VII SA/Wa 967/21

VII SA/Wa 967/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-09-15
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-05-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bogusław Cieśla /sprawozdawca/
Tomasz Stawecki
Wojciech Sawczuk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OSK 101/22 - Wyrok NSA z 2024-10-29
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 145 par. 1 pkt 1 lit c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2013 poz 1409
art. 32 ust 4 pkt 2 , art. 33 ust 2 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Sawczuk, Sędziowie sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), sędzia WSA Tomasz Stawecki, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 września 2021 r. sprawy ze skargi A. Ż. i A. Ż. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję II. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących A. Ż. i A. Ż. solidarnie kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2020 r., [...]na podstawie art. 157 § 1 i art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.), po przeprowadzeniu wszczętego na wniosek A. Z. i A. Z. postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...]z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...]zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej A. L. pozwolenia na przebudowę dwóch lokali mieszkalnych celem ich połączenia wraz ze zmianą sposobu użytkowania na zespół gabinetów stomatologicznych w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] i [...] (działka nr [...]obręb [...] - odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji.
W uzasadnieniu Wojewoda wskazał, że Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił A. L. pozwolenia na przebudowę dwóch lokali mieszkalnych celem ich połączenia wraz ze zmianą sposobu użytkowania na zespół gabinetów stomatologicznych w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] i [...]w [...].
W dniu 21 kwietnia 2020 r. wpłynął wniosek A. Z. i A. Z. o stwierdzenie nieważności ww. decyzji z powodu wydania jej z rażącym naruszeniem prawa. Wnioskodawcy podnosili, że od 22 kwietnia 2015 r. są współwłaścicielami odrębnego lokalu niemieszkalnego - hali garażowej na poziomie -1 w budynku przy ul. [...] i nie zostali poinformowani o postępowaniu zakończonym ww. decyzją. Bez ich zgody w obrębie miejsca postojowego nr [...], do którego mają prawo wyłącznego korzystania, wykonano prace budowlane skutkujące zainstalowaniem wyrzutni zużytego powietrza z wentylacji mechanicznej lokali A3 i A4, a także z instalacji technologicznej obejmującej odpowietrzenie pomp ssących unitów dentystycznych. Uciążliwości zapachowe (stomatologiczne), ograniczają swobodne korzystanie z miejsca postojowego nr [...], stanowią potencjalne zagrożenie zakażeniem. Podnosili następujące nieprawidłowości w decyzji:
- brak zgody wszystkich współwłaścicieli hali garażowej G1 na wyprowadzenie wyrzutni zużytego powietrza w obrębie miejsca postojowego nr [...],
- złożenie przez inwestora nieprawdziwego oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane,
- zastosowanie rozwiązania technicznego z wyrzutniami powietrza zlokalizowanymi w podziemnej hali garażowej niezgodnie z § 152 (w tym ust. 6) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a także rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 26.03.2019 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać pomieszczenia i urządzenia podmiotu wykonującego działalność leczniczą (§ 14 ust. 2).
Po rozpatrzeniu wniosku organ wskazał, że podstawą do założenia księgi wieczystej nr [...] dla lokalu niemieszkalnego - hali garażowej na poziomie -1 było oświadczenie o ustanowieniu odrębnej własności lokali (Rep. A nr [...]) z dnia [...].02.2015 r. Z zaświadczenia Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] .11.2014 r. wynikało, że obie hale garażowe - na poziomach -1 i -2 są samodzielnymi lokalami, a nie częściami wspólnymi budynku.
W dacie wyodrębnienia hali G1 jej właścicielem było tylko Przedsiębiorstwo [...] sp. z o.o. S.K.A . (w skrócie P[...] ), co znalazło odzwierciedlenie w uchwale wspólnoty mieszkaniowej nr [...] z dnia [...] .01.2015 r.,
Na podstawie umowy ustanowienia odrębnej własności lokali i sprzedaży (Rep. A nr [...]) z dnia [...] .04.2015 r. skarżący nabyli udział w lokalu niemieszkalnym hali G1 z prawem wyłącznego korzystania z miejsca postojowego nr [...] , a w umowie przedstawiciel [...] oświadczył, że hala G1 jest wolna od ograniczonych praw rzeczowych oraz innych praw i roszczeń na rzecz osób trzecich
Dalej organ I instancji wskazał, że do nieruchomości, na której zrealizowano inwestycję, zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 24 czerwca 1994 roku o własności lokali (tj. Dz.U. z 2020 r., poz. 532 ze zm.) Ogół właścicieli lokali w budynku (w tym skarżący), tworzą wspólnotę mieszkaniową. Wnioskodawcy nie byli stroną w postępowaniu o pozwolenie na budowę, stroną była Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. [...].
Organ stwierdził, że inwestycja mogła mieć - w powiązaniu z odpowiednimi przepisami prawa materialnego - bezpośredni wpływ na prawa lub obowiązki skarżących jako współwłaścicieli, tj. może ingerować w wykonywane przez nich prawo własności do lokalu niemieszkalnego (immisje wynikające z art. 144 k.c.).
W aktach sprawy zakończonej kwestionowaną decyzją znajduje się oświadczenie inwestora o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością - na cele budowlane. Do wniosku dołączono również uchwałę nr [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. wyrażającą zgodę (udzieloną przez 100 % właścicieli tworzących wspólnotę mieszkaniową - których było wówczas dwóch) na przeprowadzenie w częściach wspólnych robót budowlanych polegających na przeprowadzeniu kanałów wentylacyjnych do przestrzeni hali garażowej w częściach wspólnych.
Twierdzenia wnioskodawców o złożeniu nieprawdziwego oświadczenia przez inwestora o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane było chybione. Posiadając zgodę właścicieli tworzących wspólnotę mieszkaniową, nie była wymagana zgoda wszystkich współwłaścicieli hali garażowej G1 na wyprowadzenie wyrzutni zużytego powietrza w obrębie miejsca postojowego nr [...].
Oświadczenie A. L. z dnia [...] października 2015 r. o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane sporządzone zostało na urzędowym druku i podpisane przez uprawnioną osobę. Nie doszło zatem do naruszenia art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane.
Stosownie do art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, organ wydający pozwolenie na budowę nie jest uprawniony do badania zgodności projektu architektoniczno-budowlanego z przepisami techniczno-budowlanymi lub innymi przepisami prawa, poza ustaleniami miejscowego planu i przepisami dotyczącymi ochrony środowiska.
Zgodnie z ustaleniami obowiązującego planu miejscowego (uchwała nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] maja 2014 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...] - browar [...] przy ul. [...] w mieście [...] ) działka, na której zlokalizowana jest inwestycja, znajdowała się w obrębie jednostki planistycznej oznaczonej symbolem 001-MU/U32.
Zgodnie z § 7 pkt 3 przeznaczenie terenu: M/U32 - teren zabudowy mieszkaniowo-usługowej zawierający tereny mieszkaniowe MW24 i usługowe U33. Funkcję usługową przewidziano na co najmniej 20 % łącznej powierzchni użytkowej. Zamierzenie objęte badaną decyzją - przebudowa dwóch lokali mieszkalnych wraz ze zmianą sposobu użytkowania na zespół gabinetów stomatologicznych - było zgodne z ustaleniami planu w zakresie przeznaczenia terenu.
Plan miejscowy w § 5 pkt 1 ustalił (w formie tabeli) wskaźniki parkingowe do obliczania zapotrzebowania inwestycji na liczbę miejsc postojowych dla samochodów i rowerów: dla budynków mieszkalnych wielorodzinnych na jedno mieszkanie w obszarze intensywnej zabudowy śródmiejskiej strefy ograniczonego parkowania dla samochodów minimum: 1. Natomiast dla przychodni, gabinetów lekarskich, kancelarii adwokackich o powierzchni do 200 m, ustalił wskaźnik maksymalnie: 5 w ww. strefie. Z powyższego wynika, iż łącząc dwa lokale mieszkalne wraz ze zmianą sposobu użytkowania na zespół gabinetów stomatologicznych, inwestor nie naruszył ustaleń planu co do wskaźników parkingowych, bowiem dla gabinetów lekarskich nie ustalono minimalnych wskaźników, a realizacja inwestycji nie spowodowała konieczności realizacji dodatkowych miejsc postojowych.
Kontrolowana decyzja nie narusza w sposób rażący art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.
Dalej Wojewoda wskazał, że zakres badania przez organ administracji architektoniczno-budowlanej projektu architektoniczno-budowlanego jest ograniczony. Odpowiedzialność za merytoryczną zawartość projektu ponosi wyłącznie projektant oraz - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu - sprawdzający projekt, którzy mają obowiązek dołączyć do projektu oświadczenia o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej.
Inwestor stosownie do art. 33 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, dołączył cztery egzemplarze projektu budowlanego sporządzonego przez mgr inż. G. K. Projektant dołączył do projektu budowlanego oświadczenie o jego sporządzeniu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, a także informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1 b Prawa budowlanego.
Część 3 projektu budowlanego dot. instalacji wod.-kan., co, technologicznej oraz wentylacji mechanicznej sporządził mgr inż. W. O. (kopia uprawnień str. 57 projektu). Również on złożył wymagane oświadczenie o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej.
Wobec powyższego nie doszło do naruszenia przepisu art. 33 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Sporna inwestycja została zaprojektowana zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Odnosząc się do zarzutów dotyczących naruszenia § 152 ust. 6 rozporządzenia w dnia 12 kwietnia 2002 r. Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznym, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1422), (zgodnie z którym wyrzutnie powietrza w instalacjach wentylacji i klimatyzacji powinny być zabezpieczone przed opadami atmosferycznymi i działaniem wiatru oraz być zlokalizowane w miejscach umożliwiających odprowadzenie wywiewanego powietrza bez powodowania zagrożenia zdrowia użytkowników budynku i ludzi w jego otoczeniu oraz wywierania szkodliwego wpływu na budynek) uznał, że twierdzenia o uciążliwościach zapachowych stanowiących potencjalne zagrożenie zdrowia są subiektywnym odczuciem wnioskodawców. Umiejscowiona za zgodą wspólnoty mieszkaniowej wyrzutnia nie narusza ich prawa współwłasności, w tym możliwości korzystania z miejsca postojowego.
Inwestor uzyskał zgodę właścicieli lokali tworzących wspólnotę (posiadających 100% udział w nieruchomości) na przeprowadzenie kanałów wentylacyjnych do przestrzeni hali garażowej i zgoda ta nie została w odwołana. Nadto miejsce postojowe nie jest miejscem na stały ani nawet czasowy pobyt ludzi. Korzystanie z niego co do zasady jest krótkotrwałe, polegające na zaparkowaniu, ewentualnie załadowaniu lub wyładowaniu np. bagażu.
Wojewoda [...] nie stwierdził, aby decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. była obarczona którąkolwiek z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a.
Od decyzji Wojewody [...] z [...] września 2020 r. odwołanie wnieśli A. Z. i A. Z.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] marca 2021 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania A. Z. i A. Z od decyzji Wojewody [...] z [...] września 2020 r., odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] grudnia 2015 r. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm. - według stanu na dzień wydania kontrolowanej decyzji), pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Stosownie do art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego, inwestor powinien dołączyć powyższy dokument do wniosku o pozwolenie na budowę.
Inwestor – A. L. wraz z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę, złożyła oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania działką inwestycyjną na cele budowlane oraz wskazała, że tytuł prawny do ww. nieruchomości wynika z użytkowania wieczystego. Ponadto, wymieniła akty notarialne Rep A nr [...] oraz Rep A nr [...] , z których wywodziła tytuł prawny do lokali nr [...] i [...], objętych inwestycją. Do powyższego oświadczenia dołączyła uchwałę Wspólnoty Mieszkaniowej [...] z dnia [...].01.2015 r. nr [...] o wyrażeniu zgody na połączenie dwóch odrębnych lokali.
Z projektu budowlanego wynikało, że roboty budowlane przewidziane w ramach przebudowy dwóch lokali mieszkalnych celem ich połączenia wraz ze zmianą sposobu użytkowania na zespół gabinetów stomatologicznych nie ograniczały się jedynie do lokali lecz obejmowały również wyodrębniony lokal niemieszkalny - halę garażową G1. Projekt budowlany przewidywał realizację wentylacji mechanicznej, za pomocą której zużyte powietrze z gabinetu stomatologicznego (poziom 0 budynku) wyrzucane będzie do hali garażowej na poziomie -1 (proj. bud. 8 Wentylacja mechaniczna 8.7 Wyrzutnia powietrza i wkład kanału wentylacyjnego hala garażowa, str. 50; rzut parteru - wentylacja mechaniczna, rys. nr 4, str. 72; Hala garażowa - wyrzutnia powietrza, rys. nr 5, str. 73).
Inwestor nie złożył oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania lokalem niemieszkalnym - halą garażową G1 pomimo, że w częściach wspólnych nieruchomości garażowej zaprojektowano wyprowadzenie przewodów wentylacyjnych z lokali użytkowych nr 3 i 4. Powyższe oznacza, że kontrolowana decyzja Prezydenta Miasta [...] z [...] grudnia 2015 r., została wydana z naruszeniem art. 32 ust. 4 pkt 2 w zw. z art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego.
Jednak zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, powyższe naruszenie nie wypełnia znamion rażącego naruszenia prawa, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Skutki stwierdzonego naruszenia przepisów art. 32 ust. 4 pkt 2 w zw. z art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego nie mogą być uznane za niemożliwe do zaakceptowania z punku widzenia praworządnego państwa.
Inwestor do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę dołączył uchwałę Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...] z [...].01.2015 r. nr [...] w sprawie wyrażenia zgody na połączenie dwóch odrębnych lokali.
Z uchwały tej wynikało, że Wspólnota Mieszkaniowa [...] wyraziła zgodę "na połączenie dwóch odrębnych lokali o numerach [...] i [...], położonych w budynku przy ul. [...] w klatce A w jeden lokal" oraz "na przeprowadzenie w częściach wspólnych robót budowlanych, polegających na wykonaniu otworu łączącego lokale 3 i 4 położone w budynku przy ul. [...] w klatce A, przeprowadzeniu kanałów wentylacyjnych do przestrzeni hali garażowej, wykonaniu otworu wentylacyjnego w istniejącej czerpni powietrza od strony lokalu nr [...]".
Uchwała ta została podjęta przed wyodrębnieniem lokalu niemieszkalnego - hali garażowej G1. Wyodrębnienie lokalu niemieszkalnego nastąpiło w lutym 2015 r. Główny Urząd Nadzoru Budowlanego zwrócił się do [...] sp. z o. o. sp. k., o udzielnie informacji czy w dacie wydania decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] grudnia 2015 r., spółka sprawowała zarząd częściami wspólnymi nieruchomości.
W odpowiedzi [...] sp. z o. o. sp. k., wskazała, że zgodnie z postanowieniami umów deweloperskich oraz umów ustanowienia odrębnej własności lokali i sprzedaży, zawieranych przez [...] z poszczególnymi nabywcami lokali w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] i [...] , [...] zostało upoważnione do administrowania ww. nieruchomością do czasu przejęcia zarządu nieruchomością wspólną przez Wspólnotę Mieszkaniową lub powierzenia go osobie fizycznej lub prawnej, w tym do kierowania sprawami wspólnoty i reprezentowania jej na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali; [...] zajmowało się administrowaniem nieruchomością wspólną od czasu oddania budynku do użytkowania tj. od dnia 30.03.2014 r. do dnia przekazania administrowania nieruchomością firmie [...] sp. z o. o. tj. do dnia 31.08.2017 r. Zatem w dacie wydania decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] .12.2015 r. [...] pozostawało administratorem nieruchomości.
Lokal niemieszkalny (garaż podziemny) znajdujący się w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] aktualnie stanowi odrębny lokal posiadający księgę wieczystą nr [...] , jednak do jego wyodrębnienia doszło w dniu 25.02.2015 r. (data założenia księgi wieczystej w wyniku wyodrębnienia lokalu), po podjęciu uchwały nr [...] z dnia [...].01.2015 r.
Organ odwoławczy stwierdził, że Przedsiębiorstwo [...] sp. z o. o. sp. k. sprawowało zarząd lokalem niemieszkalnym - halą garażową G1 w dacie złożenia wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę oraz w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. [...] sp. z o. o. sp. k. (zarząd wspólnoty mieszkaniowej) brał udział w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] grudnia 2015 r.
Zdaniem GINB, powyższemu uchybieniu nie można przypisać szczególnie doniosłych skutków społeczno-gospodarczych, które uzasadniałyby wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] grudnia 2015 r.
Części hali garażowej (ściany, strop, przejścia itp.) które nie zostały oddane do wyłącznego korzystania współwłaścicielom w częściach ułamkowych stanowią części wspólne nad którymi zarząd sprawuje Wspólnota Mieszkaniowa. W ramach prawa własności w częściach ułamkowych w hali garażowej, skarżącym przysługuje jedynie prawo do wyłącznego korzystania z określonego miejsca postojowego. Inwestor dysponował uchwałą nr [...] , a zarządca ww. lokalu brał udział w postępowaniu i nie sprzeciwiał się inwestycji.
W tym przypadku nie doszło do rażącego naruszenia przepisów art. 32 ust. 4 pkt 2 oraz art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego.
Działka nr ew. [...] , w dniu wydania pozwolenia na budowę objęta była ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...] browar [...]przy ul. [...]w mieście [...], zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Miasta [...]z [...] maja 2014 r. (Dz. Urz. Woj. [...]. z [...] czerwca 2014 r., poz. [...]), zamierzenie inwestycyjne nie naruszało, a tym bardziej nie narusza rażąco wymogu dotyczącego przeznaczenia terenu inwestycyjnego.
Kontrolowana decyzja nie naruszała art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.
Zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi.
Decyzja Prezydenta Miasta [...]z [...] grudnia 2015 r., nie naruszała rażąco przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z 12 kwietnia 2002 r. (Dz. U. z 2015 r., poz. 1422 ze zm. - według stanu na dzień wydania badanej decyzji).
Odnosząc się do "uciążliwości zapachowych" związanych z działalnością stomatologiczną, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że nie jest organem właściwym do przeprowadzenia oceny zamierzenia budowlanego pod kątem jego zgodności z przepisami kodeksu cywilnego, obejmującymi m.in. zakaz ujemnego oddziaływania na cudzą nieruchomość w drodze tzw. immisji (art. 140 i art. 144 Kodeksu cywilnego). Skarżący mogą także dochodzić swoich praw w postępowaniu przed sądem powszechnym
Z projektu budowlanego nie wynika, aby realizacja inwestycji ograniczała skarżącym możliwość swobodnego korzystania z przysługującego im prawa do wyłącznego korzystania z miejsca postojowego nr [...]. W szczególności, wyrzutnię powietrza, za pomocą której zużyte, podczyszczone powietrze jest wyrzucane do hali garażowej, zaprojektowano na wysokości 3,07 m. (proj. bud. Przekrój A-A, hala garażowa, wyrzutnia powietrza, rys. S-5, str. 73).
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] pismem z 16 września 2015 r., uzgodnił projekt budowlany, w zakresie instalacji wentylacji mechanicznej, pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych, bez uwag (proj. bud. str. 65).
Ponadto, rzeczoznawca do spraw zabezpieczeń pożarowych mgr inż. K G stwierdził zgodność projektu z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej bez uwag (proj. bud. rys. uzgodnienie P. Poż).
Projekt budowlany został opracowany przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane. W aktach znajdują się oświadczenia projektantów o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, wymagane na podstawie art. 20 ust 4 Prawa budowlanego.
Reasumując Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie stwierdził, aby decyzja Prezydenta Miasta [...] z [...] grudnia 2015 r., rażąco naruszała przepisy prawa obowiązujące w dacie jej wydania. Ponadto nie stwierdzono, aby wydano ją z naruszeniem przepisów o właściwości lub bez podstawy prawnej. Nie dotyczy ona sprawy rozstrzygniętej wcześniej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco, jak również nie skierowano jej do osoby niebędącej stroną sprawie. Decyzja nie była niewykonalna w dniu jej wydania, zaś jej wykonanie nie wywołuje czynu zagrożonego karą. Nie jest ona dotknięta wadą powodującą nieważność rozstrzygnięcia z mocy prawa.
A. i A., Z. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowalnego ("GINB") z dnia [...] marca 2021 r. utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2020 r.
Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie:
1. przepisów prawa materialnego - art. 199 Kodeksu cywilnego, art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, a tym samym art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego,
2. przepisów prawa procesowego - art. 7, art. 10, art. 77, art. 80 oraz art. 81 k.p.a. w sposób mający wpływ na wynik sprawy.
Domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skargi podnieśli, że odrębna nieruchomość, jaką jest lokal niemieszkalny - hala garażowa na poziomie -[...] przy ul. [...] (KW nr [...]) funkcjonuje na zasadach określonych w kodeksie cywilnym.
Inwestor, A. L. wykazała się jedynie prawem do dysponowania lokalami mieszkalnymi A3 i A4 (na podstawie aktów notarialnych Rep A [...] i Rep A [...]) i częściami wspólnymi nieruchomości (zgodnie z uchwałą Wspólnoty Mieszkaniowej nr [...] z [...].01.2015 r.). Wspólnota mieszkaniowa mogła podejmować decyzje jedynie w zakresie części wspólnych nieruchomości.
Skarżący w dniu 23 października 2014 r. zawarli umowę deweloperską (Rep A [...]). Następnie w dniu [...] kwietnia 2015 r. przyrzeczoną umowę ustanowienia odrębnej własności lokalu i sprzedaży (Rep A [...] ), sprzedający deweloper oświadczył, że "lokal niemieszalny - hala garażowa - wolny jest od ograniczonych praw rzeczowych oraz innych praw i roszczeń na rzecz osób nie ujawnionych w księdze wieczystej".
Samodzielne lokale (w tym hala garażowa), były sukcesywnie wyodrębniane i nie stanowiły części wspólnych. Wspólnota mieszkaniowa, swoimi decyzjami nie miała prawa ingerować w ich przestrzeń. Precyzyjny opis części wspólnych budynków przy ul. [...] i [...] określony został w umowie (Rep [...] ) z dnia [...] kwietnia 2015 r.
Przewidziane prace budowlane obejmowały nie tylko lokale [...] i [...] , ale również części wspólne, tj. wykonanie otworu w ścianie od strony lokalu [...] w celu połączenia z istniejącą czerpnią powietrza (proj. bud.: rzut parteru - wentylacja mechaniczna, rys. nr 4, str. 72) oraz wyprowadzenie kanałów wentylacyjnych z połączonych lokali przez strop pomiędzy parterem, a poziomem -1 budynku (proj. bud.: hala garażowa - wyrzutnia powietrza, rys. nr 5, str. 73).
Z projektu budowlanego (Przekrój A-A, hala garażowa, wyrzutnia powietrza, rys. nr 5, str. 73) wynikało, że kanały wentylacyjne na poziomie -1 miały być wyprowadzone od strony ściany graniczącej z komórką lokatorską, oznaczoną A/AK-1.8 (Rzut Hali Garażowej Poziom -1, hala garażowa, wyrzutnia powietrza, rys. nr 5, str. 73), co oznacza że po przejściu przez strop miały przechodzić przez ww. komórkę lokatorską, przynależną do lokalu B15.
Inwestor nie złożył oświadczenia o prawie dysponowania lokalem niemieszkalnym - halą garażową -1, dla którego prowadzona jest KW nr [...] , a także komórką lokatorską przynależną do lokalu [...], jaki został wyodrębniony w dniu [...]lutego 2015 r. i prowadzona jest dla niego KW nr [...].
Nieprawdą są stwierdzenia GINB, że [...] sprawował zarząd ww. lokalem niemieszkalnym - halą garażową w dacie złożenia wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę spornej inwestycji oraz w dacie wydania kontrolowanej decyzji o pozwoleniu na budowę oraz jako zarządca ww. lokalu brał udział w postępowaniu i nie sprzeciwiał się inwestycji.
Hala garażowa na poziomie -1 funkcjonuje na zasadach określonych w k.c. i do rozporządzania tym lokalem wymagana jest zgoda wszystkich jej współwłaścicieli, której inwestor nie wykazał. Od chwili wyodrębnienia lokalu nie wybrano jego reprezentacji. Skarżący jako współwłaściciele hali garażowej nie wyrażali zgody na wprowadzenie do tego lokalu wyrzutni powietrza specjalistycznej wentylacji.
Nadto uchybieniem art. 10 k.p.a., było wydanie decyzji GINB przed upływem 7 dni od daty otrzymania zawiadomienia z dnia [...] lutego 2021 r., o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przedmiotem kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik.
Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Ponadto, stosownie do art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842; dalej: "ustawa covidowa"), przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
Takie rozwiązanie zostało też przyjęte w niniejszej sprawie, o czym strony zostały z wyprzedzeniem powiadomione.
Skarga okazała się zasadna, choć nie wszystkie zarzuty uznano za słuszne.
Oceniając legalność kontrolowanej decyzji, podkreślenia wymaga że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności rozstrzygnięcia stanowi wyjątek od przyjętej przez ustawodawcę w art. 16 § 1 K.p.a. zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Stwierdzenie nieważności decyzji, będące jednym z trybów godzących w zasadę trwałości decyzji administracyjnej, jest instytucją szczególną, stąd też zaistnienie przesłanki powodującej stwierdzenie nieważności decyzji musi być oczywiste. Do stwierdzenia nieważności decyzji może dojść wyłącznie w przypadku bezsprzecznego stwierdzenia istnienia którejkolwiek z przesłanek zawartych w art. 156 § 1 K.p.a. Jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji jest wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 Kpa).
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przeważa pogląd, że o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub skutki społeczno-gospodarcze, które wywołuje decyzja. Podkreślić więc należy, że z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia w sytuacji, gdy interpretacja obowiązującego przepisu prawa nie nasuwa jakichkolwiek wątpliwości i którego treść bez żadnych sporów może zostać ustalona, zaś organ narusza go w sposób oczywisty nie dający się w żadnej mierze pogodzić z zasadą praworządności (por. wy rok NSA z 31 października 2008 r., II OSK 1306/07, wyrok NSA z 17 lipca 2008 r" 11 OSK 888/07).
W toku postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji organ administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy rozstrzygniętej kontrolowaną decyzją, lecz orzeka jako organ kasacyjny. Postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma bowiem na celu wyjaśnienie jej kwalifikowanej niezgodności z prawem, a nie ponowne rozpoznawanie zakończonej sprawy. W konsekwencji, zakres prowadzonego w ramach trybu nadzorczego postępowania dowodowego nie odpowiada temu, prowadzonemu w trybie zwykłym. Organ odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] grudnia 2015 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej A. L. pozwolenia na przebudowę dwóch lokali mieszkalnych celem ich połączenia wraz ze zmianą sposobu użytkowania na zespół gabinetów stomatologicznych w budynku mieszkalnym wielorodzinnym na działce nr ewid. [...], obręb [...]przy ul. [...].
Przyczyną podjęcia zaskarżonej decyzji, było ustalenie, że kontrolowana decyzja Prezydenta Miasta [...] z [...] grudnia 2015 r., nie narusza rażąco przepisów obowiązujących w dacie jej wydania, w tym przepisów ustawy Prawo budowlane, oraz przepisów rozporządzenia Ministra infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Sąd za prawidłową uznał ocenę organu co do braku rażącego naruszenia przepisów art. 32 ust. 4 pkt 2 oraz art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego.
Inwestor nie posiadał prawa do dysponowania lokalem niemieszkalnym - halą garażową G1 pomimo, że w częściach wspólnych nieruchomości garażowej zaprojektowano wyprowadzenie przewodów wentylacyjnych z lokali użytkowych nr [...] i [...]. Oznacza to, że decyzja Prezydenta Miasta [...] z [...] grudnia 2015 r., została wydana z naruszeniem art. 32 ust. 4 pkt 2 w zw. z art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego. Słusznie jednak organ odwoławczy uznał, że naruszenie to nie wypełniało znamion rażącego naruszenia prawa, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Skutki stwierdzonego naruszenia przepisów art. 32 ust. 4 pkt 2 w zw. z art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego nie mogą być bowiem uznane za niemożliwe do zaakceptowania z punku widzenia praworządnego państwa.
Inwestor do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę dołączył bowiem uchwałę Wspólnoty Mieszkaniowej [...] z dnia [...].01.2015 r. nr [...], w sprawie wyrażenia zgody na połączenie dwóch odrębnych lokali. Z uchwały tej wynikało m.in., że Wspólnota Mieszkaniowa [...] wyraziła zgodę "na przeprowadzenie w częściach wspólnych robót budowlanych, polegających na wykonaniu otworu łączącego lokale 3 i 4 położone w budynku przy ul. [...] w klatce [...], przeprowadzeniu kanałów wentylacyjnych do przestrzeni hali garażowej, wykonaniu otworu wentylacyjnego w istniejącej czerpni powietrza od strony lokalu nr [...]".
Chociaż uchwała ta podjęta została przed wyodrębnieniem lokalu - hali garażowej G1, gdyż wyodrębnienie lokalu garażowego nastąpiło [...] lutego 2015 r.
(założenie księgi wieczystej), to jednak także później - w dacie wydania decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] grudnia 2015 r., spółka Przedsiębiorstwo Budowlane [...]sprawowała zarząd częściami wspólnymi nieruchomości, a strop lokalu garażowego hali [...], niewątpliwe stanowi części wspólne całego budynku.
Słusznie zatem organ uznał, że powyższemu uchybieniu nie można przypisać szczególnie doniosłych skutków społeczno-gospodarczych, które uzasadniałyby wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] grudnia 2015 r., a zdaniem Sądu istota sprzecznych interesów w tej sprawie, leży w relacji prawnej między sprzedającym lokal garażowy developerem, a skarżącymi jako nabywcami udziału w tym lokalu. Nadto skarżący posiadają jedynie udział w lokalu garażowym i nie ma pewności, że ich interesy związane z żądaniem stwierdzenia nieważności decyzji odpowiadają określonej ustawowo większości współwłaścicieli tego lokalu.
Jednak zdaniem Sądu istotne było, że we wniosku o stwierdzenie nieważności skarżący wyraźnie podnosili, że zastosowanie rozwiązania technicznego polegającego na zlokalizowaniu wyrzutni powietrza w podziemnej hali garażowej było niezgodnie z § 152 (w tym ust. 6) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Wskazywali również na niezgodność takiego rozwiązania z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 26.03.2019 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać pomieszczenia i urządzenia podmiotu wykonującego działalność leczniczą (§ 14 ust. 2).
Stosownie do powoływanego § 152 ust. 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z 12 kwietnia 2002 r. (Dz. U. z 2015 r., poz. 1422 ze zm. - według stanu na dzień wydania badanej decyzji) - wyrzutnie powietrza w instalacjach wentylacji i klimatyzacji powinny być zabezpieczone przed opadami atmosferycznymi i działaniem wiatru oraz być zlokalizowane w miejscach umożliwiających odprowadzenie wywiewanego powietrza bez powodowania zagrożenia zdrowia użytkowników budynku i ludzi w jego otoczeniu oraz wywierania szkodliwego wpływu na budynek. Jednocześnie w § 152 ust. 9 dopuszczono sytuowanie wyrzutni powietrza w ścianie budynku, pod warunkiem, że powietrze wywiewane nie zawiera uciążliwych zapachów.
W tym kontekście wskazać należy, że w postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę, obowiązkiem organu było zbadanie, czy w wyniku realizacji inwestycji nie dojdzie do naruszenia interesów osób trzecich, poprzez ewentualne naruszenie norm prawa budowlanego i warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Zdaniem Sądu, organ odwoławczy w przedmiotowym postępowaniu nadzwyczajnym, z naruszeniem zasad wynikających z art. 7 i 77 k.p.a. nie ocenił zastosowanych w kwestionowanym projekcie budowlanym rozwiązań technicznych w aspekcie ich prawidłowości i zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi, zwłaszcza wynikającymi z § 152 ww. rozporządzenia w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego.
Przypomnienia wymaga, że ochrona wynikająca z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, ma na celu niedopuszczenie do pogorszenia warunków użytkowania sąsiednich nieruchomości (w tej sprawie odrębnej nieruchomości garażowej) w sytuacji, gdy planowane roboty naruszałby w tej mierze konkretne przepisy techniczno-budowlane. Poszanowanie interesów osób trzecich (skarżących) w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę, polegać musiało na umożliwieniu uprawnionym podmiotom korzystania z własnego prawa, uwzględniając specyficzny charakteru przedmiotowej nieruchomości.
W zaskarżonej decyzji, organ w sposób bardzo lakoniczny odniósł się do zagadnień techniczno-budowlanych, które w tym postępowaniu miały istotne znaczenie. Zarzucane przez stronę skarżącą nieprawidłowości kwestionowanej decyzji, miały charakter prawny i techniczny, co wymagało od organu wnikliwej analizy również w zakresie wpływu zaplanowanych robót na możliwość prawidłowego użytkowania innego lokalu - garażu (zwłaszcza miejsca postojowego nr [...]).
Jednocześnie Sąd zauważa, że oceniając wystąpienie ewentualnego naruszenia prawa przez pryzmat skutków społeczno-gospodarczych, istotna jest także kwestia oczywistości samego naruszenia prawa. Innymi słowy tylko gdy można stwierdzić oczywistość naruszenia prawa, to naruszenie może mieć charakter rażący ze względu na skutki jakie wywołało w sferze praw innego podmiotu.
Kontrola zaskarżonej decyzji wykazała, że wydana została z naruszeniem art. 7, art. 77, art. 80 oraz 107 § 3 k.p.a. Odnosząc się natomiast do zarzutu, dotyczącego naruszenia przepisu art. 10 k.p.a., to skarżący nie wykazali, żeby uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 200 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.