VII SA/Wa 950/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2010-07-30
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlaneremont drogizgłoszenie robótpozwolenie na budowędecyzja administracyjnapostępowanie administracyjneWSAdroga wewnętrznaewidencja gruntów

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Wojewody dotyczącą sprzeciwu w sprawie zakończenia robót remontowych drogi, uznając, że organy nie wyjaśniły należycie charakteru prac i stanu faktycznego.

Sprawa dotyczyła skargi M. i S. B. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy sprzeciw Starosty w sprawie zakończenia robót remontowych drogi. Sąd uchylił decyzję Wojewody, stwierdzając naruszenie przepisów proceduralnych, w szczególności art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Wskazano, że organy nie wyjaśniły wystarczająco, czy zgłoszone prace stanowią budowę, remont czy przebudowę drogi, opierając się głównie na danych z ewidencji gruntów, które nie zawsze odzwierciedlają rzeczywisty stan.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę M. i S. B. na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy sprzeciw Starosty dotyczący zgłoszenia zamiaru wykonania zakończenia robót remontowych istniejącej drogi. Skarżący zarzucili organom obu instancji nierzetelne wyjaśnienie stanu faktycznego i prawnego sprawy, w szczególności brak oceny, czy zgłoszone prace stanowią remont, przebudowę czy budowę drogi. Sąd uznał skargę za zasadną, stwierdzając oczywiste naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, takich jak art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. Podkreślono, że organy nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, a uzasadnienie decyzji nie spełniało wymogów formalnych. Sąd zwrócił uwagę, że organy błędnie oparły się na danych z ewidencji gruntów, które wskazywały grunty jako orne i pastwiska, ignorując fakt, że droga wewnętrzna może istnieć mimo braku odpowiedniego wpisu w rejestrze. Ponadto, sąd wskazał na wcześniejsze postępowanie naprawcze dotyczące przebudowy tej drogi, które zostało umorzone, co sugerowało, że prace te były traktowane jako przebudowa, a nie budowa. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organy muszą ponownie rozpoznać sprawę, należycie wyjaśniając charakter planowanych robót i uwzględniając dotychczasowe ustalenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Sąd uznał, że organy administracji nie wyjaśniły należycie charakteru prac i stanu faktycznego, co doprowadziło do naruszenia przepisów postępowania. Kwestia zakwalifikowania prac jako budowy, remontu czy przebudowy wymaga dalszego wyjaśnienia.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że organy błędnie oparły się na ewidencji gruntów i nie uwzględniły wcześniejszych ustaleń dotyczących przebudowy drogi. Konieczne jest dokładne ustalenie stanu faktycznego i prawnego, aby prawidłowo zakwalifikować zgłoszone roboty.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (19)

Główne

u.p.b. art. 30 § ust. 5 i 6

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § §1 pkt. 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.b. art. 29 § ust. 2 pkt. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Remont istniejących obiektów budowlanych i urządzeń budowlanych nie wymaga pozwolenia na budowę, z wyjątkiem obiektów wpisanych do rejestru zabytków.

u.p.b. art. 3 § pkt. 8

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Remont to wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji.

u.p.b. art. 29 § ust. 2 pkt. 12

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Przebudowa dróg, torów i urządzeń kolejowych nie wymaga pozwolenia na budowę.

u.p.b. art. 3 § pkt. 7a

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Przebudowa to wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów.

u.d.p. art. 1

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

p.r.d.

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym

p.g.k. art. 20 § ust. 1 pkt. 1

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

p.p.s.a. art. 106

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.b. art. 50

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

u.p.b. art. 51

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy nie wyjaśniły należycie stanu faktycznego i prawnego sprawy. Decyzja oparta głównie na danych z ewidencji gruntów, które nie odzwierciedlają rzeczywistego stanu. Niewystarczające uzasadnienie decyzji organu odwoławczego. Niewzięcie pod uwagę wcześniejszych postępowań dotyczących przebudowy drogi.

Godne uwagi sformułowania

Decyzja została wydana z oczywistym naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 80 k.p.a. Organ nie wyjaśnił wszystkich istotnych dla przedmiotowej sprawy okoliczności. Uzasadnienia rozstrzygnięcia nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. Z samego faktu, ze grunt w ewidencji posiada inne przeznaczenie nie oznacza, że droga nie istnieje. Zapisy w ewidencji gruntów nie korzystają - tak jak wpisy w księgach wieczystych z ochrony wynikającej z rękojmi dobrej wiary ksiąg wieczystych, a organ który posiada wiedzę o wykonanych robotach w celu zmiany przeznaczenia gruntu nawet przy braku stosownych wpisów winien wyjaśnić istniejący stan faktyczny na gruncie.

Skład orzekający

Małgorzata Miron

przewodniczący sprawozdawca

Izabela Ostrowska

przewodniczący

Małgorzata Miron

sprawozdawca

Joanna Gierak – Podsiadły

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących remontu, przebudowy i budowy dróg, a także znaczenie ewidencji gruntów w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji drogi wewnętrznej i jej remontu/przebudowy. Wymaga analizy konkretnych okoliczności faktycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne ustalenie stanu faktycznego przez organy administracji i jak błędne może być poleganie wyłącznie na danych z ewidencji gruntów. Jest to ciekawy przykład z zakresu prawa budowlanego.

Ewidencja gruntów nie zawsze odzwierciedla rzeczywistość – sąd uchyla decyzję w sprawie remontu drogi.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 950/10 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2010-07-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2010-05-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Małgorzata Miron /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
art. 30  ust. 5 i 6
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), Sędzia WSA Joanna Gierak – Podsiadły, Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lipca 2010 r. sprawy ze skargi M. B. i S.B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu w sprawie wykonania zakończenia robót remontu I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz M. B. i S. B. solidarnie kwotę 760 (siedemset sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
sygnatura akt VII SA/Wa 950/10
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...].03.2010 r. nr [...] Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania M. i S. B. utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...].02.2010 r. w przedmiocie wniesienia sprzeciwu w sprawie "wykonania zakończenia robót remontu istniejącej drogi do nieruchomości zlokalizowanej na działkach nr [...] [...], [...], [...] położonych w miejscowości [...] Gm. [...]", objętej zgłoszeniem M. i S. B. z dnia 8 lutego 2010 roku.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał na następujące ustalenia faktyczne i prawne:
W dniu 8 lutego 2010 r. M. i S. B. dokonali w Starostwie Powiatowym w [...] zgłoszenia zamiaru wykonania zakończenia robót remontu istniejącej drogi do nieruchomości, zlokalizowanej na działkach nr [...], [...], [...] położonych w miejscowości [...] gm. [...].
Starosta Powiatu [...] analizując materiał dowodowy ustalił, iż zgodnie z informacją zawartą w ewidencji gruntów i budynków, działki oznaczone numerami ewidencyjnymi [...], [...] i [...] stanowią grunty orne i pastwiska trwałe. Ponadto organ I instancji uznał, iż zakres i sposób wykonywania robót zawarty w zgłoszeniu, wskazuje o budowie drogi a nie o jej remoncie czy przebudowie a więc ww. zgłoszone roboty budowlane wymagają uzyskania pozwolenia na budowę.
Mając na uwadze powyższe ustalenia, Starosta Powiatu [...] decyzją z dnia [...].02.2010 r. na podstawie art. 30 ust. 6 pkt. 1 ustawy Prawo budowlane zgłosił sprzeciw w sprawie wykonania zakończenia robót remontu istniejącej drogi do nieruchomości zlokalizowanej na działkach nr [...], [...], [...] położonych w miejscowości [...] Gm. [...], objętej zgłoszeniem M. i S. B. z dnia 8 lutego 2010 r.
Od powyższej decyzji odwołanie do Wojewody [...] wniósł inwestor M. i S. B.
-1 -
Organ odwoławczy po zapoznaniu się z całością akt sprawy, treścią zaskarżonej decyzji i złożonego odwołania, wskazał, że zgodnie z zapisem w art.28 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art.29 i 30. Z konstrukcji tych przepisów wynika zasada, że rozpoczęcie robót budowlanych wymaga pozwolenia na budowę z wyjątkiem rodzajów robót zwolnionych od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, określonych ustawowo. Przepis art.29 wylicza obiekty budowlane i roboty budowlane w sposób enumeratywny (wyliczenie stanowi listę zamkniętą). Oznacza to, że tylko budowa tych obiektów i tylko te roboty budowlane są wyłączone spod działania ogólnej zasady, zawartej w art.28, a zatem zaniechanie uzyskania pozwolenia na budowę w stosunku do innych obiektów i robót budowlanych będzie naruszeniem prawa i musi być traktowane jako samowola budowlana.
Reasumując powyższe należy stwierdzić, iż przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. — Prawo budowlane pozwalają na realizację budowy w dwóch trybach. Pierwszym i podstawowym trybem jest prowadzenie robót budowlanych na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, drugim zaś, w sytuacjach ściśle określonych w przepisach Prawa budowlanego — na podstawie zgłoszenia. Regułą jest więc konieczność uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę (przed rozpoczęciem robót budowlanych), a wyjątkiem od tej reguły — prowadzenie robót budowlanych na podstawie zgłoszenia. Forma zgłoszenia jest trybem uproszczonym i może mieć zastosowanie tylko w przypadkach określonych w art. 29 Prawa budowlanego.
Organ II instancji podzielił argumentację Starosty Powiatu [...], iż zgodnie z treścią art. 29 ust. 2 pkt. 1 ww. ustawy Prawo budowlane, pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na remoncie istniejących obiektów budowlanych i urządzeń budowlanych, z wyjątkiem obiektów wpisanych do rejestru zabytków. Ustawa Prawo budowlane stanowi, iż ilekroć mowa jest w niej o remoncie, to należy przez to rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym (art. 3 pkt. 8). Organ I instancji stwierdził, iż zakres zgłoszonych robót budowlanych nie stanowił
-2-
"odtworzenia stanu pierwotnego" a jak wynika ze zgłoszenia "istniejąca droga jest drogą polną, gruntową bez odwodnienia a stan projektowy obejmuje "uzupełnienie warstwy odsączającej z piasku, wykonanie podbudowy z chudego betonu gr. 10 cm 7,5 Mpa, ułożenie nawierzchni z destruktu asfaltowego gr. 5 cm, wykopanie skarp rowu". Również zakres i rodzaj zgłoszonych robót nie dawał podstaw do przyjęcia zgłoszenia jako przebudowy drogi. Zgodnie bowiem z art. 29 ust. 2 pkt. 12 ww. ustawy Prawo budowlane pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na przebudowie dróg, torów i urządzeń kolejowych. Jako przebudowę, należy zgodnie z ustawą rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów. W przypadku dróg są dopuszczalne zmiany charakterystycznych parametrów w zakresie niewymagającym zmiany granic pasa drogowego (art. 3 pkt. 7a).
Zarzut odwołania sprowadza się do negowania podstawy rozstrzygnięcia Starosty i ustalenia oraz przyjęcia niezgodnego z prawdą stanu faktycznego poprzez powołanie się na informacje zawarte w rejestrze gruntów. Zgodnie bowiem z danymi zawartymi w ewidencji, przedmiotowe działki stanowią grunty orne i pastwiska trwałe, a, jak twierdzą odwołujący, w ewidencji gruntów i budynków nie umieszcza się informacji o drogach i innych obiektach budowlanych nie będących budynkami i co za tym idzie informacje pochodzące z tej ewidencji nie mogą być dowodem na istnienie bądź nieistnienie drogi.
Stan faktyczny sprawy jak i prawidłowa wykładnia przepisów znajdujących zastosowanie w sprawie nie pozwala na aprobatę tego stanowiska. Organ dalej przytoczył definicję drogi publicznej zawartej art. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2086 ze zm.) wskazując ponadto, że jeśli określona droga nie została w formalny sposób zaliczona do kategorii dróg krajowych, wojewódzkich, powiatowych lub gminnych, będzie ona drogą wewnętrzną. Biorąc pod uwagę definicje "drogi" zawarte w przepisach ww. ustawy o drogach publicznych jak i ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. — Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) organ wskazał, że drogą wewnętrzną (przedmiotowa droga nie jest zaliczona do żadnej z kategorii dróg, jest drogą wewnętrzną dojazdową) będzie wydzielony grunt (działki gruntu) oznaczony w ewidencji gruntów i budynków jako droga. Art. 8 ust. 1 ustawy o drogach publicznych wymienia przykładowe kategorie dróg wewnętrznych. Są to drogi w osiedlach
-3-
mieszkaniowych, drogi dojazdowe do gruntów rolnych i leśnych, dojazdowe do obiektów użytkowanych przez przedsiębiorców, place przed dworcami kolejowymi, autobusowymi i portami oraz pętle autobusowe. Ponadto należy wskazać, iż załącznik nr 6 do rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454) dotyczy zaliczania gruntów do poszczególnych użytków rolnych. Z pkt. 3 ppkt 7 przedmiotowego załącznika dotyczącego "Terenów komunikacyjnych" wynika, iż do użytku gruntowego "drogi" zalicza się grunty w granicach pasów drogowych dróg publicznych i dróg wewnętrznych w rozumieniu przepisów ww. ustawy o drogach publicznych. A więc, jak wynika z powyższych stwierdzeń, wydzielony grunt pod drogę wewnętrzną winien być uwidoczniony i oznaczony w ewidencji gruntów i budynków.
M. i S. B. złożyli skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...].03.201 Or. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jej uchylenie jak i uchylenie decyzji organu I instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w sprawie.
W uzasadnieniu skargi wskazali, że organ odwoławczy nie wyjaśnił należycie sprawy. Mając na uwadze przedmiot postępowania organ odwoławczy powinien ocenić, czy rzeczywiście zgłoszeniem objęte są prace wymagające zezwolenie. Strona we wniosku opisała zakres planowanych robót budowlanych i ich charakter, rolą organu jest ocena, czy mamy tu do czynienia z remontem lub przebudową istniejącego obiektu budowlanego, a więc pracami, które mogą być realizowane w trybie zgłoszenia, czy też z budową drogi wymagającą zezwolenia na budowę. W prowadzonym postępowaniu organ zobowiązany był dokonać kwalifikacji prawnej zgłoszonego żądania. Tymczasem organ odwoławczy uciekł od takiej oceny. Nie wskazał stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia. Nie wskazał, okoliczności faktycznych, które uznał za udowodnione ani dowodów w sprawie. Ograniczył się jedynie do powołania przepisów prawa, ale już ich nie wyjaśnił. Inaczej mówiąc w ogóle nie wyjaśnił dlaczego i z jakich powodów zakres prac zgłoszonych przez stronę został zakwalifikowany jako budowa, a nie remont lub przebudowa drogi. Co więcej Wojewoda [...] nie odniósł się nawet do wniosku dowodowego sformułowanego w odwołaniu w sprawie dopuszczenia w postępowaniu odwoławczym dowodu z akt sprawy PINB. [...], w
- 4 -
szczególności dowodu z oględzin miejsca wykonywanych prac budowlanych, inwentaryzacji budowlanej i orzeczenia technicznego sporządzonego w tymże postępowaniu oraz dowodu z akt sprawy [...].
Zaniechania powyższe skutkują naruszeniem art. 7, 80 i 107 K.p.a. Powyższe zarzuty należy odnieść w całej rozciągłości do decyzji Starosty Powiatu [...]. Skarżący też zwrócił uwagę, że na okoliczność istnienia drogi wewnętrznej objętej wnioskiem zgłoszeniowym organ przeprowadził jedynie dowód z ewidencji gruntów uznając, że brak ujawnienia drogi w rejestrze oznacza, że droga ta nie występuję w rzeczywistości. Tymczasem, zgodnie z 21 ust. 1 ustawy — Prawo geodezyjne i kartograficzne, że sprawy z zakresu prawa budowlanego zostały wyłączone z zakresu przedmiotowego w/w przepisu. Dlatego też dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, a w szczególności ich brak, nie wiążą organów w postępowaniu zgłoszeniowym uregulowanym w art. 30 ustawy — Prawo budowlane. Organ zobowiązany jest zatem czynić samodzielnie własne ustalenia faktyczne, a dane z rejestru mogą być jedynie dowodem subsydiamym, a nie dowodem wyłączającym inne.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest zasadna i prowadzi do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia gdyż decyzja Wojewody Mazowieckiego z dnia 25 marca 201 Or. została wydana z oczywistym naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 80 k.p.a. Organ nie wyjaśnił wszystkich istotnych dla przedmiotowej sprawy okoliczności. Ponadto uzasadnienia rozstrzygnięcia nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a.
Zauważyć należy, iż zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 k.p.a., nakłada na organy administracji publicznej obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Zgodnie z nią organy prowadzące postępowanie mają obowiązek zebrać i rozpatrzyć dostępny materiał dowodowy, tak aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. Ponadto organy zobowiązane są stosownie do art. 80 k.p.a. rozstrzygnąć sprawę w oparciu o całokształt materiału dowodowego, a więc w oparciu o wszystkie dowody
-5-
zgromadzone i odzwierciedlone w aktach sprawy (zob. Wróbel A., Zakamycze 2000, a także wyrok NSA z 28 grudnia 2000 r., I SA 762/00, LEX nr 77604).
Zgodnie z art. 107 k.p.a. decyzja wydana przez organ administracji publicznej powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. W myśl postanowień powołanego przepisu uzasadnienie faktyczne powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Przepis ten nakłada na organ obowiązek dokładnego wskazania podstawy faktycznej rozstrzygnięcia. "Organ musi zająć stanowisko wobec całego materiału procesowego oraz uzasadnić jasno i należycie swoje zdanie, a w szczególności na jakiej podstawie uznał pewne fakty za prawdziwe" (zob. Wróbel A. Zakamycze 2000, a także wyrok NSA z 13 grudnia 1988 r., II SA 497/88, ONSA 1989 nr 2, poz. 68, wyrok NSA z 3 lutego 1999 r., IV SA 1010/97, LEX nr 48684). Obowiązkiem każdego organu administracji jest jak najstaranniejsze wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej decyzji, co wypływa także z zasad ogólnych wyrażonych w art. 9 k.p.a. (zasada udzielania informacji) oraz art. 11 k.p.a. (zasada przekonywania).
Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane z naruszeniem w/w zasad postępowania.
I tak prawidłowe - co do zasady - jest stanowisko organu odwoławczego odnoszące się do tego, że Prawo budowlane pozwala na realizację budowy w dwóch trybach. Pierwszym i podstawowym trybem jest prowadzenie robót budowlanych na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę i tryb ten jest regułą. Wyjątkiem od tej zasady są przypadki enumeratywnie wymienione w art. 29 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego, które zwolnione są od konieczności uzyskania takiego zezwolenia a roboty budowlane wymagają jedynie dokonania uprzedniego zgłoszenia. Forma zgłoszenia jest trybem uproszczonym. Inwestor może przystąpić do wykonywania robót budowlanych jeżeli w terminie 30 dni od doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie sprzeciwu (art. 30 ust. 5) Jednocześnie w ust. 6 i 7 ustawodawca wskazuje w jakich sytuacjach organ architektoniczno - budowlany uprawniony jest (a nawet zobowiązany) do wniesienia sprzeciwu. Wskazuje się przy tym, że właściwy organ wnosi sprzeciw jeżeli zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę.
-6-
A zatem - w okolicznościach niniejszej sprawy należy ocenić 2 kwestie: czy sprzeciw organu architektoniczno - budowlanego został zgłoszony w terminie określonym w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego oraz czy zasadnie organ twierdzi, że na wykonanie prac objętych zgłoszeniem inwestor winien uzyskać pozwolenie na budowę.
Odnosząc się do kwestii zachowania terminu jak wyżej, wskazać należy, że zgodnie z przyjętym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego w szczególności treścią uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15.października 2008r. w sprawie II GPS 4/08 termin 30 dni jest terminem do doręczenia sprzeciwu inwestorowi. Wprawdzie uchwała j.w. odnosi się do sprzeciwu Ministra Sprawiedliwości zgłaszanego na podstawie art. 69 ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (tekst jednolity Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1058 ze zm.), jednakże biorąc pod uwagę, że w uzasadnieniu tej uchwały NSA wielekroć odnosi się do ustawy Prawo budowlane wskazać należy, ze stanowisko w niej wyrażone może mieć zastosowanie również w niniejszej sprawie.
Omawiany termin w niniejszej sprawie został zachowany. Jak wynika z akt sprawy skarżący dokonali zgłoszenia dnia 8 lutego 2010 r. natomiast decyzja wnosząca sprzeciw została inwestorom doręczona 25 lutego 2010 r.
Natomiast jako co najmniej przedwczesne należało uznać przyjęcie przez organy w sposób autorytatywny, iż na prace budowlane objęte zgłoszeniem inwestor winien uzyskać pozwolenie na budowę. Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, co nie zostało wzięte pod uwagę przez organy administracji, ma to, że jak wynika z akt sprawy, przed dokonaniem zgłoszenia, co do którego wniesiono sprzeciw w niniejszej sprawie toczyło się postępowanie z wniosku T. S. w związku z wykonaniem przez inwestorów "przebudowy drogi dojazdowej do nieruchomości zlokalizowanej na działce nr [...] położonej w miejscowości [...] gm. [...] bez wymaganego zgłoszenia" Postępowanie to zostało zakończone -po przeprowadzeniu postępowania naprawczego w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego decyzją z dnia [...].11.2009r. umarzającą - jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w sprawie w/w robót. Z uzasadnienia tego rozstrzygnięcia wynika, że podczas oględzin PINB w [...] stwierdził wykonanie robót budowlanych związanych z przebudową drogi dojazdowej - polnej do nieruchomości zabudowanej oznaczonej nr 61/2. Jednocześnie analiza tego rozstrzygnięcia nie pozostawia wątpliwości, że organ przeprowadzone wyżej prace
-7-
potraktował jako tego rodzaju inwestycję, która wymagała dokonania zgłoszenia (jako przebudowa). Po uostatecznieniu się decyzji umarzającej postępowanie inwestorzy dokonali zgłoszenia "zamiaru wykonania zakończenia robót remontu drogi istniejącej do nieruchomości". A zatem zarówno w treści dokonanego zgłoszenia jak i rozstrzygnięcie organów j.w. jednoznacznie wynika, że faktycznie na gruncie istnieje droga, co do której inwestorzy zamierzają przeprowadzić roboty budowlane objęte zgłoszeniem. Sąd nie podzielił stanowiska organu sprowadzającego się do postawienia tezy, że skoro w rejestrze gruntów działki oznaczone nr [...], [...] oraz [...] stanowią grunty orne i pastwiska trwałe to znaczy, że nie istnieje obiekt budowlany jakim jest droga. Bez wątpienia przeznaczenie gruntu pod drogę powinno być uwidocznione w rejestrze gruntów co wynika z art. 20 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2005r. nr 240 poz. 2027 z późn. zm.) jednakże - wbrew twierdzeniom organu - ani definicja drogi zawarta w ustawie o drogach publicznych ani w ustawie - Prawo o ruchu drogowym nie wskazują ażeby warunkiem sine qua non dla uznania nieruchomości za drogę był taki wpis przeznaczenia gruntu w ewidencji. Należy wszak podkreślić, że ewidencja gruntów i budynków winna odzwierciedlać istniejący stan na gruncie. A zatem fakt ewentualnego nieujawnienia zmian w ewidencji świadczy jedynie o nieaktualności wpisu nie zaś o prawdziwości zawartych nim danych. Innymi słowy zapisy w ewidencji gruntów nie korzystają - tak jak wpisy w księgach wieczystych z ochrony wynikającej z rękojmi dobrej wiary ksiąg wieczystych, a organ który posiada wiedzę o wykonanych robotach w celu zmiany przeznaczenia gruntu nawet przy braku stosownych wpisów winien wyjaśnić istniejący stan faktyczny na gruncie.
Reasumując Sąd uznał za co najmniej przedwczesne stanowisko organów co do tego, że zamierzony roboty budowlane będą stanowiły budowę drogi. Z samego faktu, ze grunt w ewidencji posiada inne przeznaczenie nie oznacza, że droga nie istnieje. Natomiast uszło uwadze organu, że wcześniejsze prace przeprowadzone bez dokonania zgłoszenia zostały przez organy nadzoru budowanego zakwalifikowane jako "przebudowa". O ile zgodzić się należy z organem że zakres prac wykracza poza zakres "remontu", o którym mowa w art. 3 pkt. 8,o tyle kwestia zaliczenia ich do przebudowy winna zostać należycie wyjaśniona. Zgodnie z opisem technicznym do opracowania sporządzonego przez Z. Z. znajdującego się w niniejszej sprawie "przebieg drogi projektowano w granicach
-8-
istniejącego pasa drogowego" Okoliczność ta również nie została wzięta pod uwagę i oceniona przez organ.
Reasumując zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, a to art. 7, 77§1, 80 i 107§3 kpa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji należało je wyeliminować z obrotu prawnego.
Rozpoznając ponownie odwołanie skarżących organ weźmie pod uwagę wskazaną wyżej ocenę prawną. W szczególności organ wyjaśni czy zakres prac będących przedmiotem zgłoszenia stanowi budowę obiektu budowlanego jakim jest droga. Nie może przy tym ujść uwadze organu, że pewien etap robót został zakończony i "zalegalizowany" decyzją z dnia [...].11.2009r. Dopóki zatem w obrocie prawnym pozostaje decyzja o umorzeniu postępowania naprawczego po uprzednim wydaniu postanowienia w oparciu o art. 50 Prawa budowlanego i decyzji na podstawie art. 51 tego prawa dopóty organ winien brać pod uwagę zawarte w niej ustalenia co do charakteru wykonywanych robót. W przeciwnym razie działania i podejmowane rozstrzygnięcia naruszają zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa wyrażoną w art. 8 kpa.
Natomiast na marginesie niniejszych rozważań Sąd wskazuje, że oddalił wniosek T. S. o przesłuchanie jej w charakterze świadka albowiem sąd administracyjny zgodnie z zapisami ustawy Prawo o postępowaniu przed Sądami administracyjnymi uprawniony jest jedynie do przeprowadzenia dowodu z dokumentu (art. 106 P.p.s.a.). Dodatkowo wskazać należy, ze w ocenie Sądu T. S. nie wykazała ażeby posiadała interes prawny w występowaniu w charakterze strony w niniejszym postępowaniu tj. ażeby planowane roboty budowane przeprowadzane były na nieruchomości, które stanowią jej własność (pozostają w jej użytkowaniu wieczystym,) Kwestia prawdziwości oświadczenia inwestorów o prawie do dysponowania gruntem winna być również przedmiotem oceny organów przed wydaniem decyzji.
Z tych wszystkich względów - w oparciu o art. 145§1 pkt. 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji.
Rozstrzygnięcie o kosztach zostało oparte o treść art. 200 i 205 tej ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI