S. stosownego dokumentu pełnomocnictwa dla jego osoby oraz osób przez niego upoważnionych, lecz ten oświadczając, iż takowe pełnomocnictwo wymagane będzie dopiero na etapie postępowania prowadzonego przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, oświadczył, że na chwilę obecną nie ma potrzeby jego wystawiania na piśmie.
Odnośnie zaś formułowanego przez organ w stosunku do skarżącego zarzutu rzekomo zawinionego braku dochowania należytej staranności w prowadzeniu swoich własnych spraw, wskazać należy, że skarżący z braku oczywistej znajomości przepisów procedury administracyjnej, prawa budowlanego i ich zawiłości, nie mógł dalej skutecznie i samodzielnie dochodzić swoich praw, które to sprawy z oczywistych względów nie są domeną zawodową skarżącego. Skorzystał on zatem w tym celu z usług adwokata. Zakładał on zasadnie, zgodnie z pierwotnymi jego zapewnieniami mecenasa, że zażalenie zostanie złożone w terminie. Samodzielnie nie był on w stanie przygotować odpowiedniego środka zaskarżenia, uwzględniającego wszelkie zarzuty stawiane kwestionowanemu postanowieniu Wojewody [...].
Skarżący ma świadomość wyjątkowego charakteru instytucji przywrócenia niedochowanego terminu na dokonanie określonej czynności procesowej, to w niniejszej sprawie taka sytuacja zachodzi. Ówczesny stan zdrowia adwokata J. S., jego nagłe drastyczne pogorszenie, które doprowadziło do braku jakiegokolwiek z nim kontaktu, przy jednoczesnym braku możliwości samodzielnego działania procesowego przez skarżącego, w pełni uzasadniają konieczność uwzględnienia przedmiotowej skargi, zważywszy także na fakt, iż skarżący nie posiadał możliwości działania w zakresie, w jakim powierzył czynności adwokackie adw. J. S. i innemu pełnomocnikowi, albowiem - według ówczesnej wiedzy skarżącego - nie było zbyt wielu prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym, a w szczególności prawie budowlanym. Co więcej, z tych potencjalnych pełnomocników, do których dotarł, niewielu chciało się prowadzenia sprawy w tej materii, ale także z powodu zbyt krótkiego terminu do wnikliwego zapoznania się z aktami sprawy.
Najistotniejszą przyczyną, dla której skarżący nie mógł powierzyć prowadzenia sprawy innemu pełnomocnikowi był fakt, iż cała posiadana przez niego dokumentacja w sprawie była w posiadaniu adwokata J. S., gdzie - jak to już było uprzednio podnoszone - skarżący nie miał możliwości jakiegokolwiek kontaktu, pomimo licznych prób, z pełnomocnikiem z racji jego stanu zdrowia. W stanie realnego zagrożenia życia i zdrowia, w jakim znalazł się J. S., skarżący nie mógł wymuszać działania na osobie, której prowadzący lekarze kardiolodzy zalecili odpoczynek.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowalnego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2019 poz. 2325 – zwanej dalej "p.p.s.a.") sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł doprowadziła do uznania, że nie narusza ono prawa.
Z ustaleń organu wynika, że zaskarżone postanowienie organu I instancji zostało doręczone skarżącemu w dniu 21 stycznia 2021 r., zatem termin przewidziany w art. 141 § 2 k.p.a. na wniesienie zażalenia upłynął w dniu 28 stycznia 2021 r. Składając wniosek o przywrócenie terminu w dniu 29 stycznia 2021 skarżący spełnił wymogi określone w art. 58 § 2 k.p.a., a więc złożył wniosek w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (o przyczynie uchybienia, tj. chorobie pełnomocnika dowiedział się w dniu 29 stycznia 2021 r.) i dopełnił czynności, dla której określony był termin poprzez złożenie zażalenia.
Niemniej jednak Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo uznał, że żądanie to nie może być uwzględnione, z uwagi na to, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu.
Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W orzecznictwie i doktrynie ugruntowany jest pogląd, że jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przywrócenie terminu nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. A contrario, przywrócenie to może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Oznacza to, że przywrócenie uchybionego terminu uzasadniają wyłącznie takie obiektywne, występujące bez woli strony, okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności we właściwym czasie.
Podkreślenia wymaga, że przebywanie strony, czy jej pełnomocnika na zwolnieniu lekarskim nie jest wystarczającą przesłanką do tego, aby przywrócić termin do dokonania czynności procesowej. Wskazuje się, że nie każda choroba uzasadnia uwzględnienie prośby o przywrócenie terminu. Zainteresowany podmiot musi uprawdopodobnić, że dla zachowania terminu korzystanie ze zwolnienia lekarskiego było okolicznością nie do przezwyciężenia, mimo dopełnienia regułom należytej staranności. To z kolei wymaga wskazania konkretnych faktów, które mogłyby przemawiać za tym, że rodzaj choroby, jej przebieg czy też zalecenia medyczne dotyczące leczenia uniemożliwiły dokonania wskazanej czynności procesowej oraz, że nie istniała możliwość skorzystania z pomocy innych osób w jej dokonaniu. Przyczyną uzasadniającą przywrócenie terminu będzie choroba nagła (wymagająca leżenia, pobytu w szpitalu) oraz uniemożliwiająca złożenie odwołania osobiście przez stronę lub zlecenie dokonania czynności procesowej przez inną osobę (wyrok NSA z 17 grudnia 2015 r., II OSK 1004/14, z 7 listopada 2017 r., II OSK 368/16, z 30 czerwca 2020 r., I GSK 471/20, wszystkie powołane orzeczenia publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Tylko choroba, która uniemożliwia osobiste działanie, przy braku możliwości skorzystania z pomocy lub zastępstwa innych osób usprawiedliwia niedochowanie terminu do dokonania tej czynności (zob. wyroki NSA z 21 stycznia 2014 r., II GSK 1599/12, z dnia 11 sierpnia 2016 r., II GSK 601/15). W orzecznictwie wskazuje się, że w sprawach, w których stronę reprezentuje profesjonalny pełnomocnik, kryterium braku winy w uchybieniu terminu należy oceniać z uwzględnieniem podwyższonego miernika staranności, jakiej można wymagać od profesjonalnych uczestników obrotu prawnego. Tym bardziej, że skutki prawne działań i zaniechań pełnomocnika obciążają reprezentowaną przez niego stronę postępowania (postanowienie NSA z 24 marca 2021 r., I OZ 88/21, wyrok WSA w Warszawie z 30 czerwca 2020 r., VII SA/Wa 547/20).
W stanie faktycznym tej sprawy skarżący zlecił sporządzenie zażalenia adwokatowi J. S.. Pełnomocnictwo nie zostało udzielone w formie pisemnej, gdyż – jak twierdzi skarżący – pełnomocnik wskazał, że "na chwilę obecną nie ma potrzeby jego wystawiania na piśmie". Z twierdzeń skarżącego wynika, że przed upływem terminu do wniesienia zażalenia skarżący miał świadomość, że termin do wniesienia zażalenia na postanowienie organu I instancji doręczone mu w dniu 21 stycznia 2021 r. upływa w dniu 28 stycznia 2021 r. i próbował się on skontaktować z pełnomocnikiem, lecz jego próby były bezskuteczne. Pełnomocnik przez kilka dni nie odbierał telefonu, jak również nie odpisywał na wysyłane smsy. Odpowiedzi o przyczyny braku kontaktu z adwokatem skarżący nie otrzymał także ze strony aplikanta zatrudnionego w kancelarii oraz pracownika kancelarii pełnomocnika, do których zwracał się o wyjaśnienie tych przyczyn. Pełnomocnik skontaktował się z nim dopiero w dniu 29 stycznia 2021 r., a więc już po upływie terminu do wniesienia zażalenia, informując, że miał problemy kardiologiczne i przyjmuje leki. Jednocześnie polecił on skarżącemu sporządzenie samodzielnie zażalenia i wniesienie go do organu z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia.
Organ wskazał, że w tej sprawie skarżący nie przedłożył dokumentu pełnomocnictwa udzielonego adw. J. S.. Z treści skargi wynika, że taki dokument nie został sporządzony, lecz z oświadczenia skarżącego oraz oświadczenia pełnomocnika z dnia 10 marca 2021 r. wynika, że zlecił on ustnie sporządzenie i wniesienie zażalenia wskazanemu adwokatowi. Zgodnie z art. 33 § 2 k.p.a. pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie, w formie dokumentu elektronicznego lub zgłoszone do protokołu. Organ słusznie więc uznał, że w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym brak było formalnego umocowania wskazanego pełnomocnika do reprezentowania strony.
Zdaniem Sądu, pomimo tego, że wskazany pełnomocnik nie został formalnie umocowany do reprezentowania skarżącego w postępowaniu administracyjnym, należało wsiąść pod uwagę jego winę w uchybieniu terminu jako osoby, której skarżący zlecił sporządzenie i wniesienie zażalenia. Z dokumentów przedstawionych przez skarżącego wynika, że pełnomocnik miał problemy kardiologiczne i miał zalecony odpoczynek i przyjmowanie leków. Z oświadczenia adwokata wynika, że dopiero w dniu 1 lutego 2021 r. udało mu się dostać do lekarza kardiologa i uzyskał od niego zwolnienie lekarskie w okresie 2-12 luty 2021 r. Zwolnienie to nie zostało dołączone do pisma skarżącego z dnia 10 marca 2021 r., pomimo takiej adnotacji w treści tego pisma. Zdaniem Sądu, wskazane okoliczności i dokumenty przedstawione przez skarżącego nie dają podstawy do przyjęcia, aby choroba adwokata uniemożliwiała mu zapewnienie zastępstwa na czas choroby. Z twierdzeń skarżącego wynika, że w kancelarii tej zatrudniony było co najmniej jeden aplikant. Oznacza to, że nawet w razie choroby adwokat miał obowiązek dochować należytej staranności i tak zorganizować działanie jego kancelarii, aby jego mocodawcy nie ponosili negatywnych skutków jego nieobecności.
Druga kwestia dotyczy winy skarżącego, który mając świadomość upływającego terminu oraz nie mogąc skontaktować się z pełnomocnikiem w celu ustalenia czy zażalenie zostało sporządzone, co dawało podstawy do przyjęcia, że pełnomocnik nie wywiązał się z tym zakresie z zawartej umowy, mógł skorzystać z pomocy innej osoby (innego pełnomocnika) lub samodzielnie wnieść zażalenie na postanowienie Wojewody [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z powodu braku po stronie wnioskodawcy przymiotu strony (co w końcu uczynił). Zażalenie nie jest sformalizowanym środkiem prawnym. Zgodnie z art. 128 w zw. z art. 144 k.p.a. zażalenie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia i wystarczy, jeżeli wynika z niego, iż strona nie jest zadowolona z wydanego postanowienia. W obu tych przypadkach, niezależnie od tego, czy strona wniosłaby zażalenie samodzielnie, czy też poprzez innego, zdolnego do świadczenia pracy (pomocy prawnej) pełnomocnika, zażalenie to mogło zostać – już po jego skutecznym wniesieniu – uzupełnione. Twierdzenia skargi o braku możliwości samodzielnego działania skarżącego w tej sprawie są nieuzasadnione.
W skardze podniesiono, że skarżący nie mógł osobiście sporządzić zażalenia lub posłużyć się pomocą innej osoby, gdyż cała dokumentacja sprawy została przekazana wskazanemu adwokatowi. Ze znajdującego się w aktach sprawy zażalenia z dnia 29 stycznia 2021 r. oraz oświadczenia adwokata J. S. z dnia 10 marca 2021 r. wynika, że skarżący przekazał mu jedynie skan zaskarżonego postanowienia w dniu [...] stycznia 2021 r., co oznacza, że skarżący posiadał odpis zaskarżonego postanowienia.
W ocenie Sądu, organ prawidłowo uznał, że wskazane przez skarżącego okoliczności nie stanowiły świadczą o braku jego winy w zachowaniu przedmiotowego terminu w rozumieniu art. 58 § 1 k.p.a. i nie uzasadniają przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia zażalenia. Niezasadny jest w związku z tym zarzut skargi niewłaściwego zastosowania przez organ art. 58 § 1 k.p.a., gdyż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
W odniesieniu do zarzutu skargi dotyczącego "niezastosowania art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez brak uchylenia postanowienia Wojewody [...] z [...] grudnia 2020 r." wskazać należy, iż zaskarżone postanowienie organu odwoławczego zostało wydane na podstawie art. 59 § 2 k.p.a., zgodnie z którym o przywróceniu terminu o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. Jest to więc postępowanie wpadkowe, którego przedmiotem jest przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, a nie merytoryczne rozpoznanie zażalenia.
Z powyższych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Sprawa rozpoznana została w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.