VII SA/Wa 959/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2024-06-06
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanepozwolenie na użytkowanieinwestycja drogowaparkingcentrum przesiadkowespecustawa drogowanieistotne odstępstwokontrola budowyorgan nadzoru budowlanego

WSA w Warszawie oddalił skargę gminy na decyzję o odmowie pozwolenia na użytkowanie rozbudowanej drogi z parkingiem, uznając, że zrealizowano inny obiekt niż objęty decyzją ZRID.

Gmina J. złożyła skargę na decyzję MWINB odmawiającą pozwolenia na użytkowanie rozbudowanej drogi wraz z parkingiem. Organy nadzoru budowlanego uznały, że wykonano obiekt inny niż zatwierdzony decyzją ZRID, w szczególności poprzez budowę 141 miejsc postojowych, wiat rowerowych i autobusowych, co wykracza poza zakres inwestycji drogowej. Sąd administracyjny podzielił to stanowisko, podkreślając, że tryb specustawy drogowej nie pozwala na realizację centrum przesiadkowego.

Przedmiotem skargi Gminy J. była decyzja Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (MWINB) odmawiająca wydania pozwolenia na użytkowanie rozbudowanej drogi gminnej wraz z infrastrukturą. Gmina wystąpiła o pozwolenie na użytkowanie inwestycji drogowej, która obejmowała rozbudowę ul. K. oraz budowę ul. S. i R. wraz z infrastrukturą, oświetleniem, zjazdami i miejscami postojowymi. Kontrola wykazała jednak niezgodność z projektem, w tym wykonanie 141 miejsc postojowych, wiat rowerowych i autobusowych, które nie były objęte pierwotnym projektem. Organy nadzoru budowlanego uznały, że zrealizowany obiekt stanowi centrum przesiadkowe, a nie inwestycję drogową, co wyklucza zastosowanie specustawy drogowej i obliguje do odmowy wydania pozwolenia na użytkowanie. Sąd administracyjny zgodził się z organami, powołując się na wcześniejsze prawomocne orzeczenie dotyczące tej samej inwestycji, które stwierdziło, że tryb specustawy drogowej nie pozwala na realizację parkingów i innych obiektów wykraczających poza cel budowy drogi publicznej. Sąd podkreślił, że zrealizowany obiekt w istocie odpowiadał pierwotnemu projektowi z 2021 r., który został uchylony, a nie decyzji ZRID z 2023 r. W związku z tym, wykonanie 141 dodatkowych miejsc postojowych nie mogło być traktowane jako nieistotne odstępstwo, a stanowiło realizację innego obiektu budowlanego, co uzasadniało odmowę wydania pozwolenia na użytkowanie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Budowa parkingu z 141 miejscami postojowymi i towarzyszącej infrastruktury, wykraczająca poza zakres inwestycji drogowej, stanowi realizację innego obiektu budowlanego, a nie zgodne z decyzją ZRID wykonanie inwestycji drogowej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że tryb specustawy drogowej nie pozwala na realizację centrum przesiadkowego, a wykonanie 141 miejsc postojowych i innych obiektów nie było objęte decyzją ZRID, co oznaczało realizację innego obiektu budowlanego, a nie inwestycji drogowej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (8)

Główne

pr.bud. art. 59 § 1, 5

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Organ nadzoru budowlanego odmawia wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego w przypadku niespełnienia wymagań określonych w ust. 1 i w art. 57 ust. 1-4.

pr.bud. art. 59a § 1, 2 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Organ nadzoru budowlanego przeprowadza obowiązkową kontrolę budowy w zakresie jej zgodności z ustaleniami i warunkami określonymi w decyzji o pozwoleniu na budowę oraz z projektem budowlanym, w tym zgodności obiektu budowlanego z projektem zagospodarowania działki lub terenu.

pr.bud. art. 57 § 1-4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Określa dokumenty, które inwestor musi dołączyć do zawiadomienia o zakończeniu budowy lub wniosku o pozwolenie na użytkowanie.

ZRID

Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych

Specustawa drogowa, określająca zasady realizacji inwestycji drogowych.

Pomocnicze

ZRID art. 32a

Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych

Dotyczy odstępstw od projektu zagospodarowania terenu.

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

k.p.a. art. 104

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Rozstrzyganie spraw administracyjnych.

PPSA art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie przez sąd administracyjny.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zrealizowany obiekt budowlany (parking z 141 miejscami postojowymi, wiaty) stanowi inny obiekt niż ten, na który zezwalała decyzja ZRID. Tryb specustawy drogowej nie jest właściwy do realizacji centrum przesiadkowego. Wykonanie 141 miejsc postojowych nie jest nieistotnym odstępstwem, lecz realizacją innego obiektu.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 6 k.p.a. i art. 7 Konstytucji RP przez orzekanie na podstawie nieobowiązującego stanu prawnego. Zarzuty skargi dotyczące błędnych ustaleń faktycznych i braku ustalenia związków funkcjonalnych. Zarzuty skargi dotyczące zakwalifikowania miejsc postojowych jako "zupełnie innego obiektu budowlanego" zamiast obiektu drogowego.

Godne uwagi sformułowania

nie można było zrealizować zaplanowanej inwestycji w kształcie przedstawionym przez Inwestora. stanowiąc w istocie próbę obejścia prawa, poprzez stosowanie specustawy drogowej, do inwestycji, którą należało realizować w "zwykłym" trybie Prawa budowlanego nie można było rozpatrywać ich realizacji w kontekście odstępstw, a więc art. 36a pr.bud. i art. 32a ZRID, na co prawidłowo wskazał MWINB w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji weryfikując w tym zakresie argumentację przedstawioną przez PINB na etapie pierwszej instancji i wskazując na wykonanie zupełnie innego obiektu.

Skład orzekający

Joanna Gierak-Podsiadły

przewodniczący sprawozdawca

Izabela Ostrowska

sędzia

Katarzyna Tomiło-Nawrocka

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów specustawy drogowej w kontekście realizacji inwestycji drogowych, w szczególności rozgraniczenie między inwestycją drogową a centrum przesiadkowym oraz dopuszczalność budowy parkingów w ramach specustawy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie inwestycja drogowa była realizowana w trybie specustawy, a faktycznie obejmowała elementy centrum przesiadkowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne określenie zakresu inwestycji realizowanej w uproszczonym trybie specustawy drogowej i jak organy nadzoru budowlanego oraz sądy interpretują granice między inwestycją drogową a innymi obiektami, takimi jak centra przesiadkowe.

Centrum przesiadkowe zamiast drogi? Sąd wyjaśnia granice specustawy drogowej.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 959/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-06-06
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-04-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Izabela Ostrowska
Joanna Gierak-Podsiadły /przewodniczący sprawozdawca/
Katarzyna Tomiło-Nawrocka
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 2290/24 - Wyrok NSA z 2025-12-18
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1332
art. 59 ust 1 ust 5, art. 59 a ust 1 , 2, art. 57
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), Sędziowie sędzia WSA Izabela Ostrowska, asesor WSA Katarzyna Tomiło-Nawrocka, Protokolant spec. Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi Gminy J. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 lutego 2024 r. nr 218/24 w przedmiocie wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu oddala skargę
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi Gminy [...] ("skarżąca") jest decyzja Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego ("MWINB") nr 218/24 z 29 lutego 2024 r. dotycząca pozwolenia na użytkowanie, wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Starosta [...] decyzją z [...]lipca 2023 r. nr [...] zezwolił skarżącej na realizację inwestycji drogowej polegającej na rozbudowie drogi gminnej ul. [...] , budowie drogi gminnej ul. [...]i [...]wraz z infrastrukturą w miejscowości [...], gmina [...], na terenie działek ewid. nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] [...] [...], [...], [...], [...], [...], [...]obręb [...] w miejscowości [...], Gmina [...].
Pismem z 2 listopada 2023 r. skarżąca wystąpiła do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] ("PINB") o udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektu – rozbudowa ul. [...] (klasy D) i budowa ul. [...] (5 m szerokości i 142,7 m długości) i ul. [...] (6 m szerokości i 133,78 m długości) na działkach ewid. nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] [...], [...], [...], [...], [...]– obręb [...] w miejscowości [...], gmina [...]wraz z oświetleniem, lokalnymi zjazdami publicznymi i miejscami postojowymi dla samochodów osobowych. W związku z powyższym wnioskiem PINB [...]listopada 2023 r. przeprowadził obowiązkową kontrolę (protokół nr [...]), podczas której stwierdził niezgodność przedmiotowego obiektu z projektem zagospodarowania terenu polegającą na wykonaniu przez skarżącą parkingu składającego się ze 141 miejsc postojowych, nieobjętych projektem zagospodarowania terenu. Parking jest oznaczony znakiem drogowym D18 (parking), są na nim wymalowane miejsca postojowe w liczbie 141. W trakcie kontroli stwierdził również, że w ramach przedmiotowej inwestycji wzniesiono nieprzewidziane w planie zagospodarowania terenu dodatkowe wiaty rowerowe, dwie dodatkowe wiaty autobusowe, jak również brak możliwości przedostania się osób z niepełnosprawnością ruchową z miejsc przeznaczonych dla osób niepełnosprawnych do toalety (objętej odrębnym postępowaniem). Z załączonej do wniosku informacji o zgodności usytuowania obiektu budowlanego z projektem zagospodarowania działki lub terenu sporządzonej przez geodetę uprawnionego W.S. (nr uprawnień: [...]) z 20 października 2023 r. wynika, że obiekt usytuowany jest niezgodnie z projektem zagospodarowania terenu.
Skarżąca przy piśmie z 28 listopada 2023 r. uzupełniła dokumentację wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie, o rysunki zamienne, oświadczenie projektanta dotyczące zgodności obiektu z przepisami ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 682 ze zm. – "pr.bud."), a także krajową deklarację właściwości użytkowych dotyczącą betonu towarowego specjalnego użytego przy budowie.
Po rozpatrzeniu wniosku skarżącej Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją nr [...] z [...] grudnia 2023 r., wydaną na podstawie art. 59 ust. 5 w zw. z art. 59a ust. 2 pkt 1 i art. 83 ust. 1 pr.bud. oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm. – dalej: "k.p.a."), odmówił wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu – rozbudowa ul. [...] (klasy D) i budowa ul. [...] (5 m szerokości i 142,7 m długości) i ul. [...] (6 m szerokości i 133,78 m długości) na działkach ewid. nr [...], [...], [...], [...], [...] [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]obręb [...] w miejscowości [...], gmina [...] wraz z oświetleniem, lokalnymi zjazdami publicznymi i miejscami postojowymi dla samochodów osobowych.
W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wyjaśnił, że odstępstwo, polegające na niezgodnym z zatwierdzonym planem zagospodarowania terenu wzniesieniu parkingu składającego się ze 141 miejsc postojowych, należy zakwalifikować jako odstępstwo istotne w myśl art. 32a ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 162 ze zm. – dalej: "ZRID"). PINB stwierdził następnie, że budowa parkingu obejmującego miejsc postojowych w liczbie 141 jest inwestycją wymagającą decyzji o pozwoleniu na budowę, gdyż zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 7 pr.bud. nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa stanowisk postojowych dla samochodów osobowych do 10 stanowisk włącznie, z wyjątkiem sytuowanych na obszarze Natura 2000.
PINB zwrócił również uwagę, że przedmiotowa inwestycja polegającą na budowie drogi gminnej ul. [...], drogi gminnej ul. [...]i [...]wraz z infrastrukturą, obiektami i urządzeniami obsługi uczestników ruchu w miejscowości [...], gmina [...]była pierwotnie objęta decyzją Starosty [...] nr [...] z [...] grudnia 2021 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, która jednak została uchylona decyzją Wojewody Mazowieckiego nr 131/SPEC/2022 z 9 czerwca 2022 r. Powodem takiego rozstrzygnięcia było uznanie, że brak jest podstaw do objęcia inwestycji polegającej na budowie centrum przesiadkowego decyzją wydaną na podstawie ZRID z uwagi na fakt, że parking nie jest elementem drogi ani nawet obiektem lub urządzeniem służącym do utrzymania dróg i transportu drogowego.
Po rozpatrzeniu odwołania skarżącej Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr 218/24 z 29 lutego 2024 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 pr.bud., utrzymał w mocy decyzję PINB z [...] grudnia 2023 r.
W uzasadnieniu tej decyzji MWINB stwierdził, że zaistniały przesłanki uzasadniające wydanie decyzji w przedmiocie odmowy udzielenia pozwolenia na użytkowanie i wyjaśnił, że nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 59 ust. 1 i art. 57 ust. 1-4 pr.bud., albowiem doszło do realizacji zupełnie innego obiektu, niż wskazany w decyzji Starosty [...]z [...]lipca 2023 r. Organ drugiej instancji zauważył, że ww. decyzja upoważniała skarżącą wyłącznie do realizacji inwestycji drogowej polegającej na rozbudowie drogi gminnej ul. [...]oraz budowie drogi gminnej ul. [...]i [...]wraz z infrastrukturą, w miejscowości [...], gmina [...]. Tymczasem z protokołu kontroli obowiązkowej, oświadczeń kierownika budowy mgr inż. B.D. oraz projektanta mgr. inż. E.G., a także rysunków z naniesionymi zmianami nieistotnymi wynika, że na całej długości ulic S. i R. wykonano 141 nieprzewidzianych w dokumentacji projektowej miejsc postojowych, w tym 3 miejsca dla osób niepełnosprawnych, ponadto wybudowano dwie wiaty na rowery oraz dwie wiaty autobusowe.
Dalej organ drugiej instancji wyjaśnił, że przedmiotowa inwestycja realizowana była pierwotnie w oparciu o decyzję Starosty L. z [...] grudnia 2021 r., na mocy której zatwierdzona dokumentacja projektowej przewidywała realizację 195 miejsc postojowych: 141 miejsc postojowych na całej długości ulic R. i S., w tym 3 miejsca dla osób niepełnosprawnych oraz 54 miejsca przy ul. K. (Rozdział 6.5 Projektowanie sytuacyjne – str. 37 projektu rozbudowy drogi gminnej ul. K., budowy drogi gminnej ul. S. i R. wraz z infrastrukturą, obiektami i urządzeniami obsługi uczestników ruchu w miejscowości C., gm. J.). Z kolei z analizy porównawczej projektu zagospodarowania terenu znajdującego się w projekcie budowlanym zatwierdzonym ww. decyzją Starosty L. z [...] grudnia 2021 r., oraz znajdujących się w aktach niniejszej sprawy rysunków z naniesionymi zmianami nieistotnymi wynika, że zarówno miejsca postojowe, jak i dwie wiaty autobusowe usytuowano, z niewielkimi zmianami, w tych samych miejscach. Ponadto w miejscu wiaty rowerowej wykonano dwie osobne wiaty rowerowe. Co więcej, skarżąca wykonała nieprzewidziany w projekcie zatwierdzonym decyzją Starosty L. [...] lipca 2023 r. obiekt oznaczony na inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej symbolem i.b (inne budynki). W miejscu, w którym znajduje się ww. obiekt projekt zatwierdzony decyzją Starosty L. z [...] grudnia 2021 r. przewidywał wykonanie budynku toalety do obsługi użytkowników ruchu wraz z instalacjami o powierzchni użytkowej 37,28 m2. O zrealizowaniu ww. budynku świadczą również wpisy kierownika budowy w dzienniku budowy m. in. z 7 marca 2022 r. ("zgłaszam do odbioru wykonanie ław w budynku toalety"), czy też z 21 marca 2022 r. ("wykonano ściany budynku toalety. Zgłaszam do obioru zbrojenie stropu toalety"). Z dalszych wpisów nie wynika, aby w toku wykonywanych robót dokonano rozbiórki ww. budynku. MWINB podkreślił, że zarówno oświadczenie kierownika budowy oraz rysunki zamienne nie odnoszą się do ww. budynku, a uprawniony geodeta wykonujący dokumentacje geodezyjną inwestycji oświadczył, że usytuowana jest ona niezgodnie z projektem zagospodarowania działki. Z ww. inwentaryzacji wynika, że sporny obiekt posiada przyłącze wodne, kanalizacyjne oraz energetyczne co uprawdopodabnia, że ma on pełnić funkcję przewidzianą w projekcie zatwierdzonym decyzją Starosty L. z [...] grudnia 2021 r., a więc toalety do obsługi użytkowników ruchu. Powyższe – w ocenie MWINB – świadczy zatem, że skarżąca, wprawdzie z niewielkimi zmianami, ale de facto zrealizowała obiekt budowlany przewidziany w dokumentacji projektowej zatwierdzonej decyzją Starosty L. z [...] grudnia 2021 r.
Mając powyższe na uwadze, organ drugiej instancji uznał, że wniosek skarżącej o udzielenie pozwolenia na użytkowanie nie dotyczy inwestycji, na wykonanie której uzyskano zezwolenie na realizację inwestycji drogowej. W ocenie MWINB, z uwagi na znaczną ilość miejsc postojowych, wykonanie infrastruktury towarzyszącej oraz funkcję jaką ma pełnić przedmiot postępowania – miejsca postojowe dla samochodów należących do osób podróżujących koleją bądź autobusem, zrealizowano zupełnie inny obiekt budowlany – centrum przesiadkowe (a więc obiekt stanowiący pierwotny zamiar inwestora), niż ten, który przewidywała decyzja Starosty L. z [...] lipca 2023 r. Z tego też względu MWINB nie podzielił stanowiska PINB, że realizacja przedmiotowego obiektu nastąpiła z istotnymi odstępstwami w myśl art. 36a pr.bud. w zw. z art. 32a ZRID, lecz wykonano zupełnie inny obiekt budowlany, co do którego nie mogą znaleźć zastosowanie przepisy ZRID, co z kolei obliguje organy nadzoru budowlanego do wydania decyzji odmawiającej udzielenia pozwolenia na użytkowanie.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję złożyła skarżąca; wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzających ją decyzji PINB z [...] grudnia 2023 r., a także zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
1) art. 6 k.p.a. i art. 7 Konstytucji RP przez orzekanie w sprawie na podstawie stanu prawnego nieobowiązującego w dniu wydania zaskarżonych decyzji;
2) art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez błędne ustalenia w zakresie istniejącego stanu faktycznego w sprawie, w szczególności błędnego zakwalifikowania szeregu obiektów budowlanych jako realizowanych na podstawie decyzji Starosty L. z [...] lipca 2023 r., jak i braku ustalenia związków funkcjonalnych między zrealizowanymi miejscami postojowymi oraz okolicznymi budynkami;
3) art. 57 ust. 2 pr.bud. w zw. z art. 32a ZRID przez zakwalifikowanie – jak wskazał organ drugiej instancji, powielając błąd organu pierwszej instancji, znacznej ilości miejsc postojowych, wykonanej infrastruktury towarzyszącej oraz funkcji jaką ma pełnić przedmiot postępowania, tj. miejsca postojowe dla samochodów należących do osób podróżujących koleją bądź autobusem – jako zupełnie innego obiektu budowalnego, tj. "centrum przesiadkowego", a nie obiektu drogowego, objętego decyzją Starosty L. z [...] lipca 2023 r. wykonanego, zdaniem skarżącej, w zakresie miejsc postojowych w warunkach nieistotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego.
W odpowiedzi na skargę MWINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja MWINB nr 218/24 z 29 lutego 2024 r., utrzymująca w mocy decyzję PINB z [...] grudnia 2023 r. o odmowie udzielenia pozwolenia na użytkowanie.
Postępowanie zakończone tą decyzją wszczęte zostało z wniosku skarżącej, która 3 listopada 2023 r. wystąpiła o wydanie decyzji w ww. przedmiocie, tj. pozwolenia na użytkowanie, w stosunku do inwestycji objętej decyzją nr [...] z [...] lipca 2023 r., zezwalającą skarżącej na realizację inwestycji drogowej polegającej na rozbudowie drogi gminnej ul. K., budowie drogi gminnej ul. S. i R. wraz z infrastrukturą w miejscowości C., gmina J., na terenie działek ewid. nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] obręb [...] w miejscowości C., Gmina J. Odmawiając udzielenia pozwolenia na użytkowanie, MWINB wskazał, że zrealizowany obiekt nie odpowiada zatwierdzonemu decyzją ZRID z [...] lipca 2023 r. Uznał, że nie zostały spełnione przesłanki z art. 59 ust. 1 i art. 57 ust. 1-4 pr.bud.
Stanowisko to, zdaniem Sądu, zasługuje na akceptację; inaczej rzecz ujmując: wskazana decyzja MWINB uwzględnia właściwy stan faktyczny i prawny, i jest prawidłowa.
I tak, Sąd zauważa, że zgodnie z art. 59 ust. 1 pr.bud. organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego po przeprowadzeniu obowiązkowej kontroli, o której mowa w art. 59a.
Stosownie do art. 59a ust. 1 pr.bud. organ nadzoru budowlanego przeprowadza, na wezwanie inwestora, obowiązkową kontrolę budowy w zakresie jej zgodności z ustaleniami i warunkami określonymi w decyzji o pozwoleniu na budowę oraz z projektem budowlanym. Zgodnie z art. 59a ust. 2 pr.bud. kontrola, o której mowa w ust. 1, obejmuje m.in. sprawdzenie: zgodności obiektu budowlanego z projektem zagospodarowania działki lub terenu – pkt 1.
Stosownie do art. 59 ust. 5 pr.bud. organ nadzoru budowlanego, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, odmawia wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego w przypadku niespełnienia wymagań określonych w ust. 1 i w art. 57 ust. 1-4. Przepisy art. 51 stosuje się odpowiednio.
Niespełnienie wymogów z ustępu pierwszego artykułu 59 ma miejsce wówczas, gdy wynik kontroli zgodności zrealizowanego obiektu budowlanego z ustaleniami i warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę w zakresie wskazanym w art. 59a ust. 2 będzie negatywny. Inaczej mówiąc, stwierdzenie nieprawidłowości w obszarach objętych obowiązkową kontrolą prowadzoną w oparciu o art. 59 ust. 2, skutkować musi odmową udzielenia pozwolenia na użytkowanie; i tylko odstępstwa nieistotne i ujawnione w sposób uregulowany w art. 36a ust. 6 pr.bud. należy uznać za legalne i zarazem niestanowiące przeszkody do wydania decyzji pozytywnej, tj. o pozwoleniu na użytkowanie.
Niespełnienie wymogów określonych w art. 57 ust. 1 do 4 pr.bud. ma natomiast miejsce wówczas, gdy inwestor do zawiadomienia o zakończeniu budowy obiektu budowlanego lub wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie nie dołączy wymaganych dokumentów, wymienionych co do zasady w punktach od 1 do 9 ustępu pierwszego (art. 57 ust. 1).
Dodać należy, że wykładnia ww. przepisów prowadzi do wniosku, że udzielenie pozwolenia na użytkowanie kończy szeroko rozumiany proces inwestycyjny, a jego celem jest zweryfikowanie, czy zrealizowany obiekt jest zgodny z obiektem zaprojektowanym, na który organ architektoniczno-budowlany udzielił pozwolenia na budowę (czy ZRID). Zatem istotą postępowania o udzielenie pozwolenia na użytkowanie jest ustalenie, czy wybudowany obiekt może być użytkowany w sposób, który został określony w decyzji, na podstawie której był realizowany. Rozpatrując wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie organ musi więc odnosić się do decyzji o pozwoleniu na budowę i zatwierdzonej nią dokumentacji budowlanej. Skutkiem obowiązywania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie jest bowiem rozstrzygnięcie kwestii zgodności przeprowadzonych robót budowlanych z warunkami określonymi w decyzji zezwalającej na inwestycję.
Dodać również trzeba, że sposób sformułowania art. 59 ust. 5 pr.bud. pozwala na stwierdzenie, że reguluje on wyczerpująco przesłanki wydania decyzji o odmowie udzielenia pozwolenia na użytkowanie; brak użycia w nim sformułowania "w szczególności" oznacza, że wskazane w nim stany faktyczne – obligujące do wydania rozstrzygnięcia negatywnego dla wnioskodawcy, nie są jedynie przykładowymi. To też prowadzić musi dalej do stwierdzenia, że spełnienie przez inwestora wymagań ustawowych obliguje organ nadzoru budowlanego do udzielenia pozwolenia na użytkowanie, a jednocześnie, że naruszenie wymogów związanych z przeprowadzeniem obowiązkowej kontroli, o której mowa w art. 59a pr.bud., czy niespełnienie przez inwestora wymagań formalnych, określonych w art. 57 ust. 1-4 pr.bud., a dotyczących dokumentów dołączanych do wniosku o udzielenie ww. pozwolenia, obliguje wskazany organ do odmowy wydania tego pozwolenia, tj. pozwolenia na użytkowanie.
W niniejszej sprawie odmówiono udzielenia pozwolenia na użytkowanie obiektu – rozbudowa ul. K. (klasy D) i budowa ul. S. (5 m szerokości i 142,7 m długości) i ul. R. (6 m szerokości i 133,78 m długości) na działkach ewid. nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] – obręb [...] w miejscowości C., gmina J. wraz z oświetleniem, lokalnymi zjazdami publicznymi i miejscami postojowymi dla samochodów osobowych. Orzeczono w ten sposób z uwagi na to, że decyzja ZRID z [...] lipca 2023 r. upoważniała inwestora wyłącznie do realizacji inwestycji drogowej polegającej na rozbudowie ul. K. i budowie ul. S. i R. wraz z infrastrukturą, w miejscowości C., gm. J. Zgromadzone dowody, w tym protokół obowiązkowej kontroli wykazały zaś, że w ramach ww. inwestycji wykonano także 141 nieprzewidzianych w zatwierdzonej dokumentacji projektowej miejsc postojowych, nadto: wiaty na rowery i wiaty autobusowe oraz obiekt oznaczony na inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej symbolem i.b – inne budynki. Uwzględnienie w sprawie przebiegu postępowania o wydanie decyzji ZRID dla ww. przedsięwzięcia drogowego, słusznie doprowadziło MWINB do stwierdzenia, że ma do czynienia z inną inwestycją niż wynikająca z decyzji z 28 lipca 2023 r. – pozostającej w obrocie prawnym. Słusznie bowiem organ ten zwrócił uwagę na pierwotny kształt inwestycji, objętej decyzją Starosty L. nr [...] z [...] grudnia 2021 r. Wówczas to przewidziano m.in. realizację 195 miejsc postojowych, w tym 141 na całej długości ul. R. i S. Co istotne, decyzja ta nie ostała się w obrocie prawnym, została ostatecznie zakwestionowana przez Wojewodę Mazowieckiego decyzją z 9 czerwca 2022 r., a tut. Sąd wyrokiem z 13 września 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 1356/22 oddalił sprzeciw wniesiony od decyzji Wojewody.
W przywołanym wyroku, który jest prawomocny, Sąd zauważył, że jak przyjął Wojewoda Mazowiecki: "w tym trybie (specustawy drogowej), a więc ze wszelkimi dobrodziejstwami i ułatwieniami w realizacji zamierzenia budowy drogi, nie można było zrealizować zaplanowanej inwestycji w kształcie przedstawionym przez Inwestora. Wojewoda obszernie wyjaśnił, co uznaje za wykroczenie poza ramy budowy drogi publicznej." Przede wszystkim uznał, że chodzi tu, poza realizacją przebudowy i budowy drogi, również o budowę parkingu - miejsca przesiadkowego dla podróżujących koleją podmiejską (tzw. Park & Ride). "Organ odwoławczy zakwestionował zatem zakres inwestycji, wyraźnie rozdzielając to, co mogło zostać zrealizowane z daleko posuniętymi ułatwieniami wynikającymi ze specustawy drogowej, a więc również z uproszczoną formą wywłaszczenia z prawa własności nieruchomości, zajmowanych pod drogę, od tego, co w tym trybie zrealizowane zostać jednak nie mogło, stanowiąc w istocie próbę obejścia prawa, poprzez stosowanie specustawy drogowej, do inwestycji, którą należało realizować w "zwykłym" trybie Prawa budowlanego i ewentualnie ustawy o gospodarce nieruchomościami." Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dalej stwierdził, że co do zasady podziela stanowisko Wojewody, że w trybie specustawy drogowej nie jest możliwa realizacja parkingów (również pod postacią miejsc postojowych, co skarżący stara się uwypuklić w sprzeciwie, błędnie uznając, że ma to jakiekolwiek znaczenie) i innych niż droga publiczna obiektów budowlanych, jeżeli w sposób oczywisty ten rodzaj zabudowy wykracza poza cel jakim jest budowa/przebudowa drogi publicznej. Sąd podzielił ocenę organu odwoławczego i stwierdził, że Starosta w ogóle nie zadał sobie trudu analizy, czy sporna inwestycja może rzeczywiście zostać w całości zrealizowana na podstawie specustawy drogowej. "Już powierzchowny przegląd projektu zagospodarowania terenu inwestycji, nasuwa zasadnicze wątpliwości, czy sporna inwestycja to rzeczywiście jedynie rozbudowa i budowa drogi publicznej ul. K., ul. S. i ul. R. wraz z towarzyszącą jej infrastrukturą, czy raczej budowa centrum przesiadkowego, któremu towarzyszy budowa dwóch dróg i rozbudowa jednej z nich". Podał dalej, że jak wynika z projektu zagospodarowania terenu, inwestor wzdłuż trzech wskazanych ulic, lokalizuje 195 miejsc postojowych, które z założenia służą co najmniej wielogodzinnemu pozostawieniu pojazdów przez osoby parkujące tam z uwagi na bliskość stacji kolejowej. Zestawiając to dodatkowo z dokumentami przedstawianymi przez odwołujących się uznał, że Wojewoda mógł przyjąć, że parametry inwestycji i swoisty parytet pomiędzy budową/przebudową drogi a innymi urządzeniami i budowlami (wiatą rowerową, toaletą z pomieszczeniem technicznym, kotłownią, wiatami przystankowymi, punktami naprawy rowerów, stojakami rowerowymi, itp.), jest co najmniej zachwiany i co najmniej nie w całości inwestycja ta powinna zostać zrealizowana w trybie specustawy drogowej.
Powyższe ma istotne znaczenie w niniejszej sprawie; porównanie projektu zagospodarowania terenu znajdującego się w projekcie budowlanym zatwierdzonym ww. decyzją Starosty z [...] grudnia 2021 r. z załączonymi do wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie rysunkami z naniesionymi zmianami nieistotnymi prowadzi bowiem do wniosku, że przedmiotowa inwestycja została zrealizowana w istocie w kształcie pierwotnym, zatwierdzonym ww. decyzją z [...] grudnia 2021 r., następnie wyeliminowaną z obrotu prawnego, a nie w kształcie jej nadanym decyzją ZRID z [...] lipca 2023 r. Dotyczy to w szczególności 141 miejsc postojowych zlokalizowanych wzdłuż ul. S. i R. W ten sposób zrealizowano w trybie ZRID centrum przesiadkowe, choć taki zakres inwestycji nie został ostatecznie/prawomocnie zaakceptowany. Do takiego kształtu inwestycji, nie mogły bowiem znaleźć zastosowania przepisy ustawy z 10 kwietnia 2003 r. – ZRID. Przesadzono to w ww. decyzji Wojewody Mazowieckiego, uznanej za prawidłową przez tut. Sąd, a dalej – w decyzji Starosty z [...] lipca 2023 r. W konsekwencji, nie można było stwierdzić w sprawie, że inwestycja odpowiada, czy została zrealizowana zgodnie z projektem zatwierdzonym wskazaną decyzją z [...]r. W okolicznościach niniejszej sprawy nie można było także przyjąć, że doszło do odstępstw o charakterze nieistotnym przy jej realizacji poprzez wykonanie dodatkowych 141 miejsc postojowych. Stanowiłoby to zaprzeczenie poglądu wyrażonego w stosunku do takiego kształtu inwestycji (tj. uwzględniającej wskazane miejsca postojowe) przez organy orzekające w trybie ZRID i tut. Sąd, i prowadziłoby do zaakceptowania w ten sposób obejścia przez skarżącą prawa.
Już tylko to uzasadniało stwierdzenie, że wystąpiła jedna z przesłanek negatywnych uregulowanych w art. 59 ust. 5 pr.bud. sprawiając, że pozwolenie na użytkowanie obiektu nie mogło być wydane i zasadne jest wdrożenie trybu naprawczego.
Dla tak dokonanej oceny w sprawie, wbrew wywodom skargi, nie mają znaczenia obowiązujące obecnie przepisy – u.d.p. czy rozporządzenia z dnia 24 czerwca 2022 r. w sprawie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących dróg publicznych, mające wskazywać na możliwość realizacji w ramach drogi parkingu lub zatoki postojowej, skoro sprawa nie dotyczyła "zgody" na realizację inwestycji a sprawdzenia, czy inwestycja została zrealizowana zgodnie z dokumentacją budowlaną zatwierdzoną decyzją ZRID z [...] lipca 2023 r. Poza tym o wadliwości decyzji zaskarżonej w niniejszej sprawie nie może świadczyć ta argumentacja skargi, z której wynika, że takie elementy inwestycji jak dwie wiaty autobusowe, trzy wiaty rowerowe, stacja ładowania pojazdów, toaleta, powstały w oparciu o odrębne od decyzji ZRID z [...] lipca 2023 r. zezwolenia. Sprawa wywołana została wnioskiem skarżącej i to on zakreślił jej granice; dotyczył pozwolenia na użytkowanie obiektu – rozbudowa ul. K. i budowa ul. S. i ul. R. wraz z oświetleniem, lokalnymi zjazdami publicznymi i miejscami postojowymi dla samochodów osobowych – na określonych działkach. W takim też zakresie inwestycja podlegała badaniu, a zasadnicze znaczenie w sprawie miała m.in. ocena wykonania 141 dodatkowych miejsc postojowych nieprzewidzianych w zatwierdzonym projekcie a zgłoszonych na tym etapie jako odstępstwo nieistotne, ale też tych elementów zabudowy, które znalazły się na działkach przeznaczonych pod inwestycję, zaś w zatwierdzonym projekcie zagospodarowania terenu nie były przewidziane (v. m.in. budynek w miejscu pierwotnie zaprojektowanej zabudowy z przeznaczeniem na toaletę do obsługi użytkowników ruchu – realizowany, zgodnie z wpisami w dzienniku budowy od marca 2022 r., nieobjęty dalej pracami rozbiórkowymi, a więc zrealizowany w oparciu o uchyloną decyzję ZRID z [...] grudnia 2021 r., a nie przywołaną w skardze decyzję nr [...] z [...] października 2023 r. ). Odnośnie do miejsc postojowych zważyć dalej trzeba, że w świetle przywołanego powyżej wyroku tut. Sądu - nie można było rozpatrywać ich realizacji w kontekście odstępstw, a więc art. 36a pr.bud. i art. 32a ZRID, na co prawidłowo wskazał MWINB w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji weryfikując w tym zakresie argumentację przedstawioną przez PINB na etapie pierwszej instancji i wskazując na wykonanie zupełnie innego obiektu. Oprócz rozbudowy i budowy drogi/dróg wykonano bowiem parking – miejsce przesiadkowe dla podróżujących koleją podmiejską (tj.: z niewielkimi zmianami - obiekt stanowiący pierwotny zamiar inwestora).
Dlatego też, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634), orzekł, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI